منبع پایان نامه ارشد درمورد حقوق ایران، حقوق فرانسه، قانون مدنی، حقوق مالی

دانلود پایان نامه ارشد

ي هويدا مي گـردد و بـه عبـارت ديگـر ارزش گذاري اجتماع منتهي به پيدايش قانون و در نتيجه«جرم» در معناي حقوقي آن مي گـردد8. لذا از آنجا كه ارزش ها و اصول مورد دفاع جامعه در طول زمان و در بستر مكـان مـورد تغيير و تحولاتي واقع مي شود، جرم داراي مفهومي نسبي مي باشد. در اين راستا عده اي معتقدند جرايم به 2 دسته مي باشند:
الف) جرايم طبيعي يا فطري كه ناشي از هستي و خلقت بشري اند و شامل اعمـالي مـي باشند كه به علت مخالفت آنها با شرايط اساسي زنـدگي اجتمـاعي همـواره ممنـوع مـي باشند. 9
ب) جرايم مصنوعي (قرار دادي يا اعتباري) كه حاصل پيشرفت و تمدن بشري و تغيير و تحول در انديشه هاي انسان است. به هر حال مفهوم اجتماعي جرم ، پايه و اساس تعريف حقوقي جرم قرار مي گيرد و بـر خلاف قانونگذار كه نگاهي بر مفهوم جرم اجتماعي دارد، قاضي صرفا به مفهوم حقـوقي جرم مي نگرد. در قانون مجازات اسلامي ایران تعريف جامع و كاملي از جـرم بيـان نگرديـده است و در تعريف آن به« هر فعل يا ترك فعلي كه در قـانون بـراي آن مجـازات تعيـين اشاره شده است. از همين تعريف كوتاه مي توان دريافت كه اولاً جرم يـك نمود خارجي دارد كه به صورت فعل يا ترك فعـل نمايـان مـي شـود و صـرف داشـتن انديشه و عقيده جرم نيست و دوماً جرم توأم با مجازات است و بـدون وجـود ضـمانت اجرايي به نام مجازات، چه در حقوق ایران و چه در حقوق فرانسه جرم قابل تصور نمي باشد.از طرفی هم لازم به ذکر است که جرم در حقوق ایران و فرانسه به جرایم مدنی و کیفری هم تقسیم میشود که در مورد تعریف آن باید بگوئیم منظور از جرم مدنی به فعلی اطلاق می‌شود که من غیر حقٍ، زیانی به دیگری وارد و فاعل را به جبران آن ملتزم کند و ممکن است نصّ خاصّی در قانون نداشته باشد مثل مادۀ 328 قانون مدنی کشورمان که در آن عنوان شده است : « هر کس مال غیر ار تلف کند ضامن آن است و باید مثل یا قیمت آنرا بدهد اعمّ از اینکه از روی عمد تلف کرده باشد یا بدون عمد و اعم از اینکه عین باشد یا منفعت و اگر آنرا ناقص یا معیوب کند ضامن نقص قیمت آن مال است.10»در حقوق فرانسه هر کس عامدا به دیگری خسارت وارد کند مرتکب جرم مدنی شده است .11
در مورد تعریف جرم کیفری نیز باید گفت در حقوق ایران جرم کیفری به معنای عام، عبارتست از هر فعلی که به موجب قوانین کیفری انجام دادن و یا ترک آن با مجازات مقرّر توأم باشد؛ مانند قتل، کلاهبرداری، سرقت، و غیره از حیث عنصر قانونی جرم کیفری بنا به اصل قانونی بودن جرایم، فعل خاصی است که در قانون تصریح شده است. و از حیث عنصر مادّی جرم کیفری ممکن است مستقل از زیان و خسارتهای مادّی تحقّق یابد12.
در حقوق فرانسه منظور از جرم کیفری عبارت است از هر عمل یا ترک عمل که از یک انسان سرزده، حکومت جلوگیری از آن را لازم دیده و برای مرتکب، به موجب قانون، مجازاتی را که مستلزم بدنامی است، مقرر داشته است13. 
بند دوم : خیانت و تعریف آن در حقوق ایران و فرانسه
الف : تعریف لغوی
در حقوق ایران و فرانسه معنای لغوی متفاوتی برای واژه خیانت بیان شده است که یکی از معانی شمرده شده برای آن پیمان شکنی ، نقض عهد و بی وفایی است و برخی از حقوقدانان از آن به عدم رعایت امانت تعبیر کرده اند .14
ب : تعریف اصطلاحی
خیانت در اصطلاح از دستورات الهی خارج شدن و منهیات حق را مرتکب شدن، معنا شده است15
بند سوم : امانت و تعریف آن در حقوق ایران و فرانسه
الف : تعریف لغوی
واژه «امانت» از ریشه«اَ مَ نَ» به معنای ایمنی و ارامش قلب و خاطرجمع بودن است. اَمن و امانهَ و امان در اصل به یکی معنی اند.
واژه امانت همچون واژه های امن، امان و ایمان، هر سه مصدر هستند و از ریشه «ام ن» در اصل، آرامش خاطر و آرامش نفس و ازبین رفتن بیم و هراس است.امانت در لغت فرانسه ضدخیانت و به معنای اعتماد نمودن است.16
درفرهنگ معین ولغت نامه دهخدا«امانت »به معانی زیربه کاررفته است:
1-       امین بودن
2-       راستی، درستکاری
3-       استواری
4-       مال یا چیزی که به کسی برای نگاه داشتن سپرند
5-       سپرده
6-       ودیعه
7-       بسته ممهور(مهر شده) که به پستخانه دهند تا ان را به مقصدی برساند.
8-       زنهاری وبی بیمی
9-       حفاظت و نگهداری و صیانت17
ب : تعریف اصطلاحی
معنای اصطلاحی امانت درتعاریف زیربکاررفته است:
در اصطلاح فقها: در اصطلاح فقهی «امانت» در همان معنای لغوی استمال شده، ولی در موارد فراوانی به معنای زیر به کار رفته است:
«امانت» دارایی و جنسی که به اذن مالک آن یا به اذن شارع مقدس در اختیار غیرمالک آن قرار می گیرد.18
در اصطلاح مفسران: تکالیفی که خدای متعال بر خلق تعیین کرده است از غبادات و طاعات.19
در اصطلاح متصوفان: استعدادی که خداوند برای کسب خیر و علم و عشق در دل انسان به ودیعت نهاده است.20
در اصطلاح تصوف: جامعیت اسماء و صفات یا هستی حق.21در حقوق فرانسه امانت در اصطلاح برای چیزهایی بکار می‌رود که به امانت نهاده شده اند.22
بند چهارم : مال و تعریف آن در حقوق ایران و فرانسه
الف : تعریف لغوی
مال در لغت به معنی و پول ، پس اندازو اندوخته و دارایی و خواسته آمده است23 ضمنا اموال در لغت به معنی مال‌ها، املاک و اسباب و امتعه و کالا و ثروت و هرچیزی که در تملک کسی باشد، یا در تصرف و ید کسی باشد، گفته می‌شود24.
ب : تعریف اصطلاحی
در اصطلاح مال عبارت است ازچیزی که ارزش اقتصادی داشته و قابل تقویم به پول بوده و ارزش مبادله را دارا باشد. بنابراین حقوق مالی مانند حق تحجیر و حق شفعه و حق صاحب علامت تجاری هم مال محسوب می‌شود.25
 در اصطلاح حقوق فرانسه هر چیزی که انسان می‌تواند از آن استفاده کند و قابل تملک هم باشد، مال است26.
از نظر حقوقی، به چیزی مال می‌گویند که دارای دو شرط اساسی باشد؛
اول؛ این که مفید باشد و نیازی را بر آورد، خواه آن نیاز مادی باشد یا معنوی.
دوم؛ این که قابل اختصاص یافتن به شخص یا ملت معین باشد.
اشیایی مانند دریاهای آزاد و هوا و خورشید، از ضروری‌ترین وسایل زندگی است، و هیچ کس نمی‌تواند نسبت به آن ادعای مالکیت انحصاری کند. البته احتمال دارد اشخاص بخشی ناچیز از هوا یا انرژی خورشیدی را به خود اختصاص دهند و تملک کنند، ولی این تملک چهره‌ای از انتفاع از این نعمت‌های خداداد و همگانی است و باید به گونه‌ای باشد که مزاحم بهره‌برداری عموم از آنها نباشد. بنابراین لازم نیست که مال دارای مالک خاص باشد. همانطوری که قانون مدنی فصل سوم از باب اول را اختصاص به بیان اقسام و احکام اموالی داده است که مالک خاص ندارند؛ مانند آب های مباح و زمین موات و شکار27 .
در گذشته واژه مال ویژه کالای مادی بود، ولی پیشرفت‌های زندگی کنونی به تدریج آن را از این معنی محدود و ابتدائی خارج ساخته است. امروزه به تمام عناصر گوناگون دارائی مانند زمین و اموال منقول و مطالبات و حقوق مالی و حتی حق تألیف و اختراع و سرقفلی نیز مال گفته می‌شود.
قانون مدنی ما مال را تعریف نکرده است، اما با بررسی مصادیق اموال در مواد مختلف می‌توان دریافت که نویسندگان قانون مدنی ما آن را به معنای گسترده خود در نظر گرفته‌اند. در این معنا کلمه مال به تمام اشیاء و حقوقی که دارای ارزش اقتصادی است گفته می‌شود. در بعضی از موارد برای رفع هرگونه ابهام اموال و حقوق مالی با هم آورده شده اند. در نتیجه کلمه مال در عرف کنونی به دو معنی مادی و حقوقی به کار برده می‌شود.
1- به معنای مادی و محدود، مال به اشیایی گفته می‌شود که موضوع داد و ستد حقوقی بین اشخاص قرار می گیرد. مانند : خانه اتومبیل فرش و جواهر.
2- به معنای مجرد و حقوقی که عبارت است از حقوق مالی که به اشخاص امکان انتفاع از اشیای مادی را می‌دهد. مانند: حق مالکیت و طلب از دیگران.
در موردی که مالی به حکم عادت در آینده ایجاد می‌شود، زمینه این وجود در دید عرف ارزش دارد. مانند میوه درخت و منافع سکونت در خانه‌ای برای مدت زمان آینده، باید آن را مال یا در حکم مال دانست. به همین جهت، فروش میوه درخت در آینده و یا اجاره خانه درست است. به چنین معاملاتی می‌توان واگذاری استعداد عین در ایجاد مال تعبیر کرد. تلف این گونه اموال نیز موجب ضمان و مسئولیت است. مثلاً اگر شخصی مانع از انتفاع مالک از مال خود شود و کارگری را از کار خود باز دارد، بایدخسارت ناشی از آن را جبران کند 28.
ضمنا می‌توان عناصر و ویژگی‌های مال را چنین برشمرد:
1-مال باید قابل اختصاص دادن به شخص حقیقی یا حقوقی باشد.
2- در صورت اختصاص به شخص، قابل نقل و انتقال باشد. پس هر چه که مستقلاً قابل نقل و انتقال نیست، مال نیست.
3-دارای نفع باشد. پس ده شاهی در زمان حاضر مال نیست.
4-نفع عقلایی داشته باشد.
5-ارزش ذاتی داشته باشد، مانند کار و کارگر، تمبر پست، طلب، و منافع، نه آن که حاکی ارزش باشد، مانند اوراق قرضه و دستور پرداخت‌ها و سهام شرکت‌ها که حاکی از اهداف مالی هستند29.

مبحث دوم : جرم خیانت در امانت در حقوق ایران و فرانسه
گفتار اول : خیانت در امانت و تعریف آن در حقوق ایران و فرانسه

قانونگذار تعریفی از بزه خیانت در امانت بعمل نیاورده لیکن به نظر برخی از حقوقدانان «خیانت در امانت رفتار مجرمانه و مخالف امانت است نسبت به مال منقول که به موجب هرامی و یا عقدی از عقود امانت آور سپرده به مجرم و یا درحکم آن باشد. »و دکتر میرمحمد صادقی این چنین می نویسد: خیانت در امانت عبارت است از استعمال ، تصاحب تلف یا مفقود نمودن توآم با سوء نیت مالی که از طرف مالک یا متصرف قانونی به کسی سپرده شده و بنابر استرداد یا به مصرف معین رسانیدن آن بوده است30 .با توجه به این که اصل بر عمومی بودن جرایم می باشد و حیثیت خصوصی قائل شدن برای آنها نیازمند نص قانونی است و چنین نصی در مورد خیانت در امانت مشاهده نمیشود باید جنبه عمومی این جرم را بر جنبه خصوصی آن تغلیب داد . 31مطابق قانون فرانسه قدیم جرم خیانت در امانت عبارت بود از استفاده ازضعف نفس يااحتياجات باهوي وهوس شخص نابالغ ياغيررشيدوموردبايد ازمواردي باشد كه صراحتا درقانون ذكرشده است مثلادرموردمال غيرمنقول اگر نوشته اي ازشخص نابالغ ياغيررشيدگرفته شودكه موجب التزامي برضرراوباشد خيانت درامانت نيست كيفيت مشدده قانوني دراين جرم اينست كه فاعل ولي ياوصي شخص متضررازجرم باشد واين كيفيت موجب تبديل درجه جرم ازجنحه به جنايت ميشود32 لازم به ذکر است که ماده 314-1 قانون جزای فرانسه جدید دایره شمول خیانت در امانت را نسبت به قانون قدیمی تر وسعت بخشیده است .به نحوی که دیگر تسلیم قبلی وجوه مورد سوء استفاده و تلف شده (امانی ) در قالب یکی از عقود ششگانه احصاء شده الزامی و و مطرح نیست و لذا جرم خیانت در امانت با قانون جدید فرانسه در مورد تصاحب نامشروع یک مال تسلیم شده به طور موقتی هم با هر ماهیتی حقوقی قابل تحقق است و در عین حال دلیل وجود عنوان امانی تابع قواعد حقوق مدنی است بنابر این دادگاه جزائی از توصیف و تعیین نوع قرارداد معاف شده است و تنها باید ثابت شود که قرارداد مزبور موجب تعهد بر استرداد , عرضه یا استعمال شیئی برای ذی نفع در تسلیم آن گردیده است بدین ترتیب جرم خیانت در امانت با تصاحب نامشروع اشیاء در روابط با نقض قراردادهای همکاری مبادله کالا یا مشارکت نیز قابل ارتکاب است .در مقابل به رغم تعمیم مصادیق جرم خیانت در امانت در قانون جزای جدید فرانسه , بدیهی است که عدم بازپرداخت مبالغ دریافتی در موارد استقراض همانند حقوق ایران ,هیچ جرمی واقع نمیشود .در چنین فرضی در واقع وام گیرنده مالک وجوهی می گردد که به او تحویل شده است گرچه قبلا متعهد به استرداد وام دریافتی شده باشد به طوری که عدم پرداخت دین نمی تواند تصاحب نامشروع وجوه را در مفهوم ماده 314-1 به عنوان خیانت در امانت تشکیل دهد 33..
به واقع آن عمل كسي است كه بموجب يكي ازقراردادهاي مذكور چيزي باوداده شده است مشروط براينكه آنراپس بدهديادرجائي نشان بدهديابه مصرف معيني برساند و با نقض قراردادشيئي سپرده شده رابه زیان مالك يامتصرف متقلبانه تصاحب ياتلف

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه ارشد درمورد حقوق ایران، هیات مدیره، حقوق فرانسه، جرم انگاری Next Entries منبع پایان نامه ارشد درمورد قانون مجازات، جرم انگاری، حقوق ایران، هیات مدیره