منبع پایان نامه ارشد درباره انتقال فناوری، سازمان ملل، فورس ماژور، اعتماد متقابل

دانلود پایان نامه ارشد

بکارگیری وسایل تکنیکی ملی جهت کنترل مطابق با مفاد این معاهده، ایجاد مانع نشود. ب- تعهد به عدم استفاده از اقدامات پنهان کارانه شامل تعهد به عدم استفاده از آن ها در مناطق آزمایش، شامل اقداماتی که ناشی از پنهان کاری موشک های قاره پیمای بالستیک، موشک های بالستیک زیردریایی، پرتاب کننده های موشک های بالستیک قاره پیما در طول آزمایش، نیز می شود.301

مبحث چهارم : نحوه نظارت بر معاهده
الف- به منظور تایید صحت اطلاعات اعلام شده درباره سلاح های تهاجمی راهبردی مشمول این معاهده و تضمین کنترل اجرای مقررات این معاهده، هریک از طرفین حق خواهند داشت که بازرسی هایی را مطابق این ماده انجام دهد. ب- هریک از طرفین حق خواهد داشت بازرسی هایی را در پایگاه های موشک بالستیک قاره پیما، پایگاه های زیردریایی و پایگاه های هوایی انجام دهد. هدف از انجام چنان بازرسی هایی باید تایید صحت اطلاعات اعلام شده درباره تعداد و انواع سلاح های تهاجمی راهبردی مستقر و غیرمستقر مشمول این معاهده ؛ تعداد کلاهک های واقع شده در موشک های بالستیک قاره پیما و زیردریایی مستقر و تعداد سلاح های هسته ای قرار داده شده در بمب افکن های سنگین مستقر باشد. ج- هریک از طرفین باید نمایشگاه هایی ایجاد نمایند و هریک از آن ها حق خواهد داشت که در نمایشگاه های ترتیب داده شده توسط طرف دیگر، شرکت نمایند. هدف از ایجاد چنان نمایشگاه هایی، نمایش ویژگی های متمایز تولیدات هر طرف و تایید ویژگی های فنی انواع جدید از تولیدات آن و نمایش نتایج ناشی از تبدیل آیتم اولیه هر نوع از سلاح های تهاجمی راهبردی مشمول مقررات این معاهده، خواهد بود.302
مبحث پنجم : مدت معاهده و نحوه خروج از آن
الف- این معاهده به مدت 10 سال بین طرفین لازم الاجرا خواهد بود مگر اینکه قبل از آن توسط یک موافقت نامه دیگری با موضوع کاهش سلاح های تهاجمی راهبردی، جایگزین شود. چنانچه هریک از طرفین موضوع تمدید این معاهده را مطرح نماید، طرفین باید مشترکا این موضوع را بررسی نمایند. چنانچه طرفین تصمیم به تمدید این معاهده بگیرند، معاهده به مدت 5 سال دیگر تمدید خواهد شد مگر اینکه قبل از آن توسط یک موافقت نامه دیگر با همان موضوع، جایگزین شود. ب- هریک از طرفین جهت اعمال حق حاکمیت ملی خود حق خواهند داشت که به علت پیشامد یا حوادث استثنایی و غیر مترقبه مرتبط با مفاد این معاهده به طوری که منافع عالی آن ها را به مخاطره اندازد به خروج از این معاهده مبادرت ورزد. هریک از طرفین مراتب تصمیم خود را قبل از خروج از معاهده به طرف دیگر اعلان خواهد نمود. چنین اعلانی شامل ذکر علل انصراف ناشی از اتفاقات استثنایی و غیر مترقبه ای است که امکان دارد در نهایت منافع عالی آن طرف را به مخاطره اندازد. این معاهده سه ماه پس از تاریخ دریافت اعلان ذکر شده بالا توسط طرف دیگر، خاتمه خواهد یافت مگر اینکه اعلان تاریخ مؤخری را مقرر دارد.303
مبحث ششم : چالش های پیش روی معاهده
همانطور که دیدیم بر اساس مفاد معاهده استارت جدید، پس از 7 سال از لازم الاجرا شدن ان معاهده، نباید تعداد موشک های بالستیک و زیردریایی هایی که قابلیت حمل کلاهک های هسته ای را دارند، برای طرفین بیش از 700 فروند و تعداد موشک های بالستیک و زیر دریایی غیرمستقر از 800 فروند بیشتر باشد؛ همچنین نباید موشک های بالستیک و زیردریایی هایی که دارای کلاهک هسته ای هستند، برای هریک از طرفین از 1550 فروند تجاوز کند. آمریکا چند هدف اصلی در این معاهده دنبال می کند : سوق دادن روسیه به حضور در جنگ افغانستان و دور ساختن روسیه از چین و هند ؛ آمریکا این معاهده را عاملی برای کاهش فعالیت های نظامی روسیه در آمریکای لاتین و خاورمیانه نیز ارزیابی می کند. از طرف دیگر روسیه این معاهده را عاملی برای مقابله با توسعه طلبی نظامی آمریکا در مرزهای خود می داند. مدودف اعلام کرد که روسیه در صورتی آماده جایگزین کردن معاهده ای جدید به جای استارت 1 است که آمریکا نگرانی های روسیه درباره سپر موشکی و غیره را درک کند. هر چند که دولت آمریکا وجود هر گونه ارتباط بین استارت جدید و سامانه دفاع موشکی را انکار کرد ولی مقامات روسی از ابتدا خواستار مشروط کردن مذاکرات استارت به سپر دفاع موشکی آمریکا بودند به طوری که بعد از تصویب این معاهده در سنای آمریکا ، لاوروف طی سخنرانی در دوما اعلام کرده است که بندی در این معاهده وجود دارد که در شرایط فورس ماژور طرفین می توانند به طور یک جانبه از این معاهده خارج شده و آن را فسخ کنند که استقرار سپر دفاع موشکی آمریکا در شرق اروپا یکی از این شرایط فورس ماژور برای روسیه است. بنابراین در صورت ادامه این طرح توسط آمریکا، روسیه به طور یک جانبه از معاهده استارت جدید خارج خواهد شد. بنابراین تا زمانی که آمریکا به این طرح ادامه می دهد، امکان اجرایی شدن این معاهده در هاله ای از ابهام است.
فصل هفتم : آمریکا و روسیه و خلع سلاح جهانی
آمریکا و روسیه به عنوان بزرگترین دارندگان سلاح هسته ای در جهان، در یک جمع بندی کلی دو تعهد در زمینه خلع سلاح هسته ای دارند؛ یکی تعهد به کاهش تسلیحات هسته ای در چهار چوب معاهدات دو جانبه ما بین خود که ذکر آن گذشت و دیگری تعهد به خلع سلاح هسته ای در چهار چوب جهانی و معاهدات چند جانبه با دیگر کشورها. مهمترین معاهده چند جانبه ای که بین کشورها در زمینه خلع سلاح هسته ای منعقد شده است، معاهده منع گسترش سلاح های هسته ای304 است. معاهده منع گسترش سلاح های هسته ای، در سال 1968 توسط کمیته 18 نفری خلع سلاح به مجمع عمومی سازمان ملل تسلیم شد که مجمع نیز آن را طی قطعنامه شماره 2373 به تصویب رساند و از سال 1970 نیز لازم الاجرا گردید.305 در بخش هایی از مقدمه این معاهده می خوانیم :
با در نظر گرفتن انهدام و ویرانی که در صورت بروز جنگ هسته ای دامنگیر نوع بشر خواهد شد و به تبع آن لزوم بکارگیری حداکثر تلاش برای جلوگیری از خطر وقوع چنین جنگ هایی و برای اتخاذ تمهیدات لازم برای تامین امنیت مردم و با اعتقاد به اینکه گسترش تسلیحات هسته ای، خطر جنگ هسته ای را به طور جدی افزایش خواهد داد . . . دولت های طرف این معاهده در ابراز نیات خود جهت توقف مسابقه تسلیحات هسته ای در نزدیکترین زمان ممکن و برای اتخاذ تمهیدات موثر جهت خلع سلاح هسته ای و به منظور ادامه فروکاستن از تنش های بین المللی و تقویت اعتماد متقابل بین دولت ها جهت تسهیل در توقف ساخت تسلیحات هسته ای، نابودی کلیه ذخایر موجود، حذف تسلیحات هسته ای و ابزارهای استفاده از آن از زرادخانه های ملی و به منظور مدون ساختن این مقاصد در قالب یک معاهده جهت خلع سلاح کامل تحت نظارت مؤثر و دقیق بین المللی توافق می کنند که . . . .306
با دقت در مقدمه معاهدات دو جانبه بین آمریکا و روسیه نیز ملاحظه می شود که عباراتی به این مضمون در آن ها به کار برده شده اند. بنابراین هدف کلی و موضوع کلی معاهدات دو جانبه نیز با هدف معاهده منع گسترش یکسان است و آن عبارت از خلع سلاح هسته ای می باشد. بنابراین هرگونه عملکردی در زمینه تعهدات دوجانبه خلع سلاحی، تاثیر مستقیم بر روند خلع سلاحی معاهده منع گسترش خواهد گذاشت.
در ماده 6 معاهده منع گسترش سلاح های هسته ای آمده است که تمام هم پیمانان متعهد می شوند که مذاکرات به منظور توقف مسابقه تسلیحات هسته ای و خلع سلاح هسته ای و انعقاد معاهده ای جهت خلع سلاح کامل و عام با مقررات دقیق و مؤثر را با حسن نیت و در اسرع وقت آغاز کنند.307
مضمون ماده 6 معاهده منع گسترش در مقدمه تمام معاهدات دو جانبه ما بین آمریکا و شوروی و روسیه فعلی آمده است. اما نقایص موجود در این معاهدات و ساکت بودن معاهده منع گسترش درباره منع گسترش عمودی سلاح های هسته ای، عملا هر گونه راه را برای آمریکا و روسیه در امروزی کردن و افزایش کیفی سلاح ها باز گذاشت و به این هدف خود با درج ماده ای در تمام معاهدات دو جانبه جامه عمل پوشاندند و سلاح های هسته ای خود را توسعه بخشیدند.
بنابراین آمریکا و روسیه نه تنها به تعهدات خود در زمینه معاهدات دو جانبه عمل نکرده اند بلکه با توسل به بهانه های مختلف و واهی و از جمله نظریه بازدارندگی هسته ای، به طور روزافزون سلاح های هسته ای خود را امروزی کرده و افزایش می دادند. علاوه بر اینها، آمریکا و روسیه این سلاح ها را برای خود نگاه نداشته بلکه با اعطای فناوری ساخت سلاح های هسته ای به دیگر کشورها، این کشورها را نیز مسلح به سلاح هسته ای می کردند. در ماده 1 معاهده منع گسترش سلاح های هسته ای می خوانیم که هر دولت دارای تسلیحات هسته ای در این معاهده متعهد می شود که از انتقال هر گونه سلاح های هسته ای یا دیگر ابزارهای انفجار هسته ای یا دادن کنترل مستقیم و غیر مستقیم سلاح ها یا ابزارهای انفجار هسته ای به دیگران خودداری کند و به هیچ نحوی از انحاء هیچ یک از کشورهای فاقد سلاح های هسته ای را یاری، تشویق و ترغیب به ساخت یا دستیابی به سلاح های هسته ای یا دیگر ابزارهای انفجار هسته ای یا کنترل چنین سلاح ها یا ابزارهای انفجاری نکند.308 ولی با توسعه و استقرار موشکها و انجام آزمایشات هسته ای آمریکا متعاقب طرح ابتکار دفاع ستارگان و متعاقب عدم پایبندی به معاهدات دو جانبه، شوروی نیز سلاح های هسته ای و موشک های خود را توسعه داد و این توسعه ها نیز در عمل راه را برای صادرات و اعطای فناوری تسلیحاتی به کشورهای هم پیمان باز گذاشت و این کاملا در تضاد با اهداف خلع سلاح جهانی معاهده منع گسترش سلاح های هسته ای و بویژه مواد 1 و6 این معاهده می باشد.
به دنبال پیشنهاد طرح باروخ از سوی دولت آمریکا برای تشکیل کمیسون انرژی اتمی که مذاکرات آن در اواخر دهه 40 به شکست انجامید و سرانجام در سال 1952 بدون نتیجه منحل شد، رئیس جمهور وقت آمریکا ، طرح خود به نام اتم برای صلح را به سازمان ملل ارائه داد و به منظور حمایت دولت ها از آن، حق استفاده از انرژی اتمی در اهداف صلح جویانه برای همه دولت ها و انتقال فناوری برای این هدف را در آن گنجانید. این تمهید در چهار چوب اساسنامه بین المللی انرژی اتمی در 23 ماده در سال 1956 مورد تصویب قرار گرفت.309
بر هیچ کس پوشیده نیست که این انتقال فناوری برای برخی کشورها دست مایه ای برای دارا شدن تسلیحات هسته ای شده است. امروزه کشورهایی چون پاکستان، هند و اسرائیل نیز کشورهای قدرتمند هسته ای به شمار می روند.
در اهداف عمده آژانس بین المللی انرژی اتمی آمده است که : ترویج و توسعه کاربردهای انرژی اتمی در برقراری صلح، بهداشت و رفاه در سراسر جهان از طریق وضع استانداردهای ایمنی هسته ای و زیست محیطی و کنترل آن ها؛ ارائه خدمات فناوری هسته ای و مبادله اطلاعات علمی و فنی در زمینه انرژی اتمی.310
یکی از مهمترین وظایف این آژانس بازرسی و کنترل فعالیت های هسته ای کشورها است و این کار را از طریق عقد قرادادهای ویژه ای با کشورها به نام قراردادهای بازرسی انجام می دهد. تحلیل این قراردادها و نظام بازرسی آژانس بین المللی انرژی اتمی از حوصله بحث ما خارج است . فقط به ذکر این نکته اکتفا می شود که تمام کشورها اعم از دارای سلاح های هسته ای و فاقد آن ها باید تدابیر حفاظتی لازم را انجام دهند تا مانع کار بازرسان آژانس در انجام دقیق وظایف خود نشوند. این شامل آمریکا و روسیه نیز باید باشد. اما چه انتظاری از کشوری مثل آمریکا که خود بانی تاسیس آژانس بوده است می توان داشت که بوسیله بازرسان این نهاد سلاح های هسته ای آن کشف و منهدم شود. یکی دیگر از نقایص آژانس بین المللی انرژی اتمی و معاهده منع گسترش این است که فقط گسترش افقی سلاح های هسته ای را منع می کند و در خصوص گسترش عمودی آن ساکت است. آژانس با فراموش کردن مسئولیتی که در راستای تضمین اتم برای صلح یعنی گسترش استفاده های صلح آمیز از انرژی هسته ای بویژه به منظور ارتقای سطح توسعه در کشورهای نیازمند چه بر اساس اساسنامه آژانس و چه بر اساس ماده 4 معاهده منع گسترش، بر عهده داشته، صرفا در راستای تضمین عدم گسترش افقی

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه ارشد درباره موشک بالستیک، حقوق بین الملل، تعهدات بین المللی، محدودیت ها Next Entries منبع پایان نامه ارشد درباره علوم انسانی، بازدارندگی، حاکمیت دولت ها، نظام بین الملل