منبع پایان نامه ارشد با موضوع قیمت سهام، شاخص قیمت، شاخص قیمت سهام، نرخ ارز واقعی

دانلود پایان نامه ارشد

الگوسازی نرخ ارز سعی شده در بلندمدت از متغیرهای اساسی اقتصاد (سطح قیمت‎ها، نرخ‎های بهره، تراز پرداخت‎ها و عرضه پول) و در کوتاه مدت از تحلیل‎های تجربه‎گرایانه نیز استفاده شود. در بلندمدت اساس الگوسازی نرخ ارز مبتنی بر نظریه‎های برابری قدرت خرید، الگوهای پولی و غیره است. تحلیل‎های کوتاه‎مدت دراین الگوها تلفیقی از متغیرهای بنیادی و تحلیل‎های تجربه‎گرانه است. در جهت‎گیری‎های جدید عمدتاً سعی بر آن است تا نوسانات کوتاه‎مدت ارز در قالب یک الگوی مبتنی بر عوامل غیراقتصادی مورد بررسی قرار گیرد (صمصامی، 1378).
2-9- انواع نرخ ارز
الف- نرخ ارز اسمی و واقعی
در ادبیات اقتصادی، واژه ی اسمی در مقابل واقعی به کار می رود و این شامل نرخ ارز هم می شود. در واقع اگر تعدیلات نرخ ارز (اعم از رسمی و غیر رسمی) به خاطر تغییر سطح قیمت های داخلی و خارجی صورت نگرفته باشد، میتوان به نرخ ارز، لفظ اسمی را اضافه نمود. به عبارت دیگر ارزش جاری نرخ ارز در بازار ها (رسمی و غیر رسمی) بیانگر نرخ اسمی ارز می باشد. حال اگر تعدیلاتی به دلیل تغییر سطح قیمت ها در ارزش های جاری نرخ ارز صورت گیرد، بیانگر نرخ ارز واقعی خواهد بود. دو رهیافت عمده در محاسبه نرخ واقعی ارز وجود دارد که از آنها تحت عنوان رهیافت های سنتی و مدرن از نرخ ارز واقعی یاد میشود که مقادیر عددی متفاوتی نیز از این دو روش به دست می آید. اما آنچه که غالبا اهمیت دارد، بررسی روند تغییرات نرخ فوق می باشد و مقدار مطلق عددی آن چندان مهم نمی باشد، زیرا روند به دست آمده از هر دو روش شباهت بسیاری با یکدیگر دارند. تعریف ذیل بیانگر چگونگی تخصیص منابع بین بخش های قابل تجارت و غیر قابل تجارت است. افزایش در نرخ ارز واقعی، تولید کالاهای قابل تجارت را به طور نسبی سود آورتر می نماید که این امر به انتقال منابع از بخش غیر قابل تجارت به بخش قابل تجارت می انجامد. در واقع، این قیمت نسبی، هزینه تولید کالاهای قابل تجارت را اندازه گیری می نماید. کاهش در نرخ ارز واقعی، نمایانگر این است که در هزینه تولید داخلی کالاهای قابل تجارت افزایش صورت گرفته است. اگر قیمت نسبی جهانی تغییر نداشته باشد، چنین کاهشی در نرخ واقعی ارز نشانگر تخریب درجه رقابت پذیری بین المللی کشوری است که در حال حاضر به تولید کالاهای قابل تجارت می پردازد که به طور نسبی، نسبت به کشور های دیگر و نسبت به گذشته از کارائی پایین تری برخوردار است. افزایش در نرخ واقعی ارز بیانگر بهبود درجه رقابت پذیری بین المللی کشور است.

ب- نرخ ارز موثر
بیشتر کشورهای جهان فقط با یک کشور تجارت نمی کنند، مقامات ارزی به نرخ ارز در مقابل فقط یک پول رایج خارجی توجه ندارند، بلکه تمایل دارند که نرخ ارز را در مقابل یک سبد پول رایج خارجی و پول کشور های طرف تجاری عمده خود، مورد توجه قرار دهند. نرخ ارز موثر معیار افزایش یا کاهش ارزش پول رایج در مقابل یک سبد وزنی از پول خارجی است. در نرخ ارز ش موثر واقعی، نرخ ارز واقعی نسبت به پول کشور های طرف تجاری عمده وزن داده می شود. به عبارت دیگرف سطح قیمت های جهانی یک وزن داده شده (کشور های عمده طرف تجاری) است.

2-10- ارتباط نرخ ارز با شاخص قیمت سهام
قیمت یک ارز واحد پول یک کشور در مقابل واحد پول کشور دیگر است. بعد از فروپاشی سیستم پولی برتون و ودز58 در اوایل دهه 1970 و از بین رفتن نظام ارزی ثابت، در ابتدا کشور های صنعتی به نظام ارز شناور روی آوردند، سپس به تدریج بیشتر کشور ها از نظام ارزی شناور استفاده کردند. به همین دلیل محیط اقتصاد بین المللی شاهد نوسانات قابل ملاحظه در برابری پول بین کشورها بوده است. نوسانات نرخ ارز روی جریانات نقدی شرکت ها تأثیر گذاشتهاند و باعث نوسانات ارزش شرکت ها خواهد شد.
اگر در یک تقسیم بندی کلی شرکت ها را به سه دسته صادراتی، وارداتی، صادراتی- وارداتی تقسیم نمایید نوسانات نرخ ارز متفاوت است.
شرکت های صادراتی با افزایش نرخ ارز، درآمد بیشتری را از صادرات کسب می کنند که باعث افزایش حاشیه سود و بالا رفتن سود هر سهم خواهد شد. اگر این امر تداوم داشته باشد می توان قیمت سهام شرکت را نیز در بازار سهام با رشد مواجه سازد و با پایین آمدن نرخ ارز چون سود هر سهم و سود شرکت کاسته خواهد شد قیمت سهام شرکت نیز کاهش می یابد.
در شرکت های وارداتی که مواد اولیه، ماشین الات وسایر موارد را وارد کشور می کنند، افزایش نرخ ارز باعث افزایش بهای تمام شوه محصولات می شود و در نتیجه آن حاشیه سود شرکت و سود هر سهم کم خواهد شد و منجر به افت قیمت سهام در بازار خواهد گردید، با پایین آمدن نرخ ارز چون بهای تمام شده کاهش می یابد، حاشیه سود هر سهم افزایش خواهد یافت و قیمت سهام شرکت نیز بالا خواهد آمد.
شرکت های صادراتی- وارداتی نیز بسته به میزان صادرات و واردات محصولات، مواد و ماشین آلات مورد نیاز خود بایستی در صورت های مالی خود،تغییرات نرخ ارز را لحاظ نموده و در نهایت با تعدیل مشخص خواهد شد که قیمت سهام این شرکت افزایش می یابد یا با کاهش مواجه خواهد شد.
بر اساس مبانی نظری، انتظار بر این است که بین تغییرات نرخ ارز و شاخص قیمت سهام یک رابطه مثبت وجود داشته باشد. از آنجایی که نرخ ارز بر قیمت کالاهای داخلی و خارجی تأثیرگذار است، دارای اهمیت است. وقتی ارزش پول داخلی یک کشور در برابر ارزهای خارجی افزایش یابد، ارزش میزان صادرات افزایش خواهد یافت که منتج به آن خواهد شد که جریانهای نقدی برای شرکتهایی که در زمینه صادرات کالاها و خدمات فعالیت دارند، بهبود یابد و ارزش سهام آنها و به دنبال آن شاخص قیمت سهام بورس اوراق بهادار افزایش یابد. برعکس، اگر ارزش پول داخلی یک کشور در برابر ارزهای خارجی کاهش یابد، ارزش میزان صادرات کاهش خواهد یافت و همچنین جریان‏های نقدی برای شرکت‏هایی که در زمینه صادرات کالاها و خدمات فعالیت دارند کاهش می‏یابد و ارزش سهام آنها و به دنبال آن شاخص قیمت سهام بورس اوراق بهادار کاهش مییابد. در مورد شرکتهایی که حیطه فعالیت آنها در زمینه واردات کالاها و خدمات است، وقتی ارزش پول داخلی کشور در برابر ارزهای خارجی افزایش یابد، بهای کالاها و خدمات وارداتی بیشتر خواهد شد و کاهش جریانهای نقدی این شرکتها را به دنبال دارد و باعث کاهش ارزش سهام آنها و به دنبال آن کاهش شاخص قیمت سهام بورس اوراق بهادار میشود. و برعکس اگر ارزش پول داخلی یک کشور در برابر ارزهای خارجی کاهش یابد، بهای کالاها و خدمات وارداتی گاهش خواهد یافت و باعث بهبود جریانهای نقدی برای شرکتهایی که در زمینه واردات کالاها و خدمات فعالیت دارند میشود که به افزایش ارزش سهام آنها و به دنبال آن بهبود شاخص قیمت سهام بورس اوراق بهادار منتج میشود (لیو59، 2008).
در این پژوهش نرخ ارز از نرخ ارز حقیقی و بر حسب رابطه (2-22) محاسبه میشود: (کریمزاده، 1385)
(2-22) RER= (ER.CPIUSA)/CPI
که در این رابطه:
RER= نرخ ارز رسمی بازار آزاد
CPIUSA = شاخص قیمت مصرف کننده آمریکا ( سال پایه 2000 است.)
CPI = شاخص قیمت مصرف کننده ایران (سال پایه 1381 است.)
که آمار مورد نیاز برای محاسبه این متغیر از مجموعه آماری بانک مرکزی و مرکز آمار ایران و بانک جهانی گردآوری میشود.

2 -11- حجم نقدینگی
تغییرات در حجم پول، یکی از عوامل موثر بر متغیرهای مهم اقتصادی به شمار می‏آید و می‏تواند در دست‏یابی به اهداف اقتصادی یک کشور از جمله رشد و توسعه بازار سرمایه تأثیر بسزایی داشته باشد. در تعاریف رایج، پول چیزی است که در داد و ستد و مبادله مورد قبول عموم افراد جامعه می‏باشد. پول در اقتصاد کلان به مجموع اسکناس و مسکوک در دست مردم و سپرده‏های دیداری تعریف می‏شود (M_1). M_2، مفهوم گسترده‏تری از پول را مد نظر دارد و حجم پول را به پول و شبه پول تعریف می‏کند. در واقع M_2، علاوه بر تعریف M_1 از پول، شبه پول را نیز به عنوان بخشی از حجم پول معرفی می‏کند (برانسون، 1980). در این پژوهش حجم نقدینگی بر حسب رابطه (2-23) محاسبه میشود:
(2-23) شبه پول + پول = حجم نقدینگی
که آمار مورد نیاز برای محاسبه این متغیر از مجموعه آماری بانک مرکزی و مرکز آمار ایران و بانک جهانی گردآوری میشود.
2-11-1- ارتباط بین حجم نقدینگی و شاخص قیمت سهام
بر اساس تئوری پرتفوی پولی، تغییر در حجم نقدینگی تعادل وضعیت پولی را تغییر میدهد و به سبب آن ترکیب و ارزش داراییها در پرتفوی سرمایهگذار تغییر پیدا میکند. افزون بر این، تغییر در حجم نقدینگی ممکن است روی متغیرهای واقعی اقتصاد نیز تأثیر بگذارد و به سبب آن تأثیر متاخری روی قیمت سهام داشته باشد (بیلسون و همکاران60، 2001).
دیدگاه مکاتب مختلف در خصوص چگونگی اثرگذاری تغییر در حجم نقدینگی بر متغییر های حقیقی اقتصادی و همچنین قیمت کالاها و و داراییها متفاوت است، اما همه بر این موضوع اتفاق نظر دارند که تغییر در حجم نقدینگی در بلند مدت منجر به تغییر قیمت کالاها و داراییها از جمله قیمت سهام میشود. کینزین ها و پولبون در این مسئله که مردم در مواقع افزایش حجم نقدینگی چه نوع دارایی مالی را جانشین آن میسازند، اتفاق نظر ندارند.
میتوان دیدگاه کینزینها را نسبت به مکانیزم اثرگذاری به این ترتیب بیان کرد که آن ها معمولا داراییهای را که دارای درآمد ثابت هستند ( مانند اوراق قرضه و خزانه) جانشین خوبی برای پول میدانند، به عبارتی در رویکرد کینزین ها، بازدهی تمام داراییها از جمله سهام، یکسان و بدون ریسک در نظر گرفته میشود. مکانیزم اثر گذاری به این ترتیب است که هرگونه افزایش عرضه پول از طریق کاهش نرخ بهره، باعث افزایش داراییهای مالی از جمله سهام و در نتیجه افزایش قیمت آنها میشود.
در مقابل، پولیون استدلال میکنند که افزایش حجم نقدینگی به طور مستقیم و بدون واسطه بر جریان مخارج و قیمت داراییها اثر خواهد گذاشت. افزایش در حجم نقدینگی، تعادل بین مانده پول واقعی و مانده پول مطلوب را بر هم زده و در تلاش برای از بین بردن اضافه عرضه، اضافه تقاضا در دامنه وسیعی از کالاها و خدمات و همچنین داراییهای مالی به وجود خواهد آمد. از سوی دیگر آنها فرض میکنند داراییهای که جانشین موجودی پول میشوند بسیار متنوع هستند. این داراییها طیف وسیعی از داراییهای مالی با ریسکها مختلف (مانند اوراق قرضه خزانه، سهام ( و همچنین داراییهای حقیقی( بناها، کالاهای بادوام) را در بر میگیرد.مطابق نظریه پولیون، با افزایش تقاضا برای داراییهای مالی از جمله سهام، قیمت آنها به طور مستقیم افزایش مییابد (میلر و شوفنگ، 2001)61.
بنابراین، رابطه بین حجم نقدینگی و شاخص های بورس باید مثبت باشد. این فرضیه زمانی قابل طرح است که رشد نقدینگی باعث گسترش فعالیت های سرمایهگذاری و تولیدی شود.با توجه به اینکه در ایران زیر بنای اقتصادی برای جذب سرمایهگذاریها در بخش های تولیدی و صنعتی کافی و مناسب نیست و اغلب نقدینگی به جای صرف در امر تولیدی، صرف فعالیت های سوداگری میشود، بنابراین به طور عمده افزایش حجم نقدینگی منجر به افزایش تقاضا و هزینه های جاری میشود. در یکی از تحقیقات انجام شده، در زمینه نظریه پولی و تورم در ایران نشان داده که افزایش حجم نقدینگی در جامعه همراه و همگام با افزایش تولید ناخالص داخلی نیست و عامل تشدید کننده تورم به شمار می آید، لذا، بین افزایش نقدینگی و شاخص های بازار سهام یک رابطه منفی برقرار است (سجادی و همکاران، 1389). ترابی و هومن (1382) در مقاله ای به ارزیابی اثر متغیر های کلان اقتصادی بر بازدهی بورس اوراق بهادار تهرانبا استفاده از روش همجمعی و داده های فصلی 1387-1377 پرداختند. برآوردها با پنج شاخص برای بازدهی سهام (شاخص کل قیمت سهام، شاخص قیمت و بازده نقدی، شاخص بازده نقدی، شاخص قیمت صنعت و شاخص قیمت مالی) نشان میدهد که تولید ناخالص داخلی، حجم پول و حجم نقدینگی از متغییر های اثرگذار کلیدی بر شاخص سهام محسوب

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه ارشد با موضوع شاخص قیمت، قیمت سهام، بورس اوراق بهادار، بورس اوراق بهادار تهران Next Entries منبع پایان نامه ارشد با موضوع شاخص قیمت، قیمت سهام، بازار سهام، سیاست پولی