منبع پایان نامه ارشد درباره مواد مخدر، گروه همسالان، محل سکونت

دانلود پایان نامه ارشد

زيرا او براي خود هم بازي نمي يابد برادر و خواهري براي گفت و شنود ندارد، به زندگي اجتماعي با افراد هم طبقه و هم سطوح عادت نکرده است. مادر چون مي ترسد که تنها فرزند خود را از دست بدهد، از اين رو دائماً او را تحت مراقبت قرار مي دهد چنين فرزندي طاقت شنيدن انتقاد را ندارد و در کشاکش زندگي تاب مقاومت و قدرت مبارزه ندارد. از کوچک ترين امري که خلاف ميلش اتفاق افتد، بي نهايت دچار زحمت مي شود و حتي گاهي دست به خودکشي مي زند. زيرا در زندگي خود طرز مواجه شدن با سختي ها و ناملايمات را فرا نگرفته است. بيم از شکست احتمال، ترس از رسوايي و بي لياقتي او را گوشه گير، انزوا طلب و درون گرا مي سازد. کودک نازپروده يا “عزيز پدر و مادر” “عزيز دردانه” يا “يکي يکدانه” چون در محيط محدود غير عادي و غير متجانس بزرگ شده، ياد نگرفته است که زندگي يعني مجاهدت و تلاش در سايه کوشش و گاهي با مبارزه صحيح بايد خواسته هاي خود را به دست آورد.
در مورد فرزند ارشد خانواده، وضع مشابه با طفل منحصر به فرد دارد اما با تولد دومين فرزند حالت او دگرگون مي شود. اگر فاصله تولد دو طفل بيش تر باشد کودک ارشد از نوزاد حمايت مي نمايد و نوزاد را براي خود رقيب تصور نخواهد کرد. در صورت توجه خاص والدين به فرزند ارشد، ممکن است طفل دوم احساس حقارت نمايد. متأسفانه بسياري از والدين ذهن طفل اول خود را براي ورود نوزاد جديد آماده نمي کنند. ناگهان فرزند اول مي بيند موجودي جديد و ناتوان در خانواده او پيدا شده که همه مهر و محبت و نوازش مادر را به خود اختصاص داده است. فرزند ارشد در اين هنگام براي به دست آوردن مقام از دست رفته تا به نيرنگ يا بد رفتاري و شرارت متوسل مي گردد ولي اگر والدين روشي صحيح در برابر فرزند ارشد خود اتخاذ کنند، مي توانند حس همکاري و روحيه اجتماعي در او ايجاد نمايند.57 از طرفي کوچک ترين فرزند خانواده به علت حمايت فوق العاده، فردي لوس و ننر بار مي آيد و اغلب در تربيت او دلسوزي هاي نا به جا راه مي يابد.58 در خانواده هاي تک دختر، اين گونه دختران پسر صفت و يا نازپرورده پروش مي يابند و در حالت تک پسري، اين فرزند، ممکن است در اثر معاشرت با چندين خواهر، حرکات زنانه داشته و يا در خصوصيات مردانه خود مبالغه نمايد.59
ب) محيط مسکن:
محيط مسکن که محل سکونت و يا به اصطلاح خانه است جزو محيط اجتناب ناپذير به شمار مي رود زيرا هر فردي فعاليت هاي زيستي اوليه خود را از محيط خانه يا محل سکونت آغاز و موجوديت خود را واقعيت مي بخشد وضع مسکن در هر جامعه نمودار سطح زندگي اجتماعي و اقتصادي است افراد با انتخاب خانه و محل سکونت خويش موقعيت اجتماعي و کانون خانواده خود را تعيين مي نمايند.
اگر کانون خانواده در منطقه اي قرار گرفته باشد که بروز بزهکاري در آن فراوان باشد احتمال برخورد افراد با نمونه هاي متعددي از بزهکاري بيش تر است تا اين که خانواده در منطقه اي قرار گرفته باشد که وقوع جرم در آن منطقه به ندرت صورت مي گيرد به عبارت ديگر احتمال برخورد با بزهکاري نسبت مستقيم با فراواني آن دارد همچنين تعلق به يک طبقه پست اجتماعي و اقتصادي ممکن است انعکاس و اثر فوق العاده مهمي در افراد نسبت به پذيرش و يا خودداري از قبول ارزش هاي غالب جامعه داشته باشد.60
در جوامع صنعتي محلات پر جمعيت فقيرنشين مرکز اصلي جرائم رسمي تلقي مي شوند اين کجروي ها چيزي جز تشويش دلهره ترس و بيم از آينده براي ساکنان اين محلات به ارمغان نمي آورد در محلات کثيف جوامع شهري بزرگ اعتياد به مواد مخدر به طور وحشتناکي رو به فزوني است يکي از دلايلي که وجود معتادان را در اين محلات توجيه مي کند آن است که به دست آوردن مواد مخدر بسيار آسان است نوجوانان و جوانان براي دست يافتن به حالت بي خبري و بي خيالي است که مواد مخدر استفاده مي کنند اگر چه در گذشته که استعمال مواد مخدر در محلات کثيف عموميت داشت افراد طبقه متوسط و حومه شهرنشنان به مواد مخدر به اين دليل که سلامت جوانانشان را تهديد مي کند چندان تمايلي نشان نمي دادند معهذا مواد مخدر به جوانان آن ها نيز رخنه کرده است.61
در واقع تأثير محل سکونت در شکل دادن شخصيت جنايي نمي تواند جداي از تأثير همسايگي باشد.
حال سؤالي که مطرح مي شود اين است که چگونه زمينه هاي بزهکاري در شکل گيري شخصيت نوجوانان بزهکار تأثير مي گذارد؟ ريموند فرگسن در کتاب جرم شناسي نظري خود به اين سؤال اين گونه پاسخ داده است. “نخست مشتمل بر خصوصيات محيط بينواترين طبقه رنجبر است. مشخصه اين محيط طغياني مخفي و مخالفتي مبهم عليه نظام حاکم بر جامعه است و فشار گروهي که در آن به سر مي برند خيلي قوي تر است به قسمي که کودکان برخاسته از چنين محيطي به دشواري با محيط هاي ديگر سازگار مي شوند و در آن ها به چشم بي اعتمادي و خصومت مي نگرند و حتي نمي توانند ارزش ها را درک کنند افزون بر آن اين محيط باندهاي کودکان و نوجوانان را تغذيه مي کند که اين امر دومين حالت اساسي تأثير همسايگي بر شکل گيري شخصيت بزهکاران است.
علاوه بر اين موارد که در خصوص محل سکونت افراد گفته شد عوامل متعدد ديگري نيز مي تواند موجب گرايش افراد به مصرف مواد مخدر شود از جمله فقدان ارزش هاي مذهبي و اخلاقي، شيوع خشونت و اعمال خلاف، وفور مشاغل کاذب، آشفتگي و ضعف همبستگي بين محل و حاشيه نشيني.62
در محله هايي که نسبت جنايت کمتر است تجانس هنجاري و جمعيتي بيش تر به چشم مي خورد و روابط متقابل بين ساکنان وجود دارد افراد اين محله از خصيصه روابط خانوادگي مداوم برخوردار بوده و در سازمان هاي اجتماعي فعاليت هاي چشمگيري انجام مي دهند.63
به طور کلي محيط سکونت بايد داراي شرايط مطلوب اجتماعي، بهداشتي، رفاهي و تفرحي باشد ايجاد مکان هاي بازي و تفريحي در محلات مختلف و امکانات ورزشي و تفريحات سالم براي نوجوانان و جوانان حداقل گامي مؤثر در پيشگيري از بروز اعتياد در بين اين قشر از جمعيت کشورمان مي باشد.
ج: همسالان
گروه هاي همسالان يکي از گروه هاي دوستي کودکان و نوجوانان هم سن هستند که يکي از عوامل اجتماعي شدن افراد نيز مي باشند در بعضي از فرهنگ ها به ويژه جوامع کوچک سنتي گروه هاي همسالان به عنوان طبقات سني رسميت يافته اند و هر نسلي داراي حقوق و مسئوليت هاي است که با پيرتر شدن اعضايش تغيير مي کنند افرادي که در درون يک مجموعه سنتي خاصي قرار مي گيرند معمولاً در سراسر زندگي شان ارتباطات نزديک و دوستانه برقرار مي کنند نظريه پردازان معتقدند که روابط همسالان دموکراتيک تر از روابط ميان کودک و پدر و مادرش است. واژه همسال به معناي برابر است و روابط همسالان بر پايه رضايت متقابل استوار است و نه بر پايه وابستگي که ذاتي موقعيت خانوادگي است ناچار بايد ميزان زيادي بده و بستان وجود داشته باشد. پياژه از جمله نظريه پردازاني است که تأکيد مي کند که والدين به واسطه قدرتشان قادرند به درجات متفاوت قواعد رفتار را به فرزندشان تحميل کنند بر عکس در گروه هاي همسالان کودک زمينه کنش متقابل متفاوتي را کشف مي کند که در آن مي توان قواعدي رفتار را مورد آزمون و کاوش قرار داد روابط همسالان اغلب در سراسر زندگي شخصي اهميت خود را حفظ مي کنند گروه هاي غير رسمي افرادي که در سنين مشابهي هستند در محل کار يا در حوزه هاي ديگر معمولاً در شکل دادن به نگرش ها و رفتار افراد اهميت پايداري دارند.64 گروه همسالان به عنوان عامل اجتماعي ساختن کودک در دوران بلوغ به اوج اهميت و تأثير خود مي رسد در اين هنگام کسب محبوبيت و مورد پسند واقع شدن يکي از اهداف مهم نوجوانان مي شود و پذيرش ارزش هاي گروه همسالان به طور وسيعي به پذيرش فرد در آن گروه کمک مي کند. از آن جا که بخش عمده اي از اوقات جوانان و نوجوانان در ميان گروه هاي هم سن و سال صرف مي شود اين نوجوانان در بين خود اصطلاحات و تعبيرات و ارزش هايي متفاوت با آن چه در جامعه بزرگسالان معمول است مورد استفاده قرار مي دهند محبوب ترين نوجوانان معمولاً دانش آموزان پر کار و ساعي نيستند بر عکس نوجواناني که اصطلاحات و الفاظ مورد قبول گروه را به کار مي برند لباس هاي خاص آن ها را مي پوشند و ارزش هاي گروه هاي همسالان را بيان مي کنند بيش ترين توجه همسالان را به خود جلب مي کنند.
تأثير دوستان و معاشرت نزديک افراد به ويژه جوانان و همسالان به عنوان گروه هاي اجتماعي اوليه (به گفته کولي جامعه شناس آمريکايي) در تمام وجوه و جهات اخلاقي و رفتاري جوانان به ويژه در کشانيده شدن آنان به سوي اعتياد نقش مهمي ايفاء مي کند در اين رابطه نقش باندهاي قاچاق و اعتياد از تعيين کنندگي بالايي برخوردار است.65 دوستي با معتادان و نزديکي با آنان به طور قابل توجهي انسان را به دام اعتياد و سقوط مي اندازد براي اين که اساساً معتادان دوست دارند که اطرافيان خود را دانسته يا ندانسته به اين راه شوم بکشانند گاهي اوقات گروه هاي دوستان و نوجوانان دور هم جمع مي شوند و به طور گروهي اعمال ضد اجتماعي از جمله استعمال مواد مخدر انجام مي دهند مهم ترين علت که نوجوان و يا جواني را به سمت اين گروه ها و دوستان مي کشاند دلايل عاطفي است زيرا قدرت و نيروي عاطفه گروه هميشه در سطحي بالا قرار دارد. يکي از بهترين عوامل در پيش بيني اين که يک نوجوان در آينده به چه ماده اي معتاد خواهد شد اين است که بدانيم دوستان او (به ويژه بهترين و نزديک ترين آن ها) چه نوع ماده اعتياد آوري را مصرف مي کنند وقتي نوجوانان مصرف برخي از مواد مخدر را تأييد نکنند همسالان آن ها نيز به مصرف چنين موادي کمتر گرايش نشان مي دهند.66 از آن جا که ملاک قبول فرد توسط يک گروه و جمع پذيرفتن فرهنگ آن هاست و از سويي ديگر معتادان هم علاقه مندند مخدر را به طور دسته جمعي استعمال کنند که هم در موقع استعمال مصاحبي داشته باشند و هم از فشار سرزنش اجتماع بر خود بکاهند از اين رو معتادان علاقه مندند که دوستان و همسالان خود را به محافل اعتيادشان بکشند در اين صورت اگر نوجواني از تعليم و تربيت مقدماتي و جمع خانوادگي محروم باشد و خانواده اش او را از مضرات اعتياد مطلع نکرده باشند و در محيط اعتيادپرور و با دوستان معتاد سر و کار داشته باشد احتمال اين که معتاد شود زياد است. اين تأثيرگذاري و تأثيرپذيري دوستان از يکديگر تا بدان حد است که افراد را با دوستانشان مي توان شناخت و بر اساس فرموده پيامبر(ص) که فرمود: “المرء علي دين اخيه و قرينه” آدمي به مذهب و آيين دوست و همنشين خود خواهد بود و تأکيد مکرر پيشوايان اسلام بر ضرورت انتخاب و اتخاذ دوستان صالح و دوري جستن از رفت و آمد و نشست و برخاست و رفاقت با افراد فاسد خود گواه اين حقيقت است و اسلام با اين شيوه آدمي را از افتادن در دام بسياري از مفاسد فردي و اجتماعي که اعتياد در رأس آن هاست باز مي دارد همان طور که ضرب المثل اسپانيولي ها مي گويد: “اگر فردي به ميان گرگ ها برود زوزه کشيدن را از آن ها خواهد آموخت.”67
نوجوانان براي پذيرفته شدن از طرف ديگران به خصوص دوستان و همسالان خود اهميت بسيار قائل اند و چون گروه همسالان قدرت زيادي دارد مي تواند اعضاي گروه را تحت تأثير قرار دهد تا جايي که به عنوان نقطه اتکا تلقي شود اعضا گاهي اوقات با اتکا بر گروه در برابر خانواده قيام مي کنند عملکرد گروه همسالان متنوع و به شرح زير است:
1 ـ جانشين شدن براي خانواده
2 ـ منبع احترام شخصي
3ـ منبع ثبات و استواري در دوره تحول و انتقال
4 ـ حفاظتي در مقابل فشار بزرگسالان
5 ـ منبع قدرت
6 ـ وسيله اي براي انجام امور روزمره اعضا
7 ـ سرمشقي براي رشد اخلاقي و عقلاني تا جايي که بعضاً گروه همسن، ضمن جايگزين نقش پدر و مادر شدن افراد را نيز مورد حمايت قرار مي دهد.68
در ميان نوجوانان عضويت در گروه همسالان مهم ترين دليل در جهت گرايش به مواد مخدر است تقريباً در 60 درصد موارد اوليه مصرف به دنبال تعارف دوستان رخ مي د هد گروه همسالان به خصوص در شروع مصرف سيگار و حشيش بسيار مؤثر هستند بعضي از دوستي ها صرفاً حول محور مصرف مواد شکل مي گيرد و نوجوانان به

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه ارشد درباره قانون مجازات، فرار از منزل، کلان شهر تهران Next Entries منبع پایان نامه ارشد درباره مواد مخدر، مصرف مواد، سوء مصرف مواد