منبع پایان نامه ارشد درباره سازنده گرایی، روان شناختی، زمینه اجتماعی

دانلود پایان نامه ارشد

فراگیر بکار می روند.
5-یادگیری در تجارب اجتماعی ریشه دارد (کرمی، 1390: 90).
همزمان با روي كار آمدن نظريه هاي سازنده گرايي متخصصان تعليم و تربيت به طراحي محيط هاي يادگيري كلاسي بر اساس اصول و فرضیه های سازنده گرایی روی آوردند (آلدریچ، فریسر، تیلور و چن، 2000به نقل از اردهائی و همکاران، 1391). بر اساس دیدگاه آنان، محیط های یادگیری كه بر اساس اصول سازنده گرايي بنا شده باشد، محيط يادگيري مناسبي براي كلاسهاي درس است. اين بررسي ها نشان مي دهند كه محيط هاي يادگيري حداقل بايد از 5 ويژگي برخوردار باشند. اين ويژگي ها عبارتند از :
الف) ارتباط شخصي : اين ويژگي ميزان ارتباط علوم مدرسه با تجارب خارج از مدرسه دانش آموزان را نشان مي دهد. لذا، طبق اين ويژگي معلمّان بايستي از تجارب روزمره دانش آموزان به عنوان زمينه ي معناداري براي رشد دانش علمي آنها استفاده كنند.
ب) عدم قطعيت: يكي از فرضهاي اساسي ديدگاه سازنده گرايي اين است كه دانش نسبي و حاصل استدلال شخصي است. لذا، معلمّان بايستي فرصتهايي براي دانش آموزان فراهم كنند تا دانش علمي خود را كشف كنند و از لحاظ فرهنگي و اجتماعي در مورد آنها داوري كنند.
ج) مذاكره با دانش آموز: اگرچه مذاكرات بين معلّم و دانش آموز داراي اهميت است. اما در محيط هاي يادگيري سازنده گرا به معلّمان توصيه مي شود كه با استفاده از راهبردهاي آموزشي مناسب مذاكرات بين دانش آموزان را بعنوان فعاليت اصلي كلاس ارتقاء دهند. اين ويژگي، نشان مي دهد كه تا چه ميزان روشهاي آموزشي معلّم به دانش آموزان فرصت مي دهد تا انديشه هايشان را براي ديگر دانش آموزان توضيح دهند و ديگران آن انديشه ها را مورد قضاوت قرار دهند و خود نيز با دقت به انديشه هاي دانش آموزان ديگر گوش دهند و روي سودمندي آنها تأمل كنند.
د) نظارت مشترك: طبق ديدگاه سازنده گرايي ما مي خواهيم دانش آموزان فرصت هايي داشته باشند تا به صورت يادگيرندگان خودسامان درآيند. لذا، معلّمان بايستي فرصتهايي براي دانش آموزان فراهم كنند تا بتوانند تا حدودي بر يادگيري شان نظارت داشته باشند. اين ويژگي نشان مي دهد كه تا چه ميزان از دانش آموزان خواسته مي شود در همراهي با معلّم بر محيط يادگيري نظارت داشته باشند مثلاً، در تعيين اهداف يادگيري خودشان، طراحي و مديريت فعاليت هاي يادگيري خودشان، تعيين و اجراي ملاكهاي سنجش.
بيان انتقادي: طبق ديدگاه نظريه انتقادي، معلمّان بايستي در مقابل ايرادهاي دانش آموزان انتقادپذير باشند تا نگرش هاي انتقادي دانش آموزان نسبت به فعاليت هاي يادگيري و آموزش، رشد يابد. اين ويژگي نشان مي دهد كه تا چه ميزان جو حاكم بر كلاس به دانش آموزان اجازه مي دهد تا در مورد روشها و برنامه هاي آموزشي معلّم سؤال كنند و هرگونه دل نگراني در مورد موانع يادگيري شان را بيان كنند (برزگر و همکاران، 1392: 1-3).
به طور كلي، در محيط يادگيري سازنده گرا معلّمان نقش تسهيل گر را ايفا مي كنند و دانش آموزان را به رشد فكري تشويق مي كنند، دانش آموزان از دانش قبلي شان استفاده مي كنند و در ضمنِ رشد فهم شان نسبت به موضوعات علمي جديد، عميقاً روي نظرات دانش آموزان ديگر مي انديشند. لذا، طبق شواهد فلسفي و تربيتي مي توان نتيجه گرفت كه طراحي محيط هاي يادگيري طبق اصول و مفروضه هاي رويكرد سازنده گرايي بستر مناسبي براي رشد همه جانبه يادگيرندگان و آماده سازي آنها براي مقابله با چالش هاي زندگي امروزي مهيا مي سازد.
2-1-8-5-1-مبانی سازنده گرایی
به عقیده سازنده گرایان، یادگیرندگان واقعیت خویش را می سازند یا حداقل آن را مبتنی بر ادارک و تجربیات خود تفسیر می کنند. بنابراین دانش شخصی تابع تجربیات پیشین، ساختارهای ذهن و اعتقادات شخصی است که برای تفسیر اشیاء و وقایع مورد استفاده قرار می گیرد. آنچه یک شخص می داند در ادارک ازتجربیات فیزیکی و اجتماعی که به وسیله ذهن فهمیده می شود، ریشه دارد.
اگر هر فرد دیدگاه خودش را دباره واقعیت داشته باشد، ما چگونه می توانین به عنوان افراد یک جامعه با یکدیگر ارتباط برقرار کنیم و یا همزیستی کنیم؟ جوناسون این موضوع را در مقاله تکنولوژی فکر، به سوی ارتباط طراحی یک الگوی طراحی سازنده گرا مورد بحث قرار می دهد :” شاید شایعترین استنباط نادرست از سازنده گرایی این باشد که هر یک از مایک واقعیت بی همتا را می سازیم ، که آن واقعیت فقط در ذهن داننده است که این بدون شک به آنارشیسم ذهنی منجر می شود” (شیخی، 1381: 67). اگر نظریه های فلسفی و روان شناختی گذشته جستجو شود، ریشه های سازنده گرایی را در نوشته های افرادی مانند برونر، الریک نایسر، کانت، کوهن، دیویی و هابرماس می توان یافت. بیشترین تاثیر در کار پیاژه بود که به وسیله فون گلاسرزفیلد تفسیر و توسعه یافت (همان).
2-1-8-5-2-مفروضات سازنده گرایی
1-دانش از تجربه ساخته می شود.
2-یادگیری فرایند تفسیر شخصی از جهان است.
3-یادگیری فرایندی فعال است که با ایجاد معنی مبتنی بر تجربه توسعه می یابد.
4-یادگیری باید در محیطی واقعی باشد و با تکلیف در هم تنیده شود نه اینکه فعالیت مجزا باشد (امریل، 1997 به نقل از اردهائی و همکاران، 1391).
2-1-8-5-3-سازنده گرایی و طراحی آموزشی
پیشرفت های تکنولوژی سال های 1980 و 1990 طراحان را قادر ساخت به رویکردی سازنده گرایانه تر از تدریس روی آورند. یکی از ابزارهای مفید برای طراحان اینترنت و ابر رسانه هاست. زیرا امکان طراحی شاخه ای را به جای قالب خطی از تدریس می دهد. هایپرلینکس به یادگیرندگان اجازه کنترل می دهد که این امر برای یادگیری سازنده گرایی حیاتی است. به هر حال این نگرانی وجود دارد که یادگیرنده تازه کار در دنیار ابررسانه گم شود. برای اشاره به این نگرانی جوناسون و مک آلیس خاطر نشان کرده اند که کسب دانش اولیه مستلزم انواع گوناگون یادگیری است و این کسب دانش اولیه ممکن است به وسیله تدریس سنتی با پیامدهای یادگیری از قبل تعیین شده، تعامل آموزشی متوالی و ارزشیابی ملاک مدار به خدمت گرفته شود در حالیکه مرحله دوم پیشرفته ی کسب دانش، مورد درخواست محیط سازنده گرا می باشد.
2-1-8-5-4-نقش زبان در یادگیری دانش
زبان مبنایی بوم شناسی دارد که شیوه های رشد مفهومی و مفهومی فردی را شکل می دهد. علاوه بر این استدلال ویگوتسکی مبنی بر اینکه زبان واسطه و میانجی تفکر سطح بالاست، مورد چالش مربیانی قرار گرفته است که نقش حیاتی زبان را در فرایند یاددهی-یادگیری مورد بررسی مجدد قرار داده اند. بر اساس نظریه ویگوتسکی، زبان به عنوان یک ابزار روان شناختی ایفای نقش می کند که تغییر اساسی را در کارکرد ذهن موجب می شود. در بین کارکردهای زبان آنهایی که به کارکرد ذهنی زبان مربوط هستند برای مربیان خصوصا مربیان ریاضی و علوم، بینش وسیعی مهیا کرده اند. ویگوتسکی اعتقاد دارد که گفتار نه تنها به عنوان شیوه ای برای ارتباط کودکان می باشد بلکه برای یادگیری مستقیم فعال خدمت می کند (شیخی، 1381: 68).
گفتار کودک همانند نقش عمل در رسیدن به هدف مهم است. کودکان نه تنها درباره آنچه انجام می دهند سخن می گویند، بلکه گفتار و عمل آن بخشی از کارکرد روان شناختی است که به سوی راه حل مساله جهت داده شده است.
سازنده گرایی که به نقش زبان در یادگیری تاکید می کند، در تعامل رفتارگرایی بر زبان به عنوان محرکی تاکید می ورزد که راهبردهای تدریس مربیان را به سوی کاربرد زبان به عنوان ابزاری در فرایندهای ساخت معنی دانش آموزان تغییر داده است (همان).
2-1-8-5-5-سازنده گرایی اجتماعی
کار ویگوتسکی مبنایی را برای سازنده گرایی اجتماعی در محیط های تربیتی شکل داده است. به ویژه تاکید او بر نقش دیگران یا زمینه اجتماعی در یادگیری، مربیان را وادار کرده است تا حوزه یادگیری به عنوان فرایند فردی را مورد بازنگری قرار دهند.
بر اساس نظر ویگوتسکی، با کمک دیگران درون دنیای فرد فهمیده می شود. این فعل و انفعال پیوسته بین فرد و دیگران به وسیله ویگوتسکی تحت عنوان دامنه تقریبی رشد توصیف شده است. بنابر تعریف وی دامنه تقریبی رشد توانایی عقلانی فرد است که موجب پیشرفت وی می شود. طی این فرایند یک فرد به وسیله همسال تواناتر یا بزرگسال دیگر جهت داده می شود. برای سازنده گرایان اجتماعی، فرایند دانستن، ریشه درتعامل اجتماعی دارد. یعنی اینکه دانش فرد از جهان-که به تجربیات شخصی او محدود گردیده است-از طریق تعامل با دیگران میانجی می شود. بنابراین دانش هرگز منفعلانه به دست نمی آید زیرا نو وتازگی فقط از طریق جذب ساختار شناختی به موضوع تجربه شده ای که قبلا وجود داشته است، حاصل می شود. در واقع یک تجربه تازه و نو درک نمی شود، مگر آنکه آشفتگی نسبی را در نتیجه مورد انتظار ایجاد کند. فقط در چنین شرایطی ممکن است تجربه به انطباق منجر شود و بنابراین ساختار مفهومی بدیع مجددا یک تعامل نسبی را اییجاد می کند. تاکید بر این نکته ضروری است که تکراری ترین منبع پریشانی برای موضوع شناختی رشد کننده تعامل با دیگران است (شیخی، 1381: 69).
بنابراین به طور کلی، در رویکرد اجتماعی سازنده گرایی، تحول فرایند کامل کننده طبیعی، زیست شناختی و فرهنگی است که در تمامی افراد بدون توجه به سن، جنس، نژاد، طبقه اقتصادی-اجتماعی و فرهنگی که قرار گرفته اند، صورت می گیرد. تحول آدمی حاصل تعاملات اجتماعی یا هر زمینه اجتماعی است که بر اساس شرکت در گروه ها، معنای فرهنگی می یابد و حتی در فرد درونی می شود (ابراهیمی و حسین زاده، 1387: 67).
افراد، دانش خود را در تعامل با محیط می سازند و در این فرایند هم فرد و هم محیط تغییر می یابد. مدارس، مجامع اجتماعی-فرهنگی هستند که در آن تدریس و یادگیری صورت می گیرد. جایی که ابزارهای فرهنگی مانند خواندن، نوشتن، ریاضیات و انواع گفت و شنودهای مفید صورت می گیرد . در این دیدگاه فرض می شود که نظریه و عمل در خلاء انجام نمی شود و ابعاد فرهنگی بر آن تاثیر گذار است. هم دانش رسمی و موضوعات تدریس و هم نحوه ارائه، می تواند تحت تاثیر سابقه تاریخی و محیط فرهنگی که آنها را به وجود آورده است، قرار گیرد. د رحال حاضر تحت تاثیر نظریه سازندگی یادگیری محیط های آموزشی به وجود آمده است که اهمیت پاره ای از زمینه ها یا اقدامات متفاوت از گذشته را مورد تائید قرار می دهد (همان).
با توجه به مطالبی که پیشتر بیان شد، می توان نتیجه گرفت که رویکرد سازنده گرایی در امر یادگیری و آموزش دانش آموزان با تغییر نقش معلمان و همچنین تغییر نقش دانش آموزان، اثر مفید و موثری در تحول و اداره محیط های آموزشی دارد. اثرات مثبت و راهبردهای سازنده گرایی در جداول زیر نشان داده شده است :
جدول2.رویکرد سازنده گرایی و تغییر رفتارهای آموزشی (کیت تری، 2001)
رویکرد سازنده گرایی
تاکید کمتر
تاکید بیشتر
با تمام دانش آموزان یکسان رفتار شود و به آنها پاسخ داده شود.
بنا به درک و علایق، نقاط قوت و ضعف و نیازهای کودک با آنها تعامل صورت می گیرد.
تمرکز بر کسب اطلاعات توسط دانش آموزان
تمرکز بر درک دانش آموزان و کاربرد دانش علمی، ایده ها و فرایندهای کند و کاو است.
به شدت از برنامه درسی پیروی شود.
انتخاب و انطباق برنامه درسی با موفقیت یادگیری و شرایط یادگیرندگان
ارائه دانش علمی از طریق سخنرانی، متن کتب و توضیحات
راهنمایی دانش آموزان به کندو و کاو فعال و گسترده علمی
پرسیدن به همراه گرفتن گزارش از دانش آموز
ایجاد فرصت هایی برای بحث و گفتگوهای علمی در بین دانش آموزان
آزمون دانش آموز برای تعیین اطلاعات واقعی در پایان هر فصل
ارزیابی مستمر از درک دانش آموزان
حفظ مسئولیت و اقتدار معلم
شریک شدن در مسئولیت یادگیری با دانش آموزان
حمایت از رقابت
حمایت از جمع کلاس درس با مشارکت و تقسیم مسئولیت و محترم شمردن یکایک دانش آموزان
کار انفرادی
کار با همدیگر و با معلم برای افزایش درک مفاهیم

سازنده گرایی و تغییر نقش معلم
نقش گذشته یا حال
نقش معلم تحت تاثیر سازنده گرایی
گوینده اطلاعات: دانای کلاس
تسهیل کننده یادگیری: راهنمایی در کنار
معلم

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه ارشد درباره یشرفت تحصیلی، پیشرفت تحصیلی، نظام آموزشی Next Entries منبع پایان نامه ارشد درباره فناوری اطلاعات، نابرابری ها، سازنده گرایی