منبع پایان نامه ارشد درباره تخت جمشید، نقش برجسته، معماری ایران، شرکت سهامی

دانلود پایان نامه ارشد

اجرا شده است. این آرامگاه در مرکز باغی به مساحت 60 هزار متر مربع با زیر بنای 945 متر مربع برپا گردیده است. بنای آرامگاه کاملاً قرینه طراحی شده است و برروی محور ورودی به صحن آرامگاه قرار دارد. ورودی به مجموعه، از سمت جنوب صورت میگیرد. حجم بنا مکعبی است به ارتفاع 18 متر که بر روی سکوهایی به طول 40 متر قرار گرفته است. تزئینات بنای آرامگاه تماماً از سنگ است. در چهار گوشه حجم مکعب شکل، ستونهای بیرون زده به شکل ستونهای تخت جمشیدی قرار دارد. به علاوه در چهار جانب آن، مستطیلهایی با 4 متر طول و 5/1 متر عرق قرار دارد که 47 بیت از اشعار شاعر، با خط نستعلیق بر آنها حک شده است.286
5-6-3-ساختمان کاخ وزارت خارجه
طراحی این بنا توسط گابریل گورکیان معمار ارمنی تبار ایرانی در سال 1312 ه.ش آغاز شد و در سال 1316 ه.ش به دلیل بازگشت وی به اروپا توسط وارتان هوانسیان (دیگر معمار ارمنی تبار) به اتمام رسید. این ساختمان که ساختاری متقارن با ترکیبی سه گانه را نشان میدهد، ساختمان سه طبقه طویلی است که از یک جزء میانی و دو جزء کناری تشکیل شده است. معمار به کمک مجموعهای از حجمهای جلو آمده و بر قسمت میانی تأکید میکند. این مجموعه متشکل از مکعب مستطیلهای عمودی تودرتو است و در مرکز آن در داخل یک عقب نشینی در ورودی اصلی ساختمان قرار دارد. جزء های کناری ساختمان را معمار به صورت محاط مربع در نظر گرفته و در مرکز آن حیاطی قرار داده است. ضلع شمالی ساختمان بر امتداد مایل خیابان فروغی منطبق است و اختلاف مشهود بین اجزای شرقی و غربی ساختمان به دلیل تغییراتی است که در ضلع شرقی ساختمان در چند سال گذشته رخ داده است و ارتباطی با طراح اولیه ندارد.287 این بنای مدرن به واسطه پیچیدگی مجموعه حجم جلو آمده و تکمیل آن با برجکی مکعب مستطیل شکل برمحور میانی به یک ساختمان یادمان گونه تبدیل شده است. گورکیان در طراحی این بنا (متأثر از بنای کعبه زرتشت که در نقش واقع تخت جمشید) بود. (تصاویر (5-1) الی (5-10))
5-6-4-کاخ وزارت دادگستری
ساختمان کاخ وزارت دادگستری بین سالهای 1316 و 1325ه.ش تحت نظارت کارشناسان شرکت اشکودا ساخته شد.288 در طرح اولیه ارئه شده توسط گورکیان، ساختمان به صورت یک مجموعه متقارن سه قسمتی طراحی شده که معمار قسمت میانی ساختمان را، که ورودی در آن قرار داشت، برپایه فرم مکعب مستطیل طراحی کرده بود. این جزء نسبت به اجزاء کناری دارای عقب نشینی بیشتر و مرتفعتری بوده است. جزءهای چهارگوش مانندی که هر کدام یک حیاط داخلی داشتند، طرح بنا را از دو سو تکمیل میکردند. کل طرح، یک مجموعه چند طبقه ای را نشان میدهد که قست میانی آن بلندتر بوده است. معمار، سمت جنوبی جزء میانی را برای فضای یک تراس منظور کرده بود و این تراس با طبقه چهارمی در سه قسمت محدود میکند. نمای اصلی ساختمان با تزئینات ایرانی و قابهای حجاری شده، پوشیده شده است. طرح اولیه گورکیان برای کاخ وزارت دادگستری که دارای سبک مدرنیست بین المللی است، با دخل و تصرفات بعدی به صورت طرح نئوکلاسیک رضاشاهی در آمده است، به طوری که با مقایسه دو طرح (طرح ارائه شده از طرف گورکیان با وضع موجود ساختمان) می توان چنین نتیجهگیری کرد: هر دو طرح زیربنای یکسانی دارند. ولی طرح اولیه گورکیان، یک طرح ساده، بلوک وار و یک مجموعه بسته است. در حالی که بنای موجود طرحی یادمانی دارد. به جای جزء میانی ساده طرح گورکیان، در بنای موجود میانی، پله دار، هم به سمت شمال و هم به سمت جنوب پیشروی دارد. فاصله بین دوضلع جزء کناری عریضتر و قسمتهایی از آن باریکتر شده است. این اضلاع برخلاف طرح گورکیان، با سقف شیروانی مسقف شده اند. تراسی را که گورکیان طراحی کرده بود، در بنای ساخته شده نیست. همچنین راهروهای ارتباطی از طرح ساخته شده حذف شدهاند و در نهایت پلکان اصلی ساختمان نیز تغییر کرده و از طول آن کم شده است.289 طرح اولیه گورکیان، که با اهداف مدرنیستی و اصول لوکوربوزیه طراحی شده بود، توسط سازندگان بناها، به خصوص آلمانیها، قرائت رضاشاهی شده و با افزودن بخشهای الحاقی و تزئینات و موتیفهای سنتی ایران، تبدیل به سبک ملی شده است.
5-6-5-بانک ملی
بانک ملی در شعبه بازار تهران با همکاری مگردیچیان (مهندس محاسب) و مهدی بازرگان (مهندس تأسیسات الکتریکی و مکانیکی) در یک محوطه به مساحت 13 هزار متر مربع با مساحت زیر بنای 4110 متر مربع و طول 129 متر، در دوطبقه و با دو طبقه زیرزمین و با استفاده از بتن مسلح، آجر و ملات سیمان ساخته شده است. حجم کلی ساختمان صلیبی شکل است. ضلع کشیده ساختمان در محور شرقی- غربی و در راستای خیابان پانزده خرداد و مشرف به سبزه میدان طراحی شده است که بخشهای اداری و ورودی شعبه را در خود جای داده و ضلع دیگر آن عمود بر حجم اولیه در راستای شمالی و جنوبی که دایره معاملات شعبه بانک را در خود جای داده و در بخش انتهایی خود در قسمت شمالی به یک نیم دایره منتهی میگردد. ایوانهای سراسری طرفین ورودی در نمای جنوبی که با ستونهای سنگی افراشته سفید رنگ استقرار یافتهاند، نمادی از معماری دوران کلاسیک ایران است. عدم وجود پاستون و سرستون تزئینی، نمایانگر گرایش به تجدد و استفاده از مفاهیم (بدون شاخص نمودن مشخصه های تاریخی) در این معماری است. کشیدگی سطح نما، شاخص نمودن ورودی، استفاده از پلکانهای سنگی نرم، استقرار طبقه همکف در تراز بالاتر از کف و محدود کردن ابتدا و انتهای ساختمان با دو ایوان پیش نشسته، از دیگر وجوه معماری دوران باستان ایران است که در اینجا با انتزاع به طرح در آمدهاند. از طرفی فروغی در طراحی ساختمان بانک ملی ملاحظات اقلیمی را نیز لحاظ داشته است. این بنا را میتوان تلفیقی از معماری باستانی ایران در دوران هخامنشی و معماری باروک اروپا دانست که کلیساهای اروپایی از بارزترین نمونههای آن هستند. نمای اصلی سنگی است و تزئینهای بنا عمدتاً مربوط به معماری دوره هخامنشی هستند. چهار ستون عظیم سنگی با سرستون های گاو شاخ دار، کنگرههای بام، نقش برجسته فروهر و سربازان هخامنشی و گلهای هشت و دوازده پر هخامنشی، از آن جملهاند. البته سالن اصلی، به واسطه سقف بلند تزئین شده آن و هم چنین نورگیرهای عمومی دیواره ها، فضای کلیساهای باروک اروپا را تداعی میکند. تصاویر (5-11) الی (5-17)
بطور کلی از ویژگیهای بانک ملی ایران به موارد زیر اشاره نمود:
1. ایجاد ایوانهای عظیم و مرتفع در ورودیها
2. مرکزیت بنا با ستون و سرستونها که در تخت جمشید به وفور یافت میشود و یا به صورت عریض سراسری.
3. پنجرهها و قابهای اطراف آنها نظیر تخت جمشید
4. استفاده از کنگرههای کنار بام کاخها
5. بناها به شکل مرتفع که حاکی از عظمت و قدرت است.
6. مصالح سنگ و سیمان
7. استفاده از نقش و متیفهای تخت جمشید
8. تشابه بناهای دوران هیتلری: رومانتیسم ملی نشانه عظمت290
5-6-6-مجلس سنا
ایده اولیه طرح، طبق نظر طراحان، از مجلس سنای کشورهای اروپایی با الهام از طرح کاخهای قدیمی ایران، اقتباس شده است.291 پلههای اصلی ساختمان با الگوبرداری از کاخها و بناهای روم باستان طراحی شده است. این پلهها محور تقارن ساختمان را مورد تأکید قرار میدهند و در هماهنگی خاصی با پوسته شبکهای شکل نما قرار دارند. ساختمان کاخ سنا از دو قسمت تشکیل شده است: ساختمان استوانهای که مخصوص برگزاری جلسات است و ارتفاعی بیش از سی و دو متر دارد، و ساختمان مستطیلی که شامل بخشهای اداری،کتابخانه و سالنهای پذیرایی از میهمانهای خارجی است. در نگاه اول آن چیزی که از همه بیشتر خودنمایی میکند، دو زنجیر آویزان در نمای اصلی است. این دو زنجیر طلایی رنگ که حدود 22 متر طول دارد، توسط مجسمه ساز فرانسوی آندره بلوک، طراحی و ساخته شده و ایده طراحی آن با اقتباس از زنجیر انوشیروان دادگر و مظهر قانون گذاری در ایران بیان شده است و سالن اصلی مجلس گنجایش هفتصد نفر را دارد. سقف تالار جلسات علنی براساس تزئینات معماری ایرانی آذین بندی شده و به شکل گنبد و از بلور ساخته شده است. قطر این گنبد حدود 40 متر است، و با الگوبرداری از گنبد مسجد امام اصفهان طراحی شده است. گنبد تالار اصلی مجلس به صورت دو لایه، با یک خیز کم، سقف نیم دایرهای تالار را پوشانده است. در لایه بالایی، یک دال بتنی پوشش نهایی سقف را شکل داده و در قسمت داخلی، ترکیبی از تیرهای بنتی که از نقوش کاشیکاری مسجد شیخ لطف الله الگوبرداری شده، نمای کلی سقف را ایجاد نموده است. از نظر تکنیک ساخت نیز نوآورهای بسیار بدیعی در طراحی گنبد مجلس، به کار رفته است که میتوان به سیستم کابلهای کششی سقف گنبد اشاره نمود. سقف داخلی مجلس به وسیله شبکهای از کابلها، به سقف اصلی متصل شده و از این رو شاید بتوان آن را نخستین سازه معلق در کشور برشمرد. همچنین روش ساخت تیرهای بتنی سقف براساس نقوش هندسی یاد شده، و قالب بندی و اجرای آن بر روی سقف معلق مذکور توان مهندسی پیشرفته ای را نیاز داشته که با استفاده از مشاوران سوئدی امکان پذیر شده است.292
5-6-7-مدارس فیروز بهرام و انوشیروان
دبیرستان «فیروز بهرام» (1311 ه.ش) اثر «جعفرخان معمار باشی» یکی از نادرترین بناهایی است که در دوره پهلوی اول بنا شد. این بنا تلفیقی از معماری مدرن اروپایی و معماری ایران باستان و به سبک نئوکلاسیک موسوم است. تاثیر معماری سبک قاجار نیز در بخشهایی از این بنا و به ویژه در نمای ساختمان مشهود است. بنا شامل سه نمای شمالی، جنوبی و شرقی است و سبک قرینه سازی در هر سه نما به چشم میخورد. نمای آجری ساختمان به تبعیت از تقارن در بدنه متقارن است و قوسهای به کار رفته در پنجرههای بنا، نشانگر تاثیرپذیری سبک قاجار است. مدرسه انوشیروان دادگر (1315-1309 ه.ش) توسط مهندس «سئون مارکف» طراحی شد. با توجه به کتیبهای که بر سردر ورودی مدرسه انوشیروان وجود دارد، بانی این بنا، بانوی خیرخواهی به نام «جی تاتا» است در این بنا نیز استفاده از عناصر معماری باستانی به خصوص دوره هخامنشی مشهود است. از جمله این عناصر میتوان به ایوان ورودی مرتفع، ستونها و سرستونها، کنگرههای بام و نقش فروهر اشاره کرد، که همگی با تقلید از معماری دوره هخامنشی ساخته شدهاند. 293تصاویر (5-18) و (5-19)
5-6-8-ساختمان شرکت سهامی فرش
شرکت سهامی فرش ایران در سال 1314ه.ش با دستور دولت وقت احداث شد. قدمت این ساختمان متعلق به اواخر قاجاریه و اوایل پهلوی است. وجود عناصر معماری هخامنشی، از جمله ستونها و سرستونها و نعل درگاه بالای پنجرهها و همچنین نقش برجسته روی پایه ستونها را میتوان از ویژگیهای برجسته این بنا دانست. از ویژگیهای این بناها، ایجاد ایوانهای عظیم و مرتفع در محل ورودی و مرکزیت بنا با ستونها و سرستونهایی تزئین شده در جلوی آن هاست. همچنین استفاده از پلکانهایی که به این ایوانها ختم میشوند و پنجرهها و قاببندی کنگرههای بام و در حاشیه پلکانها که جملگی از ویژگیهای کاخهای دوره هخامنشی ایران است. همچنین باید اضافه کرد که کلیه بناها به شکلی متقارن و مرتفع که حاکی از عظمت و قدرت هستند، شکل گرفتهاند.294 تصاویر (5-20) الی (5-22)
5-6-9-ادراه پست
پست از ابنیه عظیم دوره پهلوی اول و بناهای مهم منطقه باغ ملی به شمار میآید. در زمان ساخت از سه طبقه و سه بخش گمرکات امانات (بال غربی)، پست ایالتی (بال شرقی) و سالن گیشه (بخش مرکزی، با ابعاد 25×40متر) تشکیل شده است. بنا در جنوب منطقه تاریخی میدان مشق و مجاورت سردر با شکوه باغ ملی موقعیت تاریخی خاصی یافته است. عمارت فوق در تیرماه 1307ه.ش بنا شده و در سال 1313ه.ش رسماً افتتاح گردیده است. طراح بنا نیکلای مارکف اهل گرجستان و مهندس اگال از ارامنه ایران و معمار سازنده مهندس مظلومیان از معماران بلدیه (شهرداری) تهران میباشد. بنا در ابعاد 50×167 متر یعنی 8350 متر مربع زمین ساخته شده است و حدود 18 هزار متر مربع بنا دارد. ابعاد موزه فعلی که یک سوم کل بناست 42×53 متر و حدود 6000 متر مربع وسعت دارد. سبک معماری بنا سبک التقاطی میباشد. استفاده از سبک هخامنشی (ستون نماها با سرستون دو کله گاوی) و سبک اسلامی صفوی (طاق نماها با قوس

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه ارشد درباره بیمارستان، دوره پهلوی اول، دانشگاه تهران، نیازهای فرهنگی Next Entries منبع پایان نامه ارشد درباره برج آزادی، ایران باستان، شهر تهران، محمدرضاشاه