منبع پایان نامه ارشد درباره اشتراک منابع، شهر سبزوار، استان خوزستان

دانلود پایان نامه ارشد

مدارک موجود در کتابخانهها (کتاب، نشريات ادواري، پايان نامه و رساله) و با روش نمونه گيري تصادفي- طبقهاي و گزينش از هر طبقه با توجه به حجم جامعه در هر طبقه صورت پذيرفت. کل جامعه آماري 234 کتابخانه بود که 140 کتابخانه (60%) به عنوان نمونه به روش نمونه گيري ردهاي- تصادفي از ميان آنها گزينش شدند. سپس ابزاري براي سنجش اعتبار اين عوامل ساخته شد. اين ابزار در نمونه‌ي منتخب به کار رفت و اهميت عوامل از نظر پاسخگويي ارزيابي گرديد.
– خسروي و عبدالمجيد (1386)، در تحقيق خود تحت عنوان: “بررسي خدمات امانت بين کتابخانه‌اي” دريافتند: از آنجا که امانت بين کتابخانه‌اي شاهرگ حياتي دسترسي به دنياي دانش است، در اين تحقيق ضمن تعريفي کوتاه از امانت بين کتابخانه‌اي يا همکاري بين کتابخانه‌اي، تلاش شده تا تفاوت خدمات اين نظام و خدمات تحويل مدرک در جهت گردآوري اطلاعات و منابع مورد نياز استفاده کنندگان تبيين گردد. و در نتيجه به وضعيت اين خدمات در جهان و همچنين در ايران و معرفي طرح‌هاي اجرا شده (غدير و امين) مي‌پردازد. در ايالت متحده آمريکا، کتابخانه‌هاي پژوهشي در سال 1995، 8 درصد کم‌تر پيايند و 23 درصد کم‌تر تک نگاشت نسبت به سال 1986 خريداري کرده بودند. با وجود اينکه هزينه صرف شده براي پيايندها 106 درصد و براي تک نگاشت‌ها 22 درصد افزايش يافته بود. در کشورهايي مانند بريتانيا و حتي کشورهاي در حال توسعه مانند مالزي و پاکستان نظام امانت بين کتابخانه‌اي مطلوبي وجود دارد. در کشور ما نيز هر چند شايد نظام اطلاع‌رساني کارآمد و مؤثري وجود داشته باشد، اما با توجه به کاهش منابع مالي و همچنين افزايش هزينه تهيه نشريات و کتب، لزوم استفاده از خدمات همکاري بين کتابخانه‌اي هويدا مي‌باشد. قابل ذکر است در اين رابطه تلاش‌هايي همانند طرح‌هاي غدير و امين صورت گرفته است. از طرف ديگر، بحث خدمات تحويل مدرک نيز باعث خدمات تأمين مدرک متفاوت مي‌باشد. به اين دليل که بحث خدمات تحويل مدرک به موضوع اشاعه اطلاعات برمي‌گردد. در صورتي که بحث خدمات تأمين مدرک، در حوزه مجموعه‌سازي و فراهم آوري اطلاعات است. بنابراين نتيجه‌اي گرفته شده در خدمات تحويل مدرک، منابع اطلاعاتي ارسال شده عودت داده نمي‌شود و ارسال مدارک مبناي تجاري و انتفاعي دارد. در صورتي که در امانت بين کتابخانه‌اي، منابع اطلاعاتي دريافت شده پس از مدتي عودت داده مي‌شوند. و عمدتاً ارسال مدارک نيز با اهداف غير انتفاعي انجام مي‌شود.
– محمدي و ايزدي يگانه ( 1386)، در تحقيق خود با عنوان:”‌اشتراک منابع در کتابخانه‌هاي سنتي و ديجيتالي با تأکيد بر چند تجربه جهاني” به اين نتايج رسيده‌اند که: هدف از تحقيق، اشتراک منابع در کتابخانه‌هاي سنتي و ديجيتالي با تجربه‌هاي جهاني مي‌باشد. روش بکار گرفته شده، پيمايشي و کاربردي مي‌باشد. و پرداختن به مشکلات خاصي است که در برخي از کشورهاي جهان در مورد اشتراک منابع وجود دارد. هدف اصلي اشتراک منابع در اين تحقيق، ضرورت‌هاي استفاده از اشتراک منابع است که عبارتند از:
کمبود بودجه: کتابخانه‌ها نمي‌توانند تمام منابع را به همان سرعتي که منتشر مي‌شود تهيه کنند.
انفجار اطلاعات و رشد روز افزون دانش بشري: بنابر اطلاعات موجود دانشمندان آمريکايي در 1965 تعداد 217 هزار عنوان و در 1995 حدود 660 هزار عنوان مقاله منتشر کرده‌اند.
نرخ بي‌ثباتي ارز: افزايش قيمت اطلاعات چاپ شده به ويژه نشريات ادواري و نوسان نرخ ارز و عوارض ناشي از آن، هر ساله خسارت‌هاي سنگيني را بر کتابخانه‌ها وارد مي‌کند.
افزايش ميزان اطلاعات در قالب‌هاي الکترونيکي: در مقايسه با سال‌هاي قبلي افزايش يافته است. بنابر آمار ارائه شده از سوي دانشگاه ايلينويز، هم اکنون بيش از هشت هزار پايگاه اطلاعاتي در بازار اطلاع‌رساني وجود دارد. که حاوي حدود 5/6 ميليارد رکورد اطلاعاتي مي‌باشد.
کاهش سرمايه‌گذاري‌هاي نهادهاي دولتي: نرخ رشد قيمت‌ها در مقايسه با افزايش بودجه مراکز علمي و تحقيقاتي، رشد بيشتري دارد. برابر آمارهاي موجود در سال 1375 براي تأمين منابع خارجي مورد نياز 110 کتابخانه وابسته به مراکز آموزش عالي مستقر در تهران 606/188 دلار نياز بود، در حالي که بودجه اين مراکز در همان سال 70 ميليون دلار بود.
افزايش تقاضاهاي عمومي براي دسترسي به منابع: تحقيقات نشان مي‌دهد که امروزه تعداد کاربران اينترنتي در سراسر جهان در حال افزايش است. براي مثال دو کشور نروژ و زلاندنو به ترتيب480/899 و 33/703 ميزبان اينترنتي در هر 10 هزار نفر هستند.
– امين پور(1387)، در تحقيق خود با عنوان: “امانت بين کتابخانهاي در ايران و جهان” به اين نکات اشاره دارد که: در حال حاضر، امانت بين کتابخانهاي در ايران و ساير کشورها در سطوح و درجات مختلفي کمابيش در حال اجراست. به طور مثال، در حالي که کشورهاي در حال توسعه در تلاش براي پياده کردن الگوي دسترسي به موقع به جاي الگوي قديمي دسترسي در صورت لزوم براي گسترش مجموعههاي خود هستند، کشورهاي پيشرفته راهکار دسترسي آزاد به منابع را که بيشتر متکي بر شبکهها و منابع تمام متن ديجيتالي است در پيش رو دارند زيرا الگوي دسترسي به موقع را دسترسي بسيار دير هنگام ميدانند، هر چند که راهکار جديد خود را نيز بسيار گران ارزيابي کردهاند. و هدف از تحقيق بررسي اشتراک منابع که يکي از راهکارهاي مقابله با محدوديتهاي مالي و فيزيکي کتابخانهها و مراکز اطلاع‌رساني است که مي‌تواند در زمينه انتخاب و تهيه منابع يا امانت بين کتابخانهاي و يا تلفيقي از هر دو باشد. وجامعه آماري در اين تحقيق تاريخچه و وضعيت کنوني نظام امانت بين کتابخانهاي در ايران و کشورهاي منتخبي از پنج قاره جهان را مورد بررسي قرار ميدهد. در ايران براي نخستين بار در بيستم آذر ماه 1348 در جلسهاي با حضور جمعي از نمايندگان کتابخانههاي کشور در قالب آيين نامهاي پيشنهاد شد و اجراي آن در همان سال توسط مرکز اطلاعات و مدارک علمي ايران آغاز گرديد. ايالات متحده آمريکا نظام امانت بين کتابخانهاي به شيوه جديد، با پيشرفت حرفه کتابداري در آمريکا در اواخر قرن نوزدهم شکل عملي به خود گرفت. مکزيک،انگلستان،استراليا، مالزي، هندوستان و نيجريه به عنوان نمونه در بين کشورهاي ايالات متحده آمريکا انتخاب شدهاند.
– باواخاني (1387)، در تحقيق خود با عنوان:”نگاهي به سيستم امانت بين کتابخانه‌اي و تحويل مدرک در کتابخان? ملي پزشکي آمريکا” پس از معرفي اجمالي “کتابخانه ملي پزشکي آمريکا” و “شبکه ملي کتابخانه‌هاي پزشکي” به اختصار اين سيستم و چگونگي عملکرد آن را در کتابخانه مذکور معرفي مي‌کند. در ميان انواع کتابخانه‌هايي که در حوزه موضوعي مشخصي به ارائه خدمات تحويل مدرک و اشتراک منابع از طريق شبکه مي‌پردازند، مي‌توان کتابخانه ملي پزشکي آمريکا را نام برد که در اين زمينه با بهره‌گيري از امکانات شبکه در ميان کتابخانه‌هاي عضو، خدمات بسيار مطلوبي ارائه مي‌دهد. در ادامه کلياتي دربار? کتابخانه ملي پزشکي آمريکا و چگونگي عملکرد اين کتابخانه در زمينه مدرک و امانت بين کتابخانه‌اي، به اختصار بيان مي‌شود. فرآيند کلي خدمات تحويل مدرک و امانت بين کتابخانه‌اي، به اختصار بيان مي‌شود. خدمات تحويل مدرک و امانت بين کتابخانه‌اي در شبکه‌ي کتابخانه ملي پزشکي آمريکا به اين صورت است که کاربران عضو شبکه (اعم از کتابخانه‌ها يا افراد متخصص) طبق طرح، ابتدا درخواست خود را در زمينه اطلاعات پزشکي از طريق کتابخانه‌هاي پزشکي محلي و در صورت عدم دستيابي به سطح ايالتي و در نهايت به کتابخانه ملي پزشکي مي‌رسانند و بدين ترتيب تمام اطلاعات و خدمات کتابخانه ملي پزشکي در سراسر شبکه در دسترس است. طبق آماري که هفدهم جولاي 2007 بر روي وب سايت کتابخانه ملي پزشکي ارائه شده است، تا کنون بيشترين روش بکار گرفته شده در شبکه، براي امانت بين کتابخانه‌اي و تحويل مدرک، استفاده از نرم افزار “آريئل”80 و کمترين آن بکارگيري “وب تي. آي. اف. اف”81بوده است. هم‌چنين در ادامه آمار ارائه شده آمده بود که به طور کلي، استفاده از سيستم “داک لاين”82 در سراسر کتابخانه‌هاي کانادا و مکزيک، معياري براي رشد و بهره‌گيري از منابع اطلاعاتي پزشکي و امانت منابع کتابخانه‌هاي عضو شبکه است. تجربه نشان مي‌دهد که تقاضا براي خدمات تحويل مدرک و اطلاعات در کشورهاي در حال توسعه نيز، در صورتي که وضع مالي خوبي داشته باشند، بسيار بالاست. مسلماً ارائه خدمات تحويل مدرک الکترونيکي و شبکه سازي در اين خصوص زير ساخت‌هاي مالي و فناورانه مطلوبي را مي‌طلبد. آنگونه که انتظار مي‌رود، طي چندين سال آينده خدمات تحويل مدرک و امانت بين کتابخانه‌اي رشد بالا و نسبتاً پيچيده‌اي در جهان خواهد داشت. کشور ما نيز با تدابير لازم و بهره‌گيري از تجارب کتابخانه‌هايي که پيش از اين، دست به شبکه سازي و ارائه تحويل مدرک الکترونيکي زده‌اند و البته با تأمين مالي مناسب، بتواند در اين مسير گام بردارد.
– راسخي‌راد (1387)، در پايان‌نامه کارشناسي ارشد خود با موضوع: “طرح امانت بين کتابخانه‌اي دانشگاه‌هاي شهر سبزوار” ارائه نموده است و هدف اصلي از همکاري بين کتابخانه‌اي که موضوع پايان نامه ايشان مي‌باشد، بهره‌وري مؤثر از منابع اطلاعاتي است که در کتابخانه‌هاي ديگر وجود دارد. اين همکاري در چارچوب مقررات و توافقات اصلي که بين کتابخانه‌هاي دانشگاهي شهر سبزوار انجام مي‌گيرد خواهد بود. جامعه آماري اين تحقيق را همه کارکنان کتابخانه‌هاي مرکزي دانشگاه‌هاي شهر سبزوار که تعداد آنها مجموعاً 27 نفر مي‌باشند، تشکيل مي‌دهند. تعداد کتابخانه‌هاي مورد بررسي در اين تحقيق 4 کتابخانه مي‌باشد. با توجه به محدود بودن تعداد آنها از نمونه‌گيري استفاده نشده و کل جامعه مورد نظر قرار گرفته است. روش تحقيق از نوع پيمايشي توصيفي و از نوع کاربردي است. يافته‌ها نشان داده که عوامل مؤثر در زمينه عوامل فيزيکي و جغرافيايي بر امانت بين کتابخانه‌اي در دانشگاه‌هاي شهر سبزوار حاکي از آن است که 3/96 درصد کارکنان، اندازه مجموعه کتابخانه را در اجراي امانت بين کتابخانه‌اي تأثير گذار مي‌دانند. و 100% کارکنان، بعد مسافت را در اجراي امانت بين کتابخانه‌اي مؤثر مي‌دانند.
– بيگدلي و باجي (1388)، در تحقيق خود با عنوان: “تحليل علل عدم راه اندازي نظام همکاري و امانت بين کتابخانه‌ها و مراکز اطلاع‌رساني تخصصي استان خوزستان از ديدگاه مديران آنها”به اين موضوع پرداخته که: هدف اصلي از انجام تحقيق حاضر، شناسايي و تحليل عوامل مهمي است که بر شکل‌گيري نظام‌ همکاري و امانت بين کتابخانه‌اي در ميان کتابخانه‌هاي تخصصي استان خوزستان تأثيرگذار هستند.اين تحقيق از نوع توصيفي و به روش پيمايشي انجام گرفته است. در اين تحقيق از پرسشنام? محقق ساخته براي گردآوري داده‌هاي مورد نياز استفاده گرديده است.براي روايي‌ پرسشنامه از نظرات متخصصان و استادان رشته کتابداري و اطلاع‌رساني استفاده‌ شد.جامعه مورد مطالعه شامل80 کتابخانه و مرکز اسناد تخصصي فعال در استان خوزستان‌ است که پرسشنامه از طريق پست و با استفاده از پاکت‌هاي داراي تمبر و نشاني محقق توزيع گرديد. داده‌هاي گردآوري شده با استفاده از نرم افزار SPSS پردازش شد. يافته‌هانشان داد که با وجود آگاهي و اعتقاد اکثر مديران کتابخانه‌هاي مورد مطالعه نسبت به مزاياي‌ همکاري و امانت بين کتابخانه‌اي و تمايل آنها به اين کار، موانع فراروي آنها باعث شده‌ است تا چنين نظامي هنوز در اين استان شکل‌ نگيرد.مهمترين موانع از ديد مديران به ترتيب‌ بسامد عبارتند از:
نبود بودجه‌ي کافي، نبود کتاب‌شناسي‌ها، فهرستگان‌ها،و بانک‌هاي اطلاعاتي‌لازم،نبود مرکز هماهنگ کننده،نبود فهرستگان ملي روزآمد،و نبود ضوابط و مقررات يکسان، مکانيزه نبودن کتابخانه‌هاي تخصصي استان خوزستان، نبود اطمينان براي بازگرداندن مواد امانتي،کمبود نيروي انساني،هزينه‌ي سنگين اطلاعات،آگاه نبودن مسئولان ارشد سازمان‌ها/ شرکت‌ها از مزاياي اين‌گونه خدمات و غيرمتخصص بودن برخي از مديران کتابخانه‌ها.در پايان،پيشنهادهايي به منظور رفع

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه ارشد درباره اشتراک منابع، شکاف اطلاعات Next Entries منبع پایان نامه ارشد درباره کتابداران، اشتراک منابع، شهر سبزوار