منبع پایان نامه ارشد درمورد استان فارس، نخست شهری، توزیع جمعیت، ضریب جینی

دانلود پایان نامه ارشد

در محور طول ها (OX) و درصد تراکمی گروه های شهری بر روی محور عرض ها (OY) استفاده می شود. هر چقدر منحنی به طرف خط نرمال سوق یابد، جمعیت یابی نقاط شهری منطقه مطلوب تر بوده است و هر چقدر جهت یابی نقاط شهری در منطقه نا متعادل تر باشد، منحنی از خط نرمال فاصله بیشتري خواهد گرفت. فرمول ضریب جینی عبارتند از:
J=A/A+B
J: ضریب جینی؛ A: مساحت بین منحنی لورنز و خط نرمال؛ A+B: مساحت زیر خط
مقدار ضریب جینی بین صفر و یک خواهد بود .اگر منحنی لورنز بر خط نرمال منطبق باشد، جمعیت یابی نقاط شهري در منطقه کاملاً متعادل است .حالت هاي کاملاً متعادل و نامتعادل در عمل
وجود ندارد. می توان مقدار ضریب جینی را به چهار دسته تقسیم بندي نمود:
=J 0- 0.25 متعادل =J 0.5- 0.75 نیمه متعادل
=J 0- 0.5 تقریبا متعادل =J 0.75- 1 نامتعادل (بحرانی)
3 -2 -2 – تمرکز و نخست شهری
منظور از نخست شهری، تمرکز بالای جمعیت شهری کشورها در یک شهر یا مجموعه شهری است، که فاصله جمعیتی و توسعه ای آن با دیگر رده های شهری زیاد یا بسیار زیاد است. شهر مسلط به دلیل جذب بیشترین امکانات اقتصادی و فرهنگی یک کشور به عنوان شهر انگلی، که از رشد و توسعه دیگر نواحی کشور جلوگیری میکند، معرفی میشود. در این تحقیق میزان نخست شهری از طریق شاخص های نخست شهری، ،شاخص تمرکز هرفیندال و شاخص هندرسون اندازه گیری می شوند:
– شاخص نخست شهر:
این شاخص از تقسیم کردن جمعیت بزرگترین شهربه کل جمعیت شهري، به دست می آید. هر چه مقدار عددي این شاخص بیشتر باشد، شهر نخست داراي تسلط بیشتري است.

– شاخص دوشهر:
در اين شاخص، برابر با جمعيت شهر اول و برابر با جمعيت شهر دوم شهرستان می باشد. در این شاخص مقدار عددي بدست آمده اگر به 2 ختم شود، داراي تعادل بوده و نخست شهري حاکمیت ندارد ولی اگر بالاتر از2 باشد شاخص نخست شهري تسلط دارد.
– شاخص چهار شهر کینزبرگ:
و جمعيت شهرهاي سوم و چهارم شهرستان در سال مورد نظراست.

– شاخص چهار شهر مهتا:

– شاخص موما و الوصابی:

– شاخص تمركز هرفیندال:
از اين شاخص براي بررسي ميزان تمركز در كل نظام شهري و اينكه آيا درمقاطع مختلف زماني از شدت تمركز كاسته شده و نظام شهري به سمت تعادل نسبي پيش مي رود يا نه استفاده مي شود (زبردست، 1386: 35؛ رهنمایی، 1390: 16). طبق فرمولبرابر با جمعيت شهرهای شهرستان به ترتیب از اول تا آخر نیز برابر مجموع جمعيت همه شهرهای منطقه مورد مطالعه است.

– شاخص هندرسون:
در اين شاخص نيز، برابر با جمعيت شهرهاي شهرستان به ترتيب از اول تا آخر مي‌باشد. نيز برابرمجموع جمعيت همة شهرهاي شهرستان مي‌باشد.

3 -2 -3 – سازمان یافتگی مکان های مرکزی
منظور از این مفهوم این است که شبکه شهری و نیز شبکه روستایی ناحیه چقدر براساس نظام کارکردی و خدمات رسانی به صورت سلسله مراتبی سازمان یافته است. آیا گسیختگی در نظام سکونتگاهی ناحیه وجود دارد یا نه. آیا سطوحی از نظام مراکز روستایی شکل گرفته است یا نه که می توان با استفاده از شاخص مرکزیت محاسبه نمود. آیا روستاهای ناحیه ای دارای سلسله مراتب نظام یافته از نظر کارکرد می باشد و آیا روستاهای بالاتر در شبکه روستایی از نظر سطح کارکردی توزیع مناسبی در سطح ناحیه دارند یا نه.

– ضریب مکانی و شاخص مرکزیت:
جمع عملکردها در تمام نواحی/100=C i ضریب مکانی
تعداد عملکرد های مورد نظر در یک ناحیه * ضریب مکانی = شاخص مرکزیت

3 -3 – روش تحقیق
این تحقیق به تحلیل نظام سکونتگاه های شهری و روستایی استان فارس می پردازد و شهرستان لارستان نیز به عنوان نمونه موردی، مورد بررسی قرار می گیرد. با توجه به ماهیت موضوع، نوع تحقیق کاربردی و روش بررسی آن «توصیفی – تحلیلی» است.

3 -4 – روش جمع آوری و طبقه بندی اطلاعات
بخشی از اطلاعات و داده های مورد نیاز از روش کتابخانه ای و با مراجعه به سازمان ها وگزارش ها و منابع موجود بدست می آید. اطلاعات و داده های مورد نیاز نیز در قالب متن، جدول آماری، عکس و نقشه های رقومی جمع آوری شده و در قالب نرم افزار های Word، Excel ، GIS ذخیره و پردازش گردید.

3 -5 – روش تجزیه و تحلیل و آزمون فرضیه ها
برای تجزیه و تحلیل اطلاعات در این تحقیق، با توجه به فرضیه ها، هم از تحلیل کمی و هم از تحلیل کیفی استفاده می شود. روشهاي تحليل داده‌ها متناسب با فرضيه‌هاي تحقيق به شرح ذيل مي‌باشد:
– فرضيه اول: از طريق روش‌هاي آنتروپي، شاخص مرکزيت، شاخص هندرسون و ضريب توزيع؛
– فرضيه دوم: از طريق شاخص هاي نخست شهري نظير شاخص هاي نخست شهر، دوشهر، چهارشهر مهتا، چهارشهر کينزبرگ، ضریب کشش پذیری، ضریب پاره تو و شاخص تمرکز هرفیندال؛
– فرضيه سوم: از طريق شاخص مرکزيت و توابع تحليلي GIS.

فصل چهارم
یافته ها و آزمون فرضیه ها

مقدمه
در این فصل جهت بررسی مسئله تحقیق و آزمون فرضیه ها مطابق تعریف عملیاتی و روش های بیان شده در فصل روش شناسی به تجزیه و تحلیل داده های گردآوری شده پرداخته شده است. محتوای فصل به ترتیب براساس فرضیه های تحقیق عنوان گذاری و نتایج تحلیل و آزمون فرضیه ها بیان شده است. در واقع در روش تحقیق علمی بهتر است که یافته ها و نتایج تحلیل داده ها متناسب با هر فرضیه دسته بندی و به صورت منظم و به همراه آزمون آن فرضیه آورده شود. چرا که تحقیق علمی امری منظم و هدفمند و سیستماتیک می باشد.

4 -1 – توزیع و تعادل و تراکم فضایی جمعیت و سکونتگاه ها
4 -1 -1 – تقسیمات سیاسی شهرستان و توزیع جمعیت شهری و روستایی
بر اساس سرشماری سال 1390 و تقسیمات سیاسی سال 1389 در شهرستان لارستان، جمعیت شهرستان 226879 نفر که از این تعداد 133014 نفر در مناطق شهری و 93803 نفر در مناطق روستایی سکن بوده اند. در این شهرستان 8 نقطه شهری و 13 دهستان و 6 بخش و 401 آبادی که از این تعداد 188 آبادی دارای سکنه و 213 آبادی خالی از سکنه است (جدول 4- 1 و 4- 2). توزیع جمعیت شهرستان همگن نبوده و عمده جمعیت در شهر لار تمرکز یافته اند. از جمعیت کل شهرستان، شهر لار با 28.84 درصد، شهر اوز 9.87 درصد بیشترین جمعیت را به خود اختصاص داده اندو کمترین تراکم جمعیت را در شهرهای عماده 1.98 درصد، لطیفی 2.93 درصد وجود دارد (شکل می خواهد). از نظر سلسله مراتب جمعیتی بعد از شهر لار به ترتیب شهرهای اوز، بنارویه، جویم، بیرم، خور، لطیفی و عماده قرار دارند. شهرهای شهرستان لارستان از نظر تراکم جمعیتی در رتبه های بسیار پایینی قرار دارند و این روند حاکی از شرایط نامساعد جغرافیایی و پایین بودن امکانات و دور بودن از مرکز استان می باشد.
علاوه بر این توزیع جمعیت در شهرها و مناطق شهری شهرستان لارستان یکنواخت نیست. در توزیع جمعیت مناطق روستایی نیز، این روند ناهمگون را می توان دید.
جدول (4 -1) تقسیمات سیاسی شهرستان لارستان
شهرستان لارستان
مساحت
جمعیت
تقسیمات کشوری (تعداد)
شهر و جمعیت شهری (تعداد)
روستا و جمعیت روستایی (تعداد)

بخش
دهستان
آبادی
شهر
جمعیت
آبادی
جمعیت

14542.8
226879
6
13
401
8
133014
401
93803
منبع: (سالنامه آماری شهرستان لارستان، 1391: 17)

جدول (4 -2) سیر افزایش جمعیت در شهرستان لارستان و تعداد جمعیت شهری و روستایی
شهرستان لارستان
55
65
75
85
90
تعداد کل جمعیت
183921
275784
236094
229248
236879
تعداد جمعیت شهری
53347
89448
122333
126823
133014
تعداد جمعیت روستایی
130574
180974
103649
101193
93803
منبع: (سالنامه آماری استان فارس، 1390: 165 )

جدول فوق نشان از روند رشد جمعیت شهرستان مخصوصا جمعیت شهری دارد. در جدول (4- 3 و4- 4) وضعیت جمعیت و خانوار در شهرستان و در بخش های آن ارائه شده است. مطابق جداول ذکر شده، در سال90، حدود 58 درصد ناحیه شهرنشین شده اند که نسبت به دوره قبل تغییر بالایی را نشان می دهد.

جدول (4- 3) جمعیت و خانوار و بعد خانوار در شهرستان لارستان
شهرستان لارستان
کل
شهری
روستایی

جمعیت
خانوار
بعد خانوار
جمعیت
درصد
خانوار
بعد خانوار
جمعیت
درصد
خانوار
بعد خانوار
1385
229248
49902
4.6
126823
55.3
28681
4.4
101193
44.1
20981
4.8
1390
226879
53733
4.2
133014
58.5
32215
4.1
93803
41.3
22516
4.1
منبع(سالنامه آماری استان فارس، 1390: 153)
جدول (4- 4) تراکم جمعیت و تراکم خانوار در بین بخش های شهرستان لارستان
بخش
سال 1390

جمعیت
خانوار
بعد خانوار
مساحت (کیلو متر مربع)
تراکم جمعیت
تراکم خانوار
اوز
23351
5542
4.21
1508.5
15.4
3.06
بیرم
6749
1795
3.75
698.7
9.6
2.5
بنارویه
8344
2024
4.12
1301.1
6.4
1.5
جویم
19273
4555
4.23
1876.03
10.2
2.4
صحرای باغ
8516
2002
4.25
139.2
61.2
14.4
مرکزی
27570
6598
4.17
7759.2
3.5
0.85
جمع
93803
22516
4.16
14542.8
6.4
1.5
منبع: (سالنامه آماری استان فارس،1390: 185) و محاسبات نگارنده

تراکم جمعیت در سطوح دهستان نیز در جدول (4- 5 و 4- 6) آمده است که 1.1 نفر در کیلومتر مربع در دهستان بیرم تا حدود 72 نفر در دهستان صحرای باغ متغیر است.

جدول (4 -5) تراکم جمعیت روستایی بر حسب دهستان
ردیف
دهستان
جمعیت
مساحت
(کیلو متر مربع)
تعداد آبادی
تراکم جمعیت
1
بیدشهر
16387
1342.1
56
12.2
2
فیشور
6964
165.09
9
42.2
3
بالاده
6402
404.7
16
15.8
4
بیرم
347
294.5
8
1.1
5
ده فیش
3917
564.3
42
6.9
6
بنارویه
4427
736.9
10
6.01
7
جویم
6303
831.8
67
7.5
8
هرم
12970
1044.2
25
12.4
9
عماده
2239
53.8
17
42.2
10
صحرای باغ
6277
86.6
36
72.9
11
حومه
9398
4441.5
64
2.1
12
درزوسایبان
6749
2496.7
40
2.70
13
دهکویه
11423
821.7
11
13.9
جمع

93803
14542.8
401
6.4
منبع: (سالنامه آماری استان فارس،1390: 195 ) و محاسبات نگارنده

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه ارشد درمورد سلسله مراتب، گنبد نمکی، توسعه نیافتگی، استان فارس Next Entries پایان نامه رایگان درباره دفاع مقدس، شعر دفاع مقدس، ادبیات دفاع مقدس، ادبیات پایداری