منبع پایان نامه ارشد درباره مخارج دولت، تولید ناخالص ملی، کسری بودجه، افزایش درآمد

دانلود پایان نامه ارشد

تکنولوژي
5- تکانه نرخ ارز
6- تکانه مخارج عمرانی دولت
7- تکانه مخارج مصرفی دولت
منبع: مطالعات پژوهش

تکانه پايه پولي بهعنوان سياست پولي نيز مطرح است. زيرا، رفتار بانک مرکزي را در کنترل پايه پولي و بالطبع نقدينگي کشور نشان ميدهد. تکانه مخارج دولت نمايندهي سیاست مالي است. تکانه درآمد نفتي در برگيرنده شوکهاي تصادفي برونزای نفتي است. درآمد نفت حاصل حجم فروش نفت ضربدر قیمت آن است. قیمت نفت بر حسب پول داخلی از حاصلضرب نرخ ارز در قیمت جهانی نفت استخراج میشود. بههمین دلیل تکانه نرخ ارز در تکانه نفتی نیز اثرگذار است. تکانه فنآوري نيز با اثر در تابع توليد کالاهاي واسطهاي بر متغیرهای اقتصادی تاثیرگذار است. تکانه نرخ ارز، تغییر قیمت ناگهانی دلار است که در تعیین ارزش پولی ریال در برابر دلار نمود پیدا میکند. تکانه قیمت کالاهای وارداتی نیز از طریق تاثیر بر میزان کالاهای واسطه سرمایهای وارداتی و کالاهای مصرفی وارداتی، تراز تجاری، تراز پرداختها، مصرف کل، سرمایهگذاری کل و تولیدرا تحت تاثیر قرار میدهد. در ادامه، تاثير تکانههاي تصادفي مشخص شده بر متغيرهاي الگو از جمله صادرات، نرخ ارز، مصرف، سرمايهگذاري، پايه پولي، رشد اقتصادي و تورم تبيين ميشوند. پیش از بررسی آثار تکانهها بر متغیرهای پژوهش سه نکته یادآوری میشود. اول، تکانههای تعریف شده مثبت هستند. دوم، شواهد اثبات شده اقتصاد ایران حاکی است بهدلیل ماهیت اقتصادی کشور، در ادوار مختلف اقتصادی دولت دارای کسری بودجه بودهاست. بنابراین، در بررسی تاثیر تکانهها بجای مخارج دولت، بر کسری بودجه دولت تاکید شدهاست. در عوض، واکنشهای مخارج عمرانی و مصرفی دولت بهصورت مجزا بررسی شدهاند. سوم، نرخ ارز بهصورت ارزش پول داخلی در برابر دلار تعریف شدهاست. یعنی یک ریال چه مقدار دلار برابر است. چهارم، از آنجاکه برخی متغيرها پس از ده دوره به مسير باثبات اقتصاد همگرا نشدهاند، دورهي زماني به بیست دوره افزایش یافتهاست.

4-3-2-1 تاثير تکانه پايه پولي بر متغيرهاي پژوهش
براي بررسي تاثير تکانه پايه پولي بر متغيرهاي کلان، از معادله “قاعده نرخ رشد پايه پولي” بانک مرکزي استفاده شدهاست. نمودار (4-1) نتايج حاصل از واکنش متغيرهاي اقتصادی را در اثر تکانه نرخ رشد پايه پولي نشان ميدهد. در ابتدا، بروز تکانه پايه پولي، متغيرهاي پايه پولي و نقدينگي را افزايش دادهاست. افزایش نقدینگی نیز منجر به افزایش تقاضاي کالاها و خدمات و در نتیجه به افزایش مصرف کالاها و خدمات خانوارها منجر شدهاست. بنابراین، تکانه پایه پولی منحنی تقاضای کل را بهسمت راست و بالا انتقال دادهاست. افزایش تقاضای کل به افزایش تولید ناخالص ملی منجر شدهاست. افزایش تورم اقتصادی و گرانتر شدن کالاها و خدمات مصرفی داخلی، خانوارها را ترغیب کردهاست که تقاضای خود را برای کالاها و خدمات مصرفی وارداتی افزایش دهند. در مجموع، تکانه پایه پولی رونق اقتصادی را در پی داشتهاست. از اینروی، تولید غیر نفتی، سرمایهگذاری، اشتغال و دستمزد حقیقی نیز افزایش یافتهاند. البته تاثير تکانه پايه پولي بر توليد غير نفتي بسيار کم بوده و پس از 5 دوره کاملا از بين رفتهاست. افزایش تقاضای کالاهای سرمایهای داخلی و وارداتی نتیجهی واکنش سرمايهگذاري به تکانه پولي بودهاست. علت این موضوع افزایش رشد اقتصادی و حجم تولید است که انگیزهی سرمایهگذاران برای تجهیز سرمایهگذاری را افزایش دادهاست. از سوی دیگر، رونق اقتصادی و افزایش تولید، دولت را ترغیب کردهاست تا مخارج خود را افزایش دهد. افزایش مخارج دولت ابتدا از طریق افزایش مخارج جاری بوده و سپس با توجه به بهبود فضای سرمایهگذاری و افزایش نقدینگی، دولت مخارج عمرانی خود را افزایش دادهاست. از سوی دیگر، تکانه پایه پولی، بهعلت افزایش درآمد ملی و واردات القایی، تراز تجاری و تراز پرداختها را دچار کسری کردهاست. همچنین، تکانه پایه پولی با تاثیر مثبت بر تورم، قدرت پول ملی را کاهش دادهاست. بنابراین، میزان نرخ ارز افزایش یافتهاست. با توجه به افزایش درآمد ملی و افزایش مالیات القایی، میزان کسری بودجه دولت کاهش یافتهاست. در تابع مطلوبیت خانوارها میزان نقدینگی با ضریب مثبت وارد شدهاست. همچنین، تاثیر تکانه پایه پولی بر اشغال و مصرف نیز مثبت بودهاست. بنابراین، تکانه پایه پولی به افزایش مطلوبیت خانوارها منجر شدهاست. یعنی خانوارها هم از نگهداری پول و هم از مصرف کالاها مطلوبیت مثبت کسب میکنند. بررسی شدت تاثیر تکانه پایه پولی بر متغیرهای پژوهش، مقدار تغییرات متغیرها را نشان میدهد. بروز تکانهی پایه پولی به ميزان یک انحراف معيار(یک درصد)، پایه پولی و میزان نقدینگی را بهترتیب به مقدار 01/0 و 017/0 درصد افزایش دادهاست.

نمودار (4-1) تاثير تکانه پايه پولي بر متغيرهاي منتخب کلان

منبع: محاسبات پژوهش

تاثیر پایه پولی بر نقدینگی بهعلت ضریب تکاثر پولی بیشتر از میزان تکانه پایه پولی شدهاست.
در اثر تکانه پایه پولی متغیرهای تولید غیر نفتی، اشتغال، سرمایهگذاری بخش خصوصی، مصرف بخش خصوصی، تورم، دستمزد نیروی کار، کسری بودجه دولت و مطلوبیت خانوارها بهترتیب به ميزان 136/0 درصد، 179/0 درصد، 00017/0 درصد، 021/0 درصد 06/0 درصد، 00018/0 درصد، 015/0 و 0087/0 افزايش یافتهاند. همچنین، متغیرهای نرخ ارز حقیقی، تراز تجاری و حساب سرمایه بهترتیب به میزان 0005/0 درصد، 001/0 درصد و 00099/0 درصد کاهش یافتهاند. در بین متغیرهای پژوهش نقدینگی دیرتر و متغیر تولید غیر نفتی زودتر بهمسیر با ثبات خود بازگشتهاند. بنابراین، تاثیر افزایش پایه پولی بر تولید غیرنفتی بهسرعت از بین رفتهاست. نمودار (4-2) اثر تکانه مثبت پایه پولی بر تولید ناخالص ملی را نشان میدهد. همانگونه که مشاهده میشود، در مجموع یک درصد افزایش پایه پولی تولید ناخالص ملی را بهمیزان 3/0 درصد افزایش دادهاست. سپس تولید ناخالص ملی بهسمت مسیر با ثباتاش کاهش یافتهاست. در نهایت، پس از گذشت نه دوره تاثیر تکانه پایه پولی بر تولید ناخالص ملی از بین رفتهاست.

نمودار (4-2) تاثير تکانه پايه پولي بر توليد ناخالص ملی

منبع: محاسبات پژوهش

واکنش متغيرهاي منتخب به تکانهي مثبت پایه پولي نشان داد افزايش پايه پولي ميتواند بهصورت مثبت بخش حقيقي اقتصاد را حداقل در کوتاهمدت تحت تاثير قرار دهد. بنابراین، فرضيه اول پژوهش مبني بر عدم خنثايي پول در کوتاهمدت رد نشدهاست.

4-3-2-2 تاثير تکانه مخارج دولت و واکنش متغيرهاي پژوهش
در اقتصاد ایران بهعلت عدم استقلال مقام پولی و در نتیجه تبعیت سیاست پولی از سیاست مالی، نقش دولت مهم و برجسته است. بنابراین تکانه مخارج دولت از جمله عوامل بروز ادوار تجاری کشور است. نمودار (4-3) تاثير تکانهي مخارج دولت بر متغيرهاي اقتصاد کلان پژوهش را نشان ميدهد. تکانه مثبت مخارج دولت به افزایش مخارج دولت منجر شده و اجزای تقاضای کل اقتصاد را افزایش دادهاست. بنابراین تکانه مخارج دولت منحنی تقاضای کل را بهسمت راست و بالا انتقال دادهاست. از اینروی، در کوتاهمدت تولید ناخالص ملی و تورم اقتصادی افزایش یافتهاند. افزایش مخارج دولت، افزایش مخارج عمرانی و جاری دولت را در پی داشتهاست. بهبود فضای کسب و کار در کوتاهمدت، باعث شدهاست تکانه مخارج دولت در نهایت تولید غیر نفتی را افزایش دهد. افزایش تولید غیرنفتی از طریق دو مجرا صورت گرفتهاست. اول، افزايش مخارج عمراني و مخارج مصرفي که بهبود زير ساختهاي اقتصادي، تکميل طرحهاي نيمه کاره دولتي، افزايش سطح تحرک نيروي کار و اشتغال را در پی داشتهاست. دوم، افزایش درآمد اقتصادی، به افزایش سرمایهگذاری و مصرف بخش خصوصی منجر شدهاست. این تاثیر باعث رونق اندک در تولید شدهاست. از اینروی، توليد غير نفتي کشور هرچند بهمقدار کم، ولی افزايش یافتهاست. از سوی دیگر، با توجه به افزایش تولید اقتصادی و افزايش تقاضاي نيروي کار، دستمزد حقيقي افزایش یافتهاست. از اینروی، هزينه نهايي توليد نیز افزایش یافتهاست.

نمودار (4-3) تاثير تکانه مخارج دولت بر متغيرهاي منتخب کلان

منبع: محاسبات پژوهش
تاثیر تکانه مثبت مخارج دولت بر درآمد اقتصاد، به افزایش کسری تجاری و بدتر شدن تراز پرداختها منجر شدهاست. همچنین، تکانه مثبت مخارج دولت بدلیل افزایش تورم اقتصادی قدرت پول ملي را کاهش دادهاست. اين کاهش ارزش پول ملی بهمعنی کاهش ارزش ريال در برابر دلار است. تکانه مخارج دولت کسری بودجه دولت را افزایش دادهاست. اما، با افزایش درآمد میزان مالیاتهای القایی افزایش یافته بنابراین کسری بودجه پس از طی زمان با شیب ملایم کاهش مییابد. با توجه به سهم اندک مالیاتها در تامین کسری بودجه دولت، مشاهده میشود کسری بودجه با یک شیب ملایم کاهش یافتهاست. تکانه مخارج دولت میزان مصرف کل را افزایش داده که بعلت افزایش مصرفي داخلی و مصرف وارداتي کشور بودهاست. همچنین، افزایش تولید غیر نفتی و بهبود فضای سرمایهگذاری باعث افزایش سرمایهگذاری داخلی شدهاست. از آنجا که تولید ناخالص ملی نیز افزایش یافته واردات کالاهای سرمایهای و مصرفی نیز افزایش یافتهاند. از سوی دیگر، بروز تکانهی مخارج دولت به ميزان یک انحراف معيار(یک درصد)، کسری بودجه دولت را به مقدار 005/0 درصد افزایش دادهاست. همچنین، متغیرهای تولید غیر نفتی، اشتغال، مخارج عمرانی دولت، مخارج جاری دولت، کالاهای سرمایهای وارداتی، کالاهای سرمایهای داخلی، کالاهای مصرفی داخلی، مصرفی وارداتی، هزینه نهایی تولید، نقدینگی و تورم را بهترتیب به میزان 22/0 درصد، 002/0 درصد، 00029/0 درصد، 0005/0 درصد، 000033/0 درصد، 00012/0 درصد، 0002/0، 000025/0، 0018/0، 00007/0 و 000025/0 افزايش یافتهاند. متغیرهای نرخ ارز حقیقی، تراز تجاری، حساب سرمایه و مطلوبیت خانوارها بهترتیب به میزان 001/0 درصد، 00024/0 درصد، 00023/0 درصد و 0075/0 درصد کاهش یافتهاند. مقایسه مخارج مصرفي و مخارج عمراني دولت گویای این واقعیت است که سهم مخارج عمراني در هزینههای دولت بهمراتب کمتر از سهم مخارج جاری دولت است. نمودار (4-4)، اثر تکانه مثبت مخارج دولت را بر تولید ناخالص ملی نشان میدهد.

نمودار (4-4) تاثير تکانه مخارج دولت بر توليد ناخالص ملی

منبع: محاسبات پژوهش
هرچند بیشتر متغیرها تا پایان دوره بیست بهمسیر باثبات خود همگرا شدهاند.، اما، طول دوره زمانی بازگشت متغیرها به سمت مسیر باثبات خود، بالا بودهاست. در مجموع افزایش مخارج دولت تولید ناخالص ملی را بهمیزان انتقال387/0 افزایش دادهاست. با توجه به نمودار فوق پس از گذشت بیست دوره تولید ناخالص ملی به مسیر باثبات خود بازگشتهاست. با توجه به شدت و طول دوره اثر گذاری تکانه پایه پولی و تکانه مخارج دولت میتوان گفت شدت اثرگذاری تکانه مخارج دولت بسیار بیشتر از اثر تکانه پایه پولی است.

4-3-2-3 تاثير تکانه نفتي و واکنش متغيرهاي پژوهش
تکانه مثبت درآمد نفتی افزایش درآمد نفت را در پی داشتهاست. افزایش میزان صادرات نفتی و بلطبع افزایش صادرات بهعنوان یکی از اجزای تقاضای کل، منحنی تقاضای اقتصاد را بهسمت بالا و راست انتقال دادهاست. افزايش درآمد نفتي از طريق مجرای تبديل دلارهاي نفتي به ريال باعث افزايش پايه پولي شدهاست. افزايش پايه پولي نیز نقدينگي و بالطبع تورم اقتصادي کشور را افزايش دادهاست. نمودار(4-5) تاثير تکانه مثبت نفتي را بر متغيرهاي کلان منتخب کشور نشان ميدهد. افزايش درآمدهاي نفتي باعث شدهاست متغيرهاي مخارج دولت، مصرف و سرمایهگذاری بخش خصوصی نيز افزايش يابند. از اینروی، تکانه نفتي با تاثیر مثبت بر فضای تولید کشور اشتغال و توليد غير نفتي را نیز افزایش دادهاست. نتایج حاصل از تفکیک سرمایهگذاری نشان دادند تکانه مثبت نفتی، هر دو نوع سرمايهگذاری داخلي و وارداتي را افزایش دادهاست. اما، میزان افزایش سرمایهگذاری داخلی بیشتر از وارداتی بودهاست. همچنين، افزایش مخارج دولت از طریق افزایش مخارج مصرفي دولت و مخارج عمراني دولت بودهاست. البته، سهم افزايش مخارج

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه ارشد درباره مخارج دولت، تکانه نفتی، اوراق قرضه، نرخ بهره Next Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد تمرکز مالکیت، کفایت سرمایه، تامین مالی، مالکیت خصوصی