منبع پایان نامه ارشد با موضوع یارانه ها، هدفمندی یارانه ها، الگوی مصرف، هدفمند کردن یارانه ها

دانلود پایان نامه ارشد

شدید تورمی می باشد . پرداخت یارانه از سه طریق موجب افزایش تورم می گردد.
افزایش مستقیم قیمت کالای مشمول یارانه
افزایش غیر مستقیم قیمت سایر کالاها
افزایش نقدینگی (قادری و دیگران،1384)
2-17 تأثیر یارانه بر مصرف انرژی :
با پرداخت یارانه به صورت مستقیم، درآمد افراد افزایش یافته و با توجه به کشش درآمدی تقاضای انرژی، میزان مصرف انرژی افزایش می یابد؛ همچنین با پرداخت یارانه مستقیم، قیمت انرژی نیز افزایش یافته و با توجه به کشش قیمتی تقاضای انرژی ، میزان مصرف انرژی کاهش پیدا میکند. در حال حاضر به دلیل قیمت پایین انرژی، مصرف انرژی ، بهینه انجام نمی شود و در بسیاری از موارد انرژی ، بیهوده تلف می شود . با افزایش قیمت انرژی و پرداخت یارانه مستقیم با توجه به این که افراد میخواهند میزان مطلوبیت خود را افزایش دهند. بنابراین ممکن است یارانه دریافتی صرف خرید کالای دیگری شود و در مقابل ، انرژی کمتری را با دقت و بهروری بالاتری مصرف کنند. (قادری و دیگران،1384)

2-18 تأثیر یارانه بر قاچاق سوخت :
به دلیل اختلاف قیمت فرآورده های نفتی در داخل کشور با کشورهای همسایه ، در چند سال اخیر پدیده قاچاق سوخت رواج پیدا کرده است .با توجه به اینکه حداکثر ظرفیت باک خودروها ممکن است چند صد لیتر باشد ، لذا به دلیل حجم کم سوختی که بوسیله یک خودرو از کشور خارج می شود به این مسأله توجه نشده است. در صورتی که نرخ بالای خروج خودروها به خارج از کشور در سطح کلان هزینه های بالایی را منجر شده است. (قادری و دیگران،1384)
از سوی دیگر به دنبال طرح هدفمندی یارانه ها، قاچاق فراورده های نفتی از ایران به پاکستان با کاهش چشم گیری روبرو شد. به گزارش خبرنگار خبرگزاری فارس در کراچی، با شروع طرح هدفمندی یارانه و به خصوص حامل های انرژی، فروش بنزین قاچاق شده از ایران در پاکستان به شدت کاهش یافته است . ( روابط عمومی معاونت امور اقتصادی وزارت اموراقتصادی و دارایی ،1389 )
2-19 سایر تأثیرات یارانه:
سایر تأثیرات مربوط به یارانه به صورت زیر است :
2-19-1 تأثیر یارانه بر توزیع و ترکیب جمعیت :
یکی از اثرات یارانه ها ، تأثیر بر متغیرهای جمعیتی و از جمله مهاجرت می باشد . یارانه ها با تأثیر بر مکانیسم قیمت محصولات بر توزیع و ترکیب جمعیت تأثیر می گذارند . این گونه سیاست ها با تأثیر بر روابط بخش های تجاری به ویژه بخش کشاورزی در سطح پایینی قرار داده شده و تأثیر منفی بر سطح درآمد کشاورزان و روستاییان می گذارند. اثر بر مهاجرت داخلی نیز روشن است، اختلاف درآمد در شهرها و روستاها باعث مهاجرت روستاییان به شهرها می شود .( سعیدی ،1370 )
2-19-2 یارانه و الگوی مصرف :
یارانه های مواد غذایی در بیشتر جوامع به کالاهایی پرداخت می شود که نقش مهمی در الگوی مصرف بازی دارند؛ از سوی دیگر الگوی مصرف رابطه ای متقابل با عوامل اقتصادی ،اجتماعی و فرهنگی دارد و کالاهایی در ایران یارانه ی و سهمیه بندی هستند که کالاهای اساسی و جز الگوی مصرف پایه اغلب مردم هستند و تغیر قیمت آن ها مسلماً الگوی مصرفی را در زمانی تغیر می دهد که هیچ جایگزین مناسبی از طریق تغیر ساخت های اقتصادی ارائه نشده است. لذا تأمین حداقل نیازهای اساسی مردم حتی اگر قشر آسیب پذیر به درستی شناخته نشده باشند، تغیر ساخت های اقتصادی به تغیر الگوی مصرف می انجامد،تغیری که قطعاً شوک مهمی به الگوهای فرهنگی- اقتصادی وارد می کند .( سعیدی ،1370 )

2-20 روش های محاسبه یارانه :
برای محاسبه یارانه از روش های مختلفی بهره می گیرند که دو روش اصلی آن عبارتند از :
روش شکاف قیمت
روش معادل یارانه مصرف کننده
در روش دوم یارانه عبارتند از جمع جبری تفاوت بین قیمت های داخلی و جهانی به علاوه تمامی پرداخت های مالی مستقیم به مصرف کننده که قیمت پرداختی برای مصرف داخلی را کاهش می دهد . (مشعل ، نشریه کارکنان صنعت نفت ،12آبان 1387)
2-21 نحوه پرداخت یارانه :
امروزه در جهان یارانه ها بیشتر به تولیدکنندگان و یا محصولات کشاورزی پرداخت می شود به گونه ای که باعث صیانت وضعیت معیشتی تولیدکنندگان و زارعان در مقابل نوسانات قیمت تمام شده و اولیه تولید در کشورها با مشکلی مواجه نمی گردد .اگر اعطا این نوع یارانه ها با حمایت های دولتی در مقابل نوسانات قیمت وجود نداشته باشد ، ممکن است باعث ورشکستگی شدید در بازار تولیدات صنعتی و کشاورزی گردد . مدل های دیگری از نحوه پرداخت یارانه در کشورهای مختلف وجود دارد که از جمله آن ها می توان به یارانه مستقیم اشاره کرد که به صورت نقد به اقشار آسیب پذیر پرداخت می شود، هم اکنون یارانه مستقیم در رأس دولت ایران می باشد .( اکبری ،1382 )

2-22 راهکارهای اصلاح نظام یارانه ها :
با توجه به ابعاد وسیع طرح هدفمند کردن یارانه ها دراقتصاد ایران ، برنامه های عملیاتی هدفمند کردن یارانه ها را می توان به صورت زیر بر شمرد :
شناسایی اقشار و فعالیت های آسیب پذیر
تبیین مبانی ، تعیین اقلام عمده، شیوه وسرعت اصلاحات قیمتی
تحلیل آثار اصلاحات قیمتی برتورم، تولید،تجارت خارجی، توزیع درآمد، هزینه بنگاه و آثارمالی آن بردولت
بررسی روش ها و شیوه های بازتوزیع و جبران خسارات زیان دیدگان از اصلاحات و نیز اصلاحات ساختاری و نهادی (حقوقی،سازمانی و…) موردنیاز (مشعل، نشریه کارکنان صنعت نفت،12آبان 1387)
2-23 اهداف هدفمندی یارانه ها در راستای اصل 44 :
پژویان (رئیس شورای رقابت) در پاسخ به سؤالی پیرامون تأثیر قانون هدفمندی یارانه ها بر اجرای قانون اصل44 وخصوصی سازی گفت : اهداف هدفمندی یارانه ها در راستای قانون اصل 44 از جمله آزاد سازی و کارایی اقتصادی است و در واقع همگام با اصلاحات اصل 44 باید بازارها شفاف شود تا بخش خصوصی بتواند با کارایی بیشتر به فعالیت ادامه دهد.
رئیس شورای رقابت ادامه داد: واگذاری مدیریت اقتصادی به بخش خصوصی در واقع برای کاهش هزینه ها و بهبود تکنولوژی و افزایش سود آوری است که برای تحقق این اهداف باید قیمت ها واقعی شود و بازار از شرایط انحصار خارج شود.
این اقتصاددان با بیان اینکه اصلاحات اقتصادی که منجر به افزایش کارایی و شفافیت نشود بی نتیجه خواهد بود، گفت: بنابراین امیدورایم که دولت با کمک شورای رقابت در همه زمینه ها از جمله قیمت گذاری ها بتواند شرایط افزایش رقابت و کارایی اقتصادی را فراهم کند.
وی ادامه داد: دولت باید به سیستم بانکی و بخش اعتبارات توجه ویژه ای داشته باشد زیرا وظیفه اصلی تأمین اعتبارات برای افزایش سرمایه گذاری و ایجاد صنایع با تکنولوژی برتر و کم مصرف بر عهده این نهاد اقتصادی است.
وی راهکار اصلی کنترل تورم هدفمندی یارانه ها را اصلاح تراز و کاهش کسری بودجه دانست و گفت : با این کار دولت می تواند عامل اصلی تورم از بین ببرد قیمت ها را کنترل کند. (روابط عمومی معاونت امور اقتصادی وزارت اموراقتصادی و دارایی ، 1389)
2-24 موفقیت قانون هدفمندی در گروی کنترل قیمت ها :
رزاقی با تأکید بر اینکه موفقیت قانون هدفمندی یارانه ها در گروی کنترل قیمت کالاها و خدمات است افزود : اگر دولت بتواند با جلب مشارکت مردم و نیز با بهره گیری از هوشیاری آنها، به مبارزه با گرانی ها اقدام کند و قیمتها را مهار کند، قطعا در اجرای قانون موفق خواهد بود.(احمدی،ماهنامه هدایت، سال نهم)
2-25 آثار هدفمند نمودن يارانه‌ها بر بازارهاي مالي كشور :
بازارهاي مالي در تمامي كشورها يكي از اركان مهم نظام مالي محسوب گرديده و امكان عرضه و تقاضاي انواع دارايي‌هاي مالي نظير سهام، اوراق قرضه، قراردادهاي آتي، پيمان‌هاي آتي و … را فراهم مي‌نمايند. اهميت و جايگاه بازارهاي مالي در مباحث اقتصادي به حدي است كه از آن به عنوان زيرساخت اقتصادي مبتني بر بازار نام برده مي‌شود چراكه امكان فرايند عرضه و تقاضاي دارايي‌هاي مالي در اين بازارها بستر مناسبي را جهت شفافيت در فعاليت‌هاي اقتصادي از طريق مكانيزم كشف قيمت فراهم نموده و با اين ساز و كار تخصيص بهينه در نظام اقتصادي كشور ايجاد مي‌گردد. بازارهاي مالي بر اساس كاركردهاي خود به دسته‌بندي‌هاي گوناگون و متعددي همانند بازارهاي پول و سرمايه، بازارهاي بورس و خارج از بورس و بازارهاي اوليه و ثانويه تقسيم‌بندي مي‌شوند. با توجه به وضعيت كنوني بازارهاي مالي در كشور و اهميت خاص بازار بورس اوراق بهادار، در اين مجال كوتاه آثار اجراي قانون هدفمندسازي يارانه‌ها بر بازار بورس اوراق بهادار مورد بررسي قرار مي‌گيرد. در حال حاضر بازار بورس اوراق بهادار تهران با ارزش تقريبي 610 هزار ميليارد ريال متشكل از 454 شركت پذيرفته شده در قالب 39 صنعت مي‌باشد كه از اين تعداد بيش از 10 درصد آن به عنوان نمادهاي متوقف بوده ليكن مجموعه نمادهاي فعال با احتساب ارزش جاري آنها بيش از 90 درصد ارزش بازار را به خود اختصاص مي‌دهد. در اين شرايط بررسي آثار ناشي از اجراي قانون مذكور بر روي شركت‌هاي بورسي به دليل ويژگي‌هاي صنعت مي‌بايست بر اساس تفكيك صنايع مختلف موجود در بازار بورس انجام پذيرد و لذا اين آثار مي‌تواند در دو بخش اصلي مؤثر بر روي صورت‌هاي مالي شركت‌ها (سود و زيان و ترازنامه) نظير آثار ناشي از تغييرات مربوط به درآمدهاي عملياتي و آثار ناشي از تغييرات مربوط به بهاي تمام شده مورد بررسي قرار گيرد. دو بخش مذكور مهمترين فاكتورهاي تأثيرپذير از اجراي هدفمند نمودن يارانه‌ها مي‌باشد كه مي‌بايست به تفكيك صنعت و اجزاي هر يك در صورت‌هاي مالي تشريح گردد. (پور ابراهیمی ، 1388 )
2-26 هدفمند کردن یارانه‌ها و صادرات :
در هدفمند کردن یارانه ها افزایش قیمت محصولات داخلی اجتناب‌ناپذیر است و تفاوتی بین کالاهای صادراتی و مصرف داخلی هم وجود نخواهد داشت و تنها اختلاف، ناشی از تشدید هزینه‌های آن دسته از کالاهای صادراتی است که برای تولید و البته به مواد اولیه ، وارداتی هستند زیرا علاوه بر افزایش‌های ناشی از آزادسازی قیمت حامل‌های انرژی برای تولید محصول ناچار به پرداخت افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل و… ویژه صادرات هم خواهند بود، در چنین شرایطی که قیمت محصولات کشور ما در بازارهای هدف به دلیل رقابت‌های نابرابر سایر رقبا نه تنها امکان افزایش ندارد بلکه بعضاً با کاهش نیز مواجه می‌شود و مشوق‌های صادراتی یا همان مبالغ ناچیزی که برای جبران بخشی از خسارت‌های ناشی از اختلاف تورم و «تثبیت نرخ ارز» به صادرکنندگان آن هم با تأخیر زیاد پرداخت می‌شود به هیچ‌وجه تکافوی جبران هزینه‌ها نخواهد بود، بنابراین در صورت تداوم سیاست‌های فعلی تثبیت تقریبی نرخ ارز که از سوی سخنگوی طرح هدفمند کردن یارانه‌ها عنوان گردیده بدون شک منجر به توقف «صادرات و بالطبع توقف تولید صادرات محور» که از خواسته‌های مقام معظم رهبری در بازدید از ایران‌خودرو در سال‌جاری به آن تأکید شده است خواهد شد. توقف تولید در هر صورت منجر به بیکاری کارگران واحدهای مربوطه می‌گردد که بیکاری از مهمترین معضلات کشور در حال حاضر بو‌ده و خود منشأ بسیاری از ناهنجاری‌های اجتماعی (تشدید فقر، طلاق، اعتیاد و…) می‌باشد و برای مقابله با عوارض آن هزینه‌های زیادی به کشور تحمیل خواهد شد.( بهرامی ارض اقدس ،1389 )
2-27 تأثیر طرح هدفمند کردن یارانه ها و دغدغه های پیش رو:
مواجهه با پديده موسوم به «هدفمند کردن يارانه ها» و يا اگر دقيق تر بگوييم پديده «افزايش قيمت حامل هاي انرژي»، در شرايط فعلي، با آنچه در دو سال گذشته وجود داشته متفاوت شده است. يعني اگر دو سال پيش و بيشتر از آن، درخصوص ضرورت و يا عدم ضرورت، مفيد بودن و يا غيرمفيدبودن يا جراحي اقتصادي به يارانه ها گفت وگو مي شد، امروز با پديده اي داراي عمر دو ساله مواجهيم که آثار و پيامدهاي کوتاه مدت خود را هم بر جاي گذاشته و به مقوله اي قابل بررسي و مطالعه مبدل شده است. بنابراين صحبت کردن از اجراي فازهاي بعدي «افزايش قيمت حامل ها» درواقع رجعت به دوران دو سال پيش و بيشتر و در

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه ارشد با موضوع یارانه ها، کمیته امداد، توانمندسازی، هدفمند کردن یارانه ها Next Entries منبع پایان نامه ارشد با موضوع یارانه ها، عملکرد شرکت، حامل های انرژی، هدفمند کردن یارانه ها