منبع پایان نامه ارشد درمورد استان کردستان، بخش کشاورزی، استان خراسان، سری های زمانی

دانلود پایان نامه ارشد

ن بارشها تا آن حداست که گاه با وجود رخداد خشکسالی(در بخش کشاورزی) نتایج شاخصها به غلط آن سال را نرمال ویا حتی ترسالی نشان میدهد. لذا در راستای بررسی و ارائه راهحلهای مناسب برای این مشکل در میدان تحقیقات خشکسالی در این پایان نامه تمرکز برروی مطالعه و تحقیق بر روی بارشهای ماههای مرطوب در دورههای رخداد طبیعی خشکسالی ( در دو استان کردستان و کرمانشاه)گذاشته میشود؛ تا ضمن بررسی خشکسالی از زوایای جدید و متفاوت گامی درراستای شناسایی هرچه بیشتر و بهتر خشکسالی برداریم،که بیگمان بررسی این بلای مرموز و پیچیده از زوایای مختلف بهترین راه برای کاهش ضایعات و مشکلات ناشی از وقوع آن است.
پدیده خشکسالی درایران پدیده نووناشناختهای نیست. موقعیت جغرافیایی و طبیعی کشور ما به گونهایست که هرازگاهی خشکسالیهای متعددی در آن روی میدهد. از آنجا که استانهای کردستان و کرمانشاه بیشترین سهم را در تولید محصولات کشت دیم کشور به خود اختصاص دادهاند. لذا بررسی خشکسالی جهت برنامهریزیهای اقلیمی در این مناطق از حساسیت بیشتری برخوردار است. علیرغم بررسی خشکسالی توسط محققین کشور متأسفانه نتایج یکسانی از روشهای مختلف حاصل نشده است.
با توجه به اینکه یکی از علل اقلیمیمیتواند بارشهای غیر موثردرفصول خشک باشد که با وجود خشکسالی در بخش کشاورزی نتایج شاخصهای خشکسالی آن سال را نرمال یا حتی ترسالی نشان میدهند. لذا در این تحقیق بنا داریم این عوامل را بررسی کرده و علاوه بر دوره خشک از بررسی خشکسالی ، به بررسی شاخصهای خشکسالی در ماههای مرطوب پرداخته و با توجه به روشهای بررسی شده بهترین روش مطرح و ارائه گردد. به دلیل اثرات منفی ناشی از خشکسالیها در منطقه مورد مطالعه و بررسی اثرات آن در پیشگیری و کاهش اثرات سوء این پدیده امری ضروری است .

1-3- پرسش های تحقیق

آیا بررسی خشکسالی با تاکید بر ماههای مرطوب نسبت به کل سال نتایج مطلوبتري در برخواهد داشت؟
آیا با بررسي خشكسالي با تاكيد برماههاي مرطوب همگونی زماني و مكاني شدت خشكسالي در سطح استان‌هاي كردستان و كرمانشاه ديده خواهد شد.

1-4– فرضیه ها

فرضیه عبارتست از آنچه که محقق به دنبال آن است و همان حدس و گمان در مورد یک مسئله مورد پژوهش میباشدکه محقق درصدد آن است با توجه به مدارک و اسناد آنرا آزمایش کرده و به صحت و سقم آن پی ببرد. همچنین فرضیه رابطه میان دو یا چند متغیر را به صورت احتمال بیان میکند و نقطه آغاز پژوهش است( رفیعی، 1384 ). از این رو با توجهبه مطالب بیان شده فرضیات تحقیق بدین شرح میباشد:
بررسی خشکسالی با تأکید بر ماههای مرطوب نسبت به کل سال نتایج مطلوبتري در برخواهد داشت.
آیا با بررسي خشكسالي با تاكيد برماههاي مرطوب همگونی زماني و مكاني شدت خشكسالي در سطح استان‌هاي كردستان و كرمانشاه ديده خواهد شد.

1-5- اهداف تحقیق

خشکسالی نتیجه اثرات بین محیط زیست طبیعی و اجتماعی است(خزایی 1386) ، اثرات پدیده خشکسالی بر روی تولید محصولات کشاورزی چشمگیر بوده است وخصوصاً تاثیر خشکسالی بر روی کشت دیم بسیار جدیتر میباشد.هدف اصلی از انجام این تحقیقبررسی دورههای خشکسالی در استانهای کردستان و کرمانشاه با تأکید بر ماههای مرطوب می باشد،در راستای رسیدن به هدف اصلی اهداف مرحله ای ذیل مد نظر می باشد:
ارائه یک روش جدید در مطالعه خشکسالی در راستای ارتقای کیفی مطالعات موجود
با توجه به این که بیشترین مقدار کشت دیم دراین استانها انجام میشود، با بررسی دقیق تر خشکسالی، برنامهریزی اقلیمی بهتری برای این استانها انجام گیرد.
شناسایی هرچه بیشتر و بهتر عوامل مؤثر در تعیین شاخصهای خشکسالی از دیدگاه کشاورزی
توسعه و تقویت مطالعات خشکسالی در دو استان کردستان و کرمانشاه که اقتصاد مردم آنها عمدتاً بر پایه کشت دیم است ،به منظور کاهش صدمات اقتصادی و اجتماعی ناشی از این خشکسالیها
در روشهای معمول بررسی خشکسالی گاهی مشاهده میشود به دو ایستگاه مجاور در یک سال خاص دو شاخص متفاوت خشکسالی تعلق می گیرد. هدف خاص این تحقیق کشف علت اینگونه تفاوتها میباشد.

1-6-پیشینه تحقیق
خشکسالی یکی از دشمنان سرسخت انسان است که از دیر باز انسان را مورد هجوم قرارداده است .از نظر تاریخی داستان حضرت یوسف آنگونه که قرآن نیز بدان اشاره شده در 3500 سال پیش در مصر باستان از اولین نمونه های مکتوب این پدیده به شمار می رود.
علاوه بر این، وجود مراسم خاص در طلب باران، همچون نواختن طبل های ویژه و ایجاد هیاهو در میان قبایل اولیه قاره های آمریکا ، آفریقا و آسیا درمواقع عدم نزول بارش های جوی تأییدی بر این مطلب هستند. در ایران نیز این مراسم با اجرای شیوههای خاص همچون خواندن نماز استقساء(طلب آب)،نواختن طبلها، سرودن تصنیف های گوناگون و… همراه بوده است. ( فرج زاده ،1374)
چنین مسئلهای بطور مشخص در میان جوامع اولیه ، توجه انسانها را به خود جلب کرده است .بررسی های علمی در مورد خشکسالیها و ترسالیها از اواخر قرن نوزهم به تدریج در سایر نقاط جهان با ارائه روشهای مختلف طبقه بندی وبااستفاده از شاخصهای مختلف ارزیابی توسط محققین وپژوهشگران در زمینه اقلیم ومسائل مربوط به آن صورت پذیرفته است. در این رابطه میتوان به تحقیقات انجام شده توسط پژوهشگران مختلف در جهان وایران اشاره نمود :

1-6- 1- پیشینه تحقیق در جهان

مک کی و همکاران(Mckee et al,1993) به منظورتعریف وپایش خشکسالی ها، شاخص بارش استانداردرامعرفی و برای اولین بارآنرا درایالت کلرادو مورد استفاده قراردادند،آنهاتوزیع گامای دوپارامتریراتوزیع مناسب برای بارشهای نواحی خشک به منظورنرمال کردن دادههای بارش دانستند.دراین مطالعه آنها ازمقیاس زمانی کوتاه مدت (3و6 ماهه) برای اهداف کشاورزی ومقیاسهای زمانی بلندمدت (12و24و48 ماهه) برای اهداف هیدرولوژی استفاده کردند.
ادوارد و مك كي (Edwards&Mckee,1977) اظهارنمودندباتوجه به اينكه که از روش SPI می توان برای مقایسه مناطق باآب وهواهای مختلف استفاده کرد،لذا ازاین روش جهت پیش بینی خشکسالی درآمریکا استفاده کردند.
هایز وهمکاران(Hayes et al,1999) خشکسالی سال 1996 ایالت کلرادو در آمریکا را با استفاده ازشاخص بارش استاندارد بررسی نمودند،آنها به کمک یکسری نقشه هااثبات کردند که شاخص SPI قادربه تشخیص زمان شروع خشکسالی وپیشرفت آن می باشد. SPI رامیتوان به صورت منطقهای ، ایالتی ویادرسطح کلان برای پایش خشکسالیها بکار برد،نتایج نشان دادکه SPI زمان شروع خشکسالی رادرسال 1996 درمقیاس یک ماهه بهتراز شاخص خشکسالی پالمرنشان می دهد.
هایز وهمکاران(H ayes et al,2000) به کمک شاخص بارش استاندارد جهت پایش خشکسالیها درایالات مختلف آمریکاوهمچنین مقایسه شاخص SPIباشاخص پالمرپرداختند،نتایج نشان دادکه SPI ،مناطق باپتانسیل وقوع خشکسالی را، حداقل یک ماه زودتر ازدیگرشاخص هانشان میدهد.ضمناآنها شاخصSPI رابه عنوان یک شاخص مناسب برای هشدارسریع خشکسالی معرفی کردند.
الگوهای خشکسالی درناحیه والنسیای اسپانیا درسال های 2000-1951 بااستفاده ازسری بارندگی ماهانه وشاخص بارش استاندارد ( SPI ) توسط Viccente-Serrano وهمکاران (2004) مطالعه گردید.آنها بااستفاده ازروش تحلیل مؤلفه های اصلی (IPCA ) به ارزیابی مؤلفه های خشکسالی پرداختندودرنهایت مشاهده کردند که الگوهای مکانی مؤلفه های اصلی بایکدیگر همپوشانی ندارندوفراوانی وقوع خشکسالی به طورمعنی داری ازمرکزبه سمت شمال منطقه افزایش می یابد.درحالی که دردیگرمناطق ،الگوی مکانی نظم مشخصی ندارد.این محققین بین شدت ،مدت وفراوانی خشکسالی درمناطق مختلف،تفاوت هایی راملاحظه کردندوبه این نتیجه رسیدند که وقتی نتایج حاصل ازمطالعات جهانی رادرسطوح محلی به منظورمدیریت وقایع حدی بکارمی بریم باید بااحتیاط عمل نمود.
بلا و زالي(Bella and Szali,2004) برای پایش گسترش خشکسالی درکشورمجارستان شاخص SPI را محاسبه کردندوبرای افزایش دقت،آن رابا خشکسالی سال 2003 مقایسه نمودند.در اين مطالعه مشاهده شدکه علاوه برمقدارنسبتاًکم بارندگی ،توزیع بارش درمنطقه نیزیکسان نیست وخشکسالی سطح وسیعی ازکشور رادربرمیگیرد و درمقیاسهای طولانی مدت عملاًهمه کشورتحت حاکمیت خشکسالی قراردارد.

1-6-2- پیشینه تحقیق درایران

غیور،ح و همکاران (1378) تغییرات زمانی ومکانی خشکسالیهای استان اصفهان مربوط به سالهای 73- 1959 را مورد بررسی قرار دادندکه دراین تحقیق مشخص نمودند که درسال 1986 کمتراز 4 درصد گستره استان دچار خشکسالی بوده درحالی که درسال 1973 تقریباً تمام استان راخشکسالی فراگرفته بود و74 درصد استان طی سالهای 73- 1959 در مجموع دچارخشکسالی شدهاندودرسالهای بین 84- 1974 پهنه خشکسالیهاکمترازمیانگین بوده(میانگین 39درصد ).
شیرخانی،ع (1381)با استفاده از روش دهکها و زنجیره مارکوف از طریق بارش روزانه به تحلیل و پیش بینی آماری خشکسالی و دورههای خشک کوتاه مدت در استان خراسان طی دوره آماری 1997 -1968 پرداخت و نتیجهی حاصل این بود که احتمال دو روز خشک متوالی درکل منطقه هیچ گاه از 80 درصد پایینترنیست، درحالیکه احتمال دوروز تر متوالی هیچوقت از 50 درصد فراتر نمیرود و فراوانی وقوع دورههای خشک تقریبا در هیچ یک از ماهها کمتر از 20 روز نمی باشد.
میرزایی،الف (1381)خشکسالیهای اقلیمی سالهای (79- 1378) و( 78- 1377 ) شهرستان اسلام آباد غرب و تاثیر آن بر کشت غلات را برای یک دوره آماری 30 ساله و با استفاده ازبارش ماهانه در 8 ایستگاه هواشناسی محاسبه نمود.
از تحقیقات دیگر در رابطه با پدیده خشکسالی می توان به موارد زیر اشاره نمود :
کمالی،غ(1381)تحقیقاتی برای تعیین خشکسالیهای اخیرمشهد با بکارگیری برخی ازشاخصهای خشکسالی انجام داد، روشهای بکار رفته در این تحقیق، شاخص درصد نرمال PN و دهکهاDECILESبودکه نتیجه بدست آمده طی دوره آماری40 ساله 80– 1340 دراین شهرستانخشکسالی سال 1380 مورد ارزیابی قرار گرفت که در ماههای آغازین سال بسیار شدیدو در اسفندماه شدید بوده است، همچنین به خشکسالیهای مشابه دیگری در سالهای 1345 و 1349 نیزاشاره نموده است.
بداق جمالی،ج و جوانمرد،س (1381)پایش و پهنه بندی وضعیت خشکسالی استان خراسان را با استفاده از نمایه SPIمورد مطالعه و بررسی قرار دادند و چنین نتیجه گرفتندکه خشکسالی از جنوب استان شروع و به طرف شرق آن گسترش می یابد، دراین تحقیق همچنین پیش بینی کرده بودند که در سال 82 بیشتر نواحی خراسان را خشکسالی حادی فرا خواهدگرفت.
علیجانی وبنی واهب (1382) ترسالی و خشکسالی و پیش بینی تغییرات اقلیم منطقه بیرجند را با استفاده از مدل باکس – جنکینز مورد بررسی قرار دادند و جهت تعیین شدت و دوام خشکسالیها از نمره Z استاندارد استفاده نمودند ونتایج بدست آمده چنین بود که از مجموع 47 سال فصل زمستان 28 فصل خشک و 19 فصل مرطوب بوده است.
براتیان،ع (1382) با استفاده از مدل اسکالوگرام جهت تعیین تغییرات خشکسالی در شهر کرمان تحقیقی انجام داد که با توجه به دوره آماری 10 ساله چنین استنباط شد که تنها بارش نقش اصلی را در ایجاد حتی شدیدترین خشکسالیها نداشته و عوامل دیگری چون دما توانسته است همتراز با بارش عمل نماید و سال 1378 را به عنوان خشکترین و سال 1371 را مرطوبترین سال دوره آماری نام برده است.
لشنی زند،م (1382) شدت، تداوم و فراوانی خشکسالیهای اقلیمی را در یک دوره 30 ساله با استفاده از شاخص SPI برای تمامی ایستگاهها و سری های زمانی متوسط شدت خشکسالی در هرحوضه را مورد بررسی قرار داد.
قلیزاده(1383) در بررسی خشکسالیهای غرب ایران 7 ایستگاه مطالعاتی را در یک دوره 42 ساله 2003 – 1962 در نظر گرفت و با استفاده ازروش ARIMA در دومقیاس کوتاه مدت 6 ماهه وبلندمدت 24 ماهه به این نتیجه رسیدکه درمقیاس کوتاه مدت،خشکسالی متوسط، ودر مقیاس بلندمدت،خشکسالیهای شدیدتر به وقوع پیوسته است ومهمترآنکه به ترتیب بعدازیک

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه ارشد درمورد استان کردستان، استان کرمان، استان کرمانشاه، اسلام آباد غرب Next Entries منبع پایان نامه ارشد درمورد عملکرد گندم، هیدرولوژی، استان تهران، محصولات کشاورزی