منبع پایان نامه ارشد درمورد رشد جمعیت، استان فارس، منحنی لورنز، خلیج فارس

دانلود پایان نامه ارشد

پاسخند و گنبد نمکی دهکویه می توان اشاره کرد. از دیگر ویژگی های این منطقه رودخانه دائمی درآن وجود ندارد و همچنین موقعیت بسیاری از چشمه های فصلی، مسیر آبراهه ها و راستای رو دخانه های غیر دائمی با عبور از گنبدهای نمکی باعث شوری آب شده که حتی برای کشاورزی نیز مناسب نیست. از مهمترین رودخانه و دریاچه های این منطقه می توان به رودخانه شور لار که از حدود 35 کیلومتری شرق لار سرچشمه می گیرد که تقریبا در همه ایام سال اندک جریان آبی دارد که در حقیقت آب خود را از دشت های علی آباد- ارد و چند چشمه معدنی شور تأمین می کند، رودخانه گود که یک رودخانه فصلی است، که از منطقه درزو سایبان سرچشمه می گیرد. این رودخانه در خارج از استان رودخانه رسول نامیده می شود و جزء مهمترین رودخانه های شور شهرستان لارستان محسوب می شود، رودخانه شور مهران از نوع رودخانه محل بوده است که از غرب به شرق و از دهستان فرامرزان تا بندر خمیر، جریان دارد. این رود خانه کاملا برای کشاورزی بی مصرف است و با اندک آب، در کلیه فصول سال جاری است ، دریاچه کاریان که تغذیه اصلی آب آن از دو چشمه بنارویه و جویم تأمین می شود به همین دلیل، این دریاچه نسبتاً شیرین است و برای مصارف کشاورزی مناسب به نظر می رسد. میانگین عمق دریاچه نزدیک به 20 سانتمتر و حجم آب آن نزدیک به 20 میلیون متر مکعب در سال است و دریاچه فصلی هیرم (بیدشهر) که به مساحت تقریبی 81 کیلومتر در شمال و شمال غربی شهر اوز واقع شده است. این دریاچه فصلی کفه خنج به مساحت تقریبی 50 کیلومتر مربع در دشت خنج واقع است اشاره کرد. (وثوقی و دیگران، 1385: 13)

3 -1 -3 – ویژگی های اقلیمی شهرستان لارستان
شهرستان لارستان در طبقه بندی کوپن جزء اقلیم BWC (خشک) است ودارای آب و هوای گرم و خشک است که زمستان های متعدل و تابستان های بسیار خشک دارد. بارندگی غالباً زمستانه است و بیشتر در ماه های دی و بهمن رخ می دهد. روند کلی توزیع فضایی بارندگی لارستان، غربی- شرقی است، که از غرب به شرق از میزان بارش کاسته می شود. (خرم بخت، مشیری و مهدوی، 1393: 105) به دلیل قرار گرفت لارستان در منطقه پرفشار جنب حاره شرایطی را به وجود آورده که از ناموزونی شدیدی در پراکندگی زمان بارش برخوردار باشد، همچنین این منطقه دارای بارندگی از نوع رگباری شدید است که علت اصلی آن وجود رطوبت زیاد خلیج فارس و تأثیرات خفیف باران های موسمی بر رو منطقه و درجه حرارت زیاد در تابستان بوده است در تیرماه و مردادماه بیشترین نوع بارندگی از این نوع گزارش شده است این نوع بارندگی ها غالباً 15 تا 20 درصد از مجموع کل باران های سالانه این شهرستان را تشکیل می دهد. توزیع زمانی این باران ها غالبا از اوایل تیرماه تا اواخر مردادماه است. رطوبت سنگین شرجی در این نواحی هوای گرم دم کرده ای را به وجود می آورد. علاوه بر عوامل فوق، یعنی رطوبت که بدان اشاره شد، عامل بعدی وجود تمرکز کم فشار منطقه است که بر روی این منطقه به وجود می آید این سیکلون مستقل و محدود احتمالا یک رخداد طبیعی و مداوم است که در نتیجه موقعیت منطقه به لحاظ جغرافیایی و به دلیل فرو رفتن خشکی و محسور شدن آن توسط خلیج فارس به وجود می آید. (وثوقی و دیگران، 1385: 185) به علت کمی ریزش باران که طی آمار 20 ساله ایستگاه سینوپتیک لارستان 8/198 میلی متر می باشد، پوشش گیاهی در این منطقه به دلیل ویژگی های خاص اقلیمی دارای پوشش ضعیفی است و عمدتاً از گونه بوته ای بوده است. متوسط درجه حرارت این منطقه 5/23 درجه سانتیگراد بوده که حداقل درجه حرارت در دی ماه 1/11درجه سانتیگراد و حداکثر در جه حرارت در مرداد ماه 6/43 درجه سانتیگراد بوده است. (قنبری، عفیفی و صادقی، 1389: 95)

3 -1 – 4 – تقسیمات سیاسی شهرستان
بر اساس آخرین تقسمات کشوری (1391) این شهرستان دارای 6 بخش (مرکزی، صحرای باغ، جویم، بنارویه، بیرم، اوز) و 8 نقطه شهری (اوز، بیرم، بنارویه، جویم، عماده، لار، خور و لطیفی) و 13 دهستان (بیدشهر، فیشور، بالاده، بیرم، ده فیش، جویم، هرم، عماده، صحرای باغ، حومه، درزوسایبان و دهکویه) است. (تا قبل از سرشماری سال 1390 بخش گراش، جزئی از شهرستان لارستان بوده که از سرشماری سال 1390 بخش گراش به صورت یک شهرستان مستقل از شهرستان لارستان در آمده است. همچنین تا قبل از سرشماری 1390 دو دهستان ارد و فداغ جزئی از دهستان های شهرستان لارستان بوده اند که با جدا شدن بخش گراش به صورت یک شهرستان مستقل این دو دهستان جزئی از دهستان های شهرستان گراش در آمده اند). شهرستان لارستان دارای 401 آبادی است که از این تعداد 188 پارچه آبادی مسکونی و 213 آبادی خالی از سکنه می باشد. طبق تقسیمات کشوری سال 1316 لارستان به صورت یک شهرستان در آمده است. (سالنامه آماری استان فارس، 1391: 170)
جدول (3 -1) تقسیمات سیاسی 1390 شهرستان لارستان
شهرستان
مرکز شهرستان
بخش
شهر
دهستان
لارستان
لار
اوز
لارستان
بیدشهر

فیشور

بیرم
بیرم
بالاده

بیرم

بنارویه
بنارویه
بنارویه

ده فیش

جویم
جویم
جویم

هرم

صحرای باغ
عماده
عماده

صحرای باغ

مرکزی
لار، خور و لطیفی
حومه

درزوسایبان

دهکویه

3 -1 -5 – ویژگی های انسانی شهرستان لارستان
شهرستان لارستان یکی از 49 شهرستان اولیه در سال 1316 است، پیش از آن لارستان یکی از ایالات ایران بوده است. در سرشماری 1390 شهرستان لارستان 226879 نفر جمعیت داشته که شامل 118510نفر مرد و 10360 نفر زن بوده است. تعداد جمعیت شهری 133015 نفر و جمعیت روستایی 93803 نفر می باشد. یعنی 6/58 درصد شهری و 3/41 درصد روستایی هستند. تعداد 62 نفر یعنی 02/0 درصد غیر ساکن سرشماری شده اند. اگر جمعیت را بر مساحت شهرستان لارستان 15951 کیلو متر مربع است تقسیم کنیم تراکم نسبی جمعیت 2/14 بدست می آید. جمعیت عشایر این شهرستان در زمان قشلاق 10100 تا10200 تخمین زده شده است(سالنامه آماری استان فارس،1391: 197). جدول (3 -1) روند افزایش رشد جمعیت در شهرستان لارستان را نشان می دهد.

جدول (3 -2) روند افزایش رشد جمعیت در شهرستان لارستان
سال
1345
1355
1365
1375
1385
1390
تعداد جمعیت
136541
183921
275784
236094
229248
226879
نرخ رشد (درصد)

02/3
13/4
54/1-
29/0-
2/0-
منبع: (سالنامه آماری استان فارس،1391: 185)

شکل (3-2) روند افزایش رشد جمعیت در شهرستان لارستان

شکل(3-3) نرخ رشد جمعیت در شهرستان لارستان

3 -1 -6 – تحولات جمعیتی در شهر لار
شهر لار با 25698 جمعیت در سال 1345 به 65451 جمعیت در سال 1390 رسیده است. نرخ رشد سالیانه این شهر در دوره های مختلف سرشماری دچار نوساناتی بوده به طوری که از 7/1 درصد در فاصله سال های 55-1345 به 9/3 درصد در فاصله 65-1355 رسیده و طی سال های 75-1365 با کاهش روبه رو بوده و به 1/3 درصد رسیده است و در سال 1385 به 6/0 رسید، اما در سال 1390 این روند با افزایش رو به رو بوده که به 6/3 درصد رسیده است. (جدول 3- 3) این تحولات را نشان می دهد.
از مهمترین عوامل که باعث به وجود آمدن این نوسان شده، این است که شهر لار در طی سال های 1345- 1335، دارای جمعیتی با رشد متعادل 3/4 درصد در سال بوده است، به عبارت دیگر این شهر در این سال ها، مهاجر پذیر بوده است، در حالی که این شهر دردهه 1355- 1345، مهاجر فرست شده است. اما مجددا طی سال های 1355- 1365، رشد سالانه جمعیت در این شهر افزایش یافته و شهر لار مجددا مهاجر پذیر شده است. اما نرخ رشد شهر لار از سال های بین 1385- 1365 با یک سیر نزولی رو به رو بوده که علت آن کاهش طبیعی رشد جمعیت، افزایش میزان مهاجر فرستی در این دوره و کاهش مهاجرپذیری بوده است. (عزیزی و آراسته، 1390: 7 -10) در سال 1390 به علت افزایش میزان مهاجر پذیری این شهر نرخ رشد دوباره با افزایش رو به رو بوده است.
جدول(3 -3) تحولات خانوار و جمعیت و نرخ رشد متوسط سالانه شهر لار
سال
جمعیت
خانوار
بعد خانوار

تعداد
رشد سالانه (درصد)

1345


3993

1355
25698
7/1
4697
5/5
1365
37923
9/3
8535
4/4
1375
51690
1/3
10652
9/4
1385
54688
6/0
12928
2/4
1390
65451
6/3
16528
9/3
مأخذ: (سالنامه آماری استان فارس،1390: 185 -190) و محاسبات نگارنده

3 -1 -7 – جایگاه جمعیتی شهرستان لارستان در استان
سهم جمعیت شهرستان لارستان از جمعیت استان 28/5 درصد در سال 1385 به 93/4 درصد در سال 1390 کاهش یافته است. رتبه جمعیتی این شهرستان در بین شهرستان های استان 4 می باشد، سهم جمعیت شهر نشین این شهرستان در سال 1385، 3/55 درصد بوده که سال 1390 به 6/58 درصد تغییر یافته که نشان دهنده روند روبه افزایش شهر نشینی در این شهرستان است. در مقابل سهم جمعیتی روستانشین این شهرستان در سال 1385، 1/44 درصد بود که در سال 1390 به 3/41 درصد رسیده که نشان از کاهش جمعیت روستا نشین در این شهرستان است.

جدول (3-4) ضریب شهر نشینی و روستا نشینی لارستان در سال 1390
شرح
جمعیت 1390
سهم1390
کل شهرستان
226879
100
نقاط شهری
133014
6/58
نقاط روستایی
93803
3/41
مأخذ: (سالنامه آماری استان فارس،1390: 180)

3 -2 – تعریف عملیاتی مفاهیم اصلی تحقیق
3 -2 -1- تعادل توزیع و تراکم فضایی جمعیت و سکونتگاه ها
شناخت نوع توزیع و میزان توزیع و تراکم جمعیت و خانوار در ساختار فضایی منطقه با توجه به تعداد سکونتگاه ها می تواند یکی از مهم ترین گزینه ها برای بدست آوردن شرایط خاص منطقه و شرایط موجود متغیرمنطقه باشد. بنابراین این متغیر براساس این مبنا تعریف عملیاتی و بررسی گردید که جمعیت و سکونتگاه ها در سطح منطقه دارای توزیع یکنواخت و متعادلی است یا خیر، که جهت سنجش و عملیاتی کردن این متغیر از شاخص های بدین شرح استفاده شده: تراکم برحسب نفر در کیلومتر مربع در مقیاس دهستان و بخش و شهر و غیره که با بهره گیری از ضریب آنتروپی، ضریب توزیع، تمرکز، مدل رتبه- اندازه، ضریب پارتو، منحنی لورنز و ضریب جینی.
– شاخص آنتروپی:
در اين شاخص، برابر با جمعيت شهرهاي شهرستان به ترتيب از اول تا آخر مي‌باشد.

– ضریب توزیع:
در این فرمول y سهم درصدی جمعیت، xسهم درصدی مساحت است.
DQ = Y ÷ X

– شاخص تمرکز:
D= C2 – C1
– قاعده رتبه – اندازه:
در اين شاخص، برابر با مرتبه شهر مورد نظر مي‌باشد.P نیز برابر با شیب خط مرتبه- اندازه می باشد.
– ضریب پاره تو:
در اين شاخص، a نيز برابر با شيب خط رتبه اندازه مي‌باشد

– ضریب جینی و منحنی لورنز:
این منحنی دارای دو محور افقی و عمودی است که از صفر تا 100 درجه بندی شده و بیانگر درصد فرادانی تجمعی است. برای نشان دادن چگونگی توزیع و جمعیت یابی نقاط شهری بر روی منحنی لورنز،درصد تراکمی تعداد شهرها

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه ارشد درمورد سلسله مراتب، نخست شهری، سلسله مراتب شهری، نظام شهری Next Entries منبع پایان نامه ارشد درمورد استان فارس، نخست شهری، توزیع جمعیت، ضریب جینی