منبع پایان نامه ارشد با موضوع نقوش حیوانی، نادرشاه افشار، میراث فرهنگی

دانلود پایان نامه ارشد

سراسر دیوار را پوشانده است.

3-4) ساختمان اصلی شمالی خانه عطروش
تمام نمای ساختمان شمالی کاشیکاری است و حاشیههای بسیار زیبایی بر نمای جرزهای ساختمان نصب گردیده است.

شکل4-5) نمای سردر و ستون جلو خانه عطروش

شکل4-6) نمای سردر ورودی خانه عطروش
جدول1) سردر ورودی خانه عطروش
موقعیت در مکان
اندازه تصویر
نقوش انسانی
نقوش حیوانی
نقوش گیاهی
موضوع
سردر ورودی ساختمان
150×360
مرد،زن
اسب،آهو،سگ
گل
تاریخ،اسطوره
در پیشانی و بالای ساختمان کتیبه بسیار زیبایی از کاشیکاری دیده میشود در این تابلو یکی از شاهنشاهان قدیم ایران در حالی که تاجی بر سر دارد سوار بر اسب نشان میدهد که از نظر شکل و فرم کاشیکاری جالب و منحصر به فرد محسوب میگردد، توصیف دو مرد سوار بر اسب که دو ملازم در کنار آنها ایستاده است و دو تن که بر زمین افتادهاند و فردی در وسط که نشانی در دست دارد،تصویر سر زنی در بالا و وسط دیده میشود و نقشی از اسطوره شیر و خورشید که در گوشههای تصویر قرار دارد.به طور کلی در تزیینات آمیزهای از نقوش ایرانی و اسطوره دیده میشود.

شکل4-7) ستون ورودی
دو حاشیه در نمای خارجی تالار اصلی نصب گردید که متن آنها را شاخههای پرگلی پرنموده است.در حاشیه سمت راست در بالا کتیبهای با خط نستعلیق چنین خوانده میشود: نصر من اله و فتح قریب ، در پایین حاشیه نوشته شده در کارخانه عبدالرزاقی که نشان میدهد نقاش این تصاویر آقای عبدالرازقی بوده است، حاشیه سمت چپ نیز با حاشیه سمت راست قرینهسازی و در قسمت بالای کتیبه چنین خوانده میشود: بسم اله الرحمن الرحیم 1300 که نشان از زمان ساخت این کتیبه را میدهد و در قسمت پایین حاشیه حسب الفرمایش آقای حاجی میرزا محمدعلی نوشته شده که این
کتیبه توسط این شخص سفارش داده شده است.در تزیینات آمیزهای از نقوش ایرانی و اروپایی دیده میشود.
ساختمان شمالی شامل یک تالار اصلی در وسط و دوگوشواره در طرفین آن در طبقه فوقانی و یک حوضخانه و دوگوشواره در طرفین آن در طبقه زیر میگردد که آنها را مورد بررسی قرار میدهیم.
جدول2) ستون ورودی ساختمان
موقعیت در مکان
اندازه تصویر
نقوش انسانی
نقوش حیوانی
نقوش گیاهی
موضوع
ستون ورودی ساختمان
300×70
زن
شیر،پرنده
گل
طبیعت،اسطوره

3-5) بررسی آثارهنری قسمتهای مختلف بنا شامل کاشیکاری دیوارهای حیاط و تابلوهای نقاشی
تابلوهای کاشیکاری از گوشه جنوبی بعد از مدخل ورودی به حیاط را مورد بررسی قرار میدهیم:

تابلو اول

شکل4-8) پادشاه ساسانی
بعد از ورودی اولین تابلو در سمت راست که از کتیبههای منقوش میباشد و به صورت یک تابلو کاشیکاری زیبا نقش شده است،صحنههایی از نقاشی در وسط تابلو و قسمت فوقانی آن رسم شده است،هنرمند بقیه متن همه تابلوها را با گل و بوته و گلدانهای پرگل پرنموده و از گلهای متنوعی استفاده کرده است.دو رنگ غالب در این کتیبه که بیش از رنگهای دیگر خودنمایی میکند دو رنگ آبی فیروزهای و آبی تیره،لاجورد میباشد و بقیه رنگها تحت سیطره این دو رنگ در جای خود نشستهاند.
اساس طراحی اغلب نقوش تزیینی دوره قاجار بر یک گلدان استوار است که نظیر آن را در آثار تزیینی دوره روکوکو اسپانیا وجودداشته است و این را میتوان نشان از تقلید نقاشان ایرانی از نقاشان اروپایی دانست. تصاویری از پرندگان و گلهای طبیعی همچون رز که در جایجای نقوش این دوره قابل مشاهده است.
تابلو از پایین با نقش گلدانی شروع میشود و گرایش به نوعی سایهپردازی در آن دیده میشود ولیکن این سایه پردازیهای مختصر کار را به سمت یک اثر ناتورالیستی هدایت نکرده است بلکه حال و هوای کلی آن نگارگریهای سنتی ایران را در ذهن مخاطب زنده میکند.پرندگان ظریف و دستنیافتنی،گل و برگهای متنوع و تزیینات آشکار و پنهان این تصویر را زیبایی خاصی بخشیده است.
گلدان بزرگ وسط که به عنوان پایه گلها بهکار رفته است با رنگ غالب و پس زمینه آبی فیروزهای و رنگ زرد که برای حاشیه گلدان ودستههای گلدان استفاده شده و همچنین از رنگهای صورتی در اطراف گلدان و اندکی قرمز و سبز و نیز از گلهایی با سایه روشن تزیین شده است که با انتخاب این رنگها هنرمند تلاش کرده است که میان این گلدان و گلدانهای پایین تصویر ارتباطی بصری برقرار کند.در وسط گلدان بیضی مشاهده میشود که منظرهای از چند خانه و رودخانه و گیاهان اطراف آن را به نمایش میگذارد.هنرمند برای اطراف این بیضی از رنگهای متضاد زرد و آبی استفاده کرده است.در روی دسته گلدان دو ستون قرارداده شده است که این دو ستون در انتها به دوگلدان ختم میشوند.درگلدان بزرگ وسط از گلهای متنوعی به رنگهای مختلف قرمز،آبی،زرد و…استفاده و در برخی از آنها سایه روشنهایی دیده میشود.هنرمند دو پرنده به رنگ قهوه ای و زرد به صورت قرینه درون گلها نقش کرده است،برای تاکید بیشتر گلهای گلدان در زمینهای روشن به رنگ آبی کمرنگ متمایل به سفید قرار داده شدهاند.
در دو طرف گلدان بزرگ دو گلدان دیگر به صورت قرینه قرارگرفته اند،گلدانها به رنگ زرد و قرمز و اندکی آبی نقش شدهاند و درون آنها گلهایی به رنگ قرمز همراه با سایه روشن قراردارند که در امتداد گلدان بزرگ به سمت بالای تابلو کشیده شدهاند و در روی این شاخه چهار پرنده به آوازخوانی مشغولند.در پایین و اطراف گلدان بزرگ نیز دو پرنده در روی پایه گلدان به صورت قرینه از ترکیب چند رنگ سبز،قرمز،سفید و زرد نقش شدهاند و دو پرنده دیگر در دو طرف گلدان کوچک در گوشه تصویر به رنگ قهوهای میباشند،میتوان گفت با توجه به اینکه همه سطح تابلو را گلهای رنگارنگ و متنوعی پوشانده است همه پرندگان به آوازخوانی مشغولند.
بر اساس مطالبی که در اسناد اداره میراث فرهنگی شیراز موجود میباشد در وسط تابلو یکی از پادشاهان ساسانی نقش شده است.در فضای دورتر و در پرسپکتیو تصویر خانه و طبیعت و درختان اطراف آن را میبینیم که در روی تپهای واقع شدهاند و رنگ آسمان از پایین به سمت بالا تیرهتر میشود.تصویر درون مستطیلی نقش شدهاند که گوشههای آن تاخورده است و از دو حاشیه زردرنگ که درون آن حاشیهای به رنگ صورتی قراردارد و از رنگ سیاه برای نقش کردن گلهایی درون این کادر صورتی رنگ استفاده شده است.در بالای کادر یک گلدان در وسط به رنگ زرد و فیروزهای قراردارد و چند گل که درون آن جای گرفتهاند و دو پرنده که در اطراف آن نشستهاند و به آوازخوانی مشغولند،در دو گوشه در بالای کادر دوگلدان به صورت شیپوری قراردارند به رنگ زرد و قرمز و فیروزهای که گلهای قرمزرنگ با سایه روشن صورتی در آن خودنمایی میکنند.
در قسمت فوقانی تابلو تصویر زیبای دیگری روی کاشی نقش شده که منظره چند ساختمان و باغ و درختان را نشان میدهد و رودخانهای که در جلو آنها جاری است به همراه چند پرنده و در قسمت پایین تصویر تکهای چمنزار نقش شده است،در اینجا نیز تصویر در پایین کمرنگتر و هرچه به سمت بالا میرویم تیرهتر میشود.از دو رنگ صورتی و زرد برای حاشیه و اطراف این بیضی استفاده شده است.در بالای بیضی دو پرنده در حال آواز خوانی هستند و در انتها گلدان دیگری نقش شده است.زمینه این تابلو به رنگ آبی لاجورد میباشد که در انتها با حاشیه زرد،قرمز و لاجورد وارد نیم ترنج بالای تصویر با زمینه آبی فیروزهای میشویم که با استفاده از همان گلهایی که در تابلو نقشنمایی میکردند تزیین شده است.استفاده از دورنگ متضاد آبیتیره و زرد درکنارهم برای گلها باعث تاکید بیشتر بر آنها شده است،سپس از دو رنگ زرد و مشکی استفاده شده و کادر اطراف تصویر به وسیله این دو رنگ از حاشیه اطراف جدا شده است و حاشیهای با زمینه لاجورد که گلهایی درون کادرهای آبیتیره با زمینه سفید اطراف تابلو را گرفته و در انتها کادری به رنگزرد و آبیتیره که طرحهایی از گل و برگ به رنگ سبز و قرمز در آن نقش شدهاند و تا حدودی رنگ آبی فیروزهای،زرد و قرمز ارتباط تابلو پایین را با کتیبه هندسی بالا برقرار میسازد.کتیبه بالا به رنگ سفید و سیاه بااستفاده از مثلثهای سیاهرنگ و شش ضلعی سفیدرنگ که از وسط دونیم شدهاند حاشیه اطراف کتیبه را بهوجود آوردهاند.درون کتیبه گلهای ده پر سیاهرنگ هندسی وجوددارد که بین گل برگها با رنگ زرد ترکیب شدهاند و در وسط گلها رنگ فیروزهای که رنگ زمینه میباشد نمایان است در بین گلهای بزرگ،گلهای پنجپر کوچکی به رنگ سفید با وسطهای قرمز رنگ به صورت ستارههایی پراکنده کار شدهاند.در تزیینات آمیزهای از نقوش ایرانی و اروپایی دیده میشود.
جدول3) پادشاه ساسانی
موقعیت در مکان
اندازه تصویر
نقوش انسانی
نقوش حیوانی
نقوش گیاهی
موضوع
حیاط
200×90
مرد
پرنده
گل،درخت
تاریخی،طبیعت
تابلو دوم

شکل 4-9) نادرشاه افشار
تابلو دوم از ورودی سمت راست دارای متن و تزیینات متفاوتی با تابلو اول از نظر رنگآمیزی میباشد.زمینه در این تابلو به رنگ روشن میباشد درحالی که در تابلو اول زمینه تیرهای به تصویر کشیده شده بود.
پایه تصویر در این تابلو نیز با یک گلدان آغاز میشود،رنگ زمینه گلدان آبی فیروزهای است که توسط آبیتیره کنگرههایی در آن ایجاد شده است و دورتادور آن را رنگ صورتی احاطه کرده است.در وسط گلدان یک گل رز قرمز بزرگ قراردارد که به وسیله رنگهای صورتی و سفید سایه روشنی در آن ایجاد شده است و با این کار تابیدن نور را به گل نشان میدهد و گلهای آبیرنگ که با مرکز زرد خود را نشان میدهند.دسته گلدان با رنگ زرد پرشده است و هنرمند تک گلی را در آن نقش کرده است.رنگ زرد دسته گلدان تعادلی را با کادر تصویر برقرار میکند.در ابتدا گلدان با گلهای پر پری به تصویر کشیده شده است و در بالای آن چند گل به رنگ آبی تیره با برگهای کشیده و بلند سبز قراردارد که در پسزمینه زرد رنگ قرارداده شده است و اطراف آن را حاشیه صورتی و آبی تیرهای که در گلدان نیز قرار داشت در اینجا نیز ادامه یافته است.
در دو طرف گلدان نیز شاخههایی از گل در پایین روییده و به سمت بالا کشیده شدهاند و گلهای متنوع قرمز رنگ با سایه روشن و برگهای سبز تصویر شدهاند و پرندگان متعددی در پایین و بالای شاخهها قرار دارند که به آوازخوانی مشغولند.
بر اساس مطالبی که در اداره میراث فرهنگی شیراز موجود میباشد کادری که در تصویر وسط قرار دارد احتمالاً نادرشاه افشار و فرزندش را نشان میدهد که هنرمند آن را باسادگی و بدون جزییات ظریف به تصویر کشیده است.کادر وسط با حاشیه صورتی و آبی تیرهای که در پایین قرارداشت تصویرشده است که در دو طرف شبیه دو ستون میباشد و هنرمند در وسط آن شاه و فرزندش را به تصویر کشیده است.نادر شاه با ریش بلند و ابروان پیوسته و لباس صورتی با حاشیه و گلهای زرد و برگهای سبز رنگ برتن دارد و بازوبند و کمربندی با نگینهای فیروزه نقش شده،غلاف شمشیر و کفشهای نادرشاه نیز به رنگ آبی فیروزهای میباشد و با نگینهای بازو و کمربند همخوانی ایجاد کرده است.
پسر نادرشاه لباسی به رنگ آبی فیروزهای با خالهای سیاه رنگ که دارای حاشیه،سر آستین و یقه زردرنگ که با لباس پدر شباهت دارد و هنرمند برای همخوانی کفش او را با تزیینات لباس به یک رنگ درآورده است.
زمینه تصویر به رنگ سیاه میباشد و در بالای تصویر منظرهای از طبیعت و خانههای در دور دست تصویر شده است که پرسپکتیو را نشان میدهد.
در بالای تصویر بیرون از کادر وسط دو پرنده قراردارد که به آوازخوانی مشغولند و همچنین گلدان گلی که گلهایی مانند گلدان پایین تصویر در آن قراردارد و شاخههای آن کادر بیضی بالای تصویر را در بر میگیرد.در اطراف تصویر وسط نیز گلها فضای خالی را در زمینه سفید پرکردهاند.
کادر بیضی بالای تصویر نیز با رنگ صورتی، آبیتیره و زرد مانند گلدان و کادر وسط تصویر شده است که هماهنگی کادر رنگی را در سه تصویر برقرار میکند.زمینه این بیضی نیز مانند کادر وسط به رنگسیاه میباشد.در بالای بیضی دو پرنده که احتمالاً طاووس و دارای تنوع رنگی آبی،قرمز،زرد،سبز و… میباشد نقش شده است و گلدان گلی در بالای آن قراردارد،گلدان به رنگ آبیتیره و فیروزهای با پایهای قرمزرنگ و گلهای آن نیز مانند پایین تصویر به رنگ قرمز و صورتی و همچنین آبی و زرد که با برگهای سبز رنگ

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه ارشد با موضوع دوره قاجار، دوره قاجاریه، استان فارس Next Entries منبع پایان نامه ارشد با موضوع نقوش حیوانی، میراث فرهنگی، نادرشاه افشار