منبع پایان نامه ارشد درمورد کتابداران، اطلاع رسانی، کتابخانه های دانشگاهی، کتابخانه ملی

دانلود پایان نامه ارشد

بخش کتابخانه های دانشگاهی (( University Library Section
بخش کتابخانه های دانشکده ای( College Library Section )
بخش کتابخانه های پیش دانشگاهی ( Juniour College Library Section )
بخش کتابخانه های کشاورزی ( Agricultural Libraries Section )
بخش کتابداران موسسات تربیت معلم ( Institutions Section Librarians of Teacher Training )
بخش کتابخانه های مرجع ( Reference Libraries Section )
در سال 1956 در پی ایجاد قسمت خدمات مرجع کتابخانه در انجمن کتابداران آمریکا، بخش کتابخانه های مرجع از انجمن جدا شد و در نتیجه واژه مرجع (Refernce ) در نام انجمن، مبدل به تحقیق ( Research ) شد. بخش ها و کمیته های انجمن در سال 1938 چنان گسترشی یافته بود که با پایان جنگ جهانی دوم ، یک دبیر اجرایی انتخاب گردید تا زیر نظر رئیس کل و هیات مدیره انجمن برای یکپارچه سازی فعالیت ها و خدمات انجمن فعالیت کند.این انجمن دست به تدوین استانداردهایی زده است که مواردی از آنها عبارتند از :
دستیابی به مواد تحقیقاتی بنیادی
دستورالعمل امانت مجموعه های خاص برای نمایشگاه ها
– ویژگی های برنامه سواد اطلاعاتی
استانداردهای کتابخانه های کالج
خدمات کتابخانه به آموزش از راه دور
استانداردهای کتابخانه برای آموزش عالی
سرقت در کتابخانه ها (حمیدی،1383).

2ـ11. سازمان‌ اسناد و كتابخانه‌ ملي‌ جمهوري‌ اسلامي‌ ايران‌
سازمان‌ اسناد و كتابخانه‌ ملي‌ جمهوري‌ اسلامي‌ ايران‌ مؤسسه‌اي‌ آموزشي‌، پژوهشي‌، علمي‌ و خدماتي‌ است‌ كه‌ اساسنامه‌ آن‌ به‌ تصويب‌ مجلس‌ شوراي‌ اسلامي‌ رسيده‌ است‌ و رياست‌ عاليه‌ آن‌ با رئيس‌ جمهوري‌ است‌. شكل‌گيري‌ رسمي‌ كتابخانه‌ ملي‌ به‌ سال‌ 1316 بازمي‌گردد. در سال‌ 1358 مركز خدمات‌ كتابداري‌، و در سال‌ 1378 سازمان‌ مدارك‌ فرهنگي‌ انقلاب‌ اسلامي‌ در كتابخانه‌ ملي‌ ادغام‌ شدند.اما ‌در مـورخ 2/6/1381 ، بـه پيشنهـاد سازمان مديريت و برنامه ريزي كشـور با تصويب‌ شوراي‌ عالي‌ اداري‌، كتابخانه‌ ملي‌ و سازمان‌ اسناد ملي‌ با هم‌ ادغام‌ شدند و سازمان‌ فعلي‌ شكل‌ گرفت‌. البته بـه منظـور ساماندهي مديريت اسنادي و ايجاد هماهنگي بـراي نگهـداري آثـار و اسناد مكتوب ( چاپي و خطي ) و غير مكتوب و اوراق، مراسلات، دفاتر، و ساير اسناد ملّي در دستگاه هاي اجرايي و نظاير آن، و همچنين تسهيل در نگهداري و دسترسي به اسناد و صرفه جويي در هزينه هاي مربوط و جلوگيري از انجام وظايف تكراري كتابخانه ملّي، هدف اين ادغام بود. در بنـد ج مـاده 2 ايـن تصويب نامه كـه بـه امضاي معاون وقت رئيس جمهور و دبير شوراي عالي اداري رسيده، آمده اسـت كـه « وظايف و مأموريت هاي تخصصي سـازمـان اسنـاد ملّـي ايـران و همچنيـن كتابخانه ملّي در قالب دو معاونت مستقـل، تحت عنـوان كتابخانه ملّي و اسناد ملّي با برنامه مستقل در قوانين بودجه سنواتي فعاليت خواهند نمود».اكنون‌ اين‌ سازمان‌ در دو ساختمان‌ مستقل‌ «كتابخانه‌ ملي‌ ايران‌» و «گنجينه‌ اسناد ملي‌ ايران‌» فعاليت‌ دارد.
2-11-1.اهداف وظایف کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران

گردآوري، حفاظت، سازماندهي و اشاعه اطلاعات مربوط به آثار مكتوب (چاپي و خطي) و غير مكتوب در ايران و يا متعلق به ايرانيان خارج از كشور.

گردآوري، حفاظت، سازماندهي و اشاعه اطلاعات مربوط به آثار مكتوب (چاپي و خطي) و غير مكتوب در زمينه ايران‌شناسي و اسلام‌شناسي، خصوصاً انقلاب اسلامي به رهبري امام خميني(ره)

گردآوري، حفاظت، سازماندهي و اشاعه اطلاعات مربوط به آثار مكتوب (چاپي و خطي) و غير مكتوب معتبرعلمي، فرهنگي و فني از كشورهاي ديگر.

پژوهش و برنامه ريزي علمي كتابداري و اطلاع رساني.

شركت در تحقيقات و فعاليت هاي بين المللي ذيربط.

اتخاذ تدابير و اخذ تصميمات لازم براي صحت، سهولت و سرعت امر تحقيق و مطالعه در همه زمينه ها به منظور اعتلاي فرهنگ ملي و انجام تحقيقات مربوطه.

انجام مشاوره، نظارت، هدايت و ارائه خدمات فني و برنامه ريزي و سازماندهي كتابخانه هاي كشور.

ارائه روشهاي مطلوب به منظور هماهنگ كردن خدمات و فعاليت هاي كتابخانه هاي ملي، عمومي و تخصصي جهت تسهيل مبادله اطلاعات.
در قانون تأسيس اسناد ملي ايران نيز كه در سال 1349 به تصويب رسيده است، اهداف ذیل را برای تاسیس آن برمی شمارد:
” به منظور جمع آوري و حفظ اسناد ملي ايران در سازمان واحد و فراهم آوردن شرايط و امكانات مناسب براي دسترسي عموم به اين اسناد و همچنين صرفه جويي در هزينه هاي اداري و استخدامي از طريق تمركز پرونده هاي راكد وزارتخانه ها و مؤسسات دولتي و وابسته به دولت و امحاء اوراق زائد سازماني به نام سازمان اسناد ملي ايران وابسته به سازمان امور اداري و استخدامي كشور تأسيس مي گردد.
2ـ11ـ1ـ1. استانداردها
کتابخانه ملی در جایگاه کتابخانه مادر و مطابق با قانون اساسنامه خود، وظیفه گردآوری و تدوین استانداردها و دستورالمعل های رایج در حوزه کتابداری و اطلاع رسانی را بر عهده دارد که برخی از آنها به شرح ذیل است:
سرعنوان های موضوعی فارسی
این اثر در برگیرنده شکل مستند موضوعات مطروحه در کتاب منتشر شده در داخل ایران است. تاکنون سه ویرایش از آن به چاپ رسیده است.
فهرست مستند اسامی مشاهیر و مولفان
نام صحیح و تاریخ تولد یا وفات افراد سرشناس ، نویسندگان و مترجمانی که کتابی از ایشان یا راجع به ایشان در ایران منتشر شده باشد را می توان در این اثر یافت. به عبارت دیگر این اثر مانند سرعنوان های موضوعی فارسی دارای پشتوانه انتشاراتی است.
سرعنوان های موضوعی پزشکی
به علت تنوع و گستردگی موضوعات در علم پزشکی، سرعنوان های این حوزه به صورت جداگانه و تخصصی از سوی کتابخانه ملی تدوین و منتشر شده است.
گسترش های رده بندی
از آنجا که رده بندی های موجود در سطح جهان در موضوعات مختص ایران و اسلام، جوابگوی نیاز ها نیست، کتابخانه ملی سالهاست که به تدوین گسترش های مختلفی از رده بندی های دیویی و کنگره می پردازد.
گسترش های کنگره
علاوه بر تاریخ، ادبیات و جغرافیای ایران و اسلام با رده های فلسفه اسلامی ( BBR )، سازمان های آموزشی در ایران( LGR )، ادبیات فرانسه( PQ )، ادبیات عربی( PJA ) و ادبیات روسی( PG ) نیز مطابق با استانداردهای کتابخانه کنگره، گسترش یافته است.
نشانه مولف فارسی برای رده بندی های دیویی و کنگره.
تدوین و انتشار مارک ایران.
استانداردهای کتابخانه های آموزشگاهی ، دانشگاهی،تخصصی، نابینایان و زندان.

2ـ12. استانداردهای کتابخانه های دانشگاهی ایران
استانداردهای کتابخانه های دانشگاهی ایران به عنوان یکی از وظایف کتابخانه ملی می باشد.دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی، که درحال حاضر از مهمترین مراجع تعریف مفاهیم این حوزه است، تعریف مفصل تر و گسترده ای از استانداردهای کتابخانه ای آورده است:
استانداردهای کتابخانه ای ضوابطی است که با استفاده از آن می توان خدمات کتابخانه را سنجش و ارزیابی کرد. استانداردها توسط کتابداران متخصص تدوین می شود تا کار دستیابی به هدف های تعیین شده از سوی آنان را میسّر سازد. استانداردهای کتابخانه ای می توان به عنوان الگوی مطلوب، راهکارهای نمونه، ملاک ارزشیابی ، انگیزه ای برای توسعه و پیشرفت آتی و نیز به عنوان ابزارهای ضروری برای کمک به تصمیم گیری و عمل، نه تنها برای کتابداران بلکه برای عموم افراد غیر کتابداری که به طور غیر مستقیم با مقوله برنامه ریزی و مدیریت کتابخانه ها و خدمات کتابخانه ای سروکار دارند، توصیف کرد.( Encyclopedia of Library and Information Science,2000 ).
از آنجا که کتابخانه های دانشگاهی مهمترین پایگاه های اطلاع رسانی علمی،آموزشی و پژوهشی کشور محسوب می شوند، مراعات کردن استانداردهای این کتابخانه ها راه مطمئنی برای کاستن هزینه ها، جلوگیری از اتلاف نیروی انسانی و مهمتر از همه ارتقای خدمات کتابخانه ای به کاربران است.

2ـ12ـ1. تاریخچه
کوشش در راه تدوین این استانداردها به بیش از بیست و پنج سال پیش، یعنی نخستین دهه فعالیت مرکز خدمات کتابداری و آغاز کتابداری نوین در ایران، باز می گردد. در همان سال بود که کتابداران متخصص این مرکز اولین مجموعه استانداردهای کتابخانه ای ایران را با یاری مشاوران خارجی به رشته تحریر در آوردند. متن هریک از این استانداردها برای نظرپرسی نزد کتابداران کتابخانه های مختلف فرستاده شد و بر پایه
پیشنهاد ها و نظر آنان اصلاحاتی در آن صورت گرفت.در ابتدا قرار بر این بود که هریک از مجموعه استانداردها پس از تصویب وزارت فرهنگ و آموزش عالی وقت برای اجرا در اختیار سازمان های ذیربط قرار گیرد. لکن این کار به دلایلی چند به تعویق افتاد: نخست آنکه کتابداری نوین ایران هنوز پایه و اساس محکم و منسجمی نداشت که بتوان استانداردهایی را بر آن استوار کرد دیگر آنکه استاندارد های مورد بحث بیشتر جنبه توصیفی و ارشادی داشت و از دقت و قاطعیتی که متکی به داده های واقعی و شناخت نیازها است بی بهره بود. و بالاخره اینکه این استانداردها بر واقعیت ها، امکانات و احتیاجات جامعه و نیازهای فرهنگی خود این جامعه مبتنی نبود. با این حال این کوشش اولیه موجب آن شد که تدوین استانداردها همچون گذشته در دستور کار بخش برنامه ریزی مرکز خدمات کتابداری باقی بماند( تعاونی،1381).
تجربه عملی در کار برنامه ریزی برای بیش از 150 کتابخانه و نهاد اطلاع رسانی و خدمات مشاوره ای مستمر و متمادی به کتابداران کتابخانه های مختلف در امور گوناگون باعث شد تا فکر تدوین استاندارده های ملی به مرور پخته تر و واقع گرایانه تر شود. همکاری مقطعی با کمیته اسناد و تجهیزات موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران در ترجمه، تطبیق و تدوین سلسله ای از استاندارد های بین المللی مرتبط با کتاب و کتابداری نیز بر غنای این تجربیات افزود.دامنه این تجربه ها در کتابخانه ملی گسترده تر و طیف آن متنوع تر شد وبه گردآوری و بعضاً انتشار مجموعه ای از آمارها و اطلاعات در باره کتاب و کتابداری، کتابداران ، کتابخانه ها و نهادهای اطلاع رسانی ایران انجامید. در کنار این امور، کار روی مطالعه استانداردهایی که کشورهای مختلف از آن استفاده می کنند. نیز جریان داشت و برخی از این استانداردها که دارای جنبه
بین المللی بود، برای استفاده عمومی تر ترجمه و منتشر شد.سرانجام از سال 1373 کار جدی برای عرصه استانداردهای قابل استفاده در کتابخانه ها و واحدهای اطلاع رسانی ایران جنبه رسمی تری یافت و به تدوین استانداردهای کتابخانه های دانشگاهی ایران به عنوان نخستین بخش از مجموعه استانداردهای ملی انجامید (تعاونی،1381).

2ـ12ـ2. شیوه کار
کار تدوین استانداردهای حاضر بر پایه اطلاعات و واقعیت های موجود در گستره کتابداری و
اطلاع رسانی و کتابخانه های دانشگاهی ایران و با استفاده از استانداردهای بین المللی و مطالعه در کم و کیف استانداردهای ملی کشورهای دیگر انجام گرفته است. پس از گردآوری آمار و اطلاعات اولیه و تحلیل آن، چند دانشگاه بزرگ به عنوان نمونه از میان جوامع دانشگاهی کشور انتخاب شد که عبارت بودند از : دانشگاه های تهران، علوم پزشکی ایران، شهید بهشتی، شیراز، فردوسی مشهد، تبریز، اصفهان و شهید چمران اهواز.
آمار و اطلاعات مربوط به این دانشگاه ها به تفکیک رشته های تحصیلی ( علوم انسانی، علوم اجتماعی، هنر، پزشکی، مهندسی، علوم پایه، کشاورزی ) استخراج شد و با در نظر گرفتن متغیرهایی مانند تعداد دانشجو، استاد، آمار مراجعان، تعداد منابع کتابخانه ای، تعداد کارکنان متخصص، تعداد کارکنان غیر متخصص ووسعت و فضای کتابخانه و . . . به این ترتیب برای هریک از متغیرهای یاد شده در رشته های هفت گانه فوق و در تک تک دانشکده ها و دانشگاه ها ارقام سرجمع، میانگین، بیشترین و کمترین

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه ارشد درمورد دانشجویان، کتابخانه های دانشگاهی، کتابخانه دانشگاهی، کتابداران Next Entries منبع پایان نامه ارشد درمورد کتابخانه های دانشگاهی، کارشناسی ارشد، کتابخانه دانشگاهی، علوم پزشکی