منبع پایان نامه ارشد درمورد مهارت های اجتماعی، عزت نفس، احساس تنهایی

دانلود پایان نامه ارشد

درمانی متعددی وجود دارد که از روش های اجرای نقش ویا سایر تکنیک های تئاتر درمانی به نحو بارزی استفاده می نمایند.از ان جمله”آموزش قاطعیت”در برنامه های رفتاردرمانی و”در حاشیه قرارگرفتن”در خانواده درمانی را می توان نام برد که هر دونهایتا دارای ماهیت تئاتر درمانی نیز می باشند.به علاوه روش های تئاتر درمانی غالبا به صورت تکنیک های اشتقاقی در گروه های 56T.A(تحلیل روابط)،(واقعیت درمانی57)،(روان ساختاری58) و(انرژی های حیاتی59)به کار گرفته می شوند.به طور کلی جنبه های نظری استفاده از روش های تئاتر درمانی برپایه اصل التقاطی بودن در انتخاب روش درمانی یا تعلیم وتربیت استوار است.در روان درمانی های معاصر بیشتر روش ها ترجیح می دهند که ترکیبی از تحلیل وساختار باشند؛اغلب این روش ها با استفاده از روش های تئاتر درمانی نتایج مطلوب تری می دهند(بلاتنر،2003؛ترجمه حق شناس واشکانی1383)مورینو پایه گذار گروه درمانی،ونیز بنیان گذار تئاتر درمانی وگروه سنجی است؛که روش های عملی گوناگونی از آن مشتق می شود.سایکودارم مانند درختی است با شاخه های متنوع وگوناگون گشتالت درمانی،خانواده درمانی،تحلیل تبادلی وغیره.پرلز،برن ومازلو60 این درخت را”مشکل مورینو”می نامند.در پیدایش وشکل گیری این رویکرد،هشت روند فکری نقش داشته اند که عبارتنداز:افکار اقتصادی،اجتماعی،زیستی،روان تحلیلی،روانشناختی،وجودگرایی،جامعه شناسی وروان نمایشی اجتماعی(نوابی نژاد، شکوه ،1389)روش نقش معکوس باعث ایجاد”همحسی فعال”می گردد،که بسیار شبیه به “فیدبک”61از نوع آنچه کارل راجرز62 مطرح می کند است.تنها تفاوت روش نقش معکوس با فیدبک راجرز در شدت آن می باشد؛یعنی درمانگر به جای اینکه صرفا به احساس های درمانجو توجه کند در عمل به جای او قرار می گیرد واحساس او را در موقعیت عمیق تر در می یابد.این روش به خوبی می تواند در موقعیت های خانواده درمانی نیز بکار گرفته شود(بلاتنر،2007)تئاتر درمانی روشی نوین از ترکیب روش های نمایش و روان درمانگری است که یافته های علمی در رفتار درمانی63،شناخت درمانی64،روانکاوی وگروه درمانی 65را به کار می گیرد تا به درمانی همه جانبه دست یابد.نوعی کاوش علمی که جهت دریافت حقیقت از طریق شیوه های نمایشی با اهداف مشخص،مشاهده نزدیک وراهنمایی برای تعامل بین فردی موثر استفاده می شود(بلاتنر،2003)در حال حاضر درآمریکا وانگلستان نوعی از روانکاوی پا گرفته که مبتنی بر تغییرات پی درپی،ابهام،درک مستقیم،بازی،شک وتغییرنقش است.این روانکاوی که وابسته به یکسری اصول ثابت است از منابع مختلفی نشات گرفته است ازجمله:استفاده از صنایع بدیع وفراشخصی(جونگ66،1968)،شیوه های بازیگری خلاق(روگرز67،1961)،(ماسلو68،1971)،روش های وجودی(می69،1969)،(لانگ70،1967) و روش ویژگی انتقالی و روابط اشیاء(وینینکت71،1971)،این سنت غیرمتعارف،شیوه ها وگرایش های متعدد غیرمستقیم وانسان گرایانه را به وجود آورده واخیرا از آن به طور نمایشی در هنردرمانی خلاق که اساس آن نقاشی،موسیقی وادبیات است استفاده می گردد(فخری،افسانه ،1380)
2-11 پیشینه ی پژوهش
مطالعات وپژوهش های صورت گرفته در زمینه تئاتر درمانی ،اصطلاحات معادل آن به صورت(روان نمایشگری،نمایش روانی،نمایش درمانی،نقش گذاری روانی،نمایش خلاق،تئاتر درمانی سنتی،دراماتراپی)بکار گرفته شده است
2-11-1 پژوهش های مرتبط با تئاتر درمانی
ابوالفضل رهگوی(1375)در پژوهشی دریافت که اجرای روان نمایشگری گروهی سبب کاهش میزان افسردگی در زنان بستری مبتلا به اختلال روانی مزمن می شود. رضائیان(1375)من اجرای تحقیقی با عنوان بررسی فواد سایکودرما در کاهش افسردگی بیماران افسرده مرد دریافت که کاربرد تئاتر درمانی همراه با سایر درمان های افسردگی موجب کاهش بیشتر افسردگی می شود.در بررسی انجام شده توسط لینچ وچوسا(1996)برنامه ای با عنوان هنرهای ویژه72 اجرا شد.که درآن افراد با ناتوانی ها اجازه داشتند که در قالب فعالیت هایی نظیر رقص،هنر،نمایش وموسیقی با افراد عادی تعامل داشته باشند.این بررسی میزان بهبودی در عزت نفس ورفتار وفعالیت اجتماعی را پس از مشارکت در برنامه اندازه گیری کرد.92درصد آزمودنی ها پیشرفت قابل ملاحظه ای را در عزت نفش ومهارت های اجتماعی به علت شرکت در این برنامه گزارش کردند.اما به علت محدودیت های شناختی،بسیاری از شرکت کنندگان در تکمیل پرسشنامه کمک دریافت کردند.بنابراین نتایج پژوهش ممکن است تحت تاثیر کمک فردی برای تکمیل پرسشنامه قرارگرفته باشد.با وجود این به نظر می رسد که هنردرمانی،اثر مثبتی براین گروه داشته است(نریمانی، محمد ،رجبی، سوران،1386).
هتلی(1998)هنردرمانی را برای درمان مشکلات رفتاری توصیه می کند.از راه ترسیم رفتار،کودک قادر خواهد بود آن را به درستی بررسی کرده وسپس گزینه های دیگری در میان همسالان ومشاوران مورد بحث قرار می گیرد.از این گذشته هنردرمانی به کودک اجازه می دهد تا رفتارهای منفی را به سوی یک تعادل مثبت هدایت کند.(سلوکی، مهرناز،1381)
پوند73(1998)در یک مطالعه،دو کودک کلاس سومی(یک پسر ویک دختر)که درمدرسه دچار مشکل بودند وافسردگی،رفتارهای غیرعادی واحساس تنهایی داشتند را مورد بررسی قرار داد.کودکان در یک گروه هنردرمانی مهارت های اجتماعی در درون نظام مدرسه مشغول شدند.کودکان به دلیل مسائلی نظر اضطراب جدایی،گریه،احساس انزوا وطردشدگی از سوی والدینشان به گروه معرفی شده بودند.ابزارهای متعددی برای سنجش میزان تنهایی کودکان مورد استفاده قرار گرفت.کودکان در گروه،کارهایی را انجام می دادند که چگونگی درک آنان از روابط وهمچنین احساسشان درباره روابط درون گروه را آشکار می ساخت.برای تشویق کودکان به بیان احساسات وبازنگری تعامل هایشان با دیگران از کولاژ74(تصویر تکه کاری) وهمچنین شعر استفاده شد.نتایج گروه حاکی از پیشرفت توانایی های کودکان در ظاهر ساختن احساساتشان در مورد خود ودیگران بود.اما با وجود این،نمره های کودکان در پرسشنامه احساس تنهایی بر اثر درمان کاهش پیدا نکرده بود.این نتایج می تواند نشانگر این باشد یک دوره طولانی درمانی موثر تر است.از این گذشته تمرکز بیشتر بر روابط بیرون از گروه در زمینه کاهش احساس تنهایی فواید درمانی بیشتری دارد.(سلوکی،مهرناز،1381).
زینپ هامامسی75(2002)در مطالعه ای تاثیر متقابل تئاتر درمانی ودرمان شناختی رفتاری را برکاهش تحریفات شناختی مرتبط با روابط بین فردی بررسی کرد.24نفر دانشجوی 20ساله در این مطالعه شرکت داشتند.این مولفه مقیاس شناختی بین فردی(ICDS)را در گروه های درمانی وکنترل پیش وپس از درمان و3ماه پیگیری اجرا کرد.برای تحلیل داده ها،این مولف تحلیل واریانس را برای بررسی تاثیرات بکار برد وبه این نتیجه رسید که درمان،تحریفات شناختی گروه آزمایشی را کاهش داده است یعنی کاهش در اجتناب از صمیمیت،انتظارات غیرمنطقی درروابط،و ذهن خوانی در طول جلسات تئاتر درمانی ،تکنیک های خودگویی،وارونگی نقش وجفت استفاده شد وافراد با تحریفات شناختی شان که در روابط منفی شان موثر است روبرو شدند.بنابراین به نظر می رسد که احتمالا حتی بدون تکنیک های شناختی رفتاری مانند بحث های سقراطی،تکنیک های تئاتر درمانی می تواند تحریفات شناختی را آشکار سازد وفرا بخواند.
بوری،تردوپل،کومار76(2001)در مطالعه ی اثرات شرکت در دوره های گروهی را ارزشیابی کردند که درآن به تعامل تئاتر درمانی وتکنیک های شناختی رفتاری بر روی میزان تغییرات شرکت کنندگان(N=40)در باورهای بنیادی،افکار اتوماتیک،خلق وکاهش افسردگی مورد استفاده قرارگرفت.نتایج این مطالعه نشان داد که میانگین نمرات افراد در سه هفته اول وسه هفته بعدی با استفاده از پرسشنامه افسردگی بک(BDI-II)تفاوت معنی نداشت
میکائیل77(2000)مشاهده کرد که تکینک های تئاتر درمانی توانستند برای کاهش افکاری که موجب برانگیختگی رفتارهای خشن می شوند،مورد استفاده قرارگیرند
سرداری پور(1377)با اجرای تئاتر درمانی بر روی بیماران دچار اسکیزوفرنی مزمن بستری در مرکز روانپزشکی رازی نشان داد که با مقایسه میانگین نمرات اعتماد به نفس گروه آزمایش قبل با بعداز اجرای نمایش روانی نشان از اختلاف معنی داری دارد(P0/001).همچنین با مقایسه میانگین نمرات اعتماد به نفس در دو گروه وشاهد بعداز اجرای نمایش روانی نتیجه گرفته می شود که اختلاف میانگین ها مشهود است که سطح معنی دار از P0/809 قبل از گروهدرمانی به P0/25 بعداز اجرای نمایش روانی تقلیل یافته است.بنابراین نتیجه گرفته می شود که اجرای نمایش روانی گروهی باعث افزایش اعتماد به نفس بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی مزمن که تحت عنوان گروه آزمایش بوده اند می شود.
تئاتر درمانی ا به عنوان یک روش تجربی،شامل تجارب هیجانی بالا،ویک روش موثر برای رسیدن به اهداف درمانی مرتبط با درمان اعتیادها است(الیا اوراهمی78،2003)(به نقل از نریمانی،رجبی 1386).
رفاهی(1380) در تحقیقی با عنوان گزارشی از کار موردی مشاوره در مرکز مشکلات ویژه یادگیری شهر شیراز از بین 60دانش آموز تحت پوشش مراکز آموزشی وتوانبخشی مشکلات ویژه یادگیری 20دانش آموزش را که براساس نمرات کسب شده در آزمون رفتاری راتر فرم معلم،نمرات بالاتر از میانگین کسب کرده بودند وبه عنوان دانش آموزان با مشکلات رفتاری نیر قلمداد شده بودند،انتخاب شدند.از طریق روش های مختلف(مصاحبه با مادر،مصاحبه با آموزگار،اجرای آزمون های رسمی وغیررسمی)اطلاعات موردنیاز در مورد این 20دانش آموز اخذ گردید.آزمون های اجرا شده رسمی عبارت بود از مقیاس هوش وکسلر کودکان،آزمون ادراک دیداری بندر گشتالت،آزمون نقاشی ترسیم خانواده،مقیاس عزت نفس کوپر اسمیت وروزنبرگ.همچنین آزمون های غیررسمی از جمله مقیاس های فرافکن سه آرزو،پذیرفتن نقش،داستان نیمه تمام،مقیاس سنجش رفتارهای اجتماعی وتوصیف خودش به عمل آمد وبعداز بررسی عملکرد آزمودنی ها در هر یک از آزمون ها به طور انفرادی،با توجه به تشخیص به عمل آمده در مورد هر آزمودنی،طرح درمانی آموزش برای رفع وتعدیل مشکلات رفتاری آن ها طراحی گردید.
آزمودنی ها مدت4ماه به صورت هفتگی(2جلسه در هفته)ودر مجموع 32جلسه به طور انفرادی با شیوه های مختلف رفتاری-شناختی موردمشاوره قرارگرفتند وبعداز طی چهار ماه مجددا ارزیابی های اولیه به صورت انفرادی به عمل آمد.مقایسه نتایج حاصل از ارزیابی های اولیه وثانویه حاکی از وجود تفاوت معنادار بین دو ارزیابی می باشد به طوری که با توجه به Tجدول با درجه آزادی (T=0/5=2/093)19 وبالاتر بودن T محاسبه شده در هر سه مقیاس(پرسشنامه رفتاری راتر،مقیاس عزت نفس کوپر اسمیت ومقیاس عزت نفس روزنبرگ)می توان گفت مشاوره وآموزش مهارت های اجتماعی در کاهش مسایل رفتاری دانش آموزشان ناتوان در یادگیری تاثیر مثبت دارد.که این خود می تواند نمایانگر تاثیر آموزش مهارت های اجتماعی از طریق فرآیند مشاوره در کاهش مسایل رفتاری کودکان ناتوان در یادگیری باشد(نریمانی، محمد ،رجبی، سوران ،1386)
همچنین نریمانی ورجبی(1384)مطالعه ای با عنوان بررسی کارآمدی سایکودارم برمهارت های اجتماعی وعزت نفس کودکان دچار اختلال دیسلکسیا،بر روی دانش آموزان مقطع ابتدایی ناحیه یک اردبیل انجام دادند.نمونه پژوهش 31 نفر از دانش آموزان دختر وپسر دچار اختلال نارساخوانی در پایه پنجم ابتدایی در سال 1384 بودند که نمونه موردنظر پس از دومرلحه نمونه گیری به روش تصادفی خوشه ای چندمرحله ای واجرای مصاحبه با معلم و دانش آموز،والدین و کودک؛آزمون مهارت های اجتماعی استنفر(SBA)،آزمون عزت نفس کوپر اسمیت(SEI) وفرم مخصوص بررسی وضعیت کودک از لحاظ خواندن انتخاب شدند(16نفر گروه آزمایش و15نفر گروه کنترل).گروه آزمایش به مدت 10جلسه گروهی تحت درمان تئاتر درمانی قرار گرفتند.تحلیل ومقایسه اطلاعات بدست آمده از پس آزمون نشان داد که اجرای تئاتر درمانی مهارت های اجتماعی وعزت نفس دانش آموزان را افزایش می دهد.
همچنین در تحلیل زیرمقیاس های آزمون مهارت های اجتماعی نتایج مطالعه نشان داد که اجرای تئاتر درمانی برمهارت های میان فردی ورفتارهای مربوط به کار،که از ابعاد آزمون مهارت های اجتماعی می

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه ارشد درمورد روان درمانی، ایفای نقش، مشارکت اجتماعی Next Entries منبع پایان نامه ارشد درمورد روان نمایشگری، مهارت های اجتماعی، نمایش درمانی