منبع پایان نامه ارشد درباره سلامت خانواده، ناخودآگاه

دانلود پایان نامه ارشد

نکته تأکيد دارند:
تا مرد سخن نگفته باشد عيب و هنرش نهفته باشد.
– تأثير لقمه و غذا، آيا همه آن چيزهايي که خداوند آفريده است قابل خوردن است؟ تأثير غذا در جوارح و اعضاي انسان، از نظر علم پزشکي.
– تأثير لقمه در دين مبين اسلام آمده است، چنانچه لقمه از راه حرام و شبهه ناک باشد به همان اندازه در پذيرش دعا و اجابت آن مؤثر است.
– هر سخن جايي و هر نکته مکاني دارد.
نتيجه ميگيريم که گفتار و لقمه (غذا) در فرهنگ و تربيت و آموزههاي ديني مان بسيار بدان توجه شده است که اين زبانزد نيز بدان اشارت دارد.

? اينَهِ سَر بِيشي ، اينهَ قُول نَشَه. سرش را ببُرند ، گفتارش هست.
in? s?r bi?i in? qol n???.

– آنچه که بيش از همه در اين زبانزد جلب توجه مي کند قول (گفتار) با فعل، (عمل) است وفاي به عهد و پيمان يکي از مهمترين مسائل اخلاقي جامعه محسوب ميگردد ،وقتي که شخص خود را مقيد سازد، در صورت عدم وفا به قول، سرش را از دست بدهد نشان دهنده قداست و ارج و قربي است که براي عمل به گفتار در نظر گرفته اند.

? زومُستان، فانرَسِه، اَمي بَرارَي، يخ بَزَه. زمستان هنوز از راه نرسيده است برادر ما سرما زده است.
zomost?n f?nr?s? ami b?r?ry y?x b?z?.

– پيامي که اين زبانزد تلويحاً بيان ميکند، فرار از تعهد است، در هر جامعه اصول و قوانيني است که افراد آن جامعه بايد ملزم به رعايت آن باشند، چنانچه به هر دليل افرادي از اين مسئوليت سرپيچيکنند، باعث تخريب آن جامعه ميگردند. نتيجه ميگيريم پايبندي به قراردادها و مقررات باعث قوام و تداوم تحرک آن جامعه ميگردد و بالعکس، تک روي و عدم توجه به مقررات و قوانين موجب فساد جامعه ميشود.
– اين زبانزد براي تمامي افراد يک جامعه که به نوعي از مسئوليتها طفره ميروند کاربرد دارد.
– هنوز هيچي نشده خودت را باختي.
– بعضي از زبانزد به دليل استفاده از صنايع بديعي موزن بودن، در خواننده احساس خوبي را به وجود ميآورد.

? تي لافند فارس بچر! به اندازه ريسمان خودت چرا بکن.
ti l?fand far?s be??r.

– اين زبانزد در وهله اول نوعي هشدار براي طرف مقابل است که، پا از حد و حدود خودش فراتر نگذارد و در چارچوب و قلمروي تعيين شده قدم گذارد.
– چنانچه با ديدي وسيع و عميق به اين زبانزد نگريسته شود نوعي بازتاب طبقات اجتماعي را بيان ميکند. همان تقسيم بنديهاي اجتماعي، فرادست و فرودست، ارباب و رعيت، حاکم و محکوم و غيره.
– اين زبانزد ميتواند نوعي اجراي دستور از طرف ارباب نيز باشد در جامعة سنتي قديم، ارباب مالکالرقاب بود، و گفتار او بايد بدون هيچگونه چون و چرايي انجام ميشد.
چنانچه شخص يا اشخاصي لب به اعتراض ميگشودند با همين زبانزد مواجه ميشدند.
– برداشت ديگري که ميتوان از اين زبانزد داشت، در قيد و بند بودن است. انسان را به مانند حيواني فرض کرده که فقط در محدودة خاص ميتواند بچرد!
– نوعي طنز نيز دارد، حد خود را بشناش.

? زَاکي خُومارَه ، پيش دَکفي، خُو سَراَ خُورَه. بچهايکه از مادرش جلو بيافتد، بلايي به سرش ميآيد.
zaki xu m?r? pi?d?k?fi xu s?ra xur?.

– بحث احترام به مادر است که، در همه جوامع و اديان به ويژه در دين مبين اسلام جايگاه مادر والا است و در احاديث نيز داريم بهشت زير پاي مادران است.
چه ميزان احترام به مادر سفارش شده است؟ و چه اندازه احترام به پدر سفارش شده است؟ حساسيت اين زبانزد آن قدر بالاست چنان چه بچه از مادرش جلو بيافتد يک نوعي بياحترامي محسوب ميگردد. – بياحترامي که منجر به مرگ بچه ميگردد.
– آدمي که به بزرگتراحترام نگذارد خوار ميگردد
– اين زبانزد در خود نوعي تعليم و تربيت نهفته دارد.
– در جوامع پيشين جايگاه مرد(پدر) در ضمير ناخودآگاه مردم زورگو، حاکم و احترام به او از روي ناچاري بوده است. در مقابل احترام به مادر از درون با ميل و اشتياق فراوان صورت ميپذيرد.
کوچکترين نهاد اجتماعي خانواده است که از مرد و زن و فرزندان تشکيل شده است. زن (مادر) سمبل سخت کوشي محسوب ميگردد” در بين تمامي نهادها و سازمان ها خانواده نقش و اهميتي بسيار بالا و شايسته دارد. سلامت جامعه در گرو سلامت خانواده است خانواده نزديکترين واحد اجتماعي به انسان است و در طول حياتش کانون کار، استراحت و کانوني است که فضاي فرهنگي اجتماعي در آن حاکم است. (ساروخاني، 1375: 11)
اگر کودکي که همراه مادر است، دست مادر خود را رها کند و از او جلو بزند، گم ميشود و دچار گرفتاري ميشود. در اين زبانزد به اتکا به ديگران و ياري طلبيدن اشاره دارد.

? هَمَه کس دُنُودو، آب ، سسَه ، نمکم شوره. همه ميدانند آب بي نمک است و نمک هم شور.
hama kas donod? ?b sesa , n?makm? ?ur?

– واژههاي سس و شور در تقابل با يکديگرند از نظرعلم بديع صنعت تضاد و طباق دارد. اينزبانزد نوعي بديهي گوي است، آنچه که بداهت آن براي همه محرز است، لذا واگويه آن سودمند نيست.
– در مقابل خودش را دست کم فرض کردند.
– استفاده از صناعات بديعي (سس و شور) تضاد و طباق با اين که جذابيت آن چناني ندارد، از زاويه ديد عاميانه زيبا تلقي ميگردد.
– وقتي که شخصي موضوع پيش پا افتاده و آشنا براي همگان ميگويد، چنين زبانزدي برايش به کار ميبرند.

? هيزار سَال بي بي ، سنگر ، شاقاجي نَبه.
هزار سال هم بگذرد روستاي سنگر روستاي شاقاجي نميشود.
hiz?r s?l bibi , sangar, ??q?ji nab?
– اين زبانزد نوعي عدم تغيير پذيري را ايفاد ميکند، گاهي تغييرات و تحولات باعث ميگردد که در جامعه يا شخص نوعي دگرگوني به وجود آيد، گاهي اين دگرگوني ناشي از تلاش خود شخص است چنانچه شخص يا جامعه در صدد تغيير آن نباشند. تغييرات انجام نميگيرد، همان طوري که در قرآن نيز آمده است اِنّ الله لَا يُغيّرُ ما بقوم حتي يغيّرُوا ما بانفسهم19، (الرعد/10)مگر اين که آن جامعه خواستار تغيير و دگرگوني باشند.
– همچنين اين زبانزد به نوعي به خلق و خوي نيز توجه دارد.
از آنجا که عناصراخلاقي امري غريزي است، لذا به سادگي امکان تغيير در آن وجود ندارد.

? هر کيخو، دوعايه، گُوما کُنه ، امي ورآيه. هر کسي که دعايش را گم کند پيش ما ميآيد.
har ki xu du?ye gum? kon? , ?mi var ?y?.

دوعا: دعا، يَدعُو، خواندن، صدا زدن، دعا، در اين زبانزد در واقع نوعي تعويذ است، در مناطق گيلان به ويژة در منطقة لشت نشاء لفظ دعا، با عناويني مانند “کتابسر” ، “ران نويس” ، “کيتاب بازکون” و … قابل شناسايي است.
اشخاصياز قديم ايام، حرفه و کارشان دعاگري بود که نسل اندرنسل به شخص بعدي منتقل ميگرديد. مردم براي اين که مشکلات روحي و جسميخود را بهبود بخشند، هيچ دستآويزي بهتر از دعا نميتوانستند پيدا کنند. به دليل اين که دعانويس يا ملا، هميشه در دسترس بود و پول زيادي نيز دريافت نميکرد.
بشر آن روز، به دليل قّلت امکانات و اطلاعات، کمي قشر روشن فکر و آگاه، مخصوصاً در روستاها براي رفع مشکلات خود و ارضاي خاطر نفساني، دست به کارهايي ميزد که منجر به باور و اعتقاد در اشخاص ميگرديد و به مرور زمان تداوم اين طرز تفکر به قشر جوان انتقال داده ميشد، و اين حال و هواي خرافه پرستي و اعتقادات سست و بيمورد تا سالهاي سال بشر را به خود مشغول داشت.
“در سرزمين گيلان هم، باورها که هنوز رگ و ريشههاي کهن را در خود دارند، در کنار اعتقادات دورههاي بعدي تا امروز استمرار يافتهاند و در موارد بسيار اين تلقين کهنه و نو بسي جاندار شده است. کهنههايي که خود را با نو همساز و هماهنگ کردهاند و تا امروز به حياتشان ادامه دادهاند، جلوههاي زيبايي از جريان انديشه گرديدهاند، به تار و پود فرهنگ مردم جان بخشيده شيريني و لطفي دلچسب دادهاند.
در جهان باورها رابط? انسان با محيط خود شکلي خاص پيدا ميکند. سنگ، کوه، آب، گياه، زمين، آسمان و هر آنچه در پهنه هستي است، جان ميگيرد و با انسان به سخن در ميآيد. انسان و هم? پديدهها به هم خشم ميگيرند، نفرين ميکنند، شادي ميبخشند و در واقع با هم زندگي ميکنند.
(اصلاح عرباني، 1380: 425)
بنابراين باورها، نَمودي از نحوه انديشگاني و جهان بيني قوم گيلک را در برههة خاصي از زمان نشان ميدهد. اما آنچه که اين زبانزد بيشتر بر آن تاکيد دارد، کمک و ياري است يعني انسانها تا زماني که احساس نياز و خواستن در وجودشان متبلور نشود به کسي سر تعظيم فرود نميآورند، همين که جوهر نياز در وجودشان هويدا گشت آن وقت است که احساس نياز ميکنند.

? تي مورغانه همساده شينه ، تي کت کتاز امي شينه .
تخم مرغ تو متعلق به همسايه است، آوازش به ما ميرسد.
ti murq?n? hams?d? ?in? ti kat kat?z ami ?in?

– زبانزده بيانگر اين موضوع است که شخص تلاش و کوشش را انجام ميدهد، ولي به جاي اينکه خودش از بهره آن استفاده نمايد، فقط آثار آن تلاش خستگي و فرسودگي نصيبش ميگردد.
– کار کردن خر و خوردن يابو
– خوش خوشونت با اونا، غم و غصهات پيش ماست.
– استفاده از صنايع بديعي ذکر جزء اراده کل.
– از همسايه جز سروصدا چيزي نصيب ما نميشود.

? کَلَ پِيچا گب اَمرَا، وارش، نايا. با حرف گربة نر، باران نميبارد.
kal? pi?? gab? amra v?r?? naya.

– اين زبانزد به انسانهايي که عاطفه و خوي انسانيت خودشان را از دست ميدهند و به خوي حيوانيت بدل ميشوند اشاره دارد.
– همچنين ميتواند اشاره به يکي از آيات قرآن نيز داشته باشند. “کَلالانعام بَل هُم اَضّل20”
– آدم گرسنه دين و ايمان ندارد.
– حديث از پيامبراکرم (ص)” من لَا معاش له لا معادَ لَه21″
– آن چه شيران را کند روبه مزاج احتياج است احتياج است احتياج

? پوشتَه سَرَ مورده، گب نوازَن. پشت سر مرده ، سخني نگو.
pu?t? s?r murd? gab nav?zan.

– اين زبانزده نقش غيبت را در جامعه نشان ميدهد. شخص در غياب ديگري شروع به بدگويي ميکند، در حالي که در حضور وي از گفتن همان سخنان امتناع ميورزد. غيبت از جمله اخلاقيات زشت و ناپسند است که در تمامي جوامع مورد مذمت قرار گرفته است. به ويژه در اسلام تا آن حد که در قرآن و احاديث نبوي جزو گناهان کبيره محسوب ميگردد.
– “الغيبتُ اَشّدَ ِمن الِزّناء22.”
– عيب رندان مکن اي زاهد پاکيزه سرشت که گناه دگران بر تو نخواهند نوشت
من اگرنيکم و گربد تو برو خودرا باش هرکسي آن درود عاقبت کار که کشت
(ديوان حافظ)
– اين زبانزد قداست انسان را حتي بعد از مرگ بيان ميکند و توصيه ميکند که بعد از مرگ همنوع خود، نبايد وي را به بدي ياد بکني.

4-1-5 زبانزدهاياخلاقيبارويکرد اخلاق اجتماعي
? بومُردَه گو، تراز23 نَدارَه. گاو مرده تراز ندارد.
bu murd? go t?r?z nedar?.

– اين زبانزد در جايي کاربرد دارد، که شخص با رفيق خودش بر سر چيزي با هم به توافق ميرسند، و تعهد ميکنند در صورت تحقق آن عمل به قول يکديگر وفا کنند؛ در اين اثناء، رفيق آن شخص از قولي که داده بود بر ميگردد.
– نوعي حاشا کردن، زيرقول زدن.
– شتر ديدي، نديدي.

? شَأل بُوگوتَه: خُومُردن خُورَه غَم نيه ، مُردُومَ چُو فکُون، چُوفکون، مَرهَ غَمه .
شغال گفت: غم مردن خود را ندارم ، از بگو مگوي

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه ارشد درباره آزمون و خطا، ناخودآگاه Next Entries منبع پایان نامه ارشد درباره ازدواج مجدد، خانواده گسترده