منبع پایان نامه ارشد با موضوع پیامبر(ص)، نهج البلاغه، مجمع البیان، دوران اسلامی

دانلود پایان نامه ارشد

أَنَّهُ كَذَلِكَ لَرَفَضَه‏ … ر.ک: سید رضی، نهج البلاغه(تحقیق صبحی صالح) ص326 و 325 یعنی: «در دست مردم، حق است و باطل، دروغ است و راست، ناسخ است و منسوخ، همچنين، عام است و خاص، محكم است و متشابه و عارى از اشتباه و آميخته با آن. در زمان رسول خدا (صلى الله عليه و آله) آن قدر بر او دروغ بستند كه برخاست و براى مردم خطبه‌اى ادا كرد. و در آن گفت هر كه به عمد بر من دروغ بندد جايگاه خود را به آتش برده است. حديث را چهار كس نقل مى‌كنند و پنجمى ندارند يا مردی منافق است كه اظهار ايمان مى‌كند و خود را مسلمان مى‌نماياند، ولى از ارتكاب هيچ گناهى و جرمى باك ندارد و بر رسول الله (صلى الله عليه و آله ) به عمد دروغ مى‌بندد. اگر مردم مى‌دانستند كه منافق و دروغگوست، سخنش را نمى‌پذيرفتند و تصديق نمى‌كردند ولى مى‌گويند صحابی رسول الله (صلى الله عليه و آله ) است، او را ديده و از او شنيده و ضبط كرده است. پس ‍ مردم گفتارش را مى‌پذيرند و خداوند در قرآن از منافقان خبر داده و بدان صفات كه دارند براى تو وصفشان كرده است. اينان بعد از پيامبر (صلى الله عليه و آله ) ماندند و بر آستان پيشوايان ضلالت و داعيانى كه به باطل و بهتان مردم را به آتش فرا مى‌خواندند، تقرب يافتند. حتى به حكومتشان هم گماشتند و بر گردن مردم سوارشان كردند و در پناه نام آنها به جهانخوارى، پرداختند. زيرا مردم غالبا با پادشاهان و دنياداران هستند، مگر كسى كه خداوندش از اين خطر نگه داشته باشد. و اين يكى از آن چهار است و ديگر، مردى است كه از رسول خدا (صلى الله عليه و آله) خبرى شنيده، اما درستش را به خاطر نسپرده و از روی عمد دروغ نمی‌گويد. او چيزى را كه آموخته، اينك، روايت مى‌كند و خود نيز به كار مى بندد و همه جا مى‌گويد كه اين سخن را از رسول خدا (صلى الله عليه و آله ) شنيده‌ام. اگر مسلمانان مى‌دانستند كه او اشتباه دريافته از او نمى‌پذيرفتند و خود نيز اگر مى‌دانست تركش مى‌گفت.
89. همان
90. طحاوی، ابو جعفر، ج 1، ص 369
91 شوکانی، محمد بن علي بن محمد (م1250ق)، الفوائد المجموعة في الأحاديث الموضوعة، تحقیق عبد الرحمن بن يحي المعلمي اليماني، بیروت، دارالکتب العمیه، [بی‌تا]، ص 4
92 . عثمان فلاته، الوضع في الحدیث، ج 1، ص 109
93. عسقلاني، ابن حجر(م 852 ق)، نزهة النظر في توضيح نخبة الفكر في مصطلح أهل الأثر، تحقیق عبد الله بن ضيف الله الرحيلي، ریاض، مطبعة سفیر، 1422 ق، ص 107

94 . تعبیر البیت هنوز هم در بسیاری از قبایل عراق جایگاه ویژه‌ای دارد و از آن به اصل و اساس قبیله تعبیر می‌شود، ریاست قبیله نیز از آن نشئت می گیرد. هر ازدواجی در قبیله که اساساً با نزدیکان صورت می گیرد، کوچکترین بیت جدید را تشکیل می‌دهد اما اسم و رسم بیت اصلی را حفظ نموده و تحت پشتیبانی آنها می ماند، بیت الریاسة در میان قبائل مفهومی شناخته شده است، چنانکه هر قبیله نیز با اضافه «آل» به موسس آن شناخته می‌شود مثلاً در مورد آل نائب گفته می‌شود:«النائب مؤسس هذا البيت» ر.ک: محمد العزاوي، عباس(م 1391ق)، عشائر العراق، [بی‌جا]، [بی‌جا]، [بی‌تا]، صص17، 214، 254
95 . زبیری، مصعب بن عبدالله(م 236ق)، نسب قريش، تحقیق ليفي بروفنسال(أستاذ اللغة والحضارة بالسوربون، ومدير معهد الدروس الإسلامية بجامعة باريس، چاپ سوم، قاهره، دارالمعارف، [بی‌تا]، ج1، ص257
96 . وی ریاست قبیله همدان یکی از قبایل سرشناس یمن را به عهده داشت و به شجاعت وجنگاوی مشهور بود. ر.ک: همدانی، ابن الحائك(م 334ق)، الإكليل، [بی‌جا]، [بی‌جا]، ،[بی‌تا]، ج1، ص3
97 . همدانی، الإكليل، ج1، ص 33
98 . همان، ص 33 و 34 در همین منبع البیت به عنوان خصلتی تاثیر گذار در کنار ملک قرار گرفته است ر.ک: همان، ص 51
99 . ابن حزم، أبو محمد علي بن أحمد بن سعيد(م 456ق)، جمهرة أنساب العرب، تحقیق لجنة من العلماء، بیروت، دارالكتب العلمية، 1403ق، ج1، ص 12 و نیز ر.ک: اشعری، أبوالحجاج (م 600ق)، التعريف بالأنساب والتنويه بذوي الأحساب، [بی‌جا]، [بی‌‌نا]، [بی‌تا]، ج1، ص 56؛ ابن منظور نیز مراد از بیت را شرف دانسته است. ر.ک: ابن منظور، لسان العرب، ج2، ص 16
100 . ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص 14
101 . همان
102 . البیت، مختصراهل البیت است.
103 . ابن خلدون، عبد الرحمن بن محمد(م 808ق)، تاریخ، تحقیق خليل شحادة، چاپ دوم، بیروت، دار الفكر، 1408ق، ج1، ص 164
104 . همان، ص 167
105 . ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص2
106 .همان
بلاذری، انساب الأشراف، ج1، ص 39.3
108 ابن هشام، عبد الملك(م 213ق)، السيرة النبوية، تحقيق مصطفى السقا وإبراهيم الأبياري وعبد الحفيظ الشلبي، چاپ سوم، مصر، شركة مكتبة ومطبعة مصطفى البابي الحلبي وأولاده، 1375ق، ج1، ص113؛ ابن خلدون، تاریخ، ج2، ص 396
109 . ابن هشام، السيرة النبوية، ج1، ص 113؛ طبری، محمد بن جرير(م 310ق)، تاريخ، چاپ دوم، بیروت، دارالتراث، 1387 ق، ج2 ، ص 255
110 . طبری، تاريخ، ج2، ص 258و259
111 . ابن هشام، السيرة النبوية، ج1، ص132
112 . همان، ص 135
113 . ابن هشام، السيرة النبوية، ج1، ص 136؛ طبری، تاریخ، ج2، ص252
114 . منافره، تفاخر طلبی جاهلی، همراه با دشمنی میان دو نفر بود که برای اثبات برتری خود، آن را در معرض قضاوت قرار می دادند. برتری یا شکست در منافره بر اساس «معیارهای» پذیرفته شده در جامعه جاهلی صورت می‌گرفت و تبعاتی در پی داشت. این سنت، پس از وفات پیامبر(ص) با تاثیر گرفتن از اختلاف‌های سیاسی مسلمانان و با تغییرهایی در ظاهر، دوباره سر برآورد و در شکل‌گیری عقاید کلامی تاثیر گذاشت. برای اطلاعات بیشتر ر.ک: آئینه وند، صادق، بررسی سنت منافره در جاهلیت و بازتولید و پیامدهای آن در دوران اسلامی ( با تکیه بر منافره های هاشمیان)، مطالعات تاریخ اسلام ، شماره 18، سال 1392ش، ص10
115 . طبری، تاریخ، ج2، ص 253
116 . آئینه وند، بررسی سنت منافره در جاهلیت و بازتولید و پیامدهای آن در دوران اسلامی ( با تکیه بر منافره های هاشمیان)، ص14
117 . أهل البيت بر «آل پيامبر» دلالت دارد و با اين عبارت شناخته شده‏اند در فارسی معادل خانواده است که بر طبق قراین وشواهد مصادیق آن متفاوت است. اهل بیت پیامبر(ص) مطابق حدیث کساء، حضرت علی، فاطمه و حسنین است. ر.ک: راغب أصفهانى، مفردات ألفاظ القرآن‏، ص152؛ طریحی، مجمع البحرین، ج2، ص 124؛ مصطفوی، التحقيق في كلمات القرآن الكريم‏، ج1، ص360
118 . یکی از مهمترین اقدامات پیامبر(ص) این بود که 6 ماه متوالی از کنار خانه حضرت فاطمه(س) می‌گذشت و می‌فرمود: «الصلاة أهل البيت» ر.ک: بلاذُری، أحمد بن يحيى(م 279ق)، جمل من أنساب الأشراف، تحقيق سهيل زكار ورياض الزركلي، چاپ دوم، بیروت، دار الفكر، 1417ق، ج2، ص 104 ؛ پیداست اهل بیت پیامبر(ص) بر نماز مداومت داشتند، لیکن این اقدام پیامبر(ص) کاری نمادین بود که اهل بیت را به همگان معرفی می نمود و وجود آنها را به آیه تطهیر پیوند می‌زد.
119 . مراد از متن قرآن و تفسیر آن است.
120 . ابن حبيب، أبو جعفر(م 245ق)، المنمق في أخبار قريش، تحقیق خورشيد أحمد فاروق، چاپ اول، بیروت، عالم الكتب، 1405ق، ص81
121 . همان، ص 83- 109؛ص 186-189
122 . همان، صص55-57
123 . ریچارد بل پس از تاکید بر تاثیر سیاست عربستان از کشمکش دوقدرت بزرگ روم و ایران و تلاش این دو قدرت برای نفوذ در عربستان می نویسد: پس از آن که حکومت حبشیان از سال 521 با بهره گیری از اختلافات دینی تحت سلطه امیراتوری بیزانس بود در سال 575م تحت سلطه ایرانیان در آمد، ایرانیان کنترل بخشی از شهرهای کوچک در کرانه شرقی و جنوبی عربستان را به حمایت از جناح بومی طرفدار به دست آورد، بنابراین رومیان برای ایجاد حضوری متقابل، تمایل داشتند با کمک رساندن به عثمان بن حویرث در سال 590م و قرار دادن وی به عنوان حاکم دست نشانده، مکه و عربستان را به کنترل خود در آورند. ر.ک: بل، ریچارد، درآمدی بر تاريخ قرآن، بازنگری و بازنگاری: و.مونتگمری وات، ترجمه بهاءالدين خرّمشاهی، قم، مرکز ترجمه قرآن به زبان های خارجی، چاپ اول، 1382ش ص 25
124 . ابن حبيب، المنمق في أخبار قريش، صص55-57
125 . ابن هشام، السيرة النبوية، ج1، ص 198
126 . همان، ص233
127 . همان ص296
128 . حضرت امیرمومنان در نهج البلاغه ظهور پیامبر(ص) را این گونه تشریح می‌نماید: از آن رو که حضرت به عنوان فردی که شجره وجودیش پاکترین شجره ها و دلایلش نیز روشن و راهش آشکار(خطبه 160) ودلایلش الزام آور بود(خطبه 227) در میدان نزاع میان عقاید(خطبه 157) که رشته دین کسسته شدن شده بود (خطبه 132) با نور قرآن به تصدیق آیین آسمانی برخواست(خطبه 157)
129 . ابن هشام، السيرة النبوية، ج1، ص 293
130 . ر.ک: همان، ص 419-429 با اندکی دخل و تصرف.
131 .انعام:48
132 . احزاب: 45؛ فتح:8 و نیز ر.ک: سیدرضی، نهج البلاغه، خطبه 104
133 . ر.ک: بل، درآمدی بر تاريخ قرآن، ص54 با اندکی دخل و تصرف.
134 . ر.ک: سید رضی، نهج البلاغه، خطبه 108
135 . لَقَدْ أَرْسَلْنا رُسُلَنا بِالْبَيِّناتِ وَ أَنْزَلْنا مَعَهُمُ الْكِتابَ وَ الْميزانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ وَ أَنْزَلْنَا الْحَديدَ فيهِ بَأْسٌ شَديدٌ وَ مَنافِعُ لِلنَّاسِ وَ لِيَعْلَمَ اللَّهُ مَنْ يَنْصُرُهُ وَ رُسُلَهُ بِالْغَيْبِ إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ عَزيزٌ.
136 . ر.ک: طبرى، ابو جعفر محمد بن جرير، جامع البيان فى تفسير القرآن، چاپ اول، بیروت، دار المعرفه، 1412ق، ج27، ص 137؛ طبرسى، فضل بن حسن، مجمع البيان فى تفسير القرآن، تحقيق با مقدمه محمد جواد بلاغی، چاپ سوم، تهران، انتشارات ناصر خسرو، 1372 ش، ج9، ص 363
137 . ر.ک: ابن عربى، ابو عبدالله محيى الدين محمد(قرن7)، تفسير منسوب به ابن عربى، تحقيق سمير مصطفى رباب، بیروت، دار احياء التراث العربى، 1422ق، ج2، ص 322
138 . ر.ک: كلينى، الكافي، ج1، ص 169
139 . ر.ک: كلينى، الكافي، ج1، ص 169
140 . ر.ک: ابن الأثير، عز الدين (م630ق)، الكامل في التاريخ، تحقيق عمر عبد السلام تدمري، چاپ اول، بیروت، دار الكتاب، 1417ق، ج1، صص 578- 600
141 . ابن هشام، السیرة النبویة، ج1، ص 511
142 . همان، 513
143. مائده: 15، 16، 19 ونیز ر.ک: طباطبایی، المیزان، ذیل آیات نامبرده.
144. مانند عبد الله بن سلام: ر.ک: بلخی، تفسیر مقاتل، ج 1، ص 295
145. ر.ک: آل عمران: 110 ونیز ر.ک: طبرى، جامع البيان فى تفسير القرآن، ج 4، ص30 و 31؛ طبرسی، مجمع البیان، ج2، ص810؛ طباطبايى، الميزان، ج3، ص377 در آیه 113 آل عمران از این گروه اندک به شب زنده داران یاد شده که در شبانگاه خداوند را سجده می کنند. و در آیه 199 آل عمران این دسته از یهود، مومنان به خدا، پیامبر و قرآن دانسته شده اند و در صف مسلمانان قرار گرفته‌اند. در واقع در این آیه خداوند حساب این دسته از یهود را از سایر آنها که میان رسولان فرق می‌گذاشتند جدا نموده است. رک: طباطبایی، الميزان، ج 4، ص 89، در مقابل در آیه 59 سوره مبارکه مائده نیز به توصیف عملکرد دسته دوم از یهود می‌پردازد که برای تخریب دین تلاش می‌نمودند.
146. ر.ک: نساء: 153
147. ر.ک: مائده 68؛ طبرسی، مجمع البیان، ج3، ص346
148. ر.ک: بینه:1: َلمْ يَكُنِ الَّذينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ وَ الْمُشْرِكينَ مُنْفَكِّينَ حَتَّى تَأْتِيَهُمُ الْبَيِّنَةُ.
149. بینه: 6 : إِنَّ الَّذينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ وَ الْمُشْرِكينَ في‏ نارِ جَهَنَّمَ خالِدينَ فيها أُولئِكَ هُمْ شَرُّ الْبَرِيَّة.
150. ر.ک: نساء:51 : أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذينَ أُوتُوا نَصيباً مِنَ الْكِتابِ يُؤْمِنُونَ بِالْجِبْتِ وَ الطَّاغُوتِ وَ يَقُولُونَ لِلَّذينَ كَفَرُوا هؤُلاءِ أَهْدى‏ مِنَ الَّذينَ آمَنُوا سَبيلاً.
151. طباطبایی، المیزان، ج4، ص375
152. ر.ک: فخررازی، أبو عبد الله محمد بن عمر(م 606ق)، مفاتيح الغيب، چاپ سوم، بیروت، دار إحياء التراث العربي، 1420 ق، ج 25، ص 164؛ طبرسی، مجمع البیان، ج 8، ص 551؛ طباطبایی، المیزان، ج16، ص291
153. ر.ک: حشر:2: هُوَ الَّذي أَخْرَجَ الَّذينَ

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه ارشد با موضوع آستان قدس رضوی Next Entries منبع پایان نامه ارشد با موضوع ترتیب نزول، مجمع البیان، جوادی آملی، فیض کاشانی