منبع پایان نامه ارشد درمورد مهارت های اجتماعی، روابط اجتماعی، پایگاه اجتماعی

دانلود پایان نامه ارشد

ط شخصی برای همه انسان ها حائز اهمیت است.تنها در زندگی خصوصی مانیست که رفتار میان فردی جنبه مهمی به شمار می آید.عده زیادی در زمین هایی به کار مشغول اند که تعامل با مردم احتمالا مهارت اصلی موردنیاز آنهاست.تعامل اجتماعی،تکلیفی گیج کننده است که مستلزم مهارت قابل توجه است.اگر لحظه ای به ظرافت وپیچیدگی موجود در رفتار مناسب به هنگام ابزارمحبت یا صحبت کردن با اطرایفان توجه کنید،معلوم خواهد شد که تعامل اجتماعی واقعا چه تکلیف بزرگ وسنگینی است.بی شک گاهی تعامل با دیگران برای ما می تواند دشوار باشد.هرکس ممکن است برخوردهایی چون مصاحبه ی شغلی،بحث با رئیس یا اولین دقایق ملاقات با چهره ای تازه را بیش از حدمعمول فشارزا بیابد.ولی برای بسیاری از افراد برخوردهای ساده ومعمولی هم ممکن است به همان اندازه مشکل وفشارزا باشد(نریمانی، محمد ،رجبی، سوران ،1386)
2-12-1اجتماعی شدن از طریق فعالیت های آموزشگاهی
انسان موجودی اجتماعی است وبرهمین مبنا یکی از جنبه های روانی انسانی جنبه اجتماعی است که از طریق ادراکات زبان واندیشه ها موجبات ارتباط افراد با همدیگر فراهم می شود(شریعتمداری،1373).منظور از رشد اجتماعی،رشد وتوسعه رابطه اجتماعی است،به طوری که فرد بتواند با جامعه اش هماهنگ وسازگار باشد.به عبارت دیگر اجتماعی شدن فرآیندی است که کودکان به کمک آن ها ارزش ها،اعتقادات ومعیارهای رفتاری را که فرهنگشان از آن ها انتظار دارد،می آموزند(یاسایی،1370).رشد اجتماعی از خانواده آغاز می گردد ودر مدرسه به عنوان یک اجتماع بزرگتر توسعه می یابد.جامعه شناسان معتقدند جامعه با دوفرآیند جامعه پذیری وفرهنگ پذیری نسبت به تربیت اجتماعی افراد اقدام می نماید وبرای این منظور از روش های مختلف استفاده می کند.جامعه پذیری جریانی است که فرد را عملا با زندگی گروهی همساز می کند.فرد جامعه پذیر کسی است که بر اثر همنوا شدن با هنجارهای گروهی،وظایف گروهی را پذیرفته وراه های همکاری را شناخته وبدین سبب دارای رفتار گروه پسند شده است.فرهنگ پذیری جریانی است که فرد را عمیقا واز جهات فراوان با فرهنگ جامعه هماهنگ می کند.چنانکه جامعه پذیری جریانی است که فرد را اندکی با هنجارهای اجتماعی سازگار می گرداند(نریمانی،محمد،رجبی،سوران،1386).
اگرچه اکثر دانشمندان جریان جامعه پذیری را مترادف با تربیت اجتماعی دانسته اند،لیکن جامعه پذیری سعی دارد افراد را همساز با خود گرداند.در حالی که تربیت اجتماعی در فرد تغییری ایجاد می کند که با شناخت ارزش ها وهنجارها وعمل برطبق آن،فردیت خود را با تمام گرایش ها ونگرش ها حفظ می کند وبه اصطلاح در جامعه مستحیل نمی گردد.
2-12-2روابط اجتماعی براساس نقش های اجتماعی
برخی از روابط میان افراد ناشی از نقش های اجتماعی آنان است.مطالعه نقش های اجتماعی بدون ارتباط دادن آن ها با نقش های اجتماعی دیگر بی معناست.نقش های اجتماعی هم به صورت فردی وهم به صورت جمعی با نقش های اشخاص دیگر در ارتباط هستند.این ارتباط همان است که ما آن را تحت عنوان”روابط اجتماعی متقابل دوجانبه”می شناسیم.تعریف روابط اجتماعی به عنوان حالتی از روابط دو جانبه میان نقش های اجتماعی وقتی روشن می شود که محتوا تحلیل شود.
2-12-3 روابط اجتماعی براساس پایگاه های اجتماعی79
پایگاه اجتماعی،مقام وموقعیتی است که یک شخص در ساختار اجتماعی به اعتبار ارزیابی جامعه احراز می کند.به عبارت دیگر پایگاه اجتماعی آن مقام یا موقعیتی است که معاصران یک شخص به طور عینی برای آن در جامعه ای که زندگی می کند،قائلند(نریمانی،محمد،رجبی،سوران،1386).برای ارزیابی پایگاه اجتماعی افراد در هر جامعه عواملی وجود دارد که از جامعه ای به جامعه دیگر حتی در درون یک جامعه از گروهی به گروه دیگر،بسیارمتفاوت است.مفهوم پایگاه اجتماعی یک امر ذهنی است لیکن افراد برای ارزیابی آن نیاز به ملاک معینی دارند.پاره ای معیارهای مشترک جهانی در ارزیابی پایگاه نیک وبد یا عالی وپست وجود دارد.فرد ارزیاب حتما باید مجموعه این معیارها را برای ارزیابی در نظر بگیرد.چرا که یک یا دو معیار به تنهایی کافی نخواهد بود.این معیارها عبارتنداز:نیاکان،وضع تمکن،مفید بودن کارکرد فرد،میزان ونوع تحصیلات،آگاهی های دینی وخصوصیات بیولوژیکی.همانطور که ذکر شد این عوامل از جامعه ای به جامعه دیگر متفاوت می باشد.برای مثال:در یک جامعه ای ممکن است مسن بود،ملاک پایگاه بالا باشد ودر جامعه ای دیگر کم سن بودن.مفهوم پایگاه اجتماعی وقتی با معناست که با مراتب پایین تر،برابر یا بالاتر از پایگاه های اجتماعی دیگر در جامعه مقایسه شود.روابط پایگاهی همانطور که از معنای وایژه برمی آید یک مفهوم ایستا است.وجه پویایی آن وقتی دیده می شود که در نتیجه تحرک اجتماعی پایگاه شخص تغییر کند.
2-12-4 روابط اجتماعی براساس فرآیندهای اجتماعی
روابط از گذر فرآیندهای اجتماعی،وجه دیگر تحلیل روابط اجتماعی است.جریان اجتماعی عبارت است از تاثیر متقابل افراد و گروه ها روی یکدیگر به طوری که هر فرد وگروه محرک فرد یا گروه دیگر شده ودر نتیجه،رفتار افراد تغییر می کند.بنابراین فرآیند اجتماعی،مرکز تاثیر متقابل افراد روی یکدیگر وتغییر رفتار افراد روی یکدیگر است.در بعد تریبت،فرآیندهای اجتماعی شامل سازگاری جمعی،همکاری،توافق،مخالفت وتشابه است(نریمانی،محمد،رجبی،سوران،1386).آغاز اندیشه پیرامون مهارت اجتماعی به منزله یک زمینه مهم مطالعاتی برای روانشناسان بالینی کودک،روانشناسان مدرسه،روانشناسان رشد،متخصصان تعلیم وتربیت به روانپزشکان کودک،مددکاران اجتماعی ودیگر افراد متخصص نسبتا یک رویداد جدید است.از زمانی که مهارت های اجتماعی به عنوان یک موضوع قابل مطالعه معرفی شده است،انفجار واقعی در تحقیقات رخ داده است وآگاهی فزاینده ای نسبت به اهمیت این حوزه علمی در پژوهش های بالینی وکاربردی ملاحظه می شود.شاهد این مدعا این است که مجله های روانشناسی وروانپزشکی شماره های متعددی از نشریه های خود را بطور کامل وبرای تمام گروه های سنی به این موضع اختصاص داده اند.از سوی دیگر همایش های تخصصی بیشماری برگزار شده اند وبعضا روی گروه های گوناگونی چون افراد عقب مانده ذهنی یا افرادی که مبتلا به ناتوانی های یادگیری هستند،متمرکز شده اند.تمام این پیشرفت ها بیانگر آن است که در زمان حاضر مهارت های اجتماعی به منزله یک موضع علمی قلمداد می شود ونیز دلالت براین دارد که در سال های آتی در حوزه مطالعه کودکان ونوجوانان،اثری نافذ از خود برجا خواهد گذاشت.آموزش مهارت های اجتماعی از چندین شیوه تشکیل می شود که به منظور درمان اشخاصی که کار می رود که عملکرد اجتماعی آن ها از برخی جهات نابسنده است.این آموزش ها براسا چهارمدل رایج(مدل نقص مهارت،مدل ارزشیابی شناختی،مدل اضطراب شرطی شده ومدل تشخیص نادرست)درباره سبب شناسی وتداوم ناتوانی اجتماعی انجام می گیرد(موریسون80،1982).
هدف آموزش مهارت ها اجتماعی افزایش کفایت اجتماعی ویا افزایش مجموعه مهارت های فرد یا افراد موردنظر است.مهارت اجتماعی،سازه ای گسترده است که گونه های مختلفی از پاسخ های بین شخصی نظیر:بیانگری،مهربانی،گرمی،سهولت در گفتگو وهمدلی را باهم می آمیزد.هر یک از این بعدها،پاسخ های کلامی وغیرکلامی متعددی را شامل می شوند.برای مثال،برای آن که فردی بتواند توانایی بیانگرشدن را پیدا کند،باید برخی عناصر پاسخی معین مانند صحبت کردن با صدای بلند وحفظ تماس چشمی را از خود ظاهر سازد.
2-13 تعریف مهارت های اجتماعی
در متون روانشناسی،مفهوم مهارت اجتماعی81(Social Sklls)به صورت های مختلف تعریف شده است.برای مثال هالینگر82(Hollinger)(1987)،مهارت های اجتماعی را عبارت از مهارت هایی می داند که برای داشتن ارتباط مثبت با دیگران وپذیرش توسط آن ها ضروری هستند(به نقل از یوسفی وخیر،1381).
الیوت وگرشام83(1993)،مهارت های اجتماعی را رفتارهای انطباقی یادگرفته شده ای می دانند که فرد را قادر می سازد تا با افراد دیگر روابط متقابل داشته واز خود پاسخ های مثبت بروز دهند.واز بروز پاسخ های نامناسب اجتناب کند(به نقل از آتشی،1378)،شلونت ومک فال84(1985) معتقدند که مهارت های اجتماعی،عبارت از فرآیندهای مولفه ای شخصی است که فرد را قادر می سازد تا به گونه ای رفتار نماید که به عنوان فردی شایسته مورد قضاون دیگران قرار گیرد.اشنایدر وهمکاران85(1985)مهارت های اجتماعی را به عنوان وسیله ارتباطی میان فردی ومحیطی تعریف می کنند ومعتقدند که این مهارت ها برای شروع وادامه ارتباط با همسالان به عنوان بخش مهمی ازبهداشت روانی،مورد استفاده واقع می شود.هارجی(1986)مهارت های اجتماعی را به صورت مجموعه ای از رفتارهای اجتماعی مناسب معطوف به هدف ودارای ارتباط درونی با موقعیت که قابل یادگیری هستند وهر کدام تحت کنترل شخصی می باشند تعریف کرده است
از مقایسه این تعاریف ونیز تعاریف دیگری که از مهارت های اجتماعی در متون مختلف ارائه گردیده،چنین برمی آید که تعریفی واحد ومورد قبول همگان وجود ندارد.علت این مساله را می توان از جنبه های مختلف مورد بررسی قرار داد.با وجود آن که این واژه به ظاهر ساده به نظر می رسد،اما به شدت تحت تاثیر سازه های روان شناختی وویژگی های اساسی انسان مانند:شخصیت،هوش،زبان،ادراک،ارزیابی،نگرش وتعامل میان رفتار ومحیط قرار دارد(مریل وگیمپل86،1998).تنوع این ویژگی ها،توانایی ها ورفتارهای وابسته ای که مهارت های اجتماعی را تشکیل می دهند،همراه با پیچیدگی ارتباط میان رفتار ومحیط که برای کسب این مهارت ها وانجام آن ها ضروری است،منجر به وجوه شباهت آن ها بیش از موارد اختلاف است.
از اینرو،مایکلسون وهمکاران87(1983)معتقدند که نحوه بیان یا اصطلاح شناسی این تعریف های متعدد،متفاوت است.به نظر ان ها تعریفی منسجم از مهارت های اجتماعی می تواند شامل چندمورد زیر باشد:
1-مهارت های اجتماعی اساسا از طریق یادگیری(به ویژه از طریق یادگیری اجتماعی شامل مشاهده،الگوسازی،تمرین وبازخورد)بدست می آیند.
2-مهارت های اجتماعی،شامل رفتارهای کلامی وغیرکلامی شناخته شده وجدایی پذیر هستند
3-مهارت های اجتماعی،شامل توانایی شروع ارتباط مناسب وموثر با دیگران ونیز ارائه پاسخ های مفید وشایسته هستند
4-مهارت های اجتماعی،تقویت اجتماعی مناسب را به دنبال دارند
5- مهارت های اجتماعی،ماهیتی تعاملی دارند ومشتمل بر پاسخ های موثر ومناسب می باشند
6-انجام مهارت های اجتماعی تحت تاثیر ویژگی های افراد ومحیطی است که مهارت موردنظر در آن بروز می کند(یعنی ویژگی موقعیت)وعواملی همچون سن،جنسین وموقعیت اجتماعی افراد روی نحوه عملکرد اجتماعی آن ها تاثیر می گذارند(الیوت وهمکاران،1987،مریل گیمپل 1998).
بنابراین مهارت های اجتماعی رفتارهای آموختنی هستند که بر روابط میان افراد تاثیر می گذارند.این مهارت ها از رفتارهای مشخص ومشتمل برتوانایی شروع ارتباط وارائه پاسخ تشکیل شده اند واحتمال دریافت تقویت اجتماعی را به بیشترین حد می رسانند ونیز ماهیتی تعاملی دارند ووابسته به موقعیت هستند(مریل وگیمپل،1998)با توجه به این تعاریف می توان گفت مهارت های اجتماعی رفتارهایی هستند که رشد آن ها می تواند به عملکرد موثر ومفید فرد در اجتماع کمک کند(ماتسون88،1990).در سال های اخیر ماهیت مهارت های اجتماعی تا بدان حد پیش رفته است که برخی آن را نوع خاصی از هوش عملی انسان دانسته اند(استرنبرگ89،1986)ودر این رابطه مفهوم جدید به نام هوش عاطفی90(Golemen) ابداع شده است که به عنوان مفهومی متشکل از خودآگاهی،کنترل احساسات وتکانه ها،مقاومت،اشتیاق وبرانگیختگی،همدلی وتنظیم روابط با دیگران تعریف می شود(گلمن91،1995)؛با عبارتی این مفهوم با جنبه های معینی از مهارت های اجتماعی مانند:روابط همسالان،اداره خود وهمدلی ارتباط دارد. به دلیل اهمیت مهارت های اجتماعی ونقش آن به عنوان یکی از مهمترین پیامدهای فرآیند آموزش(الیوت وگرشام،1993)،ارزیابی این مهارت ها به نحو روزافزونی در کانون توجه محققان قرار گرفته است(گرشام والیوت،1990؛لونسون وگاتمن92 1985؛لر وهمکاران93،1991،پلات

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه ارشد درمورد روان نمایشگری، مهارت های اجتماعی، نمایش درمانی Next Entries منبع پایان نامه ارشد درمورد مهارت های اجتماعی، آموزش مهارت، بهداشت روانی