منبع پایان نامه ارشد درمورد کتابخانه های دانشگاهی، آموزش عالی، اطلاع رسانی، نیروی انسانی

دانلود پایان نامه ارشد

استانداردهاي کتابخانه های دانشگاهی ایران ارزيابي گردد. بدين وسيله تصویری روشن و جامع از وضعیت کنونی کتابخانه های دانشگاهی ارائه داده می شود و ضمن این مقایسه نواقص و کاستی ها مشخص و بتوان در جهت رفع آن راهکارهایی مناسب ارائه داد.
مراعات کردن استانداردهای کتابخانه ها راه مطمئنی برای جلوگیری از اتلاف نیروی انسانی و مهمتر از همه ارتقای خدمات کتابخانه ای به کاربران است.استانداردهای کتابخانه ای ضوابطی است که با استفاده از آن می توان خدمات کتابخانه را سنجش و ارزیابی کرد.استانداردهای کتابخانه ای را می توان به عنوان الگوی مطلوب راهکارهای نمونه، ملاک ارزشیابی، انگیزه ای برای توسعه و پیشرفت آتی و نیز به عنوان ابزارهای ضروری برای کمک به تصمیم گیری و عمل ، نه تنها برای کتابداران بلکه عموم افراد غیر کتابدار که به طور مستقیم با مقوله
برنامه ریزی و مدیریت کتابخانه ها و خدمات کتابخانه ای سروکار دارند، توصیف کرد.رعایت کردن استانداردها دو اصل مهم سازگاری سیستم ها و اشتراک منابع را که زیربنای خدمات نوین کتابخانه ای با کیفیت بالا محسوب
می شوند، تحقق می بخشد(ترقی،1388).
لزوم توجه به این مهم ، باعث شد که پژوهش حاضر در ارتباط با وضعیت کتابخانه های دانشگاهی شهرستان سبزوار صورت گیردوباخدمات کتابداری و اطلاع رسانی مناسب در حد استانداردهای تدوین شده از سوی کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران مقایسه شود تا شاید با انجام اصلاحات لازم گامی در جهت رضایت اساتید و دانشجویان برداشته شود با انجام چنین تحقیقاتی و بدست آمدن نتایج آن می توان حداقل مسئولین
دانشگاه ها را نسبت به کمبود های موجود آگاه نموده و راهنمایی جهت انجام بهبود وضعیت ارائه کرد.

1ـ2. تعریف عملیاتی اجزای پژوهش
ارزیابی:” ارزیابی کیفیت منابع اطلاعاتی یک کتابخانه، که معمولاً بر اساس اهداف خاص یا نیازهای گروههای مورد نظر کتابخانه می باشد”(فیشر6،1977).
کتابخانه دانشگاهی:یک کتابخانه یا تعدادی کتابخانه دانشکده ای که بوسیله یک دانشگاه برای استفاده دانشجویان و استادان همان دانشگاه تاسیس می شود و مدیریت ونگهداری آن نیزبا دانشگاه است (سلطانی،1372).
استانداردها: با توجه به اینکه استانداردهای کتابخانه های دانشگاهی ایران بیشتر بر واقعیت های جامعه آماری مورد تحقیق نزدیکتراست بامشورت و نظر استاد محترم راهنما معیار محاسبه”، ویرایش دوم استانداردهای کتابخانه های دانشگاهی ایران تدوین شیرین تعاونی ” دراین تحقیق، مورد استفاده قرار گرفت.
کتابخانه های دانشگاهی شهرستان سبزوار : تمام كتابخانه هاي دانشکده ای دانشگاههای شهرستان سبزوار ( دانشگاه علوم پزشکی ، دانشگاه حکیم سبزواری(تربیت معلم سابق) ، دانشگاه پیام نور و دانشکده های فنی و حرفه ای پسران و دختران ) جامعه این پژوهش را تشکیل می دهند.

1ـ3. پرسش های اساسی
1. اهداف و وظایف کتابخانه های دانشگاهی شهرستان سبزوار به چه میزان با استانداردهای کتابخانه های دانشگاهی ایران مطابقت دارد؟
2. سبک و شیوه مدیریت کتابخانه ها ی دانشگاهی شهرستان سبزوار به چه میزان با استانداردها
کتابخانه های دانشگاهی ایران مطابقت دارد؟
3. نيروي انساني شاغل دركتابخانه های دانشگاهی شهر سبزوار به چه میزان با استانداردهای کتابخانه های دانشگاهی ایران مطابقت دارد؟
4. منابع موجود دركتابخانه ها (چاپي و غيرچاپي) به چه میزان با استانداردهای کتابخانه های دانشگاهی ایران مطابقت دارد؟
ه. سازماندهی منابع به چه میزان با استانداردها مطابقت دارد؟
6. خدمات کتابخانه ای کتابخانه های یاد شده ، به چه میزان با استانداردهای کتابخانه های دانشگاهی ایران مطابقت دارد؟
7. ساختمان و تجهیزات کتابخانه های دانشگاهی شهرستان سبزوار به چه میزان با استانداردهای
کتابخانه های دانشگاهی ایران مطابقت دارد؟
8. بودجه تخصیص یافته به کتابخانه های دانشگاهی شهرستان سبزوار به چه میزان با استانداردهای دانشگاهی ایران مطابقت دارد؟

1ـ4. هدف پژوهش
هدف این پژوهش بررسی وارزیابی وضعیت موجودکتابخانه های دانشگاهی شهرستان سبزواربراساس استانداردهای اهداف و وظایف، سازمان و مدیریت، نیروی انسانی، مجموعه، سازماندهی منابع، خدمات، ساختمان و تجهیزات و بودجه کتابخانه های دانشگاهی ایران و مقایسه این شاخص های استاندارد، با جامعه پژوهش می باشد.

1ـ5. فایدۀ پژوهش
فواید حاصل از این پژوهش به شرح ذیل می باشد:
1. ارزیابی کمّی و کیفی و شناسایی نقاط ضعف و قوت وضعیت موجودکتابخانه های دانشگاهی شهرستان سبزوار
2. مقایسه و ارزیابی مجموعه کتابخانه های دانشگاهی شهرستان سبزوار با شاخص های استانداردهای کتابخانه های دانشگاهی ایران، نشان خواهد داد که تا چه میزان با سطح استاندارد به لحاظ کمیّ و کیفی نزدیک هستند و تا چه حد فاصله و شکاف وجود دارد.
3. آگاهی مسئولان امر و روسای دانشگاه ها از یافته های پژوهش ،که این امر می تواندباعث توسعه کمّی و کیفی مجموعه، فضا و همچنین آموزش یاجذب نیروی متخصص در مراکز اطلاع رسانی و کتابخانه ها خواهد شد.

1ـ6. فرضیه پژوهش
وضعیت موجود در کتابخانه های دانشگاهی شهرستان سبزوار با” استانداردهای کتابخانه های دانشگاهی ایران “مطابقت ندارد.

1ـ7. معرفی متغیرهای پژوهش
متغّیرهای مستقل
کتابخانه های دانشگاهی شهرستان سبزوار
متغّیرهای وابسته
وضعیت اهداف و وظایف، مجموعه، نیروی انسانی، سازماندهی منابع، خدمات، ساختمان و تجهیزات

1ـ8. روش پژوهش
به دلیل ماهیت مسئله روش اجرای پژوهش، روش پژوهش با رویکرد توصیفی _ تحلیلی و ارزیابانه است که از نظر هدف کاربردی می باشد.
1ـ9. جامعه پژوهش
دانشگاه حکیم سبزواری، دانشگاه علوم پزشكي، دانشگاه پيام نور سبزوار، دانشگاه آزاد اسلامی واحد سبزوار، دانشكده فني و مهندسي امام خمینی (ره)، دانشكده فني و مهندسي بقيه الله.
1ـ10. نمونه گیری پژوهش
جامعه آماري پژوهش حاضر شامل 9 كتابخانه مركزي و دانشكده اي دانشگاه های سبزوار وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی است ، كه به منظور جامعيت تحقيق از هيچ نوع نمونه گيري استفاده نگردید و كل جامعه تحقیق مورد مطالعه و ارزيابي قرار گرفته است.

1ـ11. ابزار گردآوری اطلاعات پژوهش
در این پژوهش گردآوری اطلاعات با استفاده از پرسشنامه صورت گرفته است،که برای اطمینان از صحت داده ها از روش مشاهده مستقیم و مصاحبه با مسئولان کتابخانه هم استفاده شده . پرسشنامه مورد استفاده ، پرسشنامه محقق ساخته است که براساس گویه های موجود در ” استانداردهای کتابخانه های دانشگاهی ایران ” تهیه شده است.

شایان ذکر است که در فصل پنجم روش پژوهش، جامعه پژوهش، نمونه گیری و ابزار پژوهش به صورت مفصل مطرح شده است.

2ـ1. مقدمه
کتابخانه های دانشگاهی بخشی از نظام آموزش عالی محسوب می شوند و نقش بسیار مهمی در گردآوری و انتقال اطلاعات علمی ایفا می کنند. این کتابخانه ها کانون اصلی تأمین منابع اطلاعاتی مورد نیاز محققان و پژوهشگران هستند. برای یک نظام آموزش عالی (دولتی و غیر دولتی) که وظیفه خطیری را بر عهده دارد، مهم است که بداند کتابخانه های دانشگاهی آن چه وضعیتی دارند، تا چه اندازه از فضای کافی و تجهیزات مناسب، بودجه کافی، اهداف و وظایف روشن، مدیریت مطلوب، نیروی انسانی متخصص، مجموعه مناسب و و خدمات مورد نیاز برخوردار است و اینکه، هر کدام از این مقوله ها تا چه حد مطلوب و مطابق استاندارد است. پاسخ به این گونه پرسشها مسئولان را قادر می سازد تا با دیدی کارشناسی تر، و با توجه به وضعیت و عملکرد کتابخانه های دانشگاهی زیر مجموعه خود، اقدامات لازم را در جهت بهبود وضع جاری انجام دهند (نصیری،1383).
هدف از کاربرد استاندارد های کتابخانه های دانشگاهی همانا بهبود بخشیدن به وضع کتابخانه های دانشگاهی و پی بردن به نقاط ضعف و نارسایی ها می باشد. البته استانداردهای کتابخانه های دانشگاهی ایران کوششی است برای تعیین و تعریف یک رشته و ضوابط واقع بینانه به منظور ارتقای سطح کمّی خدمات کتابخانه ها و واحدهای اطلاع رسانی دانشگاهی ایران که مبتنی بر هشت جنبه از استاندارد است که بر پایه واقعیت های موجود و امکانات بالقوه کتابخانه های دانشگاهی ایران است (تعاونی،1381).
این فصل ضمن معرفی جامعه پژوهش، به اهمیت نقش استانداردها، استانداردهای رایج در کتابداری و اطلاع رسانی، استانداردهای کتابخانه ملی، استانداردهای کتابخانه های دانشگاهی ایران، که می تواند خدمات کتابخانه را سنجش و ارزیابی نماید و همچنین پیشینه پژوهش می پردازد.

2ـ2. دانشگاه، مرکز اصلی پژوهش
هدف کتابخانه‌های دانشگاهی ارائه خدمات به مراجعه کنندگان آن است. کتابخانه‌ها می‌توانند با تهیه و تدوین اساسنامه و آئین‌نامه، اهداف و وظایف درون سازمانی و ارتباط با سایر سازمان‌های هم سنخ را تدوین نمایند. با ایجاد بخش‌های مختلف و تدوین اهداف و وظایف هر بخش و نیز وظایف کارکنان بخش‌ها بر اساس نیاز سنجی مراجعان، فعالیت‌های ذیربط را بر اساس مستندسازی آنها به انجام برسانند .
از جمله فعالیت‌های ضروری در راستای طرح تکریم ارباب رجوع و خدمات کتابخانه، تهیه شیوه نامه‌های استفاده از پایگاههای اطلاعاتی، تدوین بروشورهای مختلف آشنایی با کتابخانه و قوانین و مقررات آن، ایجاد بخش اطلاع رسانی و آموزش استفاده کننده جهت دسترسی سریع به نیازهای اطلاعاتی، برگزاری کارگاه‌های آموزشی به منظور تقویت وگسترش مهارت‌های سواد شبکه ای، ایجاد home page یا سراصفحه کتابخانه و برقراری link به پایگاههای اطلاعاتی کتابشناختی محلی  و ملی و بین المللی، ارائه خدمات مرجع سریع ، شناخت عمیق ازجامعه مصر‏ف‌کننده در واقع همان کاربران بالقوه و بالفعل کتابخانه ، تلاش برای فراهم آوردن نیازهای اطلاعاتی کاربران به گونه‌ای که در زمان آنها بیشترین صرفه‌جویی انجام پذیرد،تلاش برای تشکیل کمیته انتخاب کتابخانه وجلب مشارکت فعالانه گروه‌های آموزشی دانشکده،ایجاد و تداوم ارتباط مستمر با گروه‌های آموزشی دانشکده برای فراهم آوردن نیازهای اطلاعاتی گروه‌ها و… را می‌توان نام برد.فراموش نکنیم هدف اصلی از همه فعالیت‌های فوق‌الذکر با توجه به فلسفه وجودی کتابخانه‌ها وکتابدار یا اطلاع رسان ، ارائه “خدمت” می‌باشد.به هر حال گسترش آموزش عالی نهضتی جهانی است که حد و مرز نمی شناسد، این رویکرد باعث شده آموزش عالی به عنوان یک نقطه کانونی که پیشرفت جوامع را در سایر زمینه ها تسریع می کند توجه بسیاری را به خود جلب کند.
به همین خاطر کشورها برآن شدند نظام آموزش عالی خود را تا سر حد توان گسترش دهند. ازاین رو، درک اهمیت آموزش عالی از سوی کشورهای جهان باعث شده توسعه آموزش عالی در اولویت سیاستگذاری های آموزشی آنها قرار گیرد. به طوری که تعداد دانشجویان جهان از 13 میلیون نفر در سال 1960 با بیش از 10 برابر افزایش به 136 میلیون نفر در سال 2006 افزایش یافته است.
امروزه پیشرفت و توسعه زندگی بشر در همه موارد مرهون پژوهش بوده و راز پیشرفت دنیای امروزه نیز در پژوهش نهفته است. مرکز اصلی پژوهش دانشگاه است و در آن با استعانت ازروش شناسی علمی راه صد ساله ، یک شبه پیموده می شود. سرعت دستاوردهای بشری در چندین دهه اخیر نیز موید این ادعاست. دنیای امروز به خوبی درک کرده است که بزرگترین سرمایه ، نیروی آموزش دیده است و این نیرو به طور عمده و خاص در دانشگاه ها تربیت می شود( فدایی،1375).
دانشگاه ها بخش جدای

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه ارشد درمورد کتابخانه های دانشگاهی، توزیع فراوانی، نیروی انسانی، دانشجویان Next Entries منبع پایان نامه ارشد درمورد دانشجویان، کتابداران، اطلاع رسانی، کتابخانه های دانشگاهی