منبع پایان نامه ارشد درمورد شعر فارسی، خاقانی شروانی، جمع آوری اطلاعات، ساختار و محتوا

دانلود پایان نامه ارشد

ن …………………………………………………………………………………………………………………….140
4-9- غنچه ……………………………………………………………………………………………………………………………141
4-10- خار …………………………………………………………………………………………………………………………….141
4-11- نرگس (عبهر) ………………………………………………………………………………………………………………148
4-12- لاله ……………………………………………………………………………………………………………………………..143
4-13- سنبل …………………………………………………………………………………………………………………………..143
4-14- آفتاب- خورشید …………………………………………………………………………………………………………..144
4-14-1- پدیده احتراق کواکب ……………………………………………………………………………………………….145
4-14-2- لرزان بودن خورشید ………………………………………………………………………………………………….145
4-14-3- دو طرف خورشید …………………………………………………………………………………………………….146
4-14-4- نزدیکی خورشید و تیر …………………………………………………………………………………………….146
4-15- ماه ………………………………………………………………………………………………………………………………153
4-15-1- نور گرفتن ماه از خورشید ………………………………………………………………………………………….150
4-16- شب و روز …………………………………………………………………………………………………………………157
4-17- صبح …………………………………………………………………………………………………………………………..156
4-17-1- صبح کاذب و صبح صادق ………………………………………………………………………………………..157
4-18- روانشناسی رنگ ها ………………………………………………………………………………………………………158
4-18-1- اختلاط رنگ سبز و سیاه ……………………………………………………………………………………………159
4-18-2- رابطه بین رومی و قار از حیث رنگ …………………………………………………………………………..159
4-18-3- رومی خواندن قلم …………………………………………………………………………………………………….160
4-19- عناصر اربعه ………………………………………………………………………………………………………………..161
فصل پنجم: نتیجه گیری
نتیجه …………………………………………………………………………………………………………………………………….163
منابع و مآخذ ………………………………………………………………………………………………………………………….165

مقدمه
قرن ششم هجری از دورانهای پر برکت و پربار شعر فارسی است. در این عصر که مقدم بر حملۀ خانمانسوز مغول است، شعر فارسی از جهات گوناگون وسعت و رشد مییابد و نهال برومند شعر فارسی شکوفاتر و پربارتر میشود و به هر جای شاخ و برگ میگسترد و چنان ریشه میگیرد که بعد از حملۀ مغول همچنان بارور و شکفته میماند.
این قرن به علت کثرت شاعران که حدود 300 تن از آنان نام برده شده و آثار بسیاری از آنان بر جای مانده است، بر دیگر قرون تاریخ ادب فارسی برتری دارد. در میان این شاعران چند تن از بزرگان و نام آوران شعر فارسی هستند که مورد تقلید و تتبع دیگران قرار گرفته اند و در تاریخ شعر فارسی، مقامی ارجمند دارند. در نیمه اول این قرن سنائی غزنوی، عارف بزرگ، افکار صوفیانه و عارفانه را با دامنه و وسعت بیشتری در شعر فارسی داخل کرده و مثنوی حدیقه الحقیقه را سروده و قصاید و غزل های عرفانی به یادگار گذاشته است. نزدیک به سال مرگ سنایی شیخ فریدالدین عطار به جهان آمده و در سراسر قرن ششم زیسته و مثنوی های عارفانه را ساخته است. انوری بزرگترین قصیده سرا در این عصر میزیسته و علاوه بر قصاید بلند و غرّا که باقی گذاشته، بابی در غزلسرایی باز کرده است. در این قرن سبک معروف به سبک عراقی در شعر فارسی نشأت یافته و به وسیله شاعران اصفهان مانند جمال الدین عبدالرزاق و دیگران رونق گرفته است. در قرن ششم موضوعات شعری تنوع یافته و شاعران در انواع شعر هنرنمایی کرده و آثاری به جای گذاردهاند.
مراکز رواج و رونق شعر فارسی در ایران و خارج از ایران متعدد شده و شاهان و امیران در نواحی مختلف مانند: خوارزم، ماوراءالنهر، خراسان، نیشابور، اصفهان، شروان، آذربایجان و فارس شاعران را تشویق کرده و به سرودن شعر واداشته اند. زبان فارسی در این نواحی رونق یافته و سراسر سرزمینها را فراگرفته است. از مراکز مهم رواج و رونق زبان فارسی و حمایت شاعران فارسی گوی در این قرن شروان بوده و شروانشاهان که خود را از نژاد شاهان ساسانی میدانستند شاعران فارسیگو را حمایت میکرده و به آنان صلات و جوایز بسیار میداده اند و به این جهت شاعران معروف مانند: ابوالعلای گنجوی و خاقانی شروانی و نظامی گنجوی در سایۀ حمایت و توجه آنان پرورش یافته و آثار شعری به وجود آورده اند.

( سجادی،1387: ص6)
استاد و سالار شاعران این قرن، خاقانی شروانی از هنرمندان و سرایندگان چیره ‌دست زبان پارسی است. چنانکه خود گوید در سخن عاریت از کس نپذیرفته و این موجب گردیده است که در سراسر دیوانش تصویرهائی زیبا، نو و بدیع بیافریند.
زمانی که خاقانی به آسمان توجه می‌کند، آفتاب و ماه و زحل و مریخ و مشتری و جوزا را پویا می‌بیند که برای ممدوحان کمر خدمت برمیان بسته‌اند. او دریا را اگر ترسیم می‌کند، کف بخشنده شاه و دیگر بزرگان را مانند آن می‌انگارد و خویشتن را غرق بخششهای آنان می‌بیند. خاقانی با چیره‌ دستی تمام به نقاشی انواع گل و گیاه در شعر خویش می‌پردازد. او لاله دو رنگ داغ بر دل و سوسن یکرنگ و بی‌ریا و نرگس طشت زر بر سر و گل سرخ را با هنرمندی خاص که فقط در توانائی اوست می‌آفریند. بوستانی را که او تصویر می‌کند نیز در نوع خود بی‌نظیر است. سرو آبنوس و بید در اطراف این باغ باطراوت جلوه‌گری می‌کنند.
آب، درخت، آسمان، کوه، دریا، ماه، خورشید و.. هر کدام رمزی است که بر معنای خاصی دلالت دارد، خاقانی و بدرچاچی با استادی بی مانندی نسبت های تأویلی را میان طبیعت و ماورای طبیعت دریافته و بیان کرده اند.
در این پایان نامه به نگرش خاقانی و بدر چاچی به جلوه‌ها و زمینه‌ های طبیعت و چگونگی کاربردهای حقیقی و مجازی آنها در شعر وی پرداخته شده، شامل: تشبیه، استعاره، کنایه، مجاز و ساخت ترکیبات است .گرچه طبیعت و جلوه‌های آن در ادوار قبل از خاقانی در شعر شاعران دیگر شکوفا شده بود، اما با ظهور بی بدیل در عرصه پهناور ادبیات فارسی، طبیعت جلوه و رنگی دیگر به خود گرفت. او در قلم سحرآمیزش طبیعت را به زیبائی آراست. آن جا که الگوی طبیعت بدرچاچی در سرودن اشعارش همانندی هایی با اشعار خاقانی دارد لازم مینمود شباهت ها و تفاوت های شعر این دو شاعر از لحاظ ساختار و محتوا بررسی شود.
تحقیق حاضر در پنج فصل، تدوین شده است. پس از بیان کلیات تحقیق در فصل اول و معرفی دو شاعر در فصل دوم، در فصل سوم نگارنده کوشیده است عمده ترین مبانی فکری در خصوص طبیعت را در اشعار خاقانی به صورت موضوعی فهرست کند. سپس با آوردن نمونه هایی از اشعار ایشان در هر یک از موضوعات فهرست شده، دیدگاه او را به طور جداگانه بیان کند. فصل چهارم به بررسی طبیعت از دیدگاه بدرچاچی اختصاص یافته است و فصل پنجم نتیجه گیری مباحث ذکر شده است.

فصل اول
کلیات

1-1- بیان مسأله
خاقانی شاعر قرن ششم فارسی و از بزرگترین شاعران قصیده گوی است که دارای نیروی خلق و ابداع است و ترکیبات تازه و بدیع ساخته و موضوعاتی در شعر آورده که پیش از او در شعر نیامده است. او اندیشه ها و احساسات و افکار نو را در قالب هایی که خود ساخته بود ریخت و به جای آنکه در شعر مقلد و دنباله رو باشد، مبدع و مبتکر شد و سخنش در این باره از ادعای شاعرانه گذشته و به حقیقت پیوسته و مورد قبول سخن سنجان واقع شده است.
خاقانی را شاعر صبح نامیده اند، زیرا از مظاهر طبیعت به صبح و دمیدن آفتاب بیش از همه دلبستگی دارد و کمتر از قصیده یا غزلی است که با وصف صبح آغاز نشده باشد.
بدرِ چاچی از شاعران قرن هشتم و از مقلّدان توانای اشعار خاقانی است که تاکنون شعر او در ایران چندان مورد توجه قرار نگرفته است، وی نیز به عناصر طبیعت توجه خاصی نموده است.
در این پژوهش نگارنده میکوشد تا به بررسی شعر این دو شاعر در حوزه های طبیعت، تصویرگری و روانشناسی رنگ های طبیعت، مشابهات، اختلافات و میزان بکارگیری عناصر طبیعت بپردازد.
از آن جایی که هر یک از این دو شاعر، با بهره گیری از اندیشه ها و مفاهیم ذهنی خود پدیده های جهان را به گونه ای متفاوت به تصویر کشیده اند، ضروری است تا عنصر طبیعت شعر این دو شاعر از لحاظ ساختار و محتوا بررسی شود.

1-2- پرسش اصلی
اصلی ترین عوامل موثر و وجوه تشابه و تفاوت اشعار خاقانی و بدرچاچی در موضوع طبیعت چیست؟

1-2-1- پرسش های فرعی
– عوامل موثر فکری و ادبی اشعار خاقانی و بدرچاچی در چیست؟
– کدام عنصر بیشتر مورد توجه خاقانی و بدرچاچی بوده است؟
– طبیعت در اشعار خاقانی و بدرچاچی چه جایگاهی دارد؟
1-3- فرضیه ها
– در اشعار خاقانی و بدرچاچی به طبیعت توجه شده است.
– تصویر آفرینی در شعر هر دو شاعر وجود دارد.
– خاقانی و بدرچاچی در اشعار خود به نظام احسن طبیعت اعتقاد دارند.

1-4- روش تحقیق
روش تحقیق در این پایان نامه مبتنی بر ابزار کتابخانه ای است و یافته های پژوهش به شکل توصیفی تحلیلی ارائه میگردند. برای جمع آوری اطلاعات از منابع مکتوب نیز استفاده می شود.

1-5- شیوه های جمع آوری اطلاعات
ابتدا با مراجعه به اشعار خاقانی و بدرچاچی و با استفاده از روش فیش برداری، اشارات پراکنده در شعر این شاعران جمع آوری شد. آنگاه با استفاده از اطلاعات شخصی و منابع فیش ها غنی سازی شد و در نهایت با توجه به طرح کلی پایان نامه به نگارش آن اقدام گردید.

1-6- روش تجزیه و تحلیل اطلاعات
روش کار در این پایان نامه براساس استدلال، تجزیه، تحلیل، بازآفرینی و مقایسه محتوایی اثر نامبرده است که بر مبنای کتاب های موجود در زمینه اشعار خاقانی و بدرچاچی است که از مهم ترین مباحث نظری و کاربردی در این تحقیق است.

1-7- سوابق و پیشینهی تحقیق

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه ارشد درمورد باورهای عامیانه، روانشناسی Next Entries منبع پایان نامه ارشد درمورد جمال الدین، ادب فارسی، دانشگاه تهران، ادبیات فارسی