منبع پایان نامه ارشد درمورد روان شناسی، اختلالات روانی، روان درمانی

دانلود پایان نامه ارشد

ر می آمد . (حق شناس،حسن ، اشکانی،حمید ، 1370).حرکات موزون ، رقص، آواز ، موسیقی پانتومیم و شکل های دیگر نمایشی، چه از نظر بازیگر و چه از دید تماشاگر ، نوعی نیاز بشری بوده است . بنابرین ، عجیب نیست که در مواردی خاصی مانند آموزش، تعلیم و تربیت و روان درمانی ، تئاتر جای خود را به تدریج باز کند و به عنوان محدوده مشخصی تئاتر در زمانی مورد قبول قرارگیرد (حقشناس،حسن،اشکانی،حمید، 1370).از میان روان شناسان قرن بیستم نخستین کسی که به اثرات آرامش بخش بازی و نمایش در ذهن و ضمیر بازی گری پی برد ” ژاکوب لویی مورینو17 “بود . او به این اصل رسید که از هنر نمایش برای بروز فشارها و تضادها و همچنین ” عقده گشایی” و ” تخلیه هیجانی ” به راحتی می توان استفاده کرد (فخری، افسانه 1380)ناپیر و جرنشفلد 18 نمایش درمانی را روش عملی می دانند که برای آن قوانین نوشته شده قبلی وجود ندارد . در یک گروه نمای درمانی ، به افراد داوطلبانه به بیان مشکلاتی می پردازد که در صدد رفع آنها هستند .تئاتر درمانی روشی است که برای درمان برخی بیماری های روانی که در آن ، بیمار نقشی را بازی می کند که با آنچه او را آزار می دهد، رابطه دارد . تئاتر درمانی فن درمانگری براساس به نمایش درآوردن صحنه هایی در یک موضوع معین توسط گروهی از افراد است که اختلال های روانی مشابه دارند .مورنو معتقد بود که در تمام اختلالات روان شناختی می توان از اصول تئاتر درمانی به عنوان یک روش درمانی مفید بهره گرفت ، او کاربرد تئاتر درمانی را به بیماران محدود نمی کرد . بلکه این روش ها را در مورد تبهکاران ، مجرمان ، افراد عادی و جمعیت ها و موسسه ها نیز به کار برد . همچنین از این روش در موقعیت های آموزشی، مشاوره ازدواج ، مشکلات مراکز صنعتی و به طور کلی برای کلیه مواد مشاوره و راهنمایی استفاده می شود .
هر چند که تئاتر درمانی بیشتری اثر را در موقعیت های گروهی (گروه درمانی)دارد اما با انطباق روش های آن در فرایند های درمانی تحلیل خانواده ، زوج درمانی و حتی درمان انفرادی نیز به کار می آید . فراتر از روش ها ، اصول تئاتر درمانی عمق بیشتری به درک پدیده فردیت و روان شناسی اجتماعی می بخشد . روش های تئاتر درمانی بسیاری از رویکرد های همچون رفتاری ، شناختی ، خانواده درمانی ، درمان با رویکرد گشتالتی و سایر موارد نفوذ کرده است . تئاتر درمانی و روان کاوی در اروپا و جنوب آمریکا بیش از ایالات متحده وحدت پیدا کرده اند ، اما در دهه گذشته درک تأثیر متقابل روش های تجربی و روانکاوری افزایش قابل توجهی پیدا کرده است .می توان از چند مثال برای توصیف جایگاه تئاتر درمانی در درمکان استفاده کرد . ارتباط روش های اجتماعی در موقعیت درمانی گاهی همچون ارتباط ابزار برقی و نجاری است . نجار باید به حدی از مهارت کارکردن با چوب رسیده باشد تا بتواند از ابزار به خوبی استفاده کند.. اما ابزار خوب و نوع برای او جلوه و تنوع بیشتری در کار ایجاد می کند . همچنین روش های تئاتر درمانی را می توان به اضافه کردن سازهای بادی در مجموعه یک ارکستر تشبیه کرد . وارد کردن این سازها دامنه و عمق اثر ارکستر را توسعه می دهد. دو موضوع یا دو شیوه اغلب اثر فزاینده بریکدیگر دارند و موجب پیدا شدن شکل جدیدی می گردند که قوی تر از مجموع تک تک آنها است (حقشناس،حسن،اشکانی،حمید، 1370).نماش درمانی یک درمن گروهی است و به حرکات ، ساختارهای ارتباطی و بازی گروهی توجه دارد . به این ترتیب نمایش درمانی اصالت را که همانا ارتباط طبیعی با تئاتر و مسائل تئاتری یعنی ایفای نقش در یک فضای خاص به همراه دیگر هنرپیشه گان و یا تماشاگران حفظ کرده است .نقش درمانگر در نمایش درمانی ، مشابه کارگردان تئاتر است . او علیرغم تمام مقاومت ها ، تلاش ها و ابهامات که لازمه فرایند خلاق است می بایست از ترتیب و نظام کار یک تصور ذهنی داشته باشد و در سایه این تصور کلی است که ساختار کار شرکت کنندگان ساخته می شود و می توانند خلاقانه مفهوم ایفای نقش خود را کشف کرده و یا آن را تصحیح کنند . این تصویر کلی الزاماً ثابت نیست و می تواند هماهنگ با نظم بندی گروه تغییر کند (فخری،افسانه 1380).
2-2 هنردرمانی
هنر از مهمترین ویژگی های بشری به شمار می رود به وگفته ی هگل غایت هنر در آن است که هرگونه احساس خفته،تمایلات و شور وشوق را بیدار کند،به آن ها جان بدمد،نهاد آدمی را سرشار کند وهمه چیز را برای انسان فرهیخته و رشد یافته احساس پذیر کند.هنر می تواند آن چه را عاطفه ی انسان در درونی ترین ونهفته ترین زوایای روح دارد،تجربه کند وبپروراند؛آن چه را در ژرفا وامکانات متعدد وجنبه های گوناگون نهاد انسان است به جنبش درآورد وهنر درمانی یکی از راه های درمان معضلات ومشکلات روحی و روانی است.هنر درمانی یعنی بیان عاطفه در هنر که در جهت رشد وخلاقیت درونی افراد وتوانبخشی بیماران ومعلولان ذهنی وجسمی قدم های مناسب برداشته شود(حامدی،1386؛نقل از کرمی،علیخانی،ز کی یی وخدادای 1391).هنر همراه با تحول فکر مرحله به مرحله شکل می گیرد.وبر رشد وفرآیند ذهنی اثر مطلوب می گذارد ومی تواند کارکردهای شناختی واجتماعی را تقویت کند وافراد را در مواجه با مسائل توانمند سازد.هنر دارای ساختار وطبیعتی درمانگر است زیرا چنانچه هدفمند وتحلیل گرایانه به کار گرفته شود،می تواند فشار روانی وخودآگاهی را کاهش دهد وراه نفود به ناخودآگاه آسان وامکان تغییر برای درمانجو ودرمانگر را بیشتر کند(زادهمحمدی،علی، 1391).هنردرمانی شکلی از درمان با استفاده از موادهنری ساده است.بیان خودبه خودی غیرقضاوتگرانه به فرد اجازه می دهد که آزادی درباره ی افکار واحساسات سرکوب شده بدون تهدید واکنش دیگران،صحبت کند.وقتی که احساسات فاش نشده بیان می گردند مراجع وهنر درمانگر قادر هستند با مسایلی که به سطح آمده وآشکار شده اند،کارکنند.هنر درمانی به عنوان یک ابزار اولیه وثانویه برای درمان،مفید است ومی تواند برای کودکان،نوجوانان وبزرگسالان در قالب فردی وگروهی وطیف وسیعی از نیازها به کار رود.به خاطر طبیعت ذاتی مواد وفرآیند تخیل،هنردرمانی خلاقیت را تشویق می کند(ولف،2003؛نقل از کاهانی 1390)هنردرمانی گروهی،برای اجتماعی شدن مجدد عملکردی اساسی ارائه می دهد.پایه واساس هرگونه هنردرمانی گروهی،وارد نمودن شرکت کننده ها در فرآیند ساختاری هنر وبه مشارکت گذاشتن فعالیت هنری آن هاست واین مشارکت باعث می شود بر ترس از رویارویی مستقیم با احساس هایشان غالب شوند.در این رابطه،فعالیت هنری در مراحل اولیه ی گروه درماین باعث پیشرفت اعتماد،احترام متقابل واحساسی از عزم وموفقیت وارتباط بیشتر با دیگر اعضای گروه می شود(آشبورن19،2010(هنردرمانی،یک وسیله ی درمان ویا حداقل یک امر جنبی برای تمرکز حواس،دقت،یادگیری وبالابردن روابط اجتماعی است وباعث می گردد افراد به جای تعارض وتمارض به تبادل نظر وتفاهم بپردازند(صنعت نگار،2008)وجه مشترک تمام درمانگران هنری توجه به برقراری ارتباط به صورت غیرکلامی وفرآیندهای خلاقانه ونیز فراهم آوردن محیطی امن وقابل اعتماد است که افراد در آن احساسات قوی خود را بشناسند وابزار کنند(لیمبن،2004،ترجمه زاده محمدی وتوکلی،1389)در طول استفاده از هنردرمانی گروهی،افراد با بیماری روانی می توانند به ارتباطاشان با یکدیگر وبا محیط شان استحکام ببخشند.با فرافکنی زندگی درونی شان با کار هنری،آن ها می توانند با هیجانات خود ارتباط برقرار کنند وحس عمیق تری از همدلی وتعاون را بایکدیگر توسعه دهند.با مشخص شدن ارزش روابط وروش های افشاگری برای عمیق شدن در آن ها،می توان گام هایی را به سمت تجربه های عینی ومعنا بخشیدن به ارتباط با دیگران برداشت(مکیودی20،2003)قنبری هاشم آبادی(1390)نشان داد که اجرای هنردرمانی گروهی برافزایش میزان مهارت ارتباط بین فردی زنان مبتلا به اختلالات روانی مزمن بستری در مرکز نگهداری وبازتوانی بیماران روانی مزمن عاتف در شهر مشهد موثر است.
هنردرمانی را با توجه به محیط،گروه مراجعان،هدف وشخصت درمانگر به شیوه های مختلف می توان به کار بست.ازآنجا که هنردرمانی در بسیاری از حیطه ها به رشد وشکوفایی دست یافته است،می توان به شیوه های مختلف آن را به اجرا گذاشت(لیمبن،2004،ترجمه زاده محمدی وتوکلی،1398)یکی ازشیوه های هنر درمانی تئاتر درمانی است.
2-3 تئاتر درمانی
شواهد متعدد پژوهشی نشان می دهند،”نمایش”بی تردید از کهن ترین هنرهاست.نتایج جستجو در ادبیات فرهنگی-هنری ملت ها نشان می دهند که بسیاری از نمایشنامه ها به “شناسه های تاریخی” و”ملی”ملل مبدل گشته اند.نمایش هایی که بی شک در خلق واجرایشان رازهای عمیق تری نهفته است.آثاری که برجای مانده اند بی شک تغییرهای مثبت روانی را با خود همراه داشته اند.نمایش از بین برنده یاس وناامیدی است.جشن ها وآیین های کهن نمایانگر نیاز انسان به امید و دوری از یاس ودلمردگی است(نوئینی،1391)همچنین شیوه ای بدیع برای پیوند بین دنیای خیال وزندگی واقهی است.نمایش وزندگی با هم پیوندی مفهومی دارند.در این دنیای مشترک،فرد به عنوان کسی که از طریق خلق نقش ها وتعامل با دیگران وارد عمل می شود وسطح آگاهیش ارتقا می یابد در نظر گرفته می شود(جونز،1383)
انجمن نمایش درمانگران بریتانیا21 در تعریفی که از سایکودارم ارائه داده است آن را عبارت از استفاده هدفمند از فرآیندها وتولیدهای نمایشی/تئاتری برای رسیدن به هدف های خاص درمانی از قبیل:رهایی از نشانه ها22،یکپارچگی جسمی وعاطفی23 ونیز رشد فردی24 می داند.تئاتر درمانی یکی از روش های خلاق در هنر درمانی است که ایفای نقش،داستان،بداهه گویی ودیگر فنون تئاتر ونظریه ها و روش های درمانگری را با هم ترکیب می کند(بیاتی،1391)تئاتر درمانی ترکیبی از تکنیک ها و روش های شناختی وعملی دورشته”تئاتر” و”روانشناسی”است که در نهایت به درمان افراد می انجامد.در این روش مشارکت وبازسازی به عنوان دو اصل پایه ای است که با عمل ومشاهده همراه شده در نهایت به پالایش روح وطراوت روان انسان منجر می شود(امرایی،1389)تئاتر درمانی بیان هنری وارتباط اجتماعی را باهم ترکیب می کند.براساس گفتن داستان (تجربه های شخصی افراد در زندگی)وگوش دادن همدردانه باعث می شود که شیوه های افکاری مختلف گرد هم آمده وبه حل مشکل وبهبودی منجر شود(گالیا وموران25،2011)تئاتر درمانی یک رویکرد پربار در روان درمانی است که از نمایش،تخیل،تصویرسازی ذهنی،اعمال بدنی وپویایی گروه بهره می گیرد وترکیبی از هنر،بازی،حساسیت هیجانی،وتفکر روشن است.تئاتر درمانی یک رویکرد التقاطی است که با هدف بالابردن سطح ارتباط میان افراد،رویارویی مستقیم با هیجان های طرف های درگیر،نشان دادن کشمکش های هیجانی طرف های درگیر در زندگی روزمره،کاهش خودمحوری وخودیابی به کار برده می شود(بلاتنر،2007a).روشی که درآن با بهره گیری از امکانات مشترک نمایش وروان شناسی در جهت تغییرات فردی استفاده شد وبه بیماران این فرصت را می دهد که توانایی های خویش را بشناسند واز آن ها استفاده کامل تری کنند وارتباط خود را بادیگران بهبود بخشند.این روش به دنبال راه هایی است که در آن ها بتوان از طریق اشتغال به فعالیت نمایشی بیماری را تسکین داد واحساس شادمانی وسعادت را در بیمار برانگیخت(جونز،1975؛نقل از نوئین 1391)تئاتر درمانی از جمله روش هایی است که در بین انواع تکنیک های توان بخشی،کاردرمانی وروان شناسی به لحاظ تربیتی وآموزشی-درمانی ارزش زیادی دارد.نمایش در فرآیند درمانی زمانی محوریت می یابد که بحث از کاهش یا رفع اختلالات روانی و رفتاری در میان باشد.این تصور که تنها افراد عادی می توانند در چهارچوب فعالیت های نمایشی تحت درمان قرارگیرند؛به طور کامل مردود است؛چرا که تئاتر درمانی حتی در رابطه با گروه های کم توان ذهنی ومبتلایان به اختلالات روانی ورفتاری نیز می تواند نتیجه بخش باشد(فخری،1384).و براین فرضیه استوار است که به منظور ایجاد فرصتی تازه برای بیماران،چه به صورت فردی وچه گروهی،درجه سازگاری روانی وفرهنگی با جامعه،فرهنگ روان درمانی در مقیاس کوچک موردنیاز است.فرهنگی که جای عادت های طبیعی ناخشنود کننده را بگیرد.ابزار

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه ارشد درمورد کم توان ذهنی، مهارت های اجتماعی، مهارتهای اجتماعی Next Entries منبع پایان نامه ارشد درمورد روان درمانی، ایفای نقش، نمایش درمانی