منبع پایان نامه ارشد درمورد استان کرمان، استان کرمانشاه، ژئومورفولوژی، فراوانی تجمعی

دانلود پایان نامه ارشد

طریق فرآیند برآورد احتمال مقادیر حداکثر تعیین می شود. بدین صورت که به هر یک از داده های بارشی پس از مرتب شدن یک احتمال تجربی اختصاص داده می شود. بنابراین احتمال بارش کمتر یا برابر با متوسط بارندگی برای هر ایستگاه در حدود 5/0 می باشد و از این طریق می توان مقادیر بارش کمتر یا برابر مقادیر کوچکتر از 5/0 را نیز به دست آورد. لذا احتمال بارش کم در تابع احتمال تجمعی، نشان دهنده یک رویداد خشکسالی با احتمال زیاد است.
ويژگي ديگر شاخص SPI اين است كه براساس آن روش ميتوان آستانهي خشكسالي را براي هر  دورهي زماني تعيين كرد.  بنابراين بر اساس اين شاخص علاوه بر محاسبهي شدت خشكسالي، مدت آن را نيز ميتوانيم تعيين نماييم.  شاخص بارش استاندارد شده بر اساس احتمال بارش براي هر بازهي زماني ميباشد. و به منظور هشدار اوليه و پايش شدت خشكسالي اهميت زيادي دارد. اين شاخص براي كمي نمودن كمبود بارش در بازههاي زماني چندگانه طراحي شده است(بذرافشان،1381).
ميانگين SPI در مقياس زماني دريك موقعيت صفر خواهد بود و انحراف معيار آن برابريك مي باشد، اين يك مزيت است زيرا SPI نرمال شده است. بنابراين اقليم هاي خشك تر و مرطوب تر مي توانند به همان روش نشان داده شوند. علاوه بر دوره هاي خشكسالي، دورههاي ترسالي هم به وسيله نمايه SPI بررسي مي شود.يك حادثه خشكسالي هر زماني كه SPI به طور مداوم منفي باشد و شدت آن به ارقام 1-يا كمتر برسد، اتفاق ميافتد. اين حادثه، زماني كه SPI به مقادير مثبت برگردد تمام مي شود. بنابراين حادثه خشكسالي داراييك دوره زماني ميباشد كه به وسيله شروع و خاتمه آن تعريف ميشود و شدت آن براي هر ماه تا زماني كه حادثه تداوم دارد محاسبه مي شود (نوريان و همكاران، 1381).
جهت بررسی وقوع خشکسالی در یک پهنه گستره به علت متفاوت بودن مقادیر بارندگی ممکن است، مقدار بارندگی نرمال در یک ناحیه معادل بارش مازاد یا خشکسالی در نقطه دیگر باشد. جهت رفع این مشکل تابع احتمال تجمعی گاما باید به یک متغیر تصادفی z با میانگین صفر و انحراف معیار برابر یک تغییر شکل پیدا کند.
بنابراین هر مقدار بارندگی در تابع گاما به یک مقدار تابع جدید z تغییر پیدا می کند و احتمال بارش مقادیر کمتر یا برایر هر مقدار بارندگی برابر خواهد بود با همان احتمالی که از مقدار متناظر متغیر جدید به دست می آید با این تفاوت که مقادیر بارش به مقادیر احتمال تبدیل شده و میزان آن بین صفر تا یک است.
می توان گفت همانطور که در توزیع نرمال مقادیر آماری تا سه برابر انحراف معیار از میانگین فاصله دارند؛ در این روش نیز مقادیر SPI متناظر با مقدار بارندگی را می توان با مقادیر جدول z متناسب دانست. جدول (2-4) مقادیر متناظر احتمال تجمعی و شاخص SPI را نشان می دهد.
از آنجا که این روش براساس احتمال تجمعی رخداد بارش استوار است . هرچه تعداد سال آماری بلندتر باشد مقادیر SPI محاسبه شده از درجه اعتماد بیشتری برخوردار هستند.

جدول (2-4) : درجه بندی نمایه استاندارد شده بارش ( SPI ) (آسیایی، 1385)
طبقه خشکسالی
مقادیر SPI
ترسالی خیلی شدید
2 و بیشتر
ترسالی شدید
1.99 تا 1.5
ترسالی متوسط
1 تا 1.49
نرمال
0.99 – تا 0.99
خشکسالی متوسط
1.49- تا 1-
خشکسالی شدید
1.99- تا 1.5-
خشکسالی خیلی شدید
2- و کمتر

2-5-3-5- شاخص دهکها و صدکهای بارندگی
دهکها و صدکهای یک نمونه مقداری است که وقتی داده ها از کوچکترین تا بزرگترین مقدار مرتب شدند. حداقل مقدار مشخصی مثلاً 10 درصد از مشاهدات منطبق بر این مقدار یا در سمت چپ (زیر) آن و حداقل 90 درصد از مشاهدات منطبق بر این مقدار یا در سمت راست (بالای) آن باشند. به عبارت دیگر آنها بر مبنای کاربرد توزیعهای فراوانی تجمعی یک ایستگاه بنا شدهاند که بطور وسیعی مورد استفاده محققین استرالیایی قرار گرفتهاند. در این روش محدودهها در دهک از توزیع منحنی فراوانی تجمعی یا هر نظام معینی از دادهها محاسبه می شود. از این رو اولین دهک مقدار بارندگی است که کمتر از 10 درصد کل تجاوز نمیکند، دومین دهک مقدار ی است که از 20 در صد کل تجاوز نکرده است و به همین ترتیب ادامه پیدا میکند. دهک پنجم یا میانه مقدار بارندگی است که از 50 درصد رخدادها تجاوز نمیکند. محدوده دهک ها محدوده ارزشهای بین دهکها هستند.
ارزش دهکها تصویر کاملاً قابل توجهی از توزیع بارندگی ویژه و شناخت محدوده دهکها را ارائه می کند که مجموع ویژهای از اطلاعات را بر اساس انحراف از حالت طبیعی عنوان می کند. طبقه بندی جدول (2-5) محدوده دهک ها در طبقهبندی رخدادهای بارندگی را نشان میدهد(فرج زاده اصل،1374).
جدول(2-5) طبقهبندی ارزش دهکها و توصیف خشکسالی
ارزش کیفی
بزرگترین دهکها
شماره دهک
خیلی زیادتراز نرمال
بالاتراز نرمال
بالای نرمال
کمی بالای نرمال
نرمال
کمی زیر نرمال
زیرنرمال
زیر تراز نرمال
خیلی کمتراز نرمال
بزرگترین 10 درصد
80 تا 90 درصد
70 تا 80 درصد
60 تا 70 درصد
متوسط 50 درصد
30 تا 40 درصد
20 تا 30 درصد
10 تا 20 درصد
کمترین 10 درصد
دهک محدوده 10
دهک محدوده 9
دهک محدوده 8
دهک محدوده 7
دهک محدوده 6 و 5
دهک محدوده 4
دهک محدوده 3
دهک محدوده 2
دهک محدوده 1
(کمیته ملی آبیاری و زهکشی ایران، 1381)

2-5-3-6- شاخص D

شاخص D نتيجه اختلاف توزيع استاندارد دما و بارندگي مي باشد، اين شاخص از رابطه زير بدست ميآيد:
D= ZR– ZI رابطه(2-6)
كه در اين فرمول :
ZR = نمره استاندارد بارش
ZI = نمره استاندارد دما
به عبارت ديگر هرچه نمره Z دما از نمره بارش بزرگتر باشد، اين شاخص بزرگتر و به سمت مثبت ميل خواهد كرد كه اين امر نشان دهنده آغاز دوره خشكسالي و بالعكس هرچه نمره Z بارش، بزرگتر از نمره Z دما باشد، حاصل كوچكتر شده و به سمت منفي ميل خواهد كرد كه به مفهوم آغاز دوره ترسالي است. و اگر چنانچه با هم برابر باشند در اين صورت شاخص D برابر صفر مي گردد كه به معني نرمال است. طبقه بندي شدت خشكسالي با اين شاخص طبق اطلاعات مندرج در جدول (2- 6) انجام شده است.

جدول(2-6) طبقهبندی D و توصیف خشکسالی (معاضدی، 1389)
طبقه خشکسالی
مقادیر D
ترسالی
بيش از صفر
خشکسالی ضعيف
صفر تا 0.99 –
خشکسالی متوسط
1- تا 1.99-
خشکسالی شدید
2- تا 2.99-
خشکسالی خیلی شدید
3- و کمتر

2-5-4- روش های تحلیل سینوپتیکی

مطالعه در آب و هواشناسی دینامیکی رخداد خشکسالی، توجه زیادی را بخود جلب نکرده است .در این زمینه تانهیل7 (درسابرمانیام،1967،25) توزیع بارندگی برروی ایالات متحده را بوسیله مرجع قرار دادن سیستم پرفشار اقیانوس اطلس مطالعه نموده است. به نظر وی این عامل بطور وسیعی مقدار باران آمریکا را تحت کنترل خود دارد. بوند8 (1960) نیز تحلیلهای خشکسالی را در آمریکای شمالی با مرجع قراردادن ویژگیهای گردش عمومی ناحیه عنوان نموده است. وی دریافت که گردشهای آنتی سیکلونی در مناطق معتدل نیمکره شمالی وجنوبی بطور مستقیم درجریان هوا و وقوع خشکسالی اثرمیگذارد.
براور و کاواس9(1991) به بررسی شرایط سینوپتیکی و فیزیکی خشکسالی دریک منطقه مفروض پرداختهاند. نتایج بررسیهای آنها نیز نشان می دهد که رخداد این پدیده در رابطه مستقیم با گردش عمومی جو و نحوه استقرار مراکز فشار میباشد.

2-5-5- روش های سنجش از دور

بطورکلی سنجش از دور ابزارهای فیزیکی را ایجاد میکند که اندازهگیری تشعشع خالص را امکان پذیرمیسازد و از این رو وسیله مستقلی را برای ارزیابی قابلیت دسترسی رطوبت بیلان انرژی بوجود میآورد.در این نوع بررسی پوشش های گیاهی عامل مفید و مهمی برای شناسائی خشکسالی کشاورزی محسوب می شود. بطور قطع هرگونه تغییری در پوششهای گیاهی که ناشی از رخداد خشکسالی باشد در تصاویر ماهوارهای بخوبی مشخص میگردد.
آپارائو و همکاران از طریق دادههای انرژی خورشیدی در باند مرئی(VIS)و تشعشع خورشیدی در باند مادون قرمز نزدیک (NIR) شاخصی را به ترتیب زیر برای محاسبه خشکسالی در نظر گرفتهاند.
فرمول(2-6)
نتایج بدست آمده از مقایسه این روش با روش تحلیل آب وهوایی، تطابق بسیارخوبی را نشان میدهد. با توجه به اینکه تحلیل خشکسالی با این روش مستلزم وجود تصاویر رقومی ابزارهای تفسیرکننده آن است و تهیه آن همواره با مشکلات خاصی روبرو میباشد، در کشورهای جهان سوم توسعه چندانی نیافته است(فرج زاده اصل،1374).جدول(2-7) ليست برخي از شاخصهاي خشكسالي را نشان میدهد.

جدول (2-7): ليست برخي از شاخصهاي خشكسالي(پورمحمدي و همكاران 1387)
نام شاخص
علامت اختصاري
ارائه دهنده
سال ارائه
مقياس زماني
فاكتورهاي مؤثر در تعيين شاخص
شاخص شدت خشكسالي پالمر
PDSI
Palmer
1965
ماهيانه
دما-بارش-رواناب-تبخيروتعرق-رطوبت خاك
شاخص ذخيره آب سطحي
SWSI
Shafer
Decman
1982
ماهيانه
بارش وپوشش برف
شاخص درصدي از نرمال
PN
Willeke
1994
ماهيانه
بارش
شاخص دهكها
Deciles
Gibbs
Maher
1967
ماهيانه
بارش
شاخص بارش استاندارد
SPI
Mckee
1995
3-6-12-24-8 ماهه
بارش
شاخص رطوبت محصول
CMI
Palmer
1968
هفتگي
بارش ودما
شاخص خشكسالي رطوبت خاك
SMDI
Hollinger
1994
سالانه
رطوبت خاك
شاخص خشكسالي محصول ويژه
CSDI
Meyer
1993
فصلي
تبخير
شاخص بارش كلييا سراسري
RI
Gommes
Petrassi
1994
قرن وسال
بارش
شاخص نابهنجاري وبي نظمي بارش
RAI
Rooy
1965
ماهانه وسالانه
بارش
شاخص خشكسالي احيائي
RDI
Weghorst
1996
ماهيانه
سطح آب رودخانه-بارش برف-جريانات سطحي-ذخایر آب ودما
شاخص بارش مؤثر
ERI
Wilhite
Byum
1999
سالانه وروزانه
بارش روزانه
شاخص خشکسالي اجمالي
RDI
Mckee
2004
سالانه
تبخير و تعرق و بارندگي

2-5-6- روش استفاده از اطلاعات ژئومورفولوژیک و تاریخی

اطلاعات تاریخی که از خاطرات، رسوم خانوادگی ساکنین و از نشانههای ژئوموفولوژیک از قبیل واروهای گلی( مربوط به سیستم فرسایش یخچال) و سایر پدیده های ژئومورفولوژیک محیط های قدیمی بدست میآید، رخداد پدیدههای طبیعی گذشته از جمله خشکسالی را بیان می نماید. معمولا خاطراتی همچون کاهش شدید میزان محصولات یا میزان بارندگی در سالهای گذشته به دلیل اثری که در جوامع می گذارد درذهن ها باقی می ماند، ولی متأسفانه اینگونه اطلاعات در بیشترایام حالت مکتوب به خود نمیگیرد. سفرنامههای سیاحان و مکتشفین اولیه و مهاجرین مستعمرات نیز میتواند اطلاعات ذیقیمتی را در برداشته باشد. همچنین بررسیهای باستان شناسی میتوانند روش دیگری برای مطالعه خشکسالیهای گذشته باشند. بعد ازجمع آوری مدارک و اسناد، چگونگی ربط آنها به مسایل خشکسالی از اهمیت خاصی برخوردار است. معمولا یافتن تابعهای تبدیل برای گفتهها، خسارتهای کشاورزی و اجتماعی و ربط آنها به بارش سالیانه و جریانها در طی دورههای بارانی مسئله پیچیدهای محسوب میگردد(فرج زاده اصل،1374).

فصل سوم

ویژگیهای جغرافیایی محدوده مورد مطالعه

3-1- استان کرمانشاه
3-1-1-موقعیت جغرافیایی

استان کرمانشاه با مساحتي در حدود 24500کيلومتر مربع در غرب ايران بين 33 درجه و 6 دقيقه تا 35 درجه و 15 دقيقه عرض شماليو 45 درجه و 24 دقيقه تا 48 درجه و 30 دقيقه طول شرقي از نصف النهار کرينويچ قرارگرفته است،استان کرمانشاه در منتهی الیه غربی کشور از سه طرف دارای مرز داخلی با استانهای ( لرستان، کردستان، ایلام، همدان ) و از یک سمت دارای مرز بین المللی با کشور عراق است.
از نظر تقسیمات سیاسی این استان به 14 شهرستان و 3

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه ارشد درمورد انحراف معیار، هیدرولوژی، شاخص خشکسالی، محصولات کشاورزی Next Entries منبع پایان نامه ارشد درمورد استان کرمانشاه، استان کرمان، زمین لرزه، محصولات زراعی