منبع پایان نامه ارشد درباره موانع ارتباطی، الگوهای ارتباطی، الگوهای ارتباط، الگوهای ارتباطی خانواده

دانلود پایان نامه ارشد

دیگران به ما می‌دهد. برخی از نظریه‌پردازان می‌گویند حالات چهره بعد از زبان، مهم‌ترین منبع اطلاعاتی است (هارجی و همکاران، ترجمه فیروزبخت و بیگی،1384).
4-ژست‌ها: فلدمن108 و دیگران (1981) بین ژست‌هایی که با گفتار همراه‌اند (نشانگرها) و برای توضیح اشیاء یا رویدادها بکار می‌روند و ژست‌هایی که متوجه خود هستند، تمایز می‌گذارند. آن‌ها معتقدند ژست‌های دستی همراه گفتار برای نشان دادن نکات مورد تاکید به کار می‌روند. ژست‌های دستی به تسهیل صحبت نیز کمک می‌کنند (هارجی و همکاران، ترجمه فیروزبخت و بیگی،1384).
5-پیرا زبان: پیرا زبان یعنی هر آنچه که پس از کنار گذاشتن محتوای کلامی در گفتار باقی می‌ماند. اگر بخواهیم تعریف قالبی از زبان ارائه دهیم باید بگوییم زبان یعنی آنچه گفته می‌شود، پیرا زبان به نحوه‌ی بیان این گفته‌ها اطلاق می‌شود (هارجی و همکاران، ترجمه فیروبخت و بیگی،1384). پیرا زبان شامل اصواتی چون زمزمه‌ها، نفس‌نفس زدن و ویژگی‌های این اصوات مثل بلندی، ضرب آهنگ، زیر و بم آهنگ است. پیرا زبان شامل نحوه‌ی تلفظ کلمات، لحن و درجه‌ی پیچیدگی جملات نیز می‌باشد.
اصوات ابزار چندمنظوره ای هستند که به دیگران می‌گویند که چطور رفتار و سخنان فرد دیگر را تفسیر کنند. این خصوصیات اصوات است که به دیگران علامت می‌دهد که سخنان فرد را به عنوان شوخی، تهدید، حقیقت و یا پرسش تلقی کنند (وود، ترجمه فیروز بخت،1379).
5-4-2 موانع ارتباطی
به رفتارها و پاسخ‌هایی که ارتباط را به سرعت مختل می‌نمایند و فرد را به سوی حدس و گمان و سوءتفاهم، رنجش و در نتیجه مختل کردن کامل ارتباط هدایت می‌کند، موانع ارتباطی می‌گویند. مهم‌ترین خطاهای ارتباطی عبارت‌اند از: انتقاد، نام‌گذاری، تشخیص گذاری، ستایش همراه با ارزیابی، دستور، تهدید، اخلاقی سازی، پرسش‌های زیاد و نامناسب، نصیحت کردن، منحرف‌سازی، بحث منطقی و اطمینان آفرینی (بولتون، ترجمه سهرابی،1384). موانع درونی یا ذهنی زمانی به وجود می‌آید که نتوانیم واقعیت‌های بیرونی را به همان شکلی که اتفاق می‌افتد درک کنیم. هر چه باورها و عقاید و به طور کلی ساختارهای ذهنی ما منعطف تر باشد و بتواند به طور مناسب با شرایط و موقعیت‌ها تغییر کند به همان میزان احتمال درک واقعی رویدادها بیشتر شده، امکان خطاهای شناختی نیز کمتر خواهد شد. سدها و موانع ارتباطی پاسخ‌هایی است که اثر منفی بر ارتباط می‌گذارند. هر مانع علاوه بر اینکه یک مسدودکننده احساس است، می‌تواند به آسیب دائمی رابطه نیز منجر شود (هنرپروران،1386؛ به نقل از خسروی،1389). مانع ارتباطی عاملی است که معنای یک رویداد مهم را از آن می‌گیرد، دوازده سد ارتباطی وجود دارد که می‌توان آن‌ها را به سه مقوله اصلی تقسیم کرد:
1. قضاوت
انتقاد: ارزیابی از فرد و اعمال و نگرش‌های او”تو خودت باعث این مشکل شدی”
نام‌گذاری: خوار و خفیف کردن و یا دان یک عنوان کلیشه‌ای به شخص”عجب آدم خنگی”
تشخیص گذاری: تجزیه و تحلیل رفتار فرد و بازی کردن نقش یک روانشناس مبتدی”ذهنت را مثل یک کتاب می‌توان بخوانم”
ستایش همراه با ارزیابی: قضاوت مثبت در مورد شخص و اعمال و نگرش‌های او. ستایش اغلب به عنوان شعاری پوچ برای وادار کردن مردم به تغییر رفتارهایشان و با اهداف پنهانی به کار می‌رود.
2. ارائه راه حل
دستور دادن: دادن دستور انجام کاری به فرد که مایلید انجام شود”همین الان فلان کار را انجام بده”
تهدید: تلاش برای کنترل اعمال و رفتار طرف مقابل از طریق هشدار دادن در مورد پیامدهای منفی آنچه برایش تدارک دیده‌اید آن کار را می‌کنی یا…”
اخلاقی سازی: بیان این نکته که فرد باید چه کاری را انجام دهد و موعظه کرد او”شما نباید طلاق بگیرید…”
پرسش‌های زیاد و نامناسب: سؤال‌ها پاسخ بسته که معمولاً می‌توان با کلماتی کوتاه و مختصر به آن‌ها پاسخ داد”آیا به خاطر این حادثه متأسفی؟”
نصیحت کردن: نشان دادن راه حل مشکل فرد به او”اگر من جای تو بودم…”
3. اجتناب از نگرانی‌های طرف مقابل
منحرف‌سازی: کنار زدن مشکلات فرد از طریق ایجاد حواس‌پرتی،”این قدر به این موضوع فکر نکن، بگذار در مورد چیزهای بهتری حرف بزنیم”
بحث منطقی:تلاش برای متقاعد کردن فرد با توسل به حقایق یا منطق و معمولاً بدون در نظر گرفتن عامل هیجانی مربوط “واقع‌بینانه فکر کن”اگر آن ماشین را نخریده بودی می‌توانستیم قسط خانه را بدهیم”
اطمینان آفرینی: تلاش برای متوقف کردن هیجان‌های منفی فرد”نگران نباش، عاقبت مسائل با خیر و خوشی تمام می‌شود (بولتون، ترجمه سهرابی،1384).
6-4-2 تاریخچه الگوهای ارتباطی خانواده
پژوهشگران سعی داشتند تا ارتباط خانوادگی را تعریف کنند و ارتباطات خانواده را به سبک‌ها و الگوهایی طبقه‌بندی کنند (فیتز پاتریک109، ریچی110،1994؛ به نقل از کلی و همکاران111،2002). به طور کلی الگوهای ارتباطی خانواده به عنوان یک سازه بادوام با کارهای (مک لئود و همکاران112،1998، جفی و همکاران،2003) آغاز شده است (کوستن113،2004). جفی و استون اولین کسانی هستند که از اصطلاح جهت گیری-اجتماعی و جهت‌گیری مفهومی به عنوان دو الگوی ارتباطی خانواده استفاده کردند (کوستن،2004). آن‌ها معتقدند که در الگوی خانوادگی با جهت‌گیری اجتماعی، والدین به طور مکرر اصرار دارند که کودکان باید از کشمکش‌های اجتماعی اجتناب کنند، از بحث کردن و درگیری و دشمنی با دیگران اجتناب ورزند و ملاحظه بزرگ‌ترها را بکنند و در کل از مشکلات بین فردی دوری کنند.
بر عکس در خانواده‌های با جهت‌گیری مفهومی به تمام جوانب توجه می‌کنند و به کودکان اجازه می‌دهند که عقایدشان را بیان کنند حتی اگر با نظر دیگران مخالف باشن. کودکان در این نوع خانواده‌ها تشویق می‌شوند تا تمام جوانب را در تجزیه و تحلیل عقایدشان در نظر بگیرند و تشویق می‌شوند تا با دیگران مباحثه کنند. بر عکس در الگوی جهت‌گیری اجتماعی بر قدرت والدین تاکید می‌شود. در جهت‌گیری اجتماعی تلاش برای حفظ و نگهداری همگون و همساز والد فرزندی می‌باشد. در خانواده‌های با گرایش اجتماعی والدین تاکید دارند که فرزندان باید از تعارض و مغایرت با جمع اجتناب ورزند و به جای بحث و مباحثه و ابراز عقاید مخالف با دیگران، تسلیم آن‌ها شوند، به بزرگ‌ترها احترام بگذارند و جلوی مسائل بین فردی را بگیرند (استون و جفی،1970؛ به نقل از کوستن،2004). این مدل الگوی ارتباطی خانواده توسط تعدادی از محققان تجدیدنظر شده است ریچی (به نقل از کوستن،2004) یک مدل الگوی ارتباطی خانواده با دو بعد جدید مطرح می‌کند. الگوی خانوادگی با جهت‌گیری گفت و شنود، به جای جهت‌گیری مفهومی و جهت‌گیری مفهومی و جهت‌گیری همنوایی به جای جهت‌گیری اجتماعی ارائه داد.
این مدل الگوی ارتباطی خانواده توسط فیتز پاتریک و ریچی (1994) گسترش یافت و محیط ارتباط خانوادگی را مجموعه‌ای از قواعد که تعادل بین اهداف ارتباط و ارتباط را کنترل می‌کند، تعریف کردند. ریچی و فیتز پاتریک ابزار الگوی ارتباطی خانواده را تجدیدنظر کردند (RFCP) و در واقع یک تجدیدنظر و تفسیر دوباره بر روی کارهای اصلی که توسط مک لئود و جفی صورت گرفته، انجام دادند (به نقل از کلی و همکاران،2002)..
فیتزپاتریک و ریچی (1994) اظهار داشتند که ارتباطات خانوادگی را می‌توان بر روی یک پیوستار به دو بعد تقسیم کرد: جهت‌گیری گفت و شنود و جهت‌گیری همنوایی (به نقل از کلی و همکاران،2002).
الف) مفهوم جهت‌گیری گفت و شنود: اولین بعد اساسی ارتباطات خانواده جهت‌گیری گفت و شنود و مکالمه است. منظور از جهت‌گیری گفت و شنود این است که خانواده‌ها تا چه حد شرایطی را فراهم می‌سازند که در آن تمام اعضای خانواده تشویق به شرکت آزادانه و راحت در تعامل، بحث و تبادل‌نظر درباره طیف وسیعی از موضوعات شوند. اعضای خانواده‌هایی که دارای جهت‌گیری گفت و شنود زیاد هستند، آزادانه، به طور مکرر و خودانگیخته با یکدیگر تعامل می‌کنند؛ بدون اینکه از نظر موضوعات را مورد بحث با زمان صرف شده در تعامل محدودیت زیادی داشته باشند. آن‌ها دامنه وسیعی از موضوعات مورد بحث و تبادل‌نظر قرار می‌دهند و فعالیت‌ها، افکار و احساسات شخصی خود را با یکدیگر در میان می‌گذارند. افراد خانواده با همفکری هم تصمیمات مربوط به خانواده را اتخاذ می‌کنند. در ارتباط با جهت‌گیری گفت و شنود این عقیده وجود دارد که لازمه زندگی خانوادگی پربار و لذت‌بخش، داشتن ارتباطات آزاد، راحت و مکرر است. خانواده‌هایی که چنین عقیده‌ای دارند برای در میان گذاشتن عقاید خود با یکدیگر ارزش قائل‌اند. والدین چنین خانواده‌هایی ارتباطات مکرر خود را با فرزندان را وسیله مهم برای تربیت کردن و اجتماعی کردن آنها می‌دانند. بر عکس خانواده‌هایی با جهت‌گیری گفت و شنود کم معتقدند، تبادل مکرر، آزاد و راحت عقاید و ارزش‌ها به طور کلی برای خانواده و به ویژه برای تربیت و اجتماعی کردن فرزندان ضرورتی. زمانی که پیامی ارائه می‌شود، فرزندان خانواده‌های با جهت‌گیری گفت و شنود زیاد بیشتر تحت تأثیر کیفیت بحث و تبادل‌نظر (یعنی ساختار و کیفیت شواهد حمایت‌کننده) قرار می‌گیرند (کوستن،2004).
ب) مفهوم جهت‌گیری همنوایی: جهت‌گیری همنوایی به این معناست که ارتباطات خانواده تا چه حد شرایط همسان بودن نگرش‌ها، ارزش‌ها و عقاید را مورد تاکید قرار می‌دهد. خانواده‌هایی با جهت‌گیری همنوایی زیاد، در تعاملات خود بر همسانی عقاید و نگرش‌ها تاکید دارند. تعاملات آن‌ها بر همگونی، اجتناب از تعارض و وابستگی متقابل اعضای خانواده به یکدیگر متمرکز است. در این خانواده‌های ارتباطات بین دو نسل، منعکس‌کننده حرف‌شنوی از والدین و دیگر بزرگسالان است (کوستن،2004). در صورتی که تعاملات خانوادگی با جهت‌گیری همنوایی کم، بر اهمیت دادن به نگرش‌ها و عقاید همگن، فردیت و استقلال اعضای خانواده تمرکز دارد و ارتباطات بین دو نسل منعکس‌کننده برابری اعضای خانواده است. در این جهت‌گیری معمولاً فرزندان در تصمیم‌گیری دخالت دارند (مک لئود و جفی،1974؛ به نقل از خسروی،1389).
جهت‌گیری همنوایی زیاد با ساختار خانواده‌هایی سنتی ارتباط دارد. یعنی، خانواده‌هایی که منسجم و دارای سلسله‌مراتب هستند. در چنین ساختاری اعضای خانواده در مقایسه با روابط بیرون از خانواده برای روابط درون خانواده، اهمیت بیشتری قائل هستند. آن‌ها توقع دارند منابعی از قبیل پول، فضا و مکان در بین اعضای خانواده تقسیم شود. اعضای خانواده از یکدیگر انتظار دارند تا نسبت به علایق خانواده، علایق خود را در درجه دوم اهمیت قرار دهند. در این خانواده‌ها از فرزندان انتظار می‌رود تا مطابق با خواسته‌های والدین رفتار کنند و زمانی که پیامی ارائه می‌شود، فرزندان خانواده‌های با جهت‌گیری همنوایی زیاد بیشتر تحت تأثیر وضعیت اجتماعی منبع پیام قرار می‌گیرند (کوستن،2004).
بر عکس خانواده‌هایی با جهت‌گیری همنوایی کم به ساختار خانواده سنتی اعتقادی ندارند. آن‌ها معتقدند روابط بیرون از خانواده به اندازه روابط درون خانواده مهم هستند. خانواده‌ها بایستی رشد شخصی اعضای خانواده را تشویق کنند، حتی اگر این کار منجر به شکل‌گیری روابط قوی آن‌ها در بیرون از خانواده و تضعیف ساختار خانواده شود. این خانواده‌ها با استقلال اعضای خانواده بها می‌دهند. برای حریم شخصی ارزش قائل‌اند و علایق شخصی نسبت به علائق خانواده، در درجه اول اهمیت قرار دارد (فیتز پاتریک،2004).
7-4-2 روابط والد-فرزند
مطالعات نشان داده‌اند که رابطه والد-فرزند یک عامل حیاطی برای سازگاری روان‌شناختی فرزندان است. وقتی از رابطه والد-فرزند بحث می‌شود، بسیاری از مواقع تعریف رابطه والد-فرزند به روشنی ساختار داده نشده، عناصر و جنبه‌های روابط والد-فرزند به خوبی تعریف نشده است. هنگام بحث کردن رابطه والد-فرزند، اصطلاحاتی مانند سلامتی یا دلبستگی، پیوند (نقل از لی114،2007) بکار برده می‌شود. مطالعات تجربی کیفیت روابط والد-فرزند را این‌گونه تعریف کرده‌اند: احساس باز بودن میان والدین و فرزندان، درجه باز بودن، میزان ارتباط و بحث (باربر115،1994؛ نقل از لی،2007). مشکل و تعارض درک شده میان والدین و بچه‌ها، احساس

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه ارشد درباره عملکرد خانواده، تعبیر و تفسیر، رفتارهای غیرکلامی، الگوهای ارتباط Next Entries منبع پایان نامه ارشد درباره الگوهای ارتباط، گروه همسالان، الگوهای ارتباطی، مشکلات رفتاری