منبع پایان نامه ارشد درمورد علوم قرآن، امامت در قرآن

دانلود پایان نامه ارشد

أَنْ نَمُنَّ عَلَى الَّذينَ اسْتُضْعِفُوا فِي الْأَرْضِ..”…………………………….. 218
3-11- توسل و استغاثه………………………………………………………………………………………….. 222
3-11-1- توسل حضرت آدم(ع)…………………………………………………………………………. 222
3-11-2- حضرت يوسف(ع) و درخواست از ساقي پادشاه در زندان……………………….. 223
3-11-3- استغاثه فرزندان يعقوب(ع) به يوسف(ع)……………………………………………….. 224
3-11-4- توسل فرزندان حضرت يعقوب(ع) به پدر………………………………………………. 226
3-11-5- توسل و استغاثة فرعونيان و بني اسرائيل به حضرت موسي(ع)………………….. 226
3-11-5-1- درخواست برداشتن رجز………………………………………………………………. 226
3-11-5-2- درخواست آب……………………………………………………………………………. 227
3-11-5-3- درخواست طعام………………………………………………………………………….. 228
3-12- تبرک جستن به اولياء و آثار ايشان………………………………………………………………… 229
3-12-1- تبرک به مقام ابراهيم(ع)……………………………………………………………………….. 229
3-12-2- پيراهن يوسف(ع) و بازگشت بينايى يعقوب(ع)……………………………………….‏ 230
3-12-3- تبرک جستن به تابوت در بني إسرائيل…………………………………………………… 231
3-12-4- تبرک جستن به جايگاه اصحاب کهف…………………………………………………… 233
3-12-5- مبارک بودن حضرت عيسي(ع)…………………………………………………………….. 234
3-13- زيارت معصومان(ع)…………………………………………………………………………………… 235
3-13-1- دعاء حضرت ابراهيم(ع)……………………………………………………………………… 235
3-13-2- دعوت مردم به حج توسط حضرت ابراهيم(ع)……………………………………….. 238
3-13-3- مزار اصحاب کهف……………………………………………………………………………… 240
3-14- شفاعت……………………………………………………………………………………………………… 241
3-14-1- شفاعت حضرت نوح(ع) براي پسرش…………………………………………………… 242
3-14-2- شفاعت حضرت ابراهيم(ع) براي قوم حضرت لوط(ع)……………………………. 242
3-14-3- درخواست آمرزش حضرت ابراهيم(ع) براي آزر…………………………………….. 244
3-14-4- درخواست آمرزش حضرت نوح(ع) براي پدر و مادر و مؤمنان…………………. 245
3-14-5- درخواست آمرزش حضرت ابراهيم(ع) براي پدر و مادر…………………………… 246
3-14-6- آمرزش طلبي حضرت موسي(ع) براي خود و برادرش…………………………….. 246
فصل چهارم: مباحث مهدويت در قصص قرآن
4-1- امکان پنهاني بودن ولادت امام عصر(ع)…………………………………………………………… 248
4-1-1- ولادت پنهاني حضرت ابراهيم(ع) و حضرت موسي(ع)……………………………… 248
4-1-2- انکار امام عصر(ع) توسط عموي حضرت………………………………………………… 249
4-2- امکان تصدي مقام امامت در کودکي………………………………………………………………… 249
4-3- غيبت حضرت مهدي(ع)……………………………………………………………………………….. 252
4-3-1- شبهه ناروايي غيبت براي امام………………………………………………………………….. 252
4-3-2- آيا غيبت خلاف عادت است………………………………………………………………….. 255
4-3-3- حکمت غيبت………………………………………………………………………………………. 258
4-3-4- رؤيت امام عصر(ع) بى‏آنکه شناخته شود………………………………………………….. 265
4-4- طول عمر امام عصر(ع)………………………………………………………………………………….. 267
4-5- پايايي دوران جواني امام عصر(ع)…………………………………………………………………… 269
4-5-1- قصه اصحاب کهف……………………………………………………………………………….. 271
4-5-2- ماجراي عزير(ع)…………………………………………………………………………………… 271
4-6- صدور معجزه در وقت ظهور………………………………………………………………………….. 274
4-7- حکومت جهاني حضرت مهدي(ع)…………………………………………………………………. 277
4-8- آداب انتظار………………………………………………………………………………………………….. 279
4-8-1- صبر جميل داشتن…………………………………………………………………………………. 280
4-8-2- اميدواري به امر فرج……………………………………………………………………………… 280
4-8-3- غيبت را ناشي از علم و حكمت خداوند دانستن……………………………………….. 280
4-8-4- تأثر و اندوه در فراق و اشتياق…………………………………………………………………. 281
4-8-5- به ياد امام عصر(ع) بودن………………………………………………………………………… 282
4-8-6- شكوه از غيبت به نزد خدا، مناجات و دعا………………………………………………… 284
4-8-7- اقدام عملي همراه با اميدواري به وصال……………………………………………………. 286
نتايج و يافته‏ها‌‏………………………………………………………………………. 287
فهرست منابع………………………………………………………………………… 289

کليات
1- تعريف مسأله و تبيين موضوع
قصص قرآن از ديرباز مورد توجه مفسران، محدثان و دانشمندان علوم قرآني بوده و از ابعاد گوناگون پژوهش‏هاي متنوعي در اين موضوع سامان يافته است برخي از اين آثار روايي و برخي ناظر به ابعاد تاريخي و جغرافيايي قصص قرآن است و برخي ديگر مربوط به ابعاد زيبايي شناسي قصص قرآن و ابعاد هنري و اعجاز بياني آن است.
از سوي ديگر هر يک مفسران باتوجه به رويکرد تفسيري خويش در ذيل آيات قصص به تفسير آن پرداخته‏ا‏ند. در برخي از تفاسير اهل سنت غالباً به جزئيات قصص پرداخته‏ا‏ند مانند “جامع البيان” طبري(د 310ق)، “لطائف الاشارات”‏ قشيري(د 465ق)، “الجامع لأحکام القرآن” قرطبي(د 671ق)، “الدر المنثور” سيوطي(د 911ق) که در ذيل قصص روايات متعددي ديده مى‏شود، که جزئيات گوناگوني از قصص قرآن در آن بيان شده که برخي از آنها از قبيل إسرائيليات و روايات غير معتبر به شمار مى‏رود و چه بسا خالي از ابعاد هدايتي و تربيتي باشد.1
در اين ميان يکي از موضوعات اساسي در تفسير قرآن، ابعاد کلامي و جنبه‏هاي استنباط کلامي از قصص قرآن در حوزه مباحث “امامت” است. لذا موارد گوناگوني مى‏توان يافت که مفسران امامي در تفسير برخي آيات قصص نکات قابل توجهي از مباحث “امامت پژوهي” در استنباط از آن قصص بيان کرده‏ا‏ند، در آثار کلامي اماميه در مباحث “امامت” نيز اهتمام بسياري نسبت به تفاسير اماميه، در استنباط کلامي به آيات ديده مى‏شود. از سوي ديگر تأمل در روايات تفسيري اهل بيت(ع) در باب قصص قرآن نشان مى‏دهد که يکي از مهمترين شيوه‏هاي اهل بيت(ع) در تبليغ امامت و تبيين ابعاد گوناگون آن و نيز در پاسخگويي به شبهات شيعيان و در احتجاج با مخالفان اين است که به قصص قرآن در مسائل کلامي “امامت” استناد بسياري داشته‏ا‏ند. نمونه‏هاي متعددي از روايات رسول خدا(ص) در آثار روايي اماميه و اهل سنت و نيز روايات بسياري از اهل بيت(ع) در آثار روايي و تفسيري اماميه شاهد اين مدعاست حتي برخي از اصحاب معصومان(ع) در مناظرات و احتجاجات خويش با مخالفان از اين شيوه بهره جسته‏ا‏ند. در آثار کلامي متقدم و متأخر اماميه نيز اين شيوه از جايگاه ويژه‏ا‏ي برخوردار است.
از سوي ديگر دانشمندان اهل سنت در تفاسير و کتب علوم قرآني و تک نگاري‏هاي خويش در باب قصص قرآن، تنها به ابعاد زيبايي شناسي قصص قرآن و ابعاد هنري و اعجاز بياني آن پرداخته‏ا‏ند و غالباً به ارتباط آن با مباحث امامت اشاره‏ا‏ي نکرده‏ا‏ند. ايشان در مباحث پيرامون “اهداف، اغراض و رسالت قصص قرآن” نيز مباحثي از قبيل تسلي دادن به رسول خدا(ص) و مؤمنان، عبرت از امت‏هاي پيشين، تثبيت روح ايمان در مسلمانان و مطالبي اين چنين بيان کرده‏ا‏ند و غالباً اشاره‏ا‏ي به ابعاد استنباطي مباحث امامت از قصص قرآن نداشته‏ا‏ند، اين امر عجيبي نيست چراکه در خصوص امامت تفاوتي اساسي در مباني کلامي با اماميه دارند اما تعجب اينجاست که برخي آثار علوم قرآني و تک نگاري‏هاي اماميه در باب قصص قرآن، نيز کمتر اشاره‏ا‏ي به “مباحث امامت” ديده مى‏شود و غالباً متأثر از همان ديدگاه‏هاي علوم قرآني دانشمندان اهل سنت هستند. از سوي ديگر آثاري با موضوع “امامت در قرآن” که در دوران معاصر نگاشته شده غالباً به آيات معروفي چون آيه ولايت، آيه إطاعت از اولي الأمر، آيه تطهير، آيه إکمال، و آياتي از اين قبيل إشاره کرده‏ا‏ند و به بهره‏هاي کلامي از قصص قرآن در مسائل امامت کمتر توجه کرده‏ا‏ند. لذا امامت پژوهي در قصص قرآن و به تعبير ديگر تبيين جايگاه قصص قرآن در استنباط کلامي در موضوع امامت يکي از خلاهاي اساسي در حوزه مطالعات ميان رشته‏اي رشته‏هاي علوم قرآني، تفسير قرآن و علم کلام است. البته قرار نيست که در اين رساله در هر موضوعي همه استدلالها را ذکر کنيم به عنوان مثال در بحث عصمت، ادله قرآني، روايي، عقلي و موارد ديگر را مطرح کنيم يا در مسأله طول عمر ادله عقلي، علمي، قرآني و روايي را مورد بررسي قرار دهيم زيرا اين خروج از موضوع محسوب مى‏شود. رسالت اصلي اين رساله مشخص کردن بخشي از ظرفيت‏ها‌‏ي قصص قرآن در زمينه استدلالهاي قرآني مربوط به مسائل اساسي امامت و مهدويت است تا اگر از امامت سخن مى‏گوييم از اين ظرفيت عالي غافل نمانيم.
2- ضرورت تحقيق و هدف
توجه به نکات زير بر لزوم و ضرورت پژوهش در اين موضوع مى‏افزايد.
أ- توجه به حجم قابل توجه قصص قرآن و ضرورت نگاه نو به قصص قرآن در استنباط مباحث امامت و مهدويت
ب- با استناد به قصص قرآن کريم در تبيين مباحث امامت و مهدويت و پاسخگويي به مهمترين شبهاتي که از ديرباز تاکنون وجود داشته است، مى‏توان پاسخ داد به ويژه در مقام احتجاج با اهل سنت و با آنان که روايات اماميه را نمى‏پذيرند.
ج- إرائه يکي از شيوه‏هاي اهل بيت(ع) در تبليغ و احتجاج با مخالفان
د- تاکنون پژوهش مستقل و قابل توجهي در اين جنبه از ابعاد قصص قرآن سامان نيافته است.
ه- بهره گيري کلامي از قصص قرآن در تبيين مباحث امامت و مهدويت مى‏تواند در کنار اغراض ديگر قصه گويي در قرآن، به عنوان يکي ديگر از اهداف

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه ارشد درمورد عشق و محبت، کتاب مقدس Next Entries دانلود پایان نامه ارشد درمورد شناخت انسان، زنان مطلقه، کتاب مقدس