منبع پایان نامه ارشد درباره کانون توجه، کانون توجه بیرونی، زندگی روزانه، کنترل حرکت

دانلود پایان نامه ارشد

فرايندهاي مختلف به توجه نياز است، بلکه به اين دليل است که عملي از قبل انتخاب شده است و فرايندهاي ديگر به طور کلي يا به‌طور جزئي متوقف ميشوند. بنابراين، انتخاب، اساسيترين و پايهايترين فرايند توجه است و در بحث توجه، منابع با ظرفيت مهمترين فرايند محسوب نميشوند. اين نظريه يک جنبه بومشناختي جالبي دارد که اگر عمل خاصي مهم است (مثل فرار کردن از يک حيوان خطرناک)، در اين صورت بايد از وقوع اعمال ديگر جلوگيري کرد يا حداقل تا زماني که عمل اصلي به‌وقوع بپيوندد، بايد از وقوع اعمال ديگر جلوگيري شود (اشميت و لي 2005).
8-3-2 جلب و نگهداري توجه
مشکل اکثر معلمين و مربيان ورزش در رابطه با کانون توجه، سيستمهاي آمادگي نيست، بلکه مشکلات در رابطه با جلب توجه شاگرد و يا تحريک شخص براي دريافت اطلاعات معلم يا براي آگاه نمودن شاگرد، جهت آمادگي براي انجام يک وظيفهي به‌خصوص است. تراورز77 (1972) در کتاب ضرورتهاي يادگيري، چندين پيشنهاد مفيد و مؤثر براي جلب توجه شاگرد ارائه نموده است. يکي از روشها، شليک اسلحه ميباشد که محرکي است قوي و ميتواند وارد سيستم ادراکي شاگرد شود. مربيان ورزش ميتوانند در آموزش خود از سوت نيز استفاده کنند دو عامل «تازگي» و «تجمع» (پيچيدگي) نيز از دقيق‌ترين روش‌هاي کانون توجه مي باشد، که توسط تراورز بيان شد. تازگي سبب جذب پاسخ جهت دار به‌وسيله فرد شده و انگيختگي حس کنجکاوي شاگرد در جهت توجه به محرک جديد را باعث مي‌شود و از اين‌رو در کانون توجه فرد موثر است. تراورز سه روش زير را براي ساخت يک موقعيت تازه و کانون توجه شاگرد پيشنهاد ميکند:
1- محرک به تازگي به او ارائه نشده باشد، 2- محرک در يک زمينهي جديد باشد، 3- ارائه محرکي که قبلاً هرگز، از آن استفاه نشده است.
9-3-2 نگهداري توجه
زماني که توجه شخص جلب شده است، بهتر است که آن توجه براي مدت زمان مشخص نگهداري و حفظ شود. برادبنت (1958) در اين رابطه سه نظريه پيشنهاد کرد:
نظريه اول: «از دست دادن توجه زماني اتفاق مي‌افتد که محيط اطراف خسته‌کننده باشد که در آن سطح تمام فعاليت‌هاي دستگاه عصبي پايين‌تر است«. به نظر مي‌رسد اين نظريه در اين مورد که چه اتفاقي در بسياري از موقعيت‌هاي آموزشي مي‌افتد کاربرد دارد؛ بنابراين طبيعي است که يکنواختي تمرين سبب کاهش توجه شاگردان خواهد شد.
نظريه دوم: «اجراي ضعيف زماني رخ مي‌دهد که نگهداري توجه در موقعيتي که يک علامت به ندرت داده مي‌شود صورت پذيرد». مثلا در مورد زننده شوت سه امتيازي در بسکتبال که در مجموع سه بازي فقط يک توپ گل کرده باشد، احتمال نگهداري توجه کافي براي بازي چهارم به طور وسيعي کاهش مي‌يابد.
نظريه‌ي سوم: «تصفيه شدن اطلاعاتي که به اندام هاي حسي مي‌روند باعث کاهش توجه مي‌گردد». مانند زماني که به شاگرد در بازي چهار نفره تنيس گفته شده که با چشم مراقب توپ‌هايي باشد که از طرف حريف به زمين او مي‌آيند (کجا و با چه سرعتي) که بعد از مدتي حواس او به محيط معطوف مي‌شود. نگهداري توجه بر اساس علائم بينايي بسيار مشکل است (شرکاء، 1930).
بنابراين بسيار مهم است که مربيان ورزش از موقعيت‌ها آگاه باشند و بکوشند تا از ورزش‌هايي استفاده کنند که به شخص کمک کنند تا در طول اجراي مهارت توجه خود را حفظ کنند (رحماني‌نيا1384).

10-3-2 کانوني نمودن توجه
علاوه بر اينکه افراد مجبور به تقسيم توجه ميان چند فعاليت هستند، توجه را به ويژگيهاي خاص محيط و فعاليت‌هاي آماده سازي عمل نيز معطوف مينمايند. اين فرايند معطوف نمودن توجه، به كانوني كردن78 توجه معروف است. كانوني نمودن توجه به معناي نظم بخشيدن به منابع موجود براي معطوف نمودن آنها به منابع اطلاعاتي خاص است (مگيل 2004). به عبارتي حالتي است که در آن محرک هاي نامربوط بي اثر شده، محرک هاي مربوط افزايش مي يابند. به حوزه توجه کوچک با جزئيات روشن آن، توجه کانوني گفته مي شود. حيطه گسترده‌تري از حوزه توجه با جزئيات ناواضح‌تر را توجه پراکنده مي‌نامند. در فعاليت‌هايي نظير بوکس و شمشير بازي توجه شخص به يک منطقه مياني بين بدن حريف و نوک دستکش يا شمشير معطوف مي‌شود تا نشانه‌هاي مرتبط بيشتري مشخص شود (کلوکا 1383). اين توانايي تنظيم توجه، ما را به بحث ابعاد توجه مي‌کشاند.
11-3-2 ابعاد توجه
منشا ابعاد توجه به مقدار زیادی از کار روبرت نایدفر نشات می‌گیرد. نایدفر (a1976) یک مدل توجه با دو بعد، گستره و جهت را پیشنهاد کرد (شکل4- 2). گستره از باریک تا عریض متغیر است؛ «توجه باریک وعریض» به ترتیب بر دامنه‌‌ای محدود و گستره از نشانه ها، تمرکز دارد. «جهت» در پیوستاری از تمرکز درونی روی تفکرات و احساسات خود شخص تا تمرکز بیرونی روی اشیا و رویدادهای خارج از بدن متغیر است (گیل 1383). بعد جهت به نوع منبع اطلاعاتي که سبک کانون توجه اطلاق مي گردد و دلالت بر اين دارد که ورزشکار مي تواند بطور دروني يا بيروني توجه خود را کانوني کند. اما بعد وسعت توجه به تعداد علائم يا نشانه هايي که در هر لحظه به آنها توجه مي شود، اطلاق شده و در پيوستار محيطي حرکت، از پهن به باريک است. ابعاد توجه مرتباً در درون فرد در طول زمان و به تناسب تکليف يا بافت موقعيت تغيير مي کنند. با قرار دادن اين ابعاد بر روي پيوستار و متقاطع کردن آنها چهار طبقه بدست مي آيد پهن بيروني، پهن دروني، باريک بيروني و باريک دروني. موقعيت هاي معيني مستلزم کانون توجه وسيع است تا فرد بتواند به تعدادي از علائم حساسيت نشان دهد. عموماً در محيط پويا و پيچيده، سبک توجه باريک اهميت مي يابد. در تصميم گيري که نيازمند تعمق، تحليل و نتيجه گيري است سبک توجه دروني حائز اهميت است (شرکاء1390).

شکل4-2. الگوی ابعاد توجهی پیشنهاد شده توسط نایدفر (1981)

12-3-2 گزارشات تئوريکي در مورد توجه دروني و بيروني
نظريه هايي در مورد برتري نوع دستورالعمل بيروني ارائه شده است. بر اساس آنها ارائه دستورالعمل هاي کانون توجه بيروني در مقايسه با دستورالعمل هاي کانون توجه دروني، منجر به اجرا و يادگيري بهتر مي ‌‌‌‌‌‌گردد. دلايل مطرح شده را مي توان از طريق تئوريهايي که در ادامه مطرح مي شوند بيان نمود.
13-3-2 اصل حرکت انديشي جيمز79 و تئوري کدگذاري مشترک پرينز80
اصل حرکت انديشي جيمز (1980)، بين «رويدادهاي نزديک» که پيامد مستقيم عمل هستتند (بازخورد جنبشي که در پي کوبيدن ميخ مي آيد) و «رويدادهاي دور» که به نتايج بيشتر دور عمل برمي گردد (ميخ در ديوار) تفاوت قائل مي شود. او معتقد است توجه به رويدادهاي دور اعمال يا ادراک آنها، به جاي توجه به رويدادهاي نزديک، براي کنترل اعمال موثرتر است (ولف، لوترباخ و توول81، 1999). جيمز اين پديده ها را در اصل معروف حرکت انديشي انسان خلاصه کرد. براساس اين اصل هر نوع بازنمايي حرکتي به نوعي موجب برانگيختگي حرکت واقعي مي شود و تا زماني که با ارائه يک بازنمايي ديگر در ذهن، از انجامش جلوگيري نشود، همچنان با حداکثر درجه آشکار مي گردد.
پرينز و همکارانش (پرينز، 1992 و 1997؛ پرينز، اسچرزلبن، هامل و وگت82،1995) و هامل (1997)، اين عقيده که کارها بوسيله رويدادهاي عمدي بهتر طرح ريزي و کنترل مي شود، را مطرح کرده اند (فرضيه اثر عمل پرينز، 1997). پرينز (1990) توضيح «کدگذاري مشترک» را براي اين پديده ارائه کرد. برخلاف نظريههاي سنتي که سيستم کدگذاري متفاوتي را براي «اطلاعات آوران و وابران» فرض مي کردند (ولفورد، 1968 ؛سندرز83،1980؛ ماسارو84،1990)، پرينز تعادل مشابه رايج، را براي ادراک و عمل مطرح کرده است. بر طبق اين نظريه، ما اعمال را در رويدادهاي دور طرح ريزي مي کنيم و رويدادهاي دور را درک مي کنيم، چرا که کدهاي آوران و وابران تنها در اين سطح مي توانند به طور اشتراکي توليد و حفظ شوند. يعني تنها شکل «رويدادهاي دور» کدگذاري اشتراکي و برنامه ريزي کارآمد اعمال را امکان پذير مي سازد. بنابراين بر طبق نظريه کدگذاري مشترک، زماني که اعمال با توجه به رويدادهايشان برنامه ريزي مي شوند (با «رويدادهاي دور» در اصطلاح جونز)، موثرتر خواهند بود. برتري اجراکنندگان ماهر در مقايسه با مبتديان نيز همين است. اجراکنندگان ماهر بر اثر حرکت تمرکز مي کنند، نه بر خود حرکت. يعني آنها به سيستم حرکتي امکان مي دهند تا «آنچه را بايد، انجام دهد» تا اثر مورد نظر را ايجاد کنند (مقدم 1385).

14-3-2 فرضيه سينگر
در اواسط دههي 1980 رابرت سينگر85 بيان کرد که دستورالعملهايي که در طول اجراي مهارت، يادگيرنده را به حرکات بدنشان آگاه ميکنند ممکن است خيلي مؤثر نباشد. سينگر رويکرد پنج مرحلهاي خود را به عنوان حد وسطي بين استراتژيهاي آگاهانه و غيرآگاهانه ارائه کرد. در گام اول قبل از اجراي مهارت به اجراکننده آموزش داده ميشود تا حالت احساسي بهينه را براي اجراي مهارت بدست آورند (مرحله آمادگي). در گام دوم حرکت از لحاظ ذهني تصوير ميشود (مرحله تصويرسازي). مرحله سوم شامل تمرکز کردن است که به اجرا کننده پيشنهاد ميشود روي نشانههاي مربوط متمرکز شود، تا از ورود همه افکار ديگر جلوگيري شود (مرحله تمرکز). در گام چهارم اجرا کننده بايد حرکات را در حالي که درباره عمل خودش يا نتايج آن هيچ فکري نميکند، اجرا کند (مرحله اجرا). گام آخر شامل ارزيابي نتايج و طراحي تنظيمها براي کوششهاي بعدي است. بنابراين در اين رويکرد از مؤلفههاي حرکت هم استفاده ميشود. سينگر پيشنهاد کرد که ممکن است براي بازيکنان مبتدي تمرکز روي نشانهها مفيد باشد. او پيشنهاد کرد که براي مبتديها هدايت توجهشان به جنبههاي مفيد مهارت، ممکن است مفيدتر باشد. همانند تاب مناسب در هنگام ضربه زدن به توپ. فرض ميشود اين هدايت توجه به جنبههاي مهم مهارت اجرا کننده را از ويژيگيهاي خاص حرکت آگاه ميکند، بهطور کلي کسب خودکاري يک فرايند تدريجي است (سينگر،1985).
15-3-2 فرضيه عمل محدود شده
فرضيه عمل محدود شده ولف و همکارانش (2001، 2003، 2007، 2010) نيز توضيحي براي برتري کانون توجه بيروني نسبت به کانون توجه دروني است. بر اساس اين فرضيه تلاش هوشيارانه براي کنترل حرکات ممکن است با فرايندهاي نسبتا خودکار که بطور طبيعي حرکت را کنترل مي کنند، تداخل پيدا کند. در حالي که تمرکز بر اثرات حرکت اجازه مي دهد سيستم حرکتي بطور طبيعي خود سازماندهي شده و توسط فرايندهاي کنترل هوشيارانه محدود و مقيد نشود. در واقع توجه به اثرات حرکت امکان فرايندهاي کنترلي طبيعي تري را فراهم آورده و فرد را از درگيري با فرايند هاي هوشيارانه و ارادي آزاد مي سازد و بدين ترتيب عملکرد او افزايش مي يابد. به عبارتي هنگامي که از افراد خواسته مي شود توجه دروني داشته باشند، به طور آگاهانه سعي در کنترل حرکت خود دارند (و همچنين هنگامي که دستورالعملي در رابطه با کانون توجه به آنها داده نمي شود). در نتيجه آنها سيستم حرکتي خود را تحت فشار قرار مي دهند و سهوا فرايند هاي کنترل خودکار را مختل مي کنند. در مقابل، تمرکز بر اثر حرکت يا اتخاذ کانون توجه بيروني به اعمال خودکار يا آگاهانه امکان کنترل حرکات آنها را داده و منجر به اجرا و يادگيري موثرتري خواهد شد (ولف و همکاران،2001). ولف و لوثویت (2010) بیان کردند که شرایطی مثل دستورالعمل‌های بیرونی سبب فعالیت عصبی و عضلانی به شکل خود فراخوان می شود که این امر باعث به وجود آمدن سکته هایی کوچک86 در شلیک نرون های عصبی می شود که در پی این امر اثر بخشی کمتر و کارآیی کمتری در حرکات مشاهده می شود.
16-3-2 فرضیه برنشتاین
برنشتاین (1996) از آنچه امروزه به عنوان کانون توجه بیرونی یاد می شود، فقط برای مهارت‌هایی که به خوبی یادگرفته شده اند، حمایت می‌کند. در حرکات تمرین شده و زندگی روزانه، توجه به سمت اثر حس ایجاد شده – نه به خود حرکت- هدایت می شود. بنابراین، در اجرای پیانو، فرد مبتدی ممکن است به انگشتانش توجه کند، اما اجرا کننده ماهر فقط به نت ها و یا ملودی توجه می کند. بعد از اینکه خودکاری مهارت کامل شد و به خارج از بخش‌های هشیاری منتقل شد، پیگیری و توجه به آنها غیر‌مفید و حتی مضر خواهد بود. شخص لازم است به سطح ارتباطی مفصلی –

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه ارشد درباره پردازش اطلاعات، منابع محدود، سیستم عصبی، اطلاعات نامربوط Next Entries منبع پایان نامه ارشد درباره کانون توجه، تحلیل واریانس، پیش آزمون، اکتساب و یادداری