منبع پایان نامه با موضوع استرس شغلی، هوش هیجانی، رهبری تحولگرا

دانلود پایان نامه ارشد

احساسات خود و دیگران در جهت هدایت رفتار برای برقراری ارتباط موثر با همکاران و سرپرستان به منظور بهبود کیفیت نتایج کار است. هوش هیجانی دارای پنج بُعد عزت نفس، روابط بين فردي، حل مسئله، خوشبيني و تحمل فشار رواني است (Lam & O’Higgins, 2012).
لم و اُهیگینز (2012) به نقل از کوترابا (2003) نشان دادند که رهبران تحولگرا در کنترل سطح استرس کارکنان در محل کار موثرتر عمل میکنند. چنانچه سبک رهبری به طور نامناسبی انتخاب شود از یک سو منجربه کاهش کارایی افراد و سازمان میشود و از سوی دیگر به عنوان عامل به وجود آورنده استرس ناشی از شغل و یا فشار روانی در کارکنان عمل میکند(بیگینیا و کلانتری،1390). رهبري تحولگرا فرآيند نفوذ آگاهانه در افراد يا گروهها براي ايجاد تغيير و تحول ناپيوسته در وضع موجود و کارکردهاي سازمان بهعنوان يک کل است (Imran et al,2011).
باتوجه به مطالب بیان شده سوال اصلی تحقیق این است که آیا بین هوش هیجانی مدیران و استرس شغلی کارمندان با توجه به رهبری تحولگرا رابطه معناداری وجود دارد؟
ضرورت و اهمیت تحقیق
استرس شغلی امروزه به مسئلهای شایع و پرهزینه در محیطهای کاری تبدیل شده است. به گونهای که اغلب پژوهشهای اخیر به آن اختصاص یافته است (Smith et al,2011). استرس بخش اجتناب ناپذیر و ضروری زندگی است. یک پدیده فراگیر و تجربه عمومی بشر است که برای بقا و رشد او ضروری است و بر هر فردی بدون توجه به سن، جنس، نژاد، شرایط اقتصادی یا سطح آموزش اثر میگذارد. اگرچه برخی استرسها طبیعی و لازم هستند، اما چنانچه استرس شدید، مداوم یا تکراری باشد فرد قادر به مقابله موثر با آن نباشد یا منابع حمایتی اندک باشند، استرس یک پدیده منفی تلقی میشود که میتواند باعث بیماریهای جسمی و اختلالات روانی شود (ترشیزی و احمدی، 1390). به عبارتی ﺑﻪدﻟﻴﻞ ﻣﺎﻫﻴﺖ ﭘﺪﻳﺪارﺷﻨﺎﺧﺘﻲ و ذﻫﻨﻲ اﺳﺘﺮس، اﻳﻦ ﭘﺪﻳﺪه در ﺷﺮاﻳﻂ و ﻣﻮﻗﻌﻴﺖﻫﺎي ﻳﻜﺴﺎن، ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﺛﺮات ﻣﺸﺎﺑﻬﻲ ﺑﺮ اﻓﺮاد ﻣﺘﻔﺎوت ﺑﻪ ﺟﺎي ﻧﮕﺬارد. ﺑﻪ ﻫﺮ ﺣﺎل اﺳﺘﺮس ﺷﻐﻠﻲ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺗﺒﻌﺎت ﺟﺴﻤﻲ و رواﻧﻲ ﻣﺘﻌﺪدي ﺑﺮاي اﻓﺮاد ﺑﻪ ﺑﺎر آورد. میﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﺑﺮاﺳﺎس مطالعات انجام شده اﺳﺘﺮس ﺑﺎ ﺗﺤﻤﻴﻞ ﻓﺸﺎرﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻪ اﻓﺮاد در ﺣﻴﻦ ﻛﺎر، ﻧﻴﺮوي ﺟﺴﻤﻲ، رواﻧﻲ و ﻋﺎﻃﻔﻲ ﻛﺎرﻛﻨﺎن را ﺗﻀﻌﻴﻒ ﺳﺎﺧﺘﻪ و آنها را از ﺣﺎﻟﺖ ﺗﻌﺎدل ﺧﺎرج ﻣﻲﺳﺎزد، ﺳﭙﺲ شرایط ﻧﺎﻣﺘﻌﺎدﻟﻲ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه، ﻣﻮﺟﺐ ﻛﺎﻫﺶ ﺳﻄﺢ رﺿﺎﻳﺖ ﺷﻐﻠﻲ ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﻣﻲﺷﻮد (گلپرور و همکاران، 1392). از آنجایی که پرستاران دامنه وسیعی از استرسزاهای کاری را به علت نوع حرفه خود که نیاز به سطح بالایی از مهارت، کار تیمی در موقعیتهای مختلف، تامین مراقبت 24 ساعته و وجود بار عاطفی، تجربه میکنند (McVicar, 2013) و با توجه به اینکه شغل آنان مستقیما با حیات و سلامت بیماران رابطه دارد، بررسی عوامل موثر بر استرس شغلی پرستاران یکی از مهمترین موضوعات در بیمارستانها میباشد. از این رو با توجه به مطالعات گذشته رابطه بین هوش هیجانی مدیران و استرس شغلی کارمندان با توجه به رهبری تحولگرا مورد کنکاش قرار میگیرد.
اهداف تحقیق
براساس مطالب عنوان شده در بیان مسئله و اهمیت موضوع تحقیق، هدف کلی این تحقیق بررسی ارتباط بین هوش هیجانی و استرس شغلی و همچنین تعیین نقش میانجیگری رهبری تحولگرا در ارتباط بین این دو متغیر است. بنابراین نُه هدف ویژه برای مطالعه پژوهش حاضر طراحی میشوند که به قرار زیر هستند:

سنجش میزان استرس شغلی کارمندان در بیمارستانهای خصوصی منطقه 5 تهران
سنجش میزان هوش هیجانی مدیران در بیمارستانهای خصوصی منطقه 5 تهران
سنجش میزان مولفههای هوش هیجانی مدیران در بیمارستانهای خصوصی منطقه 5 تهران
سنجش میزان رهبری تحولگرا در بیمارستانهای خصوصی منطقه 5 تهران
سنجش میزان مولفههای رهبری تحولگرا در بیمارستانهای خصوصی منطقه 5 تهران
تعیین رابطه بین هوش هیجانی مدیران و استرس شغلی کارمندان در بیمارستانهای خصوصی منطقه 5 تهران
تعیین رابطه بین مولفههای هوش هیجانی مدیران و استرس شغلی کارمندان در بیمارستانهای خصوصی منطقه 5 تهران
بررسی تاثیرات میانجیگری سبک رهبری تحولگرا بر رابطه بین هوش هیجانی مدیران و استرس شغلی کارمندان در بیمارستانهای خصوصی منطقه 5 تهران
بررسی تاثیرات میانجیگری مولفههای سبک رهبری تحولگرا بر رابطه بین هوش هیجانی مدیران و استرس شغلی کارمندان در بیمارستانهای خصوصی منطقه 5 تهران

چارچوب نظری تحقیق

چارچوب نظری بنیانی است که تمامی پژوهش بر آن استوار است. این چارچوب شبکهای است منطقی- توصیفی و پرده مشتمل بر روابط موجود میان متغیرهایی که در پی اجرای فرایندهایی چون مصاحبه، مشاهده و بررسی پیشینه شناسایی شدهاند(سکاران؛94:1389). هوش هیجانی در نتایج مربوط به سلامت اثر شدیدی دارد زیرا از استرس موجود به هنگام مقابله با وضعیتهای دشوار میکاهد و به تنهایی بزرگترین عامل برای پیشبینی عملکرد فرد در محیط کار و قویترین نیرو برای رهبری و موفقیت است (منصور و همکاران، 1390). در همین راستا لم و اُهیگینز (2012) در تحقیقی با عنوان افزایش نتایج کارکنان: تاثیرات مرتبط هوش هیجانی کارکنان و سبک رهبری بیان کردهاند هوشهیجانی پیشساز مهم نتایج کارکنان از جمله استرس شغلی محسوب میشود همچنین لم و اُهیگینز (2012) ادعا کردهاند که رهبری تحولگرا رابطه بین هوشهیجانی و استرس شغلی را میانجی گری میکند (Lam & O’Higgins, 2012).
با توجه به مطالب مطرح شده مدل تحقیق در شکل(1-1) نشان داده شده است که در آن، متغیر مستقل هوش هیجانی، متغیر وابسته استرس شغلی و رهبری تحولگرا متغیر میانجی است؛ که در زیر نشان داده شده است:

شکل 1-1: مدل مفهومی تحقیق برگرفته از (Lam & O’Higgins, 2012)

فرضیههای تحقیق
فرضیه های این تحقیق بر اساس متغیرهای تعیین شده و روش تحقیق مورد استفاده به شرح زیر هستند:
1-6-1) فرضیههای اصلی
بین هوش هیجانی مدیران و استرس شغلی کارمندان رابطه معناداری وجود دارد.
رهبری تحولگرا رابطه بین هوش هیجانی مدیران و استرس شغلی کارمندان را میانجیگری میکند.

1-6-2) فرضیههای فرعی
بین عزت نفس مدیران و استرس شغلی کارمندان رابطه معناداری وجود دارد.
بین روابط بين فردي مدیران و استرس شغلی کارمندان رابطه معناداری وجود دارد.
بین حل مسئله مدیران و استرس شغلی کارمندان رابطه معناداری وجود دارد.
بین خوشبيني مدیران و استرس شغلی کارمندان رابطه معناداری وجود دارد.
بین تحمل فشار رواني مدیران و استرس شغلی کارمندان رابطه معناداری وجود دارد
2-1) نفوذ ایدهآل رابطه بین هوش هیجانی مدیران و استرس شغلی کارمندان را میانجیگری میکند.
2-2) انگیزش الهام بخش رابطه بین هوش هیجانی مدیران و استرس شغلی کارمندان را میانجیگری میکند.
2-3) توجه فردی رابطه بین هوش هیجانی مدیران و استرس شغلی کارمندان را میانجیگری میکند.
2-4) تحریک فکری رابطه بین هوش هیجانی مدیران و استرس شغلی کارمندان را میانجیگری میکند.

تعریف نظری متغیرهای تحقیق
1-7-1) استرس شغلی
استرس شغلی را می‌توان کنش متقابل بین شرایط کار و ویژگیهای فردی شاغل به گونه‌ای که خواستهای محیط کار بیش از آن است که فرد بتواند از عهده آنها برآید تعریف کرد (آزادمرزآبادی و غلامی فشارکی، 292:1389).
1-7-2) رهبری تحولگرا
رهبری تحولگرا توانایی شخصی برای پیشبینی، ساخت آینده، انعطافپذیری، تفكر استراتژیك و كار با دیگران كه فرصتهای متغیری را برای ایجاد یك آینده قابل وصول برای سازمانها شناسایی می‌كند، تعریف میشود (Bamford et al,2011).
1-7-3) هوش هیجانی
هوش هیجانی را توانایی ارزیابی، بیان و تنظیم عاطفه خود و دیگران و استفاده کارآمد از آن تعریف میکنند (Sivantan,2011).

تعریف عملیاتی متغیرهای تحقیق

1-8-1) استرس شغلی
در این تحقیق هفت مولفه در نظر گرفته شده برای استرس که با طیف پنج گزینهای لیکرت در مقیاس فاصلهای (از هرگز تا همواره) و با استفاده از 35 سوال پرسشنامه اندازهگیری خواهد شد عبارتند از (آزادمرزآبادی و غلامی فشارکی؛293:1389):
تقاضا: شامل موضوعاتی مانند بارکاری، خصوصیات و محیط کاری.
نقش: درک دست نقش کاری پرسنل از سازمان.
ارتباط: خصوصیت مثبت جهت افزایش ارتباطات جمعی و کاهش کشمکش و درگیری در محیط کار.
حمایت همکاران: میزان حمایتی که فرد از سوی همکاران خود دریافت میکند.
حمایت مسئولین: میزان حمایتی که فرد از سوی مدیریت دریافت میکند.
کنترل: تا چه اندازه میتوان گفت که فرد در مسیر انجام کارهای خود قرار دارد.
تغییرات: نحوه سازماندهی و تغییرات نیروهای یک سازمان.
1-8-2) رهبری تحول گرا

چهار مولفه در نظر گرفته شده برای رهبری تحولگرا که با طیف پنج درجهای لیکرت در مقیاس فاصلهای (از خیلی کم تا خیلی زیاد) و توسط پرسشنامه ارزیابی شده است عبارتند از:
نفوذ آرمانی: رهبران رفتار عالی ارائه میدهند و ممکن است نیازهای خود را فدای بهبود اهداف گروه کاری خود نمایند. شاخصهای آن شامل بیان ارزشها و اعتقادات، متعهد بودن به اعتقادات، تبیین اهداف، شرح باورها و ایدهآلها، وضوح اهداف اصلی، اعتماد به یکدیگر، حس جمعی، پیامدهای اخلاقی، تحمل مشکلات، سازگاری با ارزشها است.
انگیزه الهامبخش: رهبر یک دیدگاه جذاب بیان میکند و پیروان را تشویق مینماید، همچنین رهبران توسط معنادار بودن و چالشی بودن کارها به پیروان انگیزه میدهند. شاخصهای آن شامل وضع استانداردها، قابلیتهای هیجانی، حمایت و تشویق، توجه به عوامل ضروری، آگاه کردن کارکنان، کمک به کارکنان، داشتن اراده لازم، صحبت کردن درباره انجام امور، بیان چشم انداز است.
تحریک فکری: رهبران تلاش پیروان برای نوآوری و خلاقیت را تحریک مینمایند و مشکلات قدیمی سازمان را با چشم انداز جدید درنظر میگیرند. شاخصهای آن شامل تشویق به بیان ایدهها، داشتن منطق، زیر سوال بردن روشهای سنتی، بررسی مجدد تناسب مفروضات، تشویق به تفکر مجدد، بررسی رویکردهای مختلف، بررسی مشکلات از زوایای مختلف، تفکر غیر سنتی دربرابر مسائل سنتی است.
توجه فردی: رهبران، پیروان را پشتیبانی، تشویق و هدایت مینمایند و به دقت به نیازهای فردی پیروان گوش میدهند و ممکن است مسولیتهای خاصی برای کمک به رشد پیروان از طریق چالشهای شخصی به آنان واگذار شود) است (Sahidur Rahman et al,2012). شاخصهای آن شامل تعلیم شناخت نیازها و توانایییها، دید فردی داشتن نسبت به کارکنان و توسعه شخصی، توسعه نقاط قوت، درنظرگرفتن افراد با نیازها و توانمندیهای مختلف، توجه موثر به مسائل، ارائه نصیحتهای مفید، صرف زمان برای آموزش و توسعه است.
1-8-3) هوش هیجانی
پنج مولفه در نظر گرفته شده برای هوش هیجانی که با طیف پنج درجهای لیکرت در مقیاس فاصلهای (از خیلی کم تا خیلی زیاد) و توسط پرسشنامه ارزیابی شده است عبارتند از (شهایی و سجادی،1390، 42):
عزت نفس: توانايي احترام به خود و پذيرش خود بعنوان شخصي که اساسا خوب است. شخص صاحب حرمت نفس، احساس عدم کفايت و حقارت نمي کند. پذيرش جنبههاي مثبت و منفي- محدوديتها و قابليتهای خود.
روابط بين فردي: توانايي برقراري و حفظ ارتباطات متقابل، توانايي صميميت با محبت و انتقال دوستي به شخص ديگر است.
حل مسئله: توانايي شناسايي و تعريف مشکلات، داشتن کفايت و انگيزه براي مقابله موثر با، تعيين راه حل هاي مختلف مسئله، تصميم گيري و انجام يکي از راه حلها.
خوشبيني: توانايي نگاه کردن به نيمه روشن ترزندگي، اميد به زندگي و رويکردي مثبت داشتن به زندگي روزمره
تحمل فشار رواني: توانايي مقاومت در برابر رويدادها و موقعيتهاي فشار زا، پشت سر گذاشتن موقعيتهاي مشکلزا بدون از پاي در آمدن، اين افراد کمتر دچار نااميدي مي شوند و بحرانها و مشکلات را بهتر ميگذرانند.

قلمرو تحقیق
قلمرو موضوعی: تحقیق حاضر از نظر موضوعی در حوزه مدیریت رفتار سازمانی است.
قلمرو زمانی: تحقیق حاضر از اردیبهشت ماه 93 الی بهمن ماه 93 انجام شده است.
قلمرو مکانی: قلمرو مکانی در این تحقیق بیمارستانهای خصوصی منطقه 5 تهرا

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه با موضوع استرس شغلی، هوش هیجانی، ضریب همبستگی Next Entries منبع پایان نامه با موضوع هوش هیجانی، روان شناسی، بهبود کیفیت