منبع پایان نامه ارشد درمورد سواد اطلاعاتی، عملکرد مدیران، استفاده از کتابخان، عملکرد سازمان

دانلود پایان نامه ارشد

مختلف مورد نیاز بشریت ایفا می نماید) میتوان اشاره نمود. عصر اطلاعات با وجود رایانه به سرعت در حال گسترش و توسعه است و حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات را به شدت تحت تأثیر خود قرارداده‌ است و بشریت را ناخواسته نیازمند این تکنولوژی جادویی نموده است. بنا براین مدیران مدارس به مانند مدیران دیگر سازمانها موظفند برای بهبود کیفیت عملکرد مدیریتی خود در 5 مؤلفۀ برنامهریزی، سازماندهی، کنترل، نظارت و ارزیابی اهداف و نیازهای مدرسۀ تحت سرپرستی خود، دانش و علوم خود را تحت عنوان سواد اطلاعاتی از طریق سه روش ذکر شده(کتبی، فنی و ارتباطی) ویرایش و افزایش دهند؛ لذا در این پایان نامۀ دانشگاهی سعی برآن شده است تا به این مقولۀ مهم در مدارس ابتدایی شهرستان جیرفت به عنوان یک نمونۀ کوچک، تحت عنوان بررسی رابطۀ سواد اطلاعتی با کیفیت عملکرد مدیران پرداخته شود. بنابراین، این پژوهش شامل 5 فصل میباشد، که فصل اول به کلیات پژوهش میپردازد، فصل دوم ادبیات پژوهش را مورد بررسی قرار میدهد، فصل سوم روش اجراي تحقیق را بیان مینماید، فصل چهارم به تجزیه و تحلیل دادهها (یافتهها) ارتباط دارد و فصل پنجم یافتههای پژوهش را تفسیر میکند.
1-2بيان مسأله
اطلاعات به قدري در زندگی ما مهم شده است که اکنون وجود و تولید حجم انبوهی از اطلاعات در زمینه هاي گوناگون،دوران کنونی را به نام انفجار اطلاعات رقم زده است(یزدانی،1391). مدیریت، به هنر یا علم ادره یک مجموعه، جهت نیل به هدف های سازمانی گفته می شود(نبوی، 1392). مدیران ازجمله اقشاری هستند که باید نسبت به تقویت و بهبود اطلاعات و دانش خود، در امر رهبری و اداره یک موسسه، به مهارت کافی دست یابند تا بتوانند عملکرد مفید و بسزای در حیطه وظایفشان ارائه دهند. لذا این امر نیاز به سواد اطلاعاتی دارد. سواد اطلاعاتی به مجموعهاي از تواناییها اطلاق میشود که بر اساس آن افراد قادر هستند، تشخیص دهند، که چه موقع به اطلاعات نیاز داشته و چگونه اطلاعات مورد نظر را مکان یابی، ارزش یابی، و به نحو کارآمد، مورد استفاده قرار دهند(یزدانی،1391). سواد اطلاعاتی از دیدگاه وبر جانسون‌:توانایی در اتخاذ رفتار اطلاع‌یابی‌ مناسب به منظور شناسایی اطلاعات مورد نیاز برای تامین نیازهای اطلاعاتی می‌باشد. به طوری که دسترسی به اطلاعات مورد نظر به استفاده صحیح اخلاقی و مؤثر از اطلاعات در جامعه منجر شود)عسکرزاده، 1387). سواد اطلاعاتی در برگیرندۀ مؤلفههای همچون:وسعت و ماهیت اطلاعات، توانايي دسترسي مؤثر به اطلاعات، توانايي ارزيابي نقادانۀ اطلاعات، كاربرد هدفمند اطلاعات میباشد. در هزارۀ سوم با پیشرفت سریع علوم و فنون، میزان اطلاعاتی که از طریق محملهای اطلاعاتی مختلف متشر می شود با وجود افزایش روز افزون، انسان را با چالشهای جدی در بهرهمندی از اطلاعات روبرو ساخته است. این حجم اطلاعات جامعۀ امروز را در آستانۀ ورود به فرهنگ غیر مادی قرار دادهاست؛ فرهنگی که در آن اطلاعات و شناخت، محور اصلی سنجشها خواهد بود. در این شرایط، تنها سواد خواندن، نوشتن و حساب کردن برای بهرهمندی از اطلاعات کفایت نمیکند، بلکه به منظور استفادۀ مؤثر از اطلاعات، حضور با نشاط در جهان ارتباطات و تعامل پویا با رسانههای مبتنی بر فنآوری اطلاعات، نیازمند مجهز شدن به مهارتهای نوینی هستیم که با عنوان سواد اطلاعاتی شناخته میشود(یاری،شیوا، 184:1390).
بنابراین سواد اطلاعاتی در سه بعد تعریف می شود:
سواد ارتباطی(توانایی کلامی): شامل اطلاع یابی از طریق گفتگو و مشاوره است. هرگونه تعریفی از این مبحث به همان گستره ارتباطات می تواند خیلی عادي و دم دستی و یا خیلی پیچیده وغامض باشد(زارعی متین و یوسف زاده،1389).
سواد عمومی یا سنتی(تواناییهای کتبی): این توانایی برمی‌گردد به آنچه که در دروه‌های قبل و به طور سنتی در به دست‌ آوردن اطلاعات استفاده می‌شده است(عسکر زاده،1387).
سواد رایانهای(توانایی فنی):به هرگونه جمع آوري، انتقال، ثبت، پردازش، انتشار و نمایش اطلاعات و جستجو اطلاعات‌ از طریق رایانه گفته میشود(یزدانی،1392).
با توجه به تعاریف ذکر شده، سواد اطلاعاتی شامل تسلط داشتن به اطلاعات در همه زمینه ها، اعم از فرهنگی، ارتباطی و اجتماعی، علمی ، سیاسی و میشود، که از دو روش تئوریک و عملی اتخاذ میگردد. در گذشته افراد از طریق مشاهده و شنیدن، به اطلاعات مورد نیاز دست می یافتند، به مرور زمان و با آمدن فن کتابت اطلاعات از طریق ابزار (پوست و کاغذ)، در اختیار متقاضیان علم و دانش قرار میگرفت، که این نوع دسترسی به اطلاعات تا به امروز هم ادامه دارد؛ اما در کنار این منبع مفید؛ استفاده از اینترنت به عنوان یکی از سریع ترین منابع کسب اطلاعات، توانسته است جستجوگران اطلاعات را در امر بسط و تقویت علم و دانش به خوبی یاری نماید. از این روی دانشمندان و پژوهشگران بی شماری یافته های ارزشمند خود را از طریق سایتهای مختلف در سراسر جهان در اختیار دانشجویان و تشنگان علم و معرفت قرار میدهند؛ لذا نیازمندان به اطلاعات علمی و معرفتی، به جهت اینکه اطلاعات هم سریع به دست می آیند و هم زود اعتبار خود را از دست میدهند مجبورند با ارابه اطلاعات همگام شوند تا دچار رکود و عقب ماندگی اطلاعات نشوند. نقش كيفيت در موفقيت و شكست سازمانها به اندازهاي است، كه گفته ميشود تنها سازمانها و حرفههايي كه محور اصلي فعاليت مؤسسه خود را، تأمين خواستههاي مشتريان و ارضاي نيازهاي آنان، با حداقل قيمت و حداكثر كيفيت قرار دادهاند، قادر خواهند بود به حيات خود ادامه دهند(دیویس و همکاران،2005؛ به نقل از قمری زارع، انوشه، ونکی، حاجی زاده،1387). بنابراین کیفیت نقش اساسی در ترقی عملکرد مدیران دارد. عملکرد عبارت است از کارایی و اثربخشی در وظایف محوله و به نتیجه رساندن و ظایفی که از طرف سازمان بر عهده نیروي انسانی گذاشته شده است(اسماعیلی لهمالی، 179:1392).عوامل موثر بر عملکرد سازمانی عبارتند از: ساختار سازمانی، محیط سازمانی، سیاستها و رویه هاي سازمانی و فرهنگ سازمانی این دیدگاه عملکرد سازمانی را تابعی از مولفه هاي فوق می داند(شریفزاده و خیراندیش، 99:1388).
لذا مدیران برای افزایش کیفیت عملکرد لازم، بایستی مؤلفههای مذکور(ساختار سازماني، محيط سازماني،سياستها و رويه هاي سازماني و فرهنگ سازماني) را با استفاده از دانش و سواد اطلاعاتی کافی و مفید، بررسی و کنترل نموده و با یک ارزشیابی صحیح به بهبود و بسط برنامههای مؤسسه تحت پوشش کمک نمایند، تا به یک موفقیت مدیریتی عالی دست یابند. «زروکوفسکی» این نوع از سواد را نخستین باردر سال 1974میلادی مطرح کرد0وی عبارت باسواد اطلاعاتی را برای توصیف افرادی ابداع کرد که فنون و مهارت-های لازم برای بهکارگیری طیف گستردۀ ابزارهای اطلاعاتی، و نیز مآخذ ردیف اول را به منظور دستیابی به راه حلهای اطلاعاتی برای مسایل خود،آموختهاند؛ وی دریافت که افراد با سواد اطلاعاتی به مراتب توانایی بهتری در بهرهمندی از اطلاعات دارند(نظری،1384؛ به نقل از یاری،1390). جنبش سواد اطلاعاتی از آموزش کتابخانهای، آموزش کتابشناختی و آموزش کاربر(خواننده) آغاز شده است. تا مدتها تصور میشد سواد اطلاعاتی، همان مهارت استفاده از کتابخانه و بخشهای مرتبط با آموزش کتابخانهای است ؛ در صورتی که سواد کتابخانهای به مفهوم مهارت استفاده از کتابخانه و توانایی بازیابی اطلاعات از میان حجم عظیمی از اطلاعات موجود در کتابخانهها به منظور انجام تحقیق و پژوهش نظاممند است(یاری،1390). سواد اطلاعاتی توانایی بهرهمندی از اطلاعات در همه اشکال است. اطلاعات ممکن است از هر منبعی اعم از: رسانههای چاپی و یا الکترونیکی بهدست آید ویا حتی منبع کسب اطلاعات، میتواند یک فرد باشد. نفوذ فنآوریهای نوین اطلاعات بهویژه رایانه از دهۀ 1980 موجب شد، تا از آن به عنوان ابزار مهم سواد اطلاعاتی یاد کنند، که این امر موجب مطرح شدن سواد رایانهای و در نظر گرفتن مهارتهای مرتبط با آن به عنوان سواد اطلاعاتی شد؛ در حالی که سواد رایانهای سطحی از خبرگی و آشنایی با رایانه است که بیشتربه توانایی استفاده از برنامه ها و نرم افزارهای کاربردی برای انجام وظایف، اطلاق میشود(یاری،1390). در ایران از اواسط دهۀ1370 تقریباً 21 سال پس از طرح مبحث سواد اطلاعاتی در دنیا شاهد انتشار آثار گوناگونی در این زمینه هستیم(یاری، 184:1390 ). انبوهی ازپژوهشگران داخلی و خارجی، در رابطه با سواد اطلاعاتی و کیفیت عملکرد به بررسی پرداختهاند؛ لذا، در این پژوهش به چند نمونه از آن ها اشاره شده است: داورپناه،(1381) ؛ کوچک و سمیرمیزاده، (1383)؛ آذرنگ، و عینی، (1383)؛ پریرخ(1384)؛ فاضلی(1385)؛ قمري زارع، انوشه، ونكي و حاجي زاده(1386)؛ کشاورز(1387)؛ فاميل روحانى،عرفان و حبیبی(1388)؛ هاشم‌زاده، يارى(1389)؛ غفاری(1390)؛ برجیان و خسروی (1391) ؛ یزدانی (1392)؛ اسماعیلی لهمالی(1392)؛ اسلایک و الان (1382)؛ اس.دویل (1385). بنابراین سواد اطلاعاتي به عنوان ابزار دستيابي به دانش و اطلاعات، در شناخت فرصتها و بهره‌گيري از آنها، در بهبود وضعیت و کیفیت عملکرد مدیریتی به مدیران كمك شاياني مينماید. دو مؤلفۀ سواد اطلاعاتي و کیفیت عملکرد، از این جهت باهم ارتباط دارند، که سواد اطلاعاتي در رشد و پرورش ويژگيهاي شخصيتي(خلاقانه و ریسکپذیری) مدیران، درجهت پیشبرد و توسعۀ عملکرد مدیران ، بسیار ضروری به شمار میآید؛ و نیز سواد اطلاعاتي مبتني بر فنآوريهاي نوين در جامعۀ اطلاعاتي كنوني كمك زیادی به تحقق عملکرد با کیفیت میکند؛ به عبارت دیگر مدیر یک مجموعه باید بتواند از همه فنون ( ذهنی، فنی و ارتباطی) در کسب فرایندهای ماهیت، دسترسی، نقد و کاربرد هدفمند اطلاعات، جهت کشف راه های تحقق اهداف سازمانی استفاده نماید؛ زیرا در غیر اینصورت با عملکرد ضعیف و بدون پیشرفتی مواجه خواهد بود.عملی کردن برنامههای مدیریتی از قبیل: نظارت و کنترل دقیق، تصمیمگیری، طرح و اجرای سودمند و دانش یافته، با کیفیت عالی، مستلزم داشتن سواد اطلاعاتی در همۀ زمینههای فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی میباشد. لذا، یکی از گام هاي اساسی در جهت بهبود کیفیت عملکرد مدیران، افزایش سواد اطلاعاتی آنان میباشد. و نقش تببین ارتباط میان سواد اطلاعاتی و کیفیت عملکرد، هدفی است که این پژوهش قصد بررسی آن را دارد. از این روی در این پایان نامه سعی بر آن شده است، که به چگونگی رابطه سواد اطلاعاتی با کیفیت عملکرد مدیران مدارس ابتدائی شهرستان جیرفت پرداخته شود
1-3 اهمیت و ضرورت تحقیق
یکی از موارد مهمی که در ابتدای انجام یک پژوهش مورد سوال قرار می گیرد اهمیت انجام پژوهش است. بیان اهمیت موضوع پژوهش، باید بتواند اهمیت و ارزش پژوهش را به اثبات برساند. امروزه سواد اطلاعاتی و بهره گیری از قابلیتهای این مهارت در تمام ابعاد اهمیت خود را نشان داده است. در عصراطلاعات، دستيابي مؤثر به اطلاعات مورد نياز، با صرف حداقل زمان و هزينه کم، براي مدیرانی كه به دنبال افزایش کیفیت عملکرد شغلی خود هستند، یک هنر مدیریتی ارزشمند، به شمار میآید. لذا مهارتي كه امروزه آن را سواد اطلاعاتي مي‌نامند، مجموعه‌اي از توانمندیهای مكان يابي، ارزيابي و به كارگيري مؤثر اطلاعات نامیده میشود. سواد اطلاعاتی شامل: کسب و ارزيابي، جستجو و ذخيره سازي رايانه اي، جستجوي کتابخانهای مي شود(عیسی خانی،1392). مصاحبه، مشاهده، دانشنامه ها، مجلات، روزنامه ها، کتب، تلویزیون، بشقابهای ماهوارهای و رایانهای از جمله منابع مهم کسب سواد اطلاعاتی هستند که در به روز کردن اطلاعات مدیران نقش بسزایی دارند. اطلاعاتي به حجم يک اطاق پر را مي توان در تراشه اي به اندازه يک خال ذخيره سازي کرد(عیسی خانی، 1392). سواد اطلاعاتي به عنوان يك نياز و ضرورت در عصر اطلاعات با تجهيز افراد به توانمنديهاي تشخيص نياز به اطلاعات، تعيين نياز اطلاعات، جايابي، ارزيابي و استفادهي مؤثر و مسئولانهي، اطلاعات، بقاء و كاميابي در اين عصر را تا حد بسيار زيادي تضمين مينمايد)انجمن كتابداران آمريكا،2003؛ به نقل ازطالبی، مرادي، پاكدل بنا

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه ارشد درمورد سواد اطلاعاتی، عملکرد مدیران، رگرسیون، ارزیابی عملکرد Next Entries منبع پایان نامه ارشد درمورد سواد اطلاعاتی، منابع اطلاعاتی، جامعه اطلاعاتی، دسترسی به اطلاعات