منبع پایان نامه ارشد درمورد آموزش و پرورش، دوره متوسطه

دانلود پایان نامه ارشد

مهارتهاي ضروري براي انجام اين مشاغل‌اند. كاركردگرايان بر لياقت، تلاش افراد به عنوان مبناي اصلي دسترسي به موقعيتهاي اجتماعي مطلوب تأكيد مي‌كنند و معتقدند كه قشربندي اجتماعي نظامي باز است كه همه افراد جامعه بالقوه در صحنه رقابت با ديگران به موقعيتهاي اجتماعي مطلوب دسترسي دارند و افراد مستعد تر و با لياقت‌تر موفق‌تر خواهند بود و موقعيت اجتماعي بهتري به دست خواهند آورد. اما از سويي آموزش و سطوح كمي و كيفي تحصيل بيشتر از ساير معيارها و استانداردها، نشان دهنده سطح و لياقت و استعداد افراد است و بدين لحاظ آموزش و پرورش نقش خاص در تعيين ميزان استعداد و لياقت افراد در نتيجه جايگاه اجتماعي آنها دارد. اما ستيزگرايان نابرابري اجتماعي در ابعاد قدرت، ثروت و حيثيت را جلوه ساخت اجتماعي مي‌دانند و زندگي اجتماعي را صحنه رقابت نابرابر گروهها و طبقات اجتماعي براي دسترسي به اين منابع كمياب و ارزشمند در نظر مي‌گيرند. از ديدگاه ستيزگرايان مدارس در پي برآورده ساختن خواسته‌هاي كل جامعه نيستند، بلكه آنچه مدارس انجام مي‌دهند در راستاي برآورده ساختن خواسته‌هاي نخبگان و طبقات حاكم مي‌باشد و تأكيد كاركردگرايان بر نيازها و خواسته‌هاي جمعي، محلي از اعراب ندارد. آموزش و پرورش با تأثير پذيري از خواسته‌ها و نيازهاي طبقات و گروههاي مرفه، نابرابري آموزش و در نتيجه نابرابري اجتماعي را دامن مي‌زند و ساخت اجتماعي نابرابر را باز توليد45 مي‌كند. آموزش و پرورش با استناد به معيارهايي از قبيل ارزيابي عيني استعدادها و لياقتهاي افراد به افسانه شايسته سالاري سرمايه داري جنبه قانوني مي دهد. چون مدرسه عامل مشهود و تعيين كننده نقشهاي اجتماعي است، بنابراين موفقيت در مدرسه يكي از راههاي رسيدن به پايگاه برتر تلقي مي‌شود.مسئوليت موفقيت يا شكست به عهده خود افراد گذاشته مي‌شود و اين حقيقت اشكار فراموش مي‌شود كه فرصت و امكان يك طبقه خاص براي كسب موفقيت در مدرسه كمتر از دو طبقه ديگر است. ستيزگرايان با تأكيد بر موانع تحرك اجتماعي معتقدند كه سرچشمه‌هاي نابرابري در نظام اقتصادي جامعه است نه در تفاوت در ميزان تحصيلات به همين دليل انجام اصلاحات آموزشي به منظور يكسان كردن امكان تحصيل براي همه افراد نمي‌تواند اين واقعيت بنيادي را تغيير دهد. مدارس في نفسه ارتباط چنداني با ريشه بسياري از نابرابري‌هاي اقتصادي ندارد بلكه فقط نابرابري‌هاي موجود در جامعه را در خود منعكس مي‌كند. جامعه‌اي كه شديداً متكي به نابرابريهاي قدرت، درآمد و موقعيتهاي اجتماعي است نمي‌تواند فقط از طريق مدرسه، روابط موجود خود را دگرگون كند (رفعت جاه، 1376، 31 الي 29).

2-22- مفاهيم كليدي
نظام آموزش و پرورش
يكي از نظامهاي مهم اجتماعي است كه رسالت آن علاوه بر انتقال ميراث فرهنگي و تجارب بشري به نسل جديد، ايجاد تغييرات مطلوب در شناختها و در نهايت رفتار كودكانه، نوجوانان و جوانان است (صافي، 1382، 1).
پايه تحصيلي
منظور از پايه تحصيلي، يك مرحله از تعليمات عمومي است كه معمولا دوره آن يكسال است. (دارپاپور، 70-1369، 21).
مدرسه
از مهمترين نهادهاي اجتماعي، تربيتي و آموزشي و اصلي‌ترين ركن تعليم و تربيت است. كه به منظور تربيت صحيح دانش‌آموزان در ابعاد ديني، اخلاقي، علمي و آموزشي، اجتماعي و كشف استعدادها و هدايت و رشد متوازن روحي و معنوي و جسماني آنان بر اساس اهداف مصوب دوره‌هاي تحصيلي، برابر ضوابط و دستورالعملهاي وزارت آموزش و پرورش تأسيس و اداره مي‌شود. مدرسه با همكاري كليه كاركنان و با مشاركت دانش‌آموزان و اولياء آنان زير نظر مدير مدرسه اداره مي‌شود (مصوبات شوراي آموزش و پرورش، شوراي عالي آموزش و پرورش، 1382، 180).

دوره متوسطه
دوره متوسطه عبارت است از دوره برزخ يا دوره انتقالي ميان آموزش پايه كه عمومي و غير تخصصي است و آموزش تخصصي تر در سطح آموزش عالي، دوره انتقال ميان كودكي و جواني است و يك دوره مياني كه به واسطه بسياري از فشارهاي رواني، جسماني و مشكلات سازگاري، ويژگي‌هاي خاصي را به نوجوانان و جوان مي بخشد. اين دوره ممكن است از سه جهت دوره انتقال باشد:
– انتقال از محيط آموزشي به محيط كار و زندگي
– انتقال از دوره ميان كودكي كه نيازهاي فرد، تحت نظر و مراقبت ديگران تأمين مي‌شود و جواني و بلوغ كه به فرد استقلال و قبول مسئوليت مي‌دهد.
– انتقال از آموزش عمومي، همگاني و غير تخصصي به آموزش دانشگاهي، تخصصي خاص عده‌اي محدود (صافي، 1382، 89).

تكرار پايه
فرايندي است كه به موجب آن، دانش آموز به دلايلي همچون عدم موفقيت در امتحانات و يا دلايل مشابه، مجبور به گذراندن همان پايه تحصيلي در سال بعد است.

تكرار كننده پايه
دانش آموزش است كه به دليل عدم موفقيت در امتحانات يا غيبت از مدرسه و ساير دلايل. همان پايه تحصيلي را براي دومين بار تكرار مي‌كند، به عبارت ديگر تكرار كننده پايه عبارت است از دانش آموزي كه در يك سال تحصيلي معين يك واحد از ظر فيت يك مدرسه را به خود اختصاص داده باشد (دانش‌آموز ثبت نام كرده هنگام جمع‌آوري آمار دانش‌آموزان در آذرماه) و طبق آمار نتايج امتحانات موفق به گذراندن امتحانات خرداد و شهريور نباشد (داريا پور، 70-1369، 22).
ترك تحصيل
فرايندي است كه طي آن دانش آموز قبل از اتمام يك دوره يا مقطع تحصيلي، مدرسه را به صورت موقت يا دائم ترك مي‌كند. به اين ترك تحصيل كه پيش از پايان يك دوره مشخص از تحصيل صورت مي‌گيرد،ترك تحصيل زودرس مي‌گويند.

ترك تحصيل كننده
دانش آموزي است كه پس از ثبت نام در يك دوره آموزشي. قبل از به پايان رساندن آن دوره، تحصيل را نيمه كاره رها كرده و مدرسه را ترك مي‌نمايد (فومني، 1382، 166).

شكست يا افت تحصيلي46
عبارت است از وقوع ترك تحصيل زودرس و تكرار پايه تحصيلي در نظام آموزش و پرورش يك كشور. افت تحصيلي عبارت است از اتلاف نيروي انساني و اقتصادي در سيستم آموزش و پرورش قبل از به ثمر رسيدن اهداف و برنامه‌هاي سيستم. اتلاف ناشي از ترك تحصيل زودرس براي هر يك از دانش آموزان ترك تحصيل در هر يك از پايه‌هاي دوره آموزشي مشخص عبارت است از معادل هزينه يك سال تحصيلي (معيري، 1371، )
افت در لغت به معناي نقصان و كاستي است. افت تحصيلي يعني بازماندن دانش آموز از دوران معمول تحصيلي به هر شكل و عنوان، بدين ترتيب افت تحصيلي داراي جنبه‌هاي مختلفي چون مردودي، تكرار پايه، ترك تحصيل، تأخير ورود به نظام آموزشي و كيفيت نازل نتايج تحصيلي مي باشد. در دائره المعارف تعليم و تربيت، تعريف افت تحصيلي چنين آمده است:
افت تحصيلي واژه‌اي است كه به مجموع سالهاي تحصيلي كه به وسيله تكرار كنندگان پايه47 و ترك تحصيل كنندگان48 تلف مي‌شود. گفته مي‌شود از دو جزء تكرار پايه و ترك تحصيل، تكرار پايه زيان آورتر است، زيرا تكرار كنندگان پايه، مدت طولاني‌تري در مدرسه باقي مي‌مانند و اين سبب تلف شدن سرمايه مي گردد (دارياپور، 70-1369، 23).

خانواده
يكي از عمده ترين نهادهاي اجتماعي در جامعه سنتي و جديد است. بر اساس تعريف اليس و همكارش49 (1989): «دو نفر كه از طريق ازدواج با يكديگر زندگي مي‌كنند و منابع مشترك اقتصادي در يك دوره معين را دارند، خانواده تشكيل مي‌دهند» در اينجا ازدواج اساس تشكيل خانواده است و خانواده با تولد فرزندان توسعه مي‌يابد (آزاد ارمكي، 1377، 186).

درآمد
عبارت است از مجموعه دريافتهاي ماهانه، هفتگي يا روزانه افراد اعم از نقدي (پول) و غير نقدي (دريافت ارزاق يا اجناس با تسهيلات بيشتر و قيمت ارزانتر)

شغل
فعاليت روزانه افراد كه در ساعت معيني از روز همراه با وظايف مسئوليتها و اختيارات معين انجام مي‌گيرد.
تحصيلات افراد
مجموع آموزشهاي رسمي افراد در مدارس و دبيرستانها

عدم اميدواري به آينده تحصيلي
عدم آشنايي و آگاهي دانش آموزان از آينده تحصيلي و وضعيت شغلي بود.

نرخ ترك تحصيل سواد آموز
اين شاخص از تقسيم تفاضل سوادآموز ثبت نام شده و شركت كننده در امتحان بر تعداد سوادآموزان ثبت نام شده ضربدر صد به دست مي آيد (مصوبات شوراي عالي آموزش و پرورش ، 1382، 394).

2-23- چارچوب نظري50 تحقيق
• نقد و بررسي رويكردهاي جامعه‌شناختي به آموزش و پرورش
اصحاب اصالت تجربه
الف) اصحاب اصالت تجربه معتقدند كه پديده‌هاي اجتماعي را بايد همانند پديده‌هاي طبيعي مطالعه كرد و با جستجوي علت‌شان در وقايع مادي پيشين، پايدار و بيروني، در صدد تبيينشان برآمد. در اين چشم انداز براي فهميدن شكستهاي تحصيلي به عنوان مثال بايد وضعيتهاي اجتماعي و اقتصادي، محيط خانوادگي، صلاحيتهاي مربيان و وضعيت يادگيري را بررسي كرد و در ميان اين عناصر خارجي نسبت به وجدان (يا شعور) كنشگران اجتماعي، آنچه را واقعه مقدم و يا وقايع مقدم است و نحوه ارتباطشان را با يكديگر شناسايي كرد.
جامعه‌شناسي تفهمي
ب) در جامعه شناسي تفهمي به ويژه براي ماكس و بر طرفداران جامعه شناسي تفهمي اين نگرش ]نگرش تجربه گرا[ براي فهميدن ويژگيهاي پديده‌هاي اجتماعي كافي نيست، زيرا اين پديده‌ها محصول كنش انساني هستند. آنها براي كنشگران اجتماعي معنايي دارند و براي تبيين آنها بايد اين معنا را كشف كرد. در اين چشم‌انداز براي فهميدن شكستهاي تحصيلي به عنوان مثال بايد به قواعد و هنجارهايي كه مربيان ]طي فرآيند جامعه پذيري[ دروني كرده‌اند.
رجوع كرد زيرا همين قواعد و هنجارهاي دروني شده‌اند كه تصميمهايشان را هدايت كرده و ارزشهايي را كه به رفتارشان معنا مي‌دهد بيان مي‌كند. (كيوي، 1375، 92)
رويكرد سيستمي51 به آموزش و پرورش
اين رويكرد از آن جهت مهم تلقي مي‌شود كه به محيط اجتماعي و تاثيرپذيري آن از فشارهاي محيطي توجه مي‌كند. نظام آموزشي يك نظام باز است كه توضيح ساختار و فراگردها و مسائل آن بدون در نظر گرفتن ويژگيهاي محيطي ناتمام است.
رويكرد سيستمي، مفهوم پردازي52 يك نظام كلي، و روابط و كنشهاي متقابل اجراي گوناگون را در چارچوب يك مدل53 ميسر مي‌سازد. اين مدل چارچوب مفهومي است54 كه در آن، مي‌توان ويژگيهاي مشترك بسياري از محيطهاي آموزشي را ملاحظه كرد. (علاقه‌بند، 1382، 25) البته براي اطلاع بيشتر و كاملتر از رويكرد سيستمي به آموزش و پروش مي‌توان بر كتاب فوق مراجعه كرد.
اما دو ديدگاه ديگري كه براي بررسي وضعيت «افت تحصيلي» كاربرد زيادي دارند و هر دو چارچوبهاي نظري معتبري براي تدوين طرح نظري مساله تحقيق به حساب مي‌آيند عبارتست از:
– نظريه كاركردگرايي55 (فونكسيوناليستي) ناظر بر كاركرد گزينش در نظام آموزشي
– نظريه باز توليد مناسبات سلطه ناظر بر معيارهاي گزينش در نظام آموزشي
نظريه كاركردگرايي(فونكيسوناليستي) ناظر بر كاركرد گزينش نظام آموزشي
اين رويكرد با ديدي كلان به جامعه و روابط اجتماعي مي‌نگرد.
بر اساس اين رويكرد جامعه متشكل از اجزاء همبسته‌اي لحاظ مي‌شود كه در پيوند با يكديگر عمل مي‌كنند و الگوي اين رويكرد متقابل بين اجزاء نظام جامعه ، ساختار آن را تشكيل مي‌دهد. در اين ساختار، هر يك از اجزاء كاركرد يا نقش ويژه اي در ارتباط يا ساير اجزاء در كل نظام بر عهده دارند. نظام آموزشي به عنوان بخش لاينفكي از كل نظام جامعه تلقي مي‌شود كه كاركرد‌هايي نظير انتقال فرهنگ و جامعه پذيري را براي حفظ نظام اجتماعي جامعه انجام مي‌دهد. در اين زمينه، تربيت اخلاقي، انضباط، القاي ارزشها و آموزش حرفه‌اي از ديد جامعه، شناساني نظير دوركيم و پيروان او، مهم قلمداد مي‌شوند. جامعه شناسان كاركردگرا غالباً آموزش و پرورش را به عنوان نهاد اجتماعي در نظر مي‌گيرد و ساختار و كاركردهاي سازماني، نقشها و فعاليتهاي سازماني و تخقق اهداف و مقاصد آن را مورد مطالعه قرار مي‌دهند. (علاقه‌بند، 1381: 21).
پيروان اين رويكرد در مورد كاركرد آموزش و پرورش در سازماندهي جامعه و توليد آن مي‌گويند:
«مدرسه در گزينش حرفه‌اي و اجتماعي كاركردي دارد. همه مردم نمي‌توانند سر دفتر، معمار، كارمند دولت، نانوا يا لوله كش ساختمان

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه ارشد درمورد آموزش و پرورش، سلسله مراتب، آداب و رسوم، قرن نوزدهم Next Entries منبع پایان نامه ارشد درمورد آموزش و پرورش، دانش آموزان متوسطه، بازده آموزش