منبع پایان نامه ارشد درمورد استان اردبیل، استان خراسان، شرایط آب و هوایی

دانلود پایان نامه ارشد

7- A. tenuifolia
8

بومادران کرمانشاهی، بومادران حلبی
8- A. aleppica
9

بومادران جنوبی، سر زرد، بومادران شیرازی
9- A. eriophora
10

بومادران هزار برگ ، بومادران البرزی
1-A. millefolium
11
Sect.mille folium
بومادران موئین
2-A. setacea
12

بومادران تماشایی، بومادران شریف
3- A. nobilis
13

بومادران تبریزی
4- A. cuneatiloba
14

بومادران زاگرسی، بومادران خزری
1-A. filipendulina
15
Sect. filipendulinae
بومادران دربندی، بومادران شمیرانی
2- A. oxyodonta
16

بومادران بختیاری، بومادران سبزکوهی
3- A. kellalensis
17

بومادران زرد، بومادران مزرعه روی
4- A. bie bersteiui
18

بومادران قوچانی، بومادران خراسانی
5-A. pachyce phala
19

2-2-3. نیازهای اکولوژیکی گیاه بومادران
بومادران جزء عناصر شاخص مناطق ایرانی-تورانی است که تا حدی در سایر مناطق هم انتشار داشته است. از لحاظ رویشگاهی، این ها در مناطق مختلف از جمله مراتع، چراگاه ها، کوه ها، چمنزارها، زمین های بایر و سنگی، خاک های آهکی کنار جاده ها و پرچین ها یافت می شوند. ارتفاع رویش این ها بین 4000-200 متر است. این گیاه بومی اروپا و آمریکا است و گیاهی است روز بلند که مناسبترین دما برای رشد و گل دهی آن 26-18 درجه ی سانتی گراد است. بنابراین در مناطق گرم و آفتابی بهتر رشد می کند. خاک های سبک و شنی برای کشت این گیاه مناسب است. PH مورد نیاز این گیاه 7/6-6 است. زمان مناسب برای کشت مستقیم گیاه در زمین اصلی اواخر تابستان-اوایل پاییز است. در این روش بذور در ردیفهایی به فاصله 40 تا 50 سانتیمتر در زمین اصلی کشت می شوند. برای هر هکتار زمین به 2 تا 3 کیلوگرم بذر نیاز است. زمان مناسب برای کشت غیر مستقیم اوایل بهار است. برای این کار بذور در ردیفهایی به فاصله 5 تا 20 سانتیمتر در خزانه هوای آزاد کشت می شوند. سپس نشائ ها در زمین اصلی در ردیفهایی به فاصله 60 سانتیمتر و فاصله دو بوته از یکدیگر 20 تا 30 سانتیمتر کشت می شوند. فصل پاییز زمان مناسبی برای برای تکثیر رویشی بومادران می باشد. در این روش بوته ها در ردیفهایی به فاصله 60 سانتی‌متر کشت می شوند فاصله دو بوته از یکدیگر 25 تا 30 سانتی‌متر مناسب است. بومادران 4 تا 5 سال در زمین باقی می ماند. گیاهانی که دوره رویشی کوتاهی دارند برای تناوب کشت با بومادران مناسب ترند زیرا پس از برداشت آنها زمان کافی برای آماده ساختن زمین وجود خواهد داشت.
کشت و تکثیر بومادران توسط بذر و به شکل رویشی نیز انجام می گیرد. تکثیر توسط بذر به دو روش مستقیم و غیر مستقیم صورت می گیرد.
کشت مستقیم : بذرها به صورت ردیفی در زمین اصلی که بستر آن برای کشت بومادران آماده شده است کشت می شوند.
کشت غیر مستقیم : بذرها را در زمان مناسب در خزانه هوای آزاد کشت می کنند. عمق بذر در موقع کاشت نباید بیش از 0.5 سانتی‌متر باشد. پس از آبیاری منظم و وجین علفهای هرز سطح خزانه اوایل پائیز می توان نشاء ها را به زمین اصلی منتقل نمود.
تکثیر رویشی : تکثیر رویشی گیاه از طریق تقسیم بوته صورت می پذیرد. گیاهان 4 تا 5 ساله را در فصل پائیز از خاک خارج می کنند. سپس هر گیاه را به 2 تا 4 بوته تقسیم و در زمین مورد نظر کشت می نمایند.
رشد اولیه بومادران بسیار کند می باشد. از این رو مبارزه مکانیکی و شیمیایی با علفهای هرز ضرورت دارد. در سال اول رویش می توان از علف کش کرب (Kerb) به مقدار 4 کیلوگرم در هکتار استفاده کرد. از آفات گیاه سنهای لکه دار (Lygus spp) با مکیدن شیره گیاه سبب ضعیف شدن گیاه می گردند. لارو نوعی پروانه (Hemimene petriverella) از ریشه این گیاه تغذیه می کند که در صورت پیشروی و عدم مبارزه با آنها صدمات زیادی به محصول وارد خواهند کرد.
در صورتی که گیاهان به‌طور غیرمستقیم کشت و در فصل پائیز به زمین اصلی منتقل شده باشند یکسال پس از کاشت (از سال دوم ) به گل می نشیند و می توان محصول را برداشت کرد. چنانچه گیاهان به طور مستقیم کشت شده باشند, محصول از سال سوم قابل برداشت خواهد بود. چون گیاهان در مرحله گلدهی از بیشترین مقدار ماده موثره برخوردارند این مرحله زمان مناسبی برای برداشت گل ها و پیکر رویشی ( ساقه ها وشاخه های جوان ) بومادران است. هنگام جمع آوری گل ها باید آنها را به همراه دمگل به طول 3 تا 4 سانتی متر برداشت کرد. اندام های برداشت شده را می توان در سایه و یا با استفاده از خشک کن های الکتریکی در دمای 40 تا 30 درجه سانتی گراد خشک نمود. کوتاهی در خشک کردن اندام ها سبب تغییر رنگ گل ها و پیکر رویشی گیاهان و در نتیجه سبب کاهش شدید مقدار ماده موثر گیاه می شود . از سال دوم رویش مقدار پیکر رویشی خشک شده بین 1تا4 تن در هکتار است. نسبت پیکر روسشی تازه به خشک 4 به 1 و نسبت گل های تازه به خشک 6به1 می باشد . مقدار اسانس 3 تا 5 کیلو گرم در هکتار است که به روش تقطیر با آب و بخار استخراج می شود.

2-3. جایگاه بومادران زاگرسی در عالم گیاهی
فرمانرو: گیاهان

دسته: گیاهان گلدار

رده: دو لپه ایها

راسته: گل مینا

تیره: گل ستاره ای

جنس: بومادران

گونه: بومادران زاگرسی

2-3-1. ویژگیهای گیاهشناسی بومادران زاگرسی (filipendula Achillea )
بومادران خزری یا زاگرسی با نام علمی Achillea filipendula از خانواده آستراسه است که 115 گونه از جنس بومادران به طور عمده در اوراسیا وجود دارد.(93). پراکندگی جغرافیایی این گیاه ترکیه، ایران، قفقاز، آسیای مرکزی، افغانستان و عراق است. پراکندگی بومادران زاگرسی در ایران شمال و شمال غرب است.(40). این گیاه در طب سنتی به عنوان قاعده آور-خلط آور و ضد سرفه استفاده میشود(81). این گیاه به صورت خارجی برای درمان گال ها و زخم ها استفاده میشود(93) اسانس گل و برگهای بومادران زاگرسی اثر آنتی باکتریال و آنتی میکروبیال دارد.نتایج تحقیقات بیانگر وجود ترکیبات 1،8-سینئول(1.8-cineol) و کریزانتنیل استات(chrysanthenyl acetate) است(76).
بومادران زاگرسی گیاهی پایا ، ایستاده ، معطر ، علفی ، چندساله و ریزوم دار . ساقه : ایستاده ، محکم ، ساده ، استوانه ای ، خط دار ، شیاردار، به ارتفاع 110-65 سانتی متر ، دارای خطوط فشرده ، مختصراً کرک پوش یا فاقد کرک ، قاعده به ضخامت 7-3 میلی متر . برگها : خطی تا تخم مرغی پهن ، شانه پخش ، فاقد تاب ، سبز ، کرک پوش ، دارای غدد کوچک ، فاقد دمبرگ یا دارای دمبرگ به طول 5-3 سانتی متر ، میان ساقه ای ها به ابعاد 2-4 × 10-15 سانتی متر، قطعات برگی خطی مستطیلی تا سرنیزه ای فاقد همپوشانی ، قطعات پایینی کم وبیش لوبدار به طرف بالا غیر منظم و نوک تیز ، دندانه دار ، قطعات بالایی خطی – مستطیلی تا سه گوش متراکم ، برگهای ساقه به طرف بالا باریک ، رگبرگ میانی کاملاً مشخص و دارای دندانه های ممتد و کشیده . گل : زرد ، مجتمع در کپه های واژ تخم مرغی تا مستطیلی ، واقع در گل آذین دیهیم به ابعاد 5/2-7×4-8 سانتی متر شامل 250-30 عدد کپه یا بیشتر ، دمگل به طول 8-2 میلی متر ، گریبان واژ تخم مرغی تا مستطیلی به ابعاد 5/2-5/3 ×5/3-5 میلی متر مختصراً کرک پوش ، دارای غدد کوچک ، برگکهای خارجی گریبان خطی تا خطی – سرنیزه ای نوک تیز ، برگکهای داخلی سرنیزه ای ، نو تیز یا نوک کند ، حاشیه ی غیر غشایی . گلچه های کناری زبا نه ای ، زرد ، ماده ، دارای کلاله دو شاخه 4-2 عدد ، سه لوبه به ابعاد 1-5/1×5/1-2 میلی متر، گلچه های میانی و مرکزی واقع روی دیسک لوله ای ، 35-15 عدد، به ابعاد 1-2/1×2-3 میلی متر ، دارای کلاله دو شاخه سربریده و پرچم ، کاهک بین گلچه های دیسک غشایی ، نیزه ای ، نوک تیز ، مختصراً کرک پوش تا فاقد کرک .

شکل 2-1. گیاه بومادران زاگرسی

2-4. پیشینه تحقیق در مورد گونه‌هاي مختلف بومادران

2-4-1. پیشینه تحقیق در داخل ایران

در یک پروژه تحقیقاتی در مرکز تحقیقاتی کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل بر روی مطالعه فنولوژی گونه های Achillea filipendulina و .millefolium A در شرایط طبیعی و کاشته شده نتایج نشان داد که در سالهای گرمتر شروع فنولوژی سریعتر از سالهای خنک تر بوده و در شرایط رویشگاهی در حالت کلی میزان عملکرد گل و بوته و درصد قوه نامیه و… در شرایط کاشته شده بهتر از شرایط رویشگاهی بوده و در نتیجه میتوان گفت که هر دو گونه قابل توصیه برای کاشت و تولید انبوه می باشند. در رویشگاههایی که ارتفاع از سطح دریا در آنها بیشتر است مراحل فنولوژی دیرتر صورت گرفته است زمان شروع برداشت گل در گونه A.filipendulina از هفته دوم تیر ماه و در دو گونه A.millefolium از اواسط خرداد ماه تعیین گردیدند.(49)
در یک تحقیق برای یک نمونه بومادران زاگرسی جمع آوری شده از باغ گیاه شناسی ملی ایران بازده اسانس گلهای بومادران خزری 2/0. درصد گزارش شد. که ترکیب عمده اسانس گل بومادران خزری به شرح زیر بود: لیمونن(7/26%) ، کارواکرول(26/9%) ، 8،1- سینئول( 66/8%) ، جرماکرن D (62/5%) (74).

اسانس گلهاي بومادران خزری (A. filipendula)، در مرحله گلدهی کامل از 3 زیستگاه مختلف در استان اردبیل به طور عمده دارای سنتولینا الکل (47-43%)، بورنئول (1/9-9/3%)، 8،1-سینئول (8/4-1/4%) و بورنیل استات (8%) بوده است. همچنين ميانگين بازده اسانس در سه رويشگاه نيز 53/0% بوده است.(81)

اسانس شش گونه مختلف بومادران ، از زیستگاه های طبیعی در 10 استان کشور به شرایط مزرعه منتقل ، مورد بررسی قرار گرفتند.بازده اسانس برگ گیاهان خشک شده به دست آمده توسط تقطیر با آب 0.1 تا 2.7 درصد بود . نتایج نشان داد که اجزای تشکیل دهنده اصلی برگ در ژنوتیپ های مورد آزمایش جرماکرنD، بیسیکلوجرماکرن ، کافور ، بورنئول ، 8،1-سینئول ، اسپاتولنول و بورنیل استات بودند. با توجه به ترکیبات مهم ، چهار کموتایپ تعریف شده است؛ (I) اسپاتولنول (31/34-64/1%)، کامفر(61/15-2/0%) (اکسشن7)؛ (II1 ) جرماکرنD(93/23-78/18%)، بورنئول(26/8-93/7%)، بورنیل استات(66/14-56/11%) (اکسشن5)؛ (II2 ) جرماکرن D (28/36-28/13%)، بیسیکلوجرماکرن(4/8-93/5%)، 8،1-سینئول(41/19-26/15%)، کامفر(32/23-95/14%) (اکسشن2)؛ (III) بورنئول+کامفر(27/63-04/52%) (اکسشن2)؛ (IV) جرماکرنD(64/69-86/45%) (اکسشن3). رابطه کموتایپها با نوع خاک و شرایط آب و هوایی از مناطق جمع آوری شده، به عنوان علل احتمالی تغییرات در اجزای اسانس مورد بررسی قرار گرفت.(88)
در مقایسه ای که بر روی ترکیب‌های شیمیایی اسانس بومادران زرد (Achillea biebersteinii Afan) استان خراسان با استفاده از روش‌های آماری چند متغیره انجام گرفت، هدف بررسی اجزای اسانس نه جمعیت مختلف از این گونه بود. بدین منظور، پس از استخراج اسانس و محاسبه عملکرد آن در هر جمعیت بر مبنای وزن خشگ گیاه، ترکیب‌های اسانس آن‌ها با استفاده از دستگاههای کروماتوگراف گازی (GC) و کروماتوگراف گازی متصل به طیف سنج جرمی (GC/MS) شناسایی شدند (47).

به منظور تعیین نیاز آبی گیاه دارویی بومادران (Achillea millefolium L) با استفاده از لایسیمتر، آزمایشی در سال‌ها 87-1386 در مجتمع تحقیقاتی البرز، واقع در جنوب شهرستان کرج انجام شد. (شریفی عاشور آبادی،1390) همچنین آزمایشی به منظور بررسی تاثیر رطوبت خاک بر عملکرد کمی و درصداسانس گیاه دارویی بومادران (Achillea millefolium L) در منطقه کرج انجام شد. آزمایش انجام شده نشان داد که آبیاری کامل و اعمال تنش ملایم و متوسط، موجب افزایش عملکرد گل و درصد اسانس شد (34).

در بررسی تنوع فیتوشیمیایی اسانس بومادران هزاربرگ (Achillea millefolium L) رويشگاه هاي مختلف ايران، ترکیب‌های شيميايي و مقدار اسانس 15 جمعيت رويشگاهي بومادران

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه ارشد درمورد آنتی اکسیدانت، شیمی درمانی، آسیای مرکزی Next Entries منبع پایان نامه ارشد درمورد تاجیکستان، گیاهان دارویی، فیزیولوژی