منبع پایان نامه ارشد درمورد استان اصفهان، کشاورزی و منابع طبیعی، منابع طبیعی، فیزیولوژی

دانلود پایان نامه ارشد

این مرحله در زمستان و فصل مناسب انتقال پاجوشها دوباره به این مناطق مراجعت و از درختان عنابی که از وضعیت بهتر تغذیه و هرس برخوردار بودند، پاجوشهای با کیفیت تا اندازه 70 سانتیمتر تهیه شد. پاجوشها درون کیسه های پلاستیکی با خاک همان منطقه که از رطوبت کافی برخوردار بود تا ارتفاع 50 سانتیمتر، به گونه ای که ریشه ها در مجاورت هوا قرار نگیرند، پرشد. این طرح 5 ساله که تا سال 1392 ادامه می یابد، سرانجام به بیان و معرفی ارقام عناب برای ایران، ارائه گزارش کاملی از ویژگیهای مرفولوژیکی ، فیزیولوژیکی و فنولوژیکی ، تهیه نسخه ژنتیکی عناب ایران ، شناسایی ژنوتیپهای برتر عناب برای تکثیر، شناسایی آفات و بیماریهای درخت عناب ،بررسی روشهای تکثیر درخت عناب و ریشه یابی بومی بودن عناب در ایران می پردازد. در این طرح نسبت به تهیه چند پایه از چند نقطه در یک استان اقدام نشد. زیرا با درنظرگرفتن گزارش نهایی طرح شناسایی اکوتیپهای عناب ایران توسط مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی قم که اکوتیپها را به سه گروه تقسیم می کرد، دیگر نیازی به انجام این کار نبود. در هر استان به منظور یک گروه بندی اولیه از وضعیت اکوتیپهای برتر عناب بر اساس شکل ظاهری میوه تحقیقی صورت گرفت. برای نیل به این هدف در دو مرحله در فصل رویش یکی در زمان تشکیل میوه و دیگری در زمان  تغییر رنگ میوه به این مناطق مراجعت شد .(ثابتي ،1373).
1-12 روشهاي تكثير گياه عناب :
براي ازدياد اين گياه 4 راه وجود دارد :
1- جابجايي پا جوش ها : معمولي ترين و سريع ترين راه تكثير آن استفاده از پا جوش است كه رشد سريع تري نيز خواهد داشت . با پا جوش را در اوايل يا در اواخر پاييز بر حسب اقليم هاي مختلف مي توان كاشت . علاوه بر پا جوش ها كه از كنار درخت مي رويد درخت عناب در جستجوي آب شبكه وار ريشه هاي زيادي مي دواند و از ريشه هاي سطحي جوانه هايي مي رويد و از زمين بيرون مي آيند در سال اول به شكل تركه اي راست و صاف خود نمايي مي كند سال دوم در پايان فصل پاييز كه درخت نمو نسبي كرده است با بريدن ريشه درخت مادر نهال را با ريشه از زمين بيرون مي آورند و در جاي ديگر در گودال هايي كه قبلا آماده شده است مي نشانند خاك محل كشت اگر هوموس دار باشد درخت رشد بيشتري خواهد كرد در هر سال ، يك درخت بزرگ ( درخت مادر ) دهها پا جوش قابل جابجايي دارد .(آزادبخت،1378).
2- قلمه زدن : درخت عناب را مي توان در نيمه دوم اسفند ماه قلمه گرفت قلمه ها بايد از شاخه هاي جوان يك ساله باشد . زميني را كه براي خزانه كاري بر مي گزينند ، شخم عميق در خاك فرو رفته باشد. فاصله هر قلمه از 15 سانتي متر سر قلمه از لبه پشته بيرون و 25 سانتي متر كه به طور اريب بريده شده است در كنار پشته ها در زمين فرو مي برند به طوري كه فقط 5 خواهد بود. پس از كشت قلمه ها ، جوي ها را پر از آب مي كنند و زمين قلمه كاري شده بايد هميشه مرطوب باشد و مرتب وجين نشود. در روش ديگر پس از برگريزان پاييزي و آغاز فصل سرما ، قلمه ها را آماده مي كنند و در جعبه هايي پر از خاك اره و يا پاكتهايي پلاستيكي كه باريك و بلند است و براي همين منظور تهيه كردهاند ، حلقه ها را در خاك اره مي نشانند و در گلخانه يا جاي گرم و مرطوبي مي گذارند. قلمه ها تا وقتي جوانه نزده اند ، نياز به آفتاب ندارد ولي به محض جوانه زدن بايد در همان هوا در معرض نور خورشيد قرار گيرد تا بتوان به رشد خود به طور طبيعي ادامه دهد قلمه ها در خاك اره مرطوب ريشه مي دوانند ونيز قلمه نهايي مستقل خواهد بود ، جدا كردن قلمه ها در خاك اره كاري بسيار آسان است و ريشه ها سالم مي مانند سپس از بر طرف شدن خطر سرما ، يعني حدود ارديبهشت ماه آنها را از گلخانه بيرون مي آورند و به زمين محل كشت انتقال مي دهند . قلمه زدن در پاييز يك سال نهال را جلو مي اندازد و زودتر درخت به بار خواهد نشست . (آزادبخت،1378).
3- خوابانيدن : شاخه هاي دو سايه اي را كه از بخش پاييني تنه درخت مادر روييده است ، مي توان خوابانيد. اين كار در فصل پاييز و اواخر زمستان انجام مي شود . براي خوابانيدن شاخه در خاك به اين ترتيب بايد اقدام كرد : آن بخش از شاخه كه در زير خاك قرار مي گيرد و به وسيله كارد تيزي قبلا پوست نيمي از شاخه به ازاي 5 سانتي متر بريده و برداشته مي شود. سپس نزديك شاخه را گود مي كنند و آنرا به آرامي مي خوابانند و گود را پر از خاك مي كنند . سر شاخه را كه از خاك بيرون مي ماند به يك تيم مي بندند تا راست بايستد. از همان محلي كه پوست برداري شده است در طول بهار و تابستان ريشه هاي نابجا مي رويد و اسفند سال اينده آنرا از درخت مادر مي برند و با ريشه به محل اصلي انتقال مي دهند.
4-كشت بذر عناب : اگر به دليل بررسي هاي ژنتيكي براي تعيين انواع جديد و نه به قصد توليد زراعي نظر به كاشت هسته ميوه آن باشد بهتر است قشر سخت خارجي هسته را به طوري كه آسيبي به مغز آن نرسد شكسته و مغز آن را بكارند معمولا تخم دو سال بعد از كاشت جوانه مي زند. براي كشت بذر عناب ، دانه هاي عناب را گردآوري كرده ، سيلو مي كنند، سپس در بهار مي كارند . هسته هاي عناب رسيده هر كدام مي تواند نهالي توليد كنند. روش كاشت بر اين صورت است كه در نيمه اسفند ماه هسته ها را در طرفي پر از آب مي ريزند و در جاي گرمي مي گذارند. پس از چند روز كه خيس خورد آنها را در زميني كه بيشتر آماده شده است مي كارند، همه روزه روي آن را آب مي پاشند. بذرها در نيمه دوم فروردين ماه مي رويند. نهالهاي دو ساله را پس از برگ ريزان از خزانه به زمين اصلي منتقل مي كنند. ولي بهترين راه زياد كردن درخت عناب همان جابجايي پا جوش هاي ريشه دار است زيرا مطمئن تر خواهد بود. درخت عناب را معمولا پيوند نمي زنند زيرا نوع مرغوب تري ندارد ولي در صورت پيوند زدن زودتر به بار مي نشيند. (اميد بيگي ودقيقي ،1379).
1-12-1فواصل كاشت :
فاصله درخت عناب از يكديگر بسته بر اين كه درخت به چه منظوري كاشته مي شود فرق مي كند ،اگر هدف به دست آوردن ميوه باشد و بايد نهال ها 4 تا 5 متر از يكديگر نشانده شوند ، ولي اگر براي تهيه چوب مبادرت به درخت كار مي كنند، حدود نيم متر تا 60 سانتي متر فاصله كفايت مي كند چون رشد درخت عناب كند است در فواصل درخت عناب مي توان درختان ميوه سريع الرشد و با عمر كوتاه كاشت تا در چند سال اول كه هنوز عناب به سن بهره برداري نرسيده از ميوه هاي آن درختان استفاده نمود. بديهي است در اين قبيل موارد بايد درختاني انتخاب نمود كه از نظر مراقبتهاي زراعي با عناب تعارض نداشته باشد و موجب اختلال در رشد و نمو عنابها نشود.چون درخت عناب تقريبا از آخرين درختهايي است كه شكوفه و برگ مي دهد (در خردادو تير ) بنابراين در مناطق سرد از خطر سرما زدگي مصون است.درخت عناب معمولا در سنين 15 تا 20 سالگي به حداكثر بار دهي مي رسد. (زرگري ،1371).

1-12-2كود مورد نياز :
در كشت سنتي درخت عناب ، عناب را كود نمي دهند . ولي براي برداشت محصول بيشتر بايد كود داده شود. بهترين كود همان كودهاي يكساله حيواني مي باشد كه در پاييز روي زمين مي پاشند سپس فاصله بين درخت عناب را شخم مي زنند تا كودها با خاك مخلوط شود. در حدود ارديبهشت ماه كمي كود خاك اره نيز مفيد است پس از كود پاشي آبياري مفصليرا مي طلبد. (اميد بيگي 1376).
1-13آفت هاي درخت عناب :
آفت مهم درخت عناب فقط مگس عناب نام برده شده است كه ، نام علمي آن Tephrit idea از خانواده Carpomya Vensuniana مي باشند. حشره كامل مگس كوچكي است كه روي ميوه عناب تخم ريزي مي كند . لارو پس از بيرون آمدن از تخم از گوشت ميوه تغذيه مي كند شفيره اين حشره در فصل زمستان در خاك باقي مي ماند به همين علت براي مبارزه با آن يخ آب زمستاني و سم پاشي سفارش شده است (زرگري ، 1371).
1-14پرورش درخت عناب براي توليد چوب :
بعضي درختان عناب كه تا 8 متر قد مي كشند براي بدست آوردن چوب قشنگي كه دارند پرورش ميدهند. اين درختان را معمولا در دره ها ، نزديك به هم مي نشانند. نزديكي درختان به يكديگر موجب مي شود كه به جاي شاخ و برگ فراوان و ميوه دهي ، فقط مانند درختان تبريزي قد بكشند . اين درختان در چنين وضعي داراي تنه اي صاف ، راست و بدون گره خواهند بود در نتيجه چوب مرغوبي حاصل مي شود. چوب درخت عناب پس از برش ، سرخ رنگ و خال دار ، مايل به زرد و رگه دار مي باشد ، چون بسيار محكم و زيباست ، براي ساختن اشيا زينتي مانند مجسمه ، عصا و تسبيح به كار مي رود و در منبت كاريها و همچنين در ساختن ميز و صندلي و درو پنجره از آن استفاده مي شود. داخل تنه درخت بر خلاف گردو و چنار پوك نمي شود. در گذشته دسته چپق را از چوب عناب مي ساختند كه جنبه زينتي نيز داشت ، هم اكنون براي ساختن دسته پيپ از چوب عناب بهره گيري مي شود. زيرا چوب درخت عناب بدون رنگ آميزي فقط با اندود روغن جلد ، زيبايي لازم را داراست .
1-15پراكندگي جغرافيايي گياه عناب در جهان :

نقشه 1-1 پراكندگي جغرافيايي گياه عناب در جهان

عناب داراي مقاومت بالا به شوري و خشکی است و دماهای بسیار پایین (تا 20- ) را تحمل می کند. اين گياه مقاوم به کم آبي بوده و در برخی از مناطق به صورت ديم مي رويد. در بهار ديرتر از ساير درختان رشد رويشي خود را شروع کرده و در پائيز نيز قبل از همه درختان خزان مي کند، لذا از سرماي ديررس بهاره و زودرس پائيزه در امان می باشد. درخت عناب از نظر نیاز به نور، از درختان بسیار نورپسند به شمار می آید و بنابراین تراکم آن را به گونه ای درنظر می گیرند که درخت بیشترین مقدار نور را جذب کند. مناسب ترین خاک برای پرورش عناب، خاک های شنی لومی و عمیق است. (زارع زاده ،1383).
عناب گياهي است كه در مناطق گرمسيري در نزديكي خط استوا و در جنوب اروپا در اسيا شامل هند ،ايران ،پاكستان و…. كه از چند هزار سال قبل در اين كشورها كشت ميشده وبعد به كشورهاي اطراف مديترانه از جمله سوريه ،ايتاليا ، فرانسه ، اسپانيا سپس به كشورهاي شمال آفريقا منتقل شده ( مختار و همکاران18،2004)در سال 1873 ميلادي از جنوب فرانسه به امريكا منتقل شده وامروزه در ايالات مختلف امريكااغلب به صورت زينتي كشت مي شود. دو گونه Zizyphus jujube و Ziziphus Mauritani درچندين كشور كشت مي شود.عناب از گياهان بومي فلات ايران است و به طور عمده در استان هاي خراسان ،گلستان ، مازندران ، فارس ،اصفهان ، يزد ، همدان ، قزوين و قم وجود دارد. در سال 1374 مقدار 140 تن از ميوه عناب به خارج از كشور صادر شده است. درخت عناب به حالت نيمه خودرو وپرورش يافته در نواحي شمالي ايران شامل نواحي : گرگان ، گيلان ، كاشمر ،زيرك آباد ، بلوچستان ، بندرعباس و كرمان در ارتفاعات 2000 متري ، شيراز واطراف آن مي رويد. ودر ساير نقاط جهان در نواحي بومي كناره هاي اقيانوس ارام ، آمريكاي جنوبي ،نواحي مديترانه ودر افريقا به عمل مي آيد.در برخي مناطق تركيه ، به دليل گرده افشاني نادرست ، گونه هاي ژنتيكي اين گونه ها وجود دارد .با اين وجود ، كشت عناب در هيچ جاي تركيه رسما به ثبت نرسيده است. در مطالعه وپژوهش قبلي 7 ژنوتيپ از منطقه دنيزلي در تركيه كه داراي ميوه ها و محصولات خوبي هستند به خاطر شرايط مطلوبشان انتخاب شدند.(اسویت و همکاران19،2008 )با توجه به كشت گسترده عناب رويشگاه اصلي اين درخت به درستي مشخص نيست اما تصور مي شود خاستگاه طبيعي آن در آسياي جنوبي مابين لبنان ،شمال هندوستان ، شبه جزيره كره و جنوب و مركز چين بوده باشد. (اميدبيگي و دقيقي 1379).
1-15-1مشخصات مناطق پراكنش عناب در ايران :
1-استان اصفهان : دراكثر نواحي اين استان درخت عناب كم و بيش مشاهده شده، عمده ترين آن در كوهپايه ها بين نايين و اصفهان به صورت باغهاي ميوه همراه با درخت عناب به تعداد زياد يا در حاشيه اراضي زراعي وجود دارد، اين باغها از نظر ميوه دهي وتوليد نهال ، محل درآمد باغداران مي باشد. در روستاي پوده از توابع شهررضا درقسمت غربي استان اصفهان ، هم مقدار زيادي درخت عناب وجود دارد كه از آنها مقدار زيادي

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه ارشد درمورد خراسان جنوبی، کشاورزی و منابع طبیعی، جهاد کشاورزی، منابع طبیعی Next Entries منبع پایان نامه ارشد درمورد استان خراسان، استان فارس، استان لرستان، استان مازندران