منبع پایان نامه ارشد درباره دانشگاه تهران، تخت جمشید، الگو برداری، طراحی معماری

دانلود پایان نامه ارشد

«معماری ایران در دو راهه سبک ملی و جدید»، درصدد آشتی دادن سنن ایرانی با معماری مدرن بود و عمده نقد او از التقاط گرایی معماری هم عصر خود، برداشت و تقلید کورکورانه آن از فرم های گذشته بود276. میراث سبک وارطان را میتوان در عدم استفاده از تقارن، رعایت اصول عقلانی و عملی، خالص گرایی فرمها و کنش متقابل و جسورانه حجم و فضای فرمها، پنجره های افقی به سبک معماری لوکوبوزیه، ایجاد خم در نبش ساختمانهای دونبش، نما و پیشآمدگی و روکارسازیهای سیمانی آمیخته بارنگهای مختلف، پلکانهای معلق، لبههای سیمانی بالای پنجرهها، دور ساده سقف یا به اصطلاح «چفتهی وارطان» یافت.
5-5-3-گابریل گورکیان
گابریل گورکیان در سال 1279ه.ش در شهر استانبول به دنیا آمد. در همان سال نیز خانواده وی به ایران مهاجرت کرد. وی پس از طی تحصیلات ابتدایی در تهران، در سن ده سالگی برای ادامه تحصیل به وین فرستاده شد و پس از چندی به مدرسه معماری آکادمی هنرهای کاربردی وین وارد شد. او بعد از اتمام تحصیلات خود در سال 1301ه.ش در پاریس اقامت گزید و به حرفه معماری پرداخت. گورکیان در سال 1312ه.ش به ایران بازگشت و تا سال 1316ه.ش در ایران بود. او طی 4 سال اقامت در تهران، علاوه بر ریاست دفتر معماری شهرداری تهران، آثار قابل توجهی از خود به یادگار گذاشت که از آن میان میتوان به مواردی از این دست اشاره کرد: طرح کاخ وزارت دادگستری (شروع ساخت 1316ه.ش و افتتاح در 18 آذرماه سال 1325ه.ش)، طرح ساختمان وزارت امور خارجه (شروع ساخت اسفند ماه سال 1312ه.ش در اردیبهشت ماه سال 1318ه.ش)، طرح ساختمان وزارت صنایع (1315ه.ش)، آمفی تئاتر مدرسه نظام (1312ه.ش)، طرح باشگاه افسران (شروع ساخت در سال 1310ه.ش و اتمام آن در سوم اسفند ماه سال 1316ه.ش)، طرح توسط وارطان هوانسیان به اتمام رسید. او بعد از ترک ایران در سال 1316ه.ش، مدتی در انگلستان و پس از آن در فرانسه اقامت و فعالیت داشت. در سال 1327ه.ش به آمریکا رفت و علاوه بر طراحی معماری در انستیتوی پلی تکنیک آلاباما در دانشگاه ایلینوی به تدریس پرداخت. او در سال 1349ه.ش در فرانسه در گذشت.277 گابریل گورکیان معماری مدرنیستی در سطح بین الملل بود. معماری او ریشه در کارها و اندیشههای سبک بین المللی کارهای یوزف هوفمان، لوکوربوزیه و آدولف لوس داشت، و به جرأت میتوان نوشت که معماری مدرن او تفاوت بنیادی با معماری همکاران مدرنیست خود در ایران داشته است.

5-5-4- محسن فروغی
محسن فروغی، دومین فرزند ذکور محمدعلی فروغی معروف به ذکاءالملک، به سال 1286ه.ش در تهران متولد شد. جهت ادامه تحصیل به فرانسه رفت. به سال 1313ه.ش در رشته معماری از این مدرسه فارغ التحصیل شد. در سال 1317ه.ش به ایران بازگشت. ابتدا در دانشسرای عالی و بعد در دانشکده فنی به تدریس تاریخ هنر و تاریخ معماری پرداخت. وی در سال 1319ه.ش با همکاری آندره گدار، دانشکده معماری و هنرهای زیبای دانشگاه تهران را تأسیس نمود. فروغی، معاون و رئیس کارگاه معماری آن دانشکده و پس از چندی از سوی شورای استادان به ریاست دانشکده برگزیده شد و قریب پانزده سال در آن سمت خدمت کرد. او در سال 1361ه.ش و در سن 75 سالگی در تهران در گذشت. از مهمترین کارهای معماری او می توان به موارد زیر اشاره کرد:
دانشکده ی حقوق دانشگاه تهران (1317ه.ش تا 1319ه.ش) با همکاری ماکسیم سیرو که بعداً از این طرح دانشکده برای دانشکده ادبیات نیز استفاده شد، وزارت دارایی، شرکت تعاونی دولتی به نام تعاون و مصرف، آرامگاه رضاشاه با همکاری علی اکبر صادق و کیقبادظفر بختیار (اتمام ساخت در سال 1329ه.ش و در سال 1358ه.ش تخریب شد)، آرمگاه سعدی با همکاری علی اکبر صادق (شروع ساخت در سال 1328ه.ش و اتمام آن در فروردین ماه سال 1330ه.ش)، آرامگاه بابا طاهر در همدان (شروع ساخت در سال 1346ه.ش و اتمام آن در سال 1349ه.ش)، شعبه مرکزی بانک کشاورزی در تهران (1332 ه.ش)، ساختمان شعبه اصلی بانک مسکن در خیابان فردوسی تهران (ساخت بین سال های 1333ه.ش و 1335ه.ش)، و پروژههای زیادی برای بانک ملی از جمله بیمارستان بانک ملی در تهران، بانک ملی شعبه بازار تهران (طرح به سال 1320ه.ش و شروع ساخت در سال 1324ه.ش و اتمام آن در سال 1327ه.ش)، شعبه مرکزی بانک ملی در اصفهان (شروع ساخت در سال 1321ه.ش و اتمام آن در 24 آبان ماه سال 1323ه.ش) و در شهرهای شیراز و تبریز، خوابگاه دانشجویان در فرانسه با همکاری کلود پاران، آندره بلوک، حیدر قلی خان غیائی و کامران سپهبدی (1347ه.ش)، ساختمان مجلس سنا با همکاری آندره بلوک (مجسمه ساز) و حیدر قلی خان غیائی (اتمام ساخت در سال 1334ه.ش278)، محسن فروغی معمار مدرنیستی بود که در تاریخ و پیشینه فرهنگی ایران عشق میورزید. او برداشت فرمال و ظاهری از تاریخ را سطحی نگری همکاران جوان خود میدانست و بر این عقیده بود که رابطه ساختمانها را از نظر سبک و شکل میتوان به دو دسته تقیسم کرد: رابطه ظاهری به مانند ساختمانهای ساخته شده در ابتدای دوره شکلگیری معماری ساسانی است که با الگو برداری از معماری هخامنشی در صدد خلق شباهت بین معماری ساسانی و هخامنشی بودند. به زعم او نقش و نگارهای موجود درمعماری ساسانی، کپی فرمال از تزئینات هخامنشی است و هیچ وقت شکل گیری روح معماری هخامنشی در دوره ساسانی وجود نداشت. او در مورد تقلید ظاهری ساختمان ها در مقاله ای در مجله گلبانگ به سال 1340ه.ش چنین نوشت:
«از ابنیه امروز طهران ساختمان بانک ملی قدیم در خیابان فردوسی را میتوان به طور مثال ذکر کرد که یک طرح اروپایی است، ولی در آن چند ستون و دندانههائی بالای دیوارها از آثار هخامنشی اضافه شده است. قسمت عمده اطاقها بر خلاف عادت ایران به طرف مشرق و مغرب یعنی از گرمای تابستان و سرمای زمستان غیر قابل سکونت میباشد و حجم کلی نیز به هیچ یک از بناهای قدیم شباهت ندارد پس میتوان گفت رابطه آن با ساختمانهای قدیم ایران ظاهری است279.»
فروغی در مورد رابطه حقیقی سبک ساختمانهای معاصر با تاریخ و فرهنگ چنین نوشته است:
«اما رابطه حقیقی ممکن است بر عکس ظاهر نمایان نباشد یعنی ساختمان دارای روح ایرانی و مناسب با شرایط محلی باشد ولی چون در آن تزئینات قدیمی کاملا تقلید نشده در نظر اول جنبه ملی آن جلب توجه ننماید. شاید باعث تعجب شود اگر اظهار نمائیم که بنای جدید شرکت نفت در خیابان تخت جمشید که تمام طاقهای آن شمالی یا جنوبی با سایهبان پیشبینی شده که از آفتاب تابستان محفوظ بماند و از اشعه خورشیدی در زمستان استفاده نماید ایرانیتر از ساختمان شرکت فرش در خیابان فردوسی است که با ستونهای هخامنشی و زینتهای دیگر ایرانی مزین شده.280»
آنچه برای فروغی مهم بود، در نظر گرفتن شرایط اقلیمی و مصالح بناست. او عمده اختلافات سبک های معماری را در تغییر مصالح و نوع برخورد معمار با آن میداند. فروغی شرایط اقلیمی ایران را یکی از مهمترین عوامل تأثیر گذار در طراحی معماری میداند و بر این عقیده بود که:
«آفتاب در تمام دورههای تاریخ ساختمان در ایران یکی از مهمترین عوامل تأثیر در شکل و طرح بناها بوده است. باید در نظر گرفت که مثلاً در شهر طهران حرارت آفتاب در تابستان به پنجاه در جه سانتیگراد میرسد یعنی شعله مانند کورهای تمام روز دیوار و در پنجره را گرم میکند در تمام تاریخ ساختمان ایران سعی شده است از ورود آفتاب به داخل بنا یا تابیدن آن به دیوارها جلوگیری شود. چون در فصل تابستان اشعه آفتاب نزدیک به عمود است (موقع ظهر زاویه نزدیک بیست درجه با خط عمود دارد) از خیلی قدیم توسط ایوان و سایهبان سعی کردهاند بنا را از گرما محفوظ نگاه دارند. البته از ورود اشعه صبح و عصر که نزدیک به افقی است در نماهای شرقی و غربی با ایوان نمیتوان جلوگیری نمود. به همین جهت در تمام منازل مسکونی قدیم اطاقهای مهم به طرف جنوب و دارای ایوان بوده است و در سمت شرق و غرب پنجره وجود نداشته. در این بناها اگر تناسب ایوان و سایهبان صحیح باشد هم تابستان از گرما محفوظ میمانند و هم از اشعه خورشید در زمستان استفاده مینمایند.281»
5-5-5-حسین امانت
حسین امانت به سال 1321ه.ش در تهران به دنیا آمد. او بعد از گذراندن تحصیلات متوسطه وارد دانشکده هنرهای زیبا دانشگاه تهران و در سال 1354ه.ش در رشته معماری از این دانشکده فارغالتحصیل شد. از مهمترین کارهای او میتوان به مواردی از این دست اشاره کرد: سال 1350ه.ش که به سال 1353ه.ش دانشگاه صنعتی شریف (دانشگاه صنعتی سابق) با همکاری منوچهر ایران پور در تهران 1354ه.ش دانشکده مدیریت بازرگانی دانشگاه تهران 1359ه.ش ساختمان مرکزی میراث فرهنگی کل کشور در تهران. 282
5-6-بناهایی با عناصر و نشانههای باستان در دوره پهلوی (1357-1302ه.ش)

5-6-1-کاخ شهربانی
بنای شهربانی توسط قلیچ باغلیان طراحی شده و میرزاعلیخان، مهندس بلدیه، سمت نظارت فنی ساختمان را به عهده داشته است. این بنا در اوایل سال 1311ه.ش شروع و در سال 1316ه.ش به اتمام رسیده است. ساختمان کاخ شهربانی با مساحتی حدوداً بیست و دو هزار متر مربع ساخته شده است. پلان E شکل آن یادآور طرح های نئوکلاسیک اروپایی با عملکردی اداری است. ساختمان دارای یک زیرزمین و دو طبقه با ارتفاع زیاد است. ساختمان در مجموع چهار راه پله دارد که ارتباط طبقات مختلف را میسر میسازد. ساختار فضایی بنا متأثر از سازه مرسوم و سنتی آن دوره است. طبقه همکف و زیرزمین، سازهای از نوعی تاقی دارد و به طور مشخص از اتاق چهار بخش که از مشخصات دوره رضاشاهی است، استفاده شده است. سه دهنه تاق چهاربخش در تمام طول زیرزمین، فضایی شبستانی تشکیل میدهند که با تزئینات محدود و زیبای آجری پوشانده است. طبقات بالا، سازه قابی دارند. با توجه به ورود تیر آهن به ایران، سقف طبقه اول با تیر آهن ساخته شده است.283 ورودی اصلی بنا که در روی محور تقارن ساختمان بنا شده است در جبهه غربی آن قرار دارد، و دو ورودی دیگر، در انتهای بازوی جانبی در دو خیابان شمالی و جنوبی بنا واقع شدهاند. ورودی اصلی با شکوهترین قسمت بناست، و با الگو برداری از پلهها و ستونها و سرستونهای تخت جمشید طراحی و ساخته شده است. ستونها، سرستونها، تزئینات دور پنجرهها، از راه و کنگرههای این بنا که بهترین نمونه سبک ملی است، همه با استفاده از عناصر تزئینی کاخهای تخت جمشید ساخته شدهاند، اما نکته مهم استفاده گسترده از سیمان به عنوان مصالح اصلی تزئینات است. ردپای معماری دوره قاجار را هم درگره چینیهای چوبی بسیار ظریف پنجرهها میتوان دید. در پنجره گوشههای اصلی بنا از قوسهای جناغی که در معماری قاجار و پیش از آن مرسوم بوده، استفاده شده است. تزئینات نئوکلاسیک اروپایی فقط در چند فضای داخلی به کار رفته است. در حیاط جنوب غربی ساختمان که بدنههای آن با شیوهای متفاوت، تماماً با سیمان پوشانده است، عناصر تزئینی به چشم نمیخورد و در واقع بیشتر تحت تأثیر جریانات مدرن آن روزگار قرار دارد284. شکل (5-8).

5-6-2-آرامگاه فردوسی
ایده طراحی آرامگاه به سال 1305ه.ش برمیگردد. در این سال از طرف انجمن آثار ملی، به خاطر برگزاری کنگره بین المللی هزاره فردوسی در سال 1313ه.ش، طرح آرامگاه به مسابقه گذاشته شد. در این مسابقه هرتسفلید، آندره گدار، نیکلای مارکوف و کریم طاهر زاده بهزاد شرکت کردند. ظاهراً طرح گدار برنده این مسابقه بود. بعد از مدتی که طرح گدرا به مراحل پایانی رسید، انجمن مذکور طرح پیشنهادی گدار را رد نمود، و دومین طرح پیشنهادی، یعنی طرح طاهرزاده را که اقتباس از آرامگاه کوروش در پاسارگاد طراحی شده بود، مورد تصویب قرار داد. علت عدم آشنایی به فنون آزمایش خاک، محاسبه نکردن دقیق و بیاطلاعی از وضعیت آبهای زیرزمینی ناحیه توس، ساختمان از همان نخستین سالها، شروع به نشست میکند و پس از 30 سال، هوشنگ سیحون با حفظ طرح اولیه، بنای جدیدی را پیشنهاد میکند. در این طرح پیشنهادی نمای اصلی مقبره حفظ شد، اما در فضاهای داخلی تغییرات بسیاری انجام گرفت.285 طرح آرامگاه فردوسی دقیقاً با الگوبرداری از آرامگاه کوروش در پاسارگاد طراحی و

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه ارشد درباره بیمارستان، دوره پهلوی اول، دانشگاه تهران، نیازهای فرهنگی Next Entries منبع پایان نامه ارشد درباره ناسیونالیسم، دوره پهلوی، عقب ماندگی، باستانشناسی