منبع پایان نامه ارشد درباره ايالت، حركت، زمينلرزه‌هاي، مكران

دانلود پایان نامه ارشد

ا در زاگرس است. بدليل آنكه دگرشكلي ورقه‌هاي برخوردي بگونه‌اي است كه ورقة متحرك نسبت به ورقة ثابت آسيب پذيري بيشتري دارد و از طرفي در نتيجه برخورد ورقه‌هاي زاگرس در سنندج – سيرجان، رخداد دگرگوني دو رشته‌اي اتفاق افتاده كه باعث شده پوسته در اين ناحيه متراكم شود. مرز اين ايالت لرزه زمين ساختي با ايران مركزي گسلة زاگرس بوده و با ايالت مكران گسلة مكران است و تمركز زمينلرزه‌ها بروي بخش جوان زاگرس به حداكثر مي‌رسد. {5}

شکل 6: نقشة گسلهاي فعال سازوكار كانوني زمينلرزه ها و نواحي بيشينه تخريب زمينلرز ههاي مخرب زاگرس
)بربريان، 1995({5}
ايالت لرزه زمينساختي ايران مركزي شرق ايران
ايالت لرزه زمينساختي ايران مركزي شرق ايران پهنه اي درون صفح هاي است كه از شمال و شمال شرق به مناطق برخوردي البرز آذربايجان و كپه داغ، از غرب و جنوب غرب به منطقة برخورد قار هاي زاگرس، از جنوب شرق به منطقة فرورانش اقيانوسي قاره اي مكران و از شرق به بلوك هلمند محدود است. اين ايالت لرزه زمينساختي تحت تأثير چندين فاز كوهزايي قرار گرفته است. ايران مركزي در زمان پركامبرين پالئوزوئيك بخشي از صفحة عربستان بوده است كه با اقيانوس هرسينين )تتيس( در شمال، از اوراسيا جدا شده است.
)بربريان و كينگ1981) به نظر مي رسد كه پديدة كافتن در پالئوزوئيك پسين در پلاتفرم ايران عربستان در محل كنوني گسل معكوس زاگرس، عامل جدايش ايران مركزي از صفحة عربستان و حركت به سوي شمال آن نسبت به اين صفحه و همچنين شكل گيري اقيانوس آلپي زاگرس مرتفع (نئوتتيس ) بوده باشد. تحقيقات ديرينه مغناطيس و اطلاعات زمينشناسي نشان مي دهد كه از زمان ترياس مياني تا كرتاسه پسين، خرد قارة ايران مركزي حدود ١٣٥ درجه در خلاف جهت حركت عقربه هاي ساعت چرخش داشته است. {5}
ايالت لرزه زمين ساختي مكران
ناحية مكران در جنوب شرق ايران و جنوب پاكستان، يك بخش ١٠٠٠ كيلومتري از مرز صفحات اوراسيا و عربستان است كه از تنگه هرمز در ايران تا دهانة رود ايندوس ٦٠ در پاكستان ادامه دارد. در مکران، بخش اقيانوسي صفحة عربستان، در امتداد يك زون فرورانش از اوايل كرتاسه در حال فرورانش به زير اوراسيا است.
از ويژگي زمينلرزه‌هاي اين ايالت ساختاري آن است كه زمينلرزه‌ها بر روي گسلهاي شرقي غربي با ساز و كار معكوس كه در پوستة قاره‌اي اتفاق افتاده، واقع شده‌اند. ساز و كار اين گسله ها فشاري است كه معمولاً كم عمق نيز هستند. در برخي مناطق مكران زمينلرزه‌هاي كمي با عمق متوسط تا عميق رخ داده است كه داراي ساز و كار كششي است. دليل اين زمينلرزه‌هاي كششي عميق را شكستگي‌هايي مي‌دانند كه در نوك ورقة پوستة اقيانوسي فرو رونده اتفاق مي‌افتد. با توجه به اينكه فرو رانش مكران يك فرو رانش كم شيب است و چفت شدگي منطقه نسبتاً طولاني است لذا تعداد زياد زمينلرزه‌هاي فشاري و كم عمق اينگونه توجيه مي شوند. بزرگي زمينلرزه‌هاي شرقي غربي فشاري بالا است و دورة بازگشت طولاني به وضعيت ژئومورفولوژي اين ناحيه بستگي دارد. زمينلرزه‌هاي كششي داراي عمق زياد و از نظر آماري تعدادشان كمتر است. اكثر اين زمينلرزه‌ها كه در منطقة مكران ثبت شده‌اند داراي ساز و كار فشاري است و در منطقة ساحل يا گودال اقيانوسي واقع شده است. اما زمينلرزه‌هاي كششي در منطقة گودال قرار نگرفته و با مرز ورقة قاره‌اي فاصله دارد . زمينلرزه‌هاي كششي منشاء عميق منطقة مكران بيشتر در بلوچستان پاكستان ثبت شده است. در بعضي موارد زمينلرزه‌هاي رخ داده در منطقه گودال منجر به دريالرزه يا سونامي مي‌گردد كه خسارتهايي به تاْسيسات ساحلي وارد مي‌كند. {5}

شکل 7: گسلها و ساختارهاي عمدة زون فرورانش مکران )بايرن و همکاران،( 1992{5}

مبانی تحلیل خطر زلزله

مقدمه
در زلزله های ايران بیشتر خسارت وارد بر ساختمان ها، مربوط به ساختمان های با مصالح بنائي بوده است. البته دلیل اين امر اين است كه مركز زلزله های ايران در شهرهای بزرگ و پرجمعیت قرار نگرفته است وگرنه اكثر ساختمان های فلزی و بتني نیز بشدت آسیب مي ديدند.
خسارات وارد بر سازه ها در اثر زلزله ناشي از كاستي و ضعف در سه عامل زير مي باشد:
– 1 برآورد مشخصات زلزله بیشینه وارد بر سازه در طول عمر مفید آن
– 2 نحوه محاسبه و طراحي سازه در مقابل زلزله برآورد شده
– 3 كیفیت اجرا و نگهداری سازه در طول عمر مفید سازه

زلزله
به طور كلي زمین لرزه ها در اثر افزايش تدريجي تنش و ايجاد گسیختگي در يک منطقه، به علت حركت صفحات تکتونیک پوسته زمین به وجود مي آيند. زيرا از نظر فیزيکي هر سنگ تا حد مشخصي توانائي ذخیره )تحمل( تنش را دارد و با رسیدن به ان حد از تنش، در منطقه مورد نظر يک گسیختگي همراه با جابجائي در گسل ايجاد شده و در اثر اين جابجائي، امواج زلزله به وجود آمده و به اطراف محل گسیختگي منتشر مي شوند.
بنابراين مي توان گفت زمین لرزه ها با گسل ها در ارتباط هستند و بايستي علاوه بر بانک اطلاعاتي داده های لرزه ای در هر چشمه لرزه ای اطلاعات زمین شناسي و زمین ساختي گسل ها نیز گردآوری شود. با تركیب اطلاعات حاصل از مطالعات زمین شناسي، زمین ساختي و داده های لرزه ای بر روی يک نقشه مي توان نقاطي را تعیین نمود كه از نظر توان لرزه زائي مستقل بوده و با مناطق مجاور خود اختلاف داشته باشند. به اين مناطق ايالت های لرزه زمین ساختي يا به طور خلاصه ايالت های لرزه خیز مي گويند. با توجه به مطالب بیان شده مي توان گفت اساس كار در تحلیل خطر زلزله بر پايه دو گروه از داده هاست كه مي بايست درست انتخاب شوند:

نقشه های تکتونیکي در محدوده طرح
اطلاعات زمین لرزه های گذشته در محدوده طرح
اگر گسل ها را نشناسیم، منشا زلزله ها را نداريم و در نتیجه محل زلزله های آينده را نداريم.

هدف گزارش
وقوع زمین لرزه ها خطراتی برای سازه ایجاد می کنند که می تواند موجب فجایع شود و تنها زمانی قابل پیشگیری است که معیارهای مهندسی صحیح در طراحی به کار برده شوند. برای سازه های خاص که نیازمند استفاده از تحلیل های لرزه ای فراتر از روش های ساده شده طراحی لرزه ای ارائه شده در آیین نامه ها هستند پیش از انجام طراحی نیاز است یک تحلیل خطر لرزه ای (SHA) در سایت انجام شود. تحلیل خطر لرزه ای ذاتا شامل تحقیقات زمیش شناسی و لرزه شناسی است که اطلاعات ویژه سایت مربوط به حرکات زمین را برای طراحی فراهم می کند این اطلاعات در صورتی که نیاز به یک تحلیل دینامیکی کامل برای سازه وجود داشته باشد مورد نیاز است.
محاسبه قدرت زمین لرزه
دو روش پایه برای محاسبه کردن قدرت یک زمین لرزه وجود دارد بزرگا و شدت. بزرگای یک زمین لرزه محاسبه میزان انرژی کرنشی آزاد شده ای است که در طول زلزله آزاد می شود و محاسبه آن به برسی دستگاه های لرزه نگار و شتاب نگاشت ها می باشد. شدت میزان کیفی اثری است که زلزله در هر موقعیت جغرافیایی ایجاد می کند باید توجه داشت که یک زمین لرزه دارای بزرگای ثایتی است، در واقع شدت آن با افزایش فاصله از مرکز کاهش می یابد. مرکز زمین لرزه نقطه ای است در سطح زمین که درست در بالای کانون زلزله قرار دارد.
در طبيعت پديده هاي به سه دسته زير تقسيم بندي مي شوند:
(1پديده هاي معين (Deterministic)
(2پديده هاي نامعين (Un Deterministic)
(3فرايندهاي رندم (Random)
زمين لرزه و نيروهاي ناشي از آن، معين (Deterministic) نمي باشند بلكه بايستي با استفاده از اطلاعات گذشته و به كارگيري علم احتمالات به بررسي تاثيرات و برآورد پارامترهاي طراحي لرزه اي اقدام نمود. تحليل خطر لرزه اي، به طوري كه در آيين نامه هاي طراحي لرز هاي و دستورالعملهاي بررسي آسيب پذيري و مقاوم سازي آمده است؛ ابزاري بسيار ضروري براي محاسبه و برآورد پارامترهاي جنبش نيرومند زمين براي زمين لرزه محتمل در آينده در سايت مورد نظر مي باشند. در اين آيين نامه ها و دستورالعمل ها به ازاي هر سطح عملكرد مورد انتظار از سازه پارامترهاي زمين لرزه احتمالي در آينده، با در نظر گرفتن دوره بازگشت مربوط به آن سطح عملكرد مورد انتظار براي سايت مورد نظر برآورد مي گردد.
تفاوت Earthquake Risk و Earthquake Hazard
هر دو كلمه بالا در لغت به معني خطر لرزه اي مي باشند ولي در واقع دو كلمه اي متفاوت در مهندسي
زلزله مي باشند.
واژه Earthquake Hazard
اين واژه براي توضيح دادن شدت جنبش زمين بدون در نظر گرفتن پيامدهاي آن در سايت مورد نظر، بكار مي رود (Anderson & Trifunac, 1977, 1978)

واژه ريسك Earthquake Risk
به بررسي پيامدهاي جنبش نيرومند زمين در سايت مورد نظر اشاره دارد. در محاسبه ريسك لرزه اي در سايت مورد نظر پارامترهايي همچون ميزان مقاومت سازه ها و مديريت بحران و . . نيز دخيل مي باشند .(Jordanovski et al 1991, 1993)
مدل های چشمه های لرزه ای
به طور كلي سه نوع چشمه لرزه ای داريم:
چشمه نقطه ای (Point Source)
چشمه خطي (Line Source)
چشمه پهنه ای يا سطحي (Area Source)

شکل 8: مدل های چشمه های لرزه ای در يک ايالت لرزه زمین ساخت

چشمه نقطه ای
برای اين نوع از چشمه لرزه ای، فرض مي شود كه مركز همه رويدادهای زلزله )گذشته و اينده( در يک نقطه اتفاق مي افتد. اين مدل معمولا برای چشمه هائي كه از ساختگاه پروژه خیلي دور باشند به كار مي رود. رابطه لرزه خیزی در اين مدل تنها نسبت به زمان )فاصله زماني داده ها( بايد بهنجار شود.

چشمه خطی
برای اين نوع چشمه لرزه ای، فرض مي شود كه مركز زمین لرزه ها در طول يک الگوی خطي قرار مي گیرد. برای يک چشمه خطي روابط لرزه خیزی بايد نسبت به زمان و طول خط بهنجار شوند.
چشمه پهنه ای یا سطحی
وقتي مركز سطحي زمین لرزه های گذشته بر روی يک خط قرار نگیرند يا وقتي هیچ اطلاعاتي از مکان گسل ها وجود نداشته باشد ولي رويدادهای زمین لرزه در منطقه ای محدود پراكنده شده باشد چشمه لرزه ای به صورت يک چشمه پهنه ای در نظر گرفته مي شود. برای يک چشمه پهنه ای رابطه لرزه خیزی بايد نسبت به زمان و مساحت چشمه بهنجار شود.

گسل ها
در بین گسل هائي كه در سايت شناسائي مي شوند، مي بايست گسل های فعال مشخص شوند. اما سوال اينجاست كه چه گسل هائي را فعال مي نامیم. تعريف دقیق و ثابتي از گسل فعال وجود ندارد و هر سازمان و استانداردی بنابر نظر خودش تعريفي را برای گسل فعال ارائه داده است .به عنوان مثال:

– كمیته بین المللي سد های بزرگ ايران: گسلي فعال است كه در 11000 سال گذشته تا امروز فعالیت
داشته باشد.
– :USCOLD گسلي فعال است كه در 35000 سال گذشته تا امروز فعالیت داشته باشد.
– سازمان نیروگاههای هسته ای: گسلي فعال است كه در 500000 سال گذشته تا امروز فعالیت داشته باشد.
گاهي نیز گسلي را فعال مي گوئیم كه بتوانیم ارتباط ساختاری بین آن و يک گسل فعال در گذشته پیدا كنیم.

شکل 9: ارتباط گسل فعال و ناشناخته

گسل ناشناخته كه به علت ارتباط ساختاری با گسل فعال، فعال در نظر گرفته مي شود. اما به هر حال در تشخیص گسل های فعال مي توان از موارد زير استفاده كرد و آنها را مد نظر قرار داد:
– پرتگاه ها مؤيد وجود گسل فعال هستند.
– جابجائي در راستای آبراهها نشانه وجود گسل فعال هستند.
– ايجاد فرونشست ها نشانه وجود گسل فعال هستند.
– چاک ها و درزهای خالي نشانه وجود گسل فعال هستند.
– محل تجمع زلزله ها مؤيد وجود گسل فعال در منطقه هستند.
– گسلي كه رسوبات آبرفتي جوان را بريده باشد، گسل فعال است.
– گاهي گسل های فعال حركت مي كنند اما آثارشان به سطح زمین نمي رسد.
– گاهي حركت گسل های فعال به صورت پیچ و خم سینوسي است.
حركت گسل فعال يک حركت يکنواخت نیست و همانند يک پازل، هر قطعه آن مي تواند يک نوع حركت داشته باشد. به اين نوع حركت block motion مي گويند. از طرفي نیز گاهي نمي توان كل گسل را يک شاخه در نظر گرفت بلکه بايد هر قطعه آن را يک گسل در نظر گرفت. به اين كار segmentation يا قطعه بندی گسل مي گويند. در اين حالت بايد

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه ارشد درباره ايالت، زمينساختي، كپه، ويژگيهاي Next Entries منبع پایان نامه ارشد درباره زمينلرزه، رويداد، نيرومند، پارامترهاي