منبع پایان نامه ارشد درباره سازمان ملل، آمادگی الکترونیکی، ارزیابی آمادگی

دانلود پایان نامه ارشد

مفهومي و متدولوژيکي که از طريق آن شاخص هاي آماري استفاده شده براي کنترل و الگوبرداري جامعهي اطلاعاتي در کشورهاي عضو اتحاديهي اروپا توسعه و آزمون مي شوند، ارائه کرده است. کنفرانس سازمان ملل در تجارت و توسعه در سال 2003 گزارشي با نام «شاخص هاي توسعهي فناوري اطلاعات و ارتباطات» را با هدف کمک به شناسايي موضوعات علمي و فناوري موجود، با تاکيد خاص بر تاثير آن ها در کشورهاي در حال توسعه، ارائه داد. بانک جهاني در سال 2005 مدل «متدولوژي ارزيابي دانش» را با هدف کمک به کشورها براي شناخت مشکلات و فرصت هايي که با آن مواجه اند، ارائه کرد. انجمن ملل جنوب شرقي آسيا مدل خود را با هدف شناخت سطح آمادگي الکترونيکي کشورهاي جنوب شرقي آسيا و ارائهي راهکارهايي براي کاهش شکاف ها ارائه کرده است(حنفي زاده و همکاران، 1387).
علي رغم تعدد تعاريف ارائه شده براي آمادگي الکترونيکي، مدل هاي مختلف به طور متوسط سطوح توسعهي زيرساخت، اتصال، دسترسي به اينترنت، خدمات و کاربردها، سرعت شبکه، کيفيت دسترسي به شبکه، سياست هاي فناوري اطلاعات و ارتباطات، برنامه هاي آموزشي فناوري اطلاعات و ارتباطات، منابع انساني، سواد رايانهيي و محتواي مرتبط را اندازه گيري کرده، و بر اين ابعاد متمرکزند(Mutula & Van Brakel, 2006).
تحقيقات در زمينه ي ارزيابي آمادگي الکترونيکي بيشتر در حوزه کشور و منطقه بوده است و در زمينه ي ارزيابي آمادگي الکترونيکي در سازمان ها تعداد معدودي وجود دارد. به عنوان مثال جوتلا و همکاران در سال 200226 يک مدل مفهومي از آمادگي الکترونيکي در سازمان هاي با اندازه کوچک و متوسط را ارائه کرده اند(Jutla, Bodorik & Dhaliwal, 2002). علاوه بر اين فتحيان و همکاران در سال 2008 مدل ارزيابي آمادگي الکترونيکي در سازمان هاي با اندازه کوچک و متوسط در ايران را ارائه داده اند (Fathian, Akhavan & Hoorila, 2008). حنفي زاده و همکاران در سال 2009 در مقاله اي تحت عنوان “موافقان و مخالفان شکاف ديجيتالي و ارزيابي آمادگي الکترونيکي” به بررسي مدل هاي شکاف ديجيتالي و آمادگي الکترونيکي با توجه به تعاريف و متدولوژي هاي آنها پرداخته اند و نقاط قوت و ضعف آنها را شناسايي کرده اند. همچنين با بررسي عميق ادبيات تحقيق در اين مقاله يک مدل جامع ارزيابي آمادگي الکترونيکي براي سازمان هاي با اندازه کوچک و متوسط ارائه شده است که مي توان از آن به عنوان مبنا و استاندارد براي ارزيابي آمادگي الکترونيکي استفاده کرد(Hanafizadeh, M. R ,Hanafizadeh, P & Saghaei 2009).
2-1-3- اهداف آمادگي الكترونيكي
بسته به اينكه هدف از ارزيابي آمادگي الكترونيكي چه باشد، تمركز مدل اندازه گيري نيز متفاوت است(Budhiraja,2002).
زيرساخت‌هاي الكترونيكي27
اگر هدف ارزيابي بر زيرساخت‌هاي الكترونيكي متمركز است، بنابراين تمركز بايد بر نهادها، سخت‌افزار و نرم‌افزار باشد. دراينجا آمادگي الكترونيكي برابر است با كامپيوترها و دسترسي‌ها. سخت‌افزار كامپيوتري و دسترسي به شبكه براي کسب آمادگي الکترونيکي و پركردن شكاف ديجيتالي ضروري است و دولت و فعاليت‌هاي بخش خصوصي بايد آنها را تامين كنند.
اقتصاد الكترونيكي28
اگر هدف ارزيابي بر تجارت الكترونيكي متمركز است، بنابراين تمركز بايد بر كسب و كار مبتني بر فاوا باشد. در اينجا آمادگي الكترونيكي برابر است با كامپيوترها، دسترسي و اقتصاد. سخت‌افزار كامپيوتري و دسترسي به شبكه براي آمادگي الكترونيكي ضروري هستند اما بازار است كه اين مسأله را به تنهايي حل خواهد كرد.
جامعة الكترونيكي29
اگر هدف ارزيابي بر جامعه متمركز است، بنابراين تمركز بايد بر جامعه‌اي كامل باشد. در اينجا آمادگي الكترونيكي نيازمند سواد اوليه، حداقل ثروت، بهداشت و ساير مسائل اجتماعي است كه بايستي درابتدا مورد توجه قرار گيرد. كامپيوترها مهم هستند اما تا مسائل فوق مورد توجه قرار نگيرند، هيچ چيزي يك جامعه را از نظر الکترونيکي آماده نخواهد كرد.
ادارة الكترونيكي30
اگر هدف ارزيابي بر ادارة الكترونيكي متمركز است، بنابراين تمركز بايد بر مهندسي مجدد فرايندهاي31 دولتي و استفاده از ابزارهاي سريع‌تر و شفا‌ف‌تر براي تحويل خدمات دولتي به شهروندان قرار گيرد. دراينجا، آمادگي الكترونيكي برابر است با كامپيوترها و دسترسي و استفادة مؤثر از آنها. سخت افزار و دسترسي به تنهايي براي کسب آمادگي الکترونيکي كافي نيست، بلكه بايد برنامه‌هاي آموزشي وسيع، محتواي محلي، بخش فاواي محلي و يك مهندسي مجدد فرايندهاي تجاري در كنار آن وجود داشته باشد.
2-2- بخش دوم- تشريح مدل هاي ارزيابي آمادگي الكترونيكي
در عصر اطلاعات، ارزيابي آمادگي الکترونيکي به‌منظور برنامه‌ريزي براي توسعة قابليت‌هاي لازم (از جنبه‌هاي مختلف فني و سازماني)، به‌طور روز افزوني اهميت پيدا مي‌کند. به همين دليل، تاکنون چندين ابزار مختلف ارزيابي آمادگي الکترونيکي توسط شرکت‌هاي مشاوره‌اي و دانشگاه‌ها عرضه و به‌کار گرفته شده است. گرچه در ظاهر همة اين ابزارها به دنبال ارزيابي آمادگي الکترونيکي هستند، اما با توجه به تعاريف مختلفي که از اين مفهوم ارائه مي‌کنند و نيز اهداف و جهت‌گيري‌هاي مختلفي که مدنظر قرار مي‌دهند و همچنين روش‌هاي متفاوتي که براي اين ارزيابي مورد استفاده قرار مي‌دهند کاملاً از يکديگر متمايز مي‌شوند.
آمادگي الكترونيكي يك مفهوم نسبتاً جديدي است كه به واسطة نفوذ سريع اينترنت در سراسر جهان و پيشرفت چشمگير استفاده از فناوري اطلاعات در كسب و كار و صنعت، توسعه يافته است(Mutula, 2006). مفهوم آمادگي الكترونيكي به جهت فراهم آوردن يك چارچوب يكپارچه براي ارزيابي وسعت و عمق شكاف ديجيتالي ميان كشورهاي توسعه يافته، در حال توسعه و توسعه نيافته در اواخر دهه 1990 شكل گرفت. اولين تلاشها براي تعريف آمادگي الكترونيكي در سال 1998 بوسيله پروژه خط مشي سيستم‌هاي كامپيوتري انجام گرفت. اين تعريف اولين ابزار ارزيابي آمادگي الكترونيكي معروف به راهنماي آمادگي براي زندگي در دنياي شبكه اي را توسعه داد(Mutula, 2006). پس از توسعه اولين ابزار ارزيابي آمادگي الكترونيكي، چندين ابزار ارزيابي توسط آژانسهاي توسعه اي، سازمانهاي تحقيقاتي، دانشگاهها، شركتهاي تجاري و افراد به وجود آمده است. بعضي از سازمانهاي پيشرو در امر توسعه ابزارهاي ارزيابي آمادگي الكترونيكي، عبارتند از:
سازمان بين المللي مك كانل32 با ابزاري به نام آمادگي؟ شبكه. رو33 ((McConnell, 2000
مركز توسعه بين المللي دانشگاه هاروارد34 با ابزاري به نام شاخص آمادگي شبكه35 (CID, 2000)
موسسه اكونوميست36 با ابزاري به نام رتبه بندي هاي آمادگي الكترونيكي37 (EIU,2001)
كنفرانس سازمان ملل در توسعه و تجارت38 با ابزاري به نام شاخص توسعه فناوري اطلاعات و ارتباطات39 (UNCTAD, 2003)
گروه موزاييك40 با ابزاري به نام چارچوبي براي ارزيابي انتشار اينترنت41 (Wolcott,1996)
در يك نگاه كلي، هر کدام از اين مدل‌ها ميزان آمادگي يک جامعه را در بهره‌بردن از فناوري‌ اطلاعات و كسب و كار الکترونيکي نشان مي‌دهند. اما در نگاهي دقيق‌تر، اين مدل‌ها از تعاريف بسيار گسترده و متنوع و روش‌هاي سنجش متفاوتي براي وضعيت فناوري اطلاعات استفاده مي‌کنند. مثلاً مدل دانشگاه هاروارد به چگونگي استفادة رايج از فناوري‌هاي اطلاعات و ارتباطات در يک جامعه نظر دارد، در حاليکه روش APEC بر سياست‌هاي دولت براي كسب و كار الکترونيکي تمرکز مي‌کند. در اين جا، به شرح مختصر مدل‌هاي مختلف موجود و آنچه آنها مي‌سنجد پرداخته مي‌شود.
دربارة هر مدل ارزيابي سعي مي‌شود به مباحثي چون هدف از ارائة مدل، معيارهاي سنجش، تعريف آمادگي الكترونيكي، نحوة انجام ارزيابي و نوع نتيجه‌گيري در آن مدل اشاره شود. البته بايد بخاطر داشت كه تعداد مدل‌هاي آماده استفاده براي ارزيابي وضعيت آمادگي الکترونيکي ملت‌ها محدود است، چرا که سازمان‌هاي اندکي روش‌هاي ارزيابي خود را در اختيار سايرين گذارده‌اند. اما تنوع گسترده‌اي از گزارش‌ها و منابع ديگر وجود دارد که با کار مجدد روي آنها به «مدل ارزيابي» تبديل مي‌شوند که شامل مقالات وضعيتي و نتايج مشاهده‌ها هستند. در اين جا، تنها نمونه‌اي از مدل‌هاي موجود پوشش داده شده است و بنابراين آنهايي انتخاب شده‌اند که شهرت گسترده‌تري دارند و يا ديدگاه يا روش يگانه‌اي را ارائه کرده‌اند.
مدلهاي ارزيابي آمادگي الكترونيكي حوزه هاي متفاوتي مانند دولت الكترونيكي، كسب و كار الكترونيكي، آموزش الكترونيكي و غيره را مورد سنجش قرار مي دهند. در ادامه با توجه به اينكه اين تحقيق بر ارزيابي آمادگي الكترونيكي سازماني تمركز دارد، به تفضيل مرور ادبيات ابزارهاي ارزيابي آمادگي الكترونيكي آورده شده است.
2-2-1- مدل های ارزیابی آمادگی الکترونیکی در سطح ملی
2-2-1-1- راهنماي Readiness CSPP42 براي زندگي در يك دنياي شبكه‌اي43
پروژة سياست‌گذاري سيستم‌هاي كامپيوتري (CSPP) اين راهنما را تهيه كرده است. اين راهنما در سال 1998 منتشر شده است(CSPP, 1998). CSPP يك گروه مدافع سياست‌هاي عمومي بوده و شامل رئيسان و مديران اجرايي شركت‌هاي فناوري‌ اطلاعات آمريكا مي‌باشد.
هدف
اين مدل خود ارزياب براي کمک به افراد و جوامع در تشخيص اين امر طراحي شده است که تا چه ميزان براي مشارکت در «دنياي شبکه‌اي» آمادگي دارند.
معيارهاي سنجش
اين ابزار به سنجش ميزان رواج و ادغام فناوري‌هاي اطلاعات و ارتباطات در منازل، مدارس، كسب و كارها، مراكز درماني و رفاهي و ادارات دولتي مي‌پردازد. اين ابزار به رقابت ميان ارائه‌كنندگان خدمات ارتباطي، سرعت دسترسي و سياست‌هاي دولت اهميت بيشتري مي‌دهد. سنجه‌هاي اين ابزار به پنج دسته تقسيم مي‌شوند:
زيرساخت
دسترسي
کاربردها و خدمات
اقتصاد
توانمندسازها (مانند خط‌مشي، حريم خصوصي، امنيت، حضور دائم44)
تعريف « آمادگي الکترونيکي» در اين راهنما
يك جامعة با آمادگي الکترونيکي، داراي سرعت بالاي دسترسي در يك بازار رقابتي بوده و دسترسي ثابت به كاربردهاي فاوا در مدارس، ادارات دولتي، فعاليت‌هاي كاري، مراكز درماني و خانه‌ها وجود دارد. حفظ حريم خصوصي كاربر و امنيت اتصال وجود داشته و سياست‌هاي دولت در جهت طرفداري از افزايش و توسعة دسترسي و استفاده از شبكه در سطح جامعه است.
نحوة اجرا
راهنماي CSPP Readiness مجموعهاي از 23 سؤال در مورد جامعه را از اعضاي جامعه، مطرح مي‌كند. براي هر سؤال، كاربران از چهار گزينه كه به‌صورت صعودي مراحل توسعه و گسترش را در جامعه نشان مي‌دهند يكي را انتخاب مي‌كند. اين 23 سؤال در پنج دسته‌اي كه در بالا ذكر شده، گروه‌بندي مي‌شوند.
نحوة ارائة نتايج
نتيجة اين ارزيابي نمراتي است كه نشان‌دهندة يكي از چهار مرحله توسعه و گسترش در جامعة مورد نظر براي هر يك از پنج دستة فوق است. نمرة كلي براي جامعة مورد نظر را مي‌توان به‌سادگي با گرفتن ميانگين از نمرات فوق بدست آورد.
2-2-1-2- 45CID Readiness براي جهان شبكه‌اي(راهنمايي براي كشورهاي در حال توسعه)
مركز توسعة بينالمللي در دانشگاه هاروارد اين راهنما را ارائه كرده است. اين راهنما در سال 2000 ارائه شده است. منشا آن، راهنماي CSPP است كه پيشتر توضيح داده شد(CID, 2000).
هدف
اين راهنما به‌صورت سيستماتيك، ارزيابي حاصل از فاكتورهاي بي‌شماري را كه ميزان آمادگي را براي جهان شبكهاي در كشورهاي در حال توسعه نشان ميدهند، سازماندهي مي‌كند. اين ارزيابي به‌صورت مبنايي براي طرح‌ها و تحليل‌هاي آتي مورد استفاده قرار ميگيرد.
معيارهاي سنجش
اين راهنما 19 دسته متفاوت را شامل دسترسي، سرعت، و کيفيت دسترسي به شبکه، استفاده از فاوا در مدارس، محل کار، اقتصاد، دولت، و زندگي روزمره، خط‌مشي فاوا، برنامه‌هاي آموزشي فاوا و تنوع سازماني و محتواي برخط46 مربوط مي‌سنجد.
تعريف « آمادگي الکترونيکي» در اين راهنما
يك جامعة داراي آمادگي الکترونيکي، جامعهاي است كه داراي زيرساخت‌هاي فيزيكي لازم

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد رایگان با موضوع احساس عدالت، اعتبار سازه Next Entries منبع پایان نامه ارشد درباره تجارت آزاد، عصر اطلاعات، خطوط تلفن