منبع پایان نامه ارشد درمورد اخلاق کار، فرهنگ کار، کسب و کار، وجدان کاری

دانلود پایان نامه ارشد

می‌شود و سرعت دلخواه انجام کار، جای هم زمانی عمومی را خواهد گرفت. کارگران مجبور خواهند شد خود را با تغییر دائمی کار، محل کار، نوع کالایی که می‌سازند و دگرگونی سازی محیط کار تطبیق دهند ( تافلر، الوین، 1980 :533).
هگل کار را به عنوان واسطه‌ی بین انسان و محیط تعریف کرده است. در واقع کار چیزی جز بهره‌برداری و استفاده مطلوب از توانایی‌ها و استعداد‌های انسان و طبیعت نیست. رابطه انسان و محیط از آغاز رابطه‌ای پیچیده بوده و شامل مسائل خاص خود است. انسان در برخورد با طبیعت ناگزیر به مبارزه بوده است. این مبارزه که در ابتدا همه جانبه و گسترده بوده به مرور رو به کاهش می‌گذارد و در برخی از موارد پایان می‌گیرد. اما مبارزه‌ای که انسان در برابر انسان‌های دیگر آغاز کرده پایان ناپذیر است و به گفته برتولت برشت سرنوشت او را تشکیل می‌دهد. بنا براین می‌توان گفت که معنای وجود انسان با محیط به منظور کاستن میزان ناسازگاری‌هایی بوده است که در وجود دیگر و طبیعت قرارداشته و مایه رنج وی بوده است(صدر نبوی: 552).

2-6 فرهنگ کار
2-6-1 تعریف فرهنگ
تعریف فرهنگ از دیدگاه تیلور
تعریف تیلور که در1871 در کتاب فرهنگ ابتدایی آمده به عنوان تعریفی جامع و مانع معروف است: “فرهنگ مجموعه پیچیده‌ای است که شامل معارف، معتقدات، هنرها، صنایع، فنون، اخلاق، قوانین، سنن، و بالاخره تمام عادات و رفتار و ضوابطی است که فرد به عنوان عضو جامعه، از جامعه خود فرامی‌گیرد و در برابر آن جامعه وظایف و تعهداتی را به عهده دارد” (روح الامینی، 1379: 18-17).
در رابطه با مفهوم فرهنگ، ادگار شاين مي گويد: فرهنگ ساخته يک گروه انساني است. هرکجا که يک گروه داراي حد کافي از تجارب مشترک باشد فرهنگ شکل مي گيرد. خانواده و گروه هاي کاري اولين محل‌هاي شکل‌گيري يک فرهنگ است. مليت، مذهب، زبان، زمينه‌هاي فني و علمي مشترک مربوط به يک گروه کوچک يا بزرگ جامعه عوامل ايجاد فرهنگ کار است(علاقه‌بند، 1385).
فرهنگ يکي از تأثيرگذارترين عوامل در بروز رفتار فردي و جمعي است. تجلي و تبلور هر رفتار، گفتار و پنداري در بستر فرهنگ مبدأ آن معنا مي يابد و در بستر همان فرهنگ ارزيابي مي شود. يکي از بهترين استراتژي‌هاي ايجاد رفتار جديد، “فرهنگ‌سازي” و تغيير رفتار قديم، “دستکاري فرهنگي” است. براي اينکه جامعه شاهد رفتارهاي مطلوب باشد، قبل از هر اقدامي بايد فرهنگ مطلوب تعيين شود. فرآيند ترسيم فرهنگ مطلوب را مهندسي فرهنگ گويند. استراتژي رسيدن به فرهنگ مطلوب از طريق ابزار و امکانات ساير نظام‌هاي سياسي، اقتصادي و اجتماعي را نيز مهندسي فرهنگي گويند. (خداداد حسینی و متقی، 1388)
2-6-2 مفهوم فرهنگ کار
فرهنگ کار از فرهنگ سازمانی و فرهنگ سازمانی از فرهنگ ملی نشات می گیرد. اصطلاح فرهنگ کار ترکیبی از دو مفهوم فرهنگ و کار است. هنگامی که سخن از فرهنگ به میان می آید، روش یا چگونگی انجام و عینیت یافتن موضوعی مشخص است. چگونگی کنش یا رفتار در قلمرو مشخص ریشه در باروها، اعتقادات، دانش، معلومات و در مجموع پذیرفته شده های مشترک اعضای یک جامعه یا گروه دارد (همان: 1385).
فرهنگ کسب و کار مجموعه ارزش ها، باورها و دانش های مشترک و پذیرفته شده یک گروه کاری در انجام فعالیت های معطوف به تولید و یا ایجاد ارزش افزوده است. هنگامی که فرهنگ کسب و کار در یک سازمان یا جامعه ضعیف ارزیابی می شود این بدین معنا است که کارکنان به انجام کار مفید، مولد و خلاقانه تمایل نداشته و در نتیجه فعالیت های آن ها از راندمان و اثر بخشی کمتری برخوردار است و منابع به کار گرفته شده حداکثر بازده ممکن را نخواهد داشت ( خداداد حسینی و متقی، 1388: 42-41)
2-6-3 آسیب‌شناسی فرهنگ کار

2-6-4 وضعیت موجود فرهنگ کار در ایران
اگر در یک روز کاری هفته در فاصله ساعت کاری صبح تا ظهر در خیابان‌های شهرهای مخلتف ایران قدم بگذاریم رفت و آمد حجم عظیمی از مردمانی را مشاهده می‌کنیم که با گام‌های آهسته و توقف‌های متناوب بر سر هر کوی و برزن و مقابل هر مغازه و حتی دست‌فروشی ساعت‌های زیادی از روز خود را سپری می‌کنند. اگرقصد ما از این مشاهده، مشاهده‌ای جستجوگرانه باشد، قطعا با تاسف‌های عمیقی مواجه خواهیم شد. چرا که نشان از بی هدفی بسیاری از این رهگذران دارد که برخی برای خرید‌های نه چندان مهم به مراکز شهر گسیل می‌شوند تا هم فال باشد و هم تماشا. هم خریدی کرده باشند، شاید با اندک تفاوت قیمت محلی، و هم گشت و گذاری در شهر. این تصویر از خیابان‌های یک شهر خصوصا شهرهای بزرگ، اگر چه با کمی تسامح درباره زنان، نشان از بی‌کاری آشکار و پنهان مردمان و نیز بی‌بهایی و در نتیجه عدم مدیریت درست زمان دارد که خود بیانگر عدم تمایل این افراد به تلاش در جهت بهبود وضعیت کسب و کار خود دارد.
آقای مصطفی ملکیان معتقد است که دیدگاه ما نسبت به کار مبتذل بوده و ما کار را فقط برای درآمد می‌خواهیم و بنابراین اگر بتوان از راه بیکاری درآمد به دست آورد از کار استقبال نمی‌کنیم(ملکیان، 1387). هدف ما بیشتر اشتغالی است که فقط متضمن پول درآوردن باشد. خود آرمانی ما خود ثروتمند است نه خود کارورز، خلاق و مولد. در محیط‌های کار ایران، عموما حاشیه کار بر خود کار غلبه دارد به همین دلیل دیگر کار و فعالیت نمی‌تواند خلاق و مفید باشد. جامعه ما از حیث فرهنگ کار مشکل دارد و مردم ایران تنبل هستند که این تنبلی ناشی از مصرف‌گرایی وابسته به اقتصاد نفتی است(عبدی، 1387). روحیه کارمندی و حقوق بگیری که ضد تولید و پیشرفت و توسعه است، از دیگر مشکلات فرهنگ کار و تلاش در ایران است.
فرهنگ کار در ایران انفعالی است. کارجویان منتظر ایجاد کار از سوی دولت هستند. کارمندان تنها وقتی که کاری به آنها واگذار شود انجام می‌دهند. کمتر کسی در محیط‌های کار خودکار است، یعنی با رفتار کارآفرینانه سعی در ایجاد کار مفید و مولد می‌کند. اکثرا کار را برای خود کار نمی‌خواهند. به عبارت دیگر انگیزه کار کردن بیشتر بیرونی است تا درونی. کمتر کسی از کارخود لذت می‌برد. ریسک‌پذیری و روحیه کارآفرینی در کارجویان و کارمندان بسیار پایین است. بیشتر نیروی فعال کار برای کسب مدرک هدر می‌رود، چون معیار ارتقای سازمانی بیشتر مدرک است تا خروجی کارکنان( خداد حسینی، 1388). اگر هم کارمندی بخواهد متفاوت از دیگران عمل کند، به طرق مختلف مورد آزار و اذیت کارمندان دیگر قرار گرفته و یا با اعتراض مدیر ناکارآمد که بیشتر حس کارمندی و رئیسی دارد تا توان مدیریتی، مواجه خواهد شد.
دستمزد در جامعه‌ای مثل ایران، حاصل فروش نیروی کار نیست، بلکه نتیجه حضور فرد در محیط و تلاش او برای حل مناسبات شخصی است. در ایران مهم این نیست که فرد در هر جایگاه یا سلسله مراتبی که قرار دارد چه می‌کند، بلکه مهم این است که در این جایگاه با آنان که در مورد او تصمیم می‌گیرند چه نو ع رابطه‌ی شخصی دارد. هر فرد در محیط کار بیش از دغدغه کار، پیوسته نگران و جویای موقعیت حامی‌اش است تا به محض درک تزلزلی درقدرت او، به حامیان دیگر روی آورد و با آنان بیعت کند تا اشتغالش محفوظ بماند(قاضی مرادی، 1385).
خانم طیبه زندی در پژوهشی که در موضوع آسیب‌شناسی فرهنگ و اخلاق کار انجام داده است، می‌نویسد: بررسی‌ها حاکی از آن است که فرهنگ، تعهد یا اخلاق کاری در ایران ضعیف‌تر از کشورهای دیگر است. در اکثرکشورهای توسعه یافته، از جمله ژاپن، هر فرد به طور متوسط روزانه حدود هفت ساعت کار مفید انجام می‌دهد در حالیکه در ایران این میزان کمتر از یک ساعت است(معید فر، 1378: 33).
یافته‌ی جالب دیگر این تحقیق حاکی از تاثیر تحصیلات بر میزان اخلاق کار در دو جامعه‌ی ایران و آمریکا بود. در آمریکا میزان اخلاق کار در افراد متخصص و برخوداراز تحصیلات دانشگاهی به ویژه میزان پشتکار و جدیت در کار به مراتب بیشتر از مشاغل رده‌های پایین و غیرحرفه‌ای کمتر تحصیل کرده بود. در حالی که در ایران میزان اخلاق کار کسانی که درسطح‌های پایین یا روستازاده و درخانواده‌های کم‌سواد و بی‌سواد بودند به ویژه ازنظر علاقه و دلبستگی به کار و روح جمعی و مشارکت، به مراتب بیشتر از کسانی بود که در سطوح بالاتر تحصیلی بودند. در آمریکا میزان اخلاق کار در سنین مختلف تفاوت معناداری نداشت، درحالی که در ایران، میزان اخلاق کار جوانان سنین 15 تا 26 سال به ویژه دردلبستگی و علاقه و معیار پشتکار و جدیت به مراتب کمتر از سایر گروه‌های سنی بود(زندی،1383: 50 ).
همین تحقیق حاکی است که در آمریکا میزان اخلاق کار در زنان بیشتر از مردان و در ایران برعکس است. در هردو جامعه میزان اخلاق کار افرادی که درکارخود اختیار و آزادی عمل بیشتری دارند به مراتب بیشتر از سایر گروه‌هاست(همان: 50 ).
محقق در بررسی علل این تفاوت معتقد است در جامعه ما نظام انتقال ارزش‌ها و هنجارهای اجتماعی است. در جوامع در حال توسعه از جمله ایران، بحران نظام ارزش‌ها و هنجارهای اجتماعی و عدم استحکام و استقرار آنها، و وجود دو نظام ارزشی متفاوت در روستاها و شهرها، فرایند جامعه‌پذیری درست انجام نمی‌شود. در کشورهای در حال گذر و رو به توسعه، کارهنوز در معنای جدیدش ارزش‌های ذاتی خود را به دست نیاورده است. درحالیکه کار در معنای قدیم خود نیز به خاطر شرایط اقتصادی، اجتماعی جدید اعتبار خودرا تا حدود زیادی از دست داده است. در نتیجه شرایط کنونی نگرش به کار در جامعه یک نگرش توسعه یافته نیست و میزان اخلاق کار ضعیف‌تر از کشورهای توسعه یافته است. به نظر می‌رسد آن چه دراین فرهنگ بیگانگی شغلی را دامن می‌زند و رهبران و مسئولین جامعه را نگران وجدان کاری می‌کند، بهره‌برداری ناصحیح از نیروهای متخصص، تاکید بر پرستیژ و اعتبار اقتصادی مشاغل تا کیفیت کار و زندگی، تحصیل به خاطر شغل و….می شود(همان :51 ).
طبق برخی آمارها، تنبلی ایرانیان بالاتر از متوسط جهانی ا‌ست، به طوری که بر اساس آمارهای جهانی، ایرانیان بعد از اعراب و آفریقاییان جایگاه سوم تنبلی را در جهان به خود اختصاص داده‌اند. حسن قاضی مرادی نیز در کتابی با عنوان کار و فراغت ایرانیان به این مسئله پرداخته و در آن خاطرنشان می‌کند که «کار» و «تفریح» در بین ایرانیان، به شکل «زحمت» و «سرگرمی‌خواهی» نمود یافته‌ است.
دکتر محمد ضیمران در مورد اهمیت و ارزش وقت و زمان و دوری از بطالت در جامعه معتقد است که کار باید در جامعه ما جزو اراده ملی قرار بگیرد. متأسفانه کار در جامعه ایرانی به عنوان مسئله‏ای کلیدی و اولویت اول قرار نگرفته است. باید کار کردن در فرهنگ ما جا بیفتد بویژه در رسانه‏های گروهی و در آموزش و پرورش باید کار را به عنوان رکن اساسی و مهمترین عامل پیشرفت جامعه معرفی کنند.
وی از بطالت به عنوان ضد ارزش در جامعه یاد می‌کند که اگر چنین شود، پیامدش از لحاظ ارزش‌شناسی، سیر جامعه به کار کردن و نفی بطالت خواهد انجامید. باید اخلاق کار در همه سطوح جامعه پیاده شود.
2-7 وجدان کاری
” وجدان تنها محکمه‌ای است که نیاز به قاضی ندارد”
شاید اکثر ما این عبارت را شنیده باشیم. در این جمله همه باید و نباید‌های یک انسان نهفته است. در معنی لغوی کلمه وجدان آمده است:” وجدان به عنوان یک نیروی درونی است که خوب را از بد تشخیص می‌دهد”. پس این قاضی باید در درون هر فرد انسانی موجود باشد و مهمتر از همه قاضی آن نیرویی باشد که علیرغم قدرت‌های اهریمنی درونی که از نهاد انسان تغذیه می‌کند، فریب نخورد و همواره در مسند یک داور، امین و صادق باقی بماند. بسیار پیش آمده است که در مسابقات ورزشی و یا هر گونه برنامه‌ی اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و علمی که در بین تعدادی از افراد انسانی برگزار می‌شود و درپایان آن برنامه لاجرم باید برنده‌ای و به تعبیری بهترین و آماده‌ترین شرکت کننده معرفی شود، اعتراضاتی از جانب گروه بازنده به نحوه‌ی داوری صورت می‌گیرد. گاهی حتی رقیب آن گروه اعتراضات مشابهی طرح می‌کند. حال انسان در درون خود داور و قاضی‌ای دارد که نه تنها اشتباه نمی‌کند، بلکه مرتب صاحب خویش را در ارتکاب به هر گونه بدی و زشتی و … سرزنش می‌کند و راه راست را نشانش می‌دهد. قران از

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه ارشد درمورد اقتصاد ایران، وضعیت اقتصادی، نیروی انسانی، کریم خان زند Next Entries منبع پایان نامه ارشد درمورد حیات اجتماعی، هنرآفرینی، آثار ادبی، نویسندگان