منبع پایان نامه ارشد با موضوع قرآن کریم، پیامبر (ص)، پیامبران الهی، روابط اجتماعی

دانلود پایان نامه ارشد

پیامبر و بیت المدارس یهود
پیامبر(ص) و مسلمانان برای مدارس و دیگر مکانهای متعلق به یهود احترام قائل میشدند. یهودیان آزادانه در این مدارس به فعالیتهای تبلیغی ودینی خود مشغول بودند و مسلمانان متعرض آنان نمیشدند؛ حتی پیامبر اکرم(ص) در مدارس یهود حاضر میشد و با استفاده از استدلال و منطق روشن با عالمان آنان به گفتگو مینشستند.
خانههایی که آیین یهود در آنجا تدریس میشد و کودکان و جوانان درس دینی را فرا میگرفتند «بیت المدارس» یا «بیت المقدس» نامیده می شد. روزی پیامبر(ص) به یکی از مدارس وارد شد و همه کسانی که در آن جا بودند را به آیین خود دعوت کردند. دو نفر از بزرگان به نام های نعمان و حارث گفتند«بر چه آیینی دعوت میکنی؟ فرمود: «روش ابراهیم و آیین او» آنان گفتند: «آیین ما اصیلتر از آیین توست، زیرا ابراهیم خود یهودی بود.» پیامبر (ص) فرمود: «تورات را بیاورید تا دراین موضوع میان من و شما داوری میکند» آنان از آوردن تورات خودداری کردند و وحی الهی در سرزنش این عده نازل شد(قرطبی، 1408: 123-122).
در وقت ورود پیامبر به یکی از مدارس یهودی،گروهی از دانشمندان مسیحی نجران در آن جا حضور داشتند در این میان جدال تاریخی میان عالمان یهود ومسیحی در گرفت و هر دو گروه کوشیدند که ابراهیم(ع) را از پیروان آیین خود بدانند خدای متعال در این باره فرمود: «ابراهیم نه یهودی و نه نصرانی، بلکه حق گرایی فرمانبردار بود و از مشرکان نبود»(آل عمران/67).
این موارد و نمونههای شبیه به آن، به خوبی نشان میدهد که پیامبر (ص) در سیره عملی خود با پیروان مذاهب همواره از گفتگو و جدال احسن برای پیشبرد اهداف مقدس خود سود می جستند و هیچگاه زبان به تکفیر و بی ارزشی ادیان دیگر نمیگشودند(کریمی نیا، 1385: 54).
از آنان میخواستند که به مفاد تورات و انجیل عمل کنند و داوری تورات را میپذیرفتند افزون بر آن پیامبر(ص) پیروان ادیان دیگر را از اینکه یکدیگر را بیارزش و فاقد اعتبار میخواندند سرزنش میکرد(بقره/ 113).

3-4- تعاملات فرهنگی مسلمانان و یهود

بی تردید تحقق نظام حکومتی پیامبر(ص) و ساماندهی مناسبات فرهنگی به منظور سهولت در اجرای قوانین دینی و اجتماعی آئین اسلام در گرو دستیابی به زمینههای مساعد فرهنگی و همزیستی با یهود بود. پیامبر(ص) با آگاهی از عدم حصول همزیستی در کوتاه مدت و بحران آفرینی در دراز مدت، از زاویه مصالح راهبردی با یهود وارد تعامل شد. براساس آیات قرآن پیامبر(ص) هنگام جدال با مشرکان گاه آنان را به پرسش حقیقت از بنی اسرائیل ارجاع داده و به تأیید ایشان استناد می جست(اسراء/ 101؛ احقاف/ 10). لذا حضور یگانه مدعیان شناخت پیامبر آخر الزمان در جبهه مخالف محمد(ص) حجتی بر تأئید موضع گیری قریش نسبت به رسالت وی به شمار میرفت(صادقی، 1382: 15).
از سوی دیگر پیامبر(ص) بر آن بود تا با تأکید بر فرو فرستادن «کتاب» بر موسی(ع) ارتباط میان برتری فرهنگی بین اسرائیل با نزول کتاب از جانب خدا برعرب تبیین شود. تأثیر رسالت خویش را در دستیابی ایشان به شرافت یادآوری گردد(آل عمران/ 139). در مقابل یهودیان میدانستند که اتخاذ سیاستی غیر از اتحاد یا تخاصم با مسلمین نتیجهای جز از بین رفتن فعالیتهای اقتصادی آنان با مکیان در پی نخواهد داشت(لمبتون، 1385: 83).
لذا هنگام ورود پیامبر(ص) به مدینه، یهود در زمره استقبال کنندگان از فرستاده خدا قرار گرفتند و در پرتو نخستین قانون اسلام، روابط اجتماعی آنان و مسلمانان سامان گرفت. تبلور رویکرد مدبرانه پیامبر(ص) در تعامل با یهود در ایمان آوردن معدودی از آنان به آئین اسلام متجلی شد. نخستین ایمان آورندگان یهود، مؤمنان و برترین ایشان در علم و دارایی بودند. با این حال عملکرد یهود در پذیرش دین اسلام متفاوت بود. از سوی دیگر حضور اسلام آورندگان یهود در جامعهی اسلامی زمینه تداوم نقل اساطیر بنی اسرائیل را نه به عنوان تفکری دینی، بلکه در حد بازتابی از احوال پیشینیان با مضامین خرافی و تحت عنوان اسرائیلیات در عرصه فرهنگ اسلامی فراهم ساخت.
به طور کلی اگر گروش بنی اسرائیل به اسلام در مقابل استنکاف اکثریت آنان محدود بود، لیکن در تشدید اقبال عمومی یثربیان به آئین اسلام مؤثر افتاد. چرا که مسلمانان پیام محمد(ص) را بر عرب همچون پیام موسی(ع) بر بنی اسرائیل میانگاشتند و موضع گیری مثبت یهود نسبت به اسلام تأئیدی در به رسمیت شناختن رسالت محمد(ص) دست کم برای اعراب بود.
عامل دیگری که به امحای نابرابری فرهنگی میان عرب و یهود انجامید و به هویت فرهنگی مسلمانان در مقابل یهود تعین بخشید، استمداد آنان از پیامبر(ص) برای قضاوت میان ایشان بود. پیامبر(ص) به منظور تأمین مصالح جامعه اسلامی، یهودیان آگاه در انجام امور را به خدمت گرفت؛ از جمله کاتب و بلدهایی را برای کتابت و شناسایی راههای اطراف مدینه اختیار کرد. به طور کلی بشارت یهود از ظهور پیامبر آخرالزمان و زمینه سازی اذهان عرب یثرب در گرایش آنان به پیامبر(ص)، مهمترین محور مطرح شده در حوزه تعاملات فرهنگی عرب و یهود به شمار میرود. با این حال نمیتوان قدرت و نفوذ پیامبر(ص) در جلب قلوب یثربیان و حمایتهای بعدی آنان از رسول خدا را نادیده گرفت.
بی تردید ماهیت تعاملات فرهنگی مسلمانان و یهود و در پی افول جایگاه فرهنگی یهود و تهدیدات پیاپی قریشیان به قهقرا گرائید و بیطرفی شان در مقابل اسلام به نفاق مبدل گشت(خضری،1386: 70).

3-5- کارشکنی فرهنگی یهود

راهیابی یهود به یثرب و تعامل و همزیستی آنان نخست با اعراب جاهلی و سپس با عرب مسلمان صرف نظر از تبعات سیاسی، اقتصادی واجتماعی، پی آمدهای فرهنگی قابل توجهی نیز به همراه داشت. این تعاملات درعصر نبوی شکل تازه ای به خود گرفت و زمینه مساعدی را برای وقوع تحولات سیاسی و اجتماعی فراهم ساخت(خضری، 1386: 61).
یهودیان در نیم قرن اول هجری منشأ اقدامات فرهنگی گوناگونی بودند و بر کل جامعهی اسلامی تأثیر گذاشتند(میرجلیلی، 1390: 105). از این روست که یکی از مشکلات حکومت نوپای اسلام، درگیری فرهنگی با یهود بود. پیامبر(ص) در حکومت خود با سه جبهه درگیر بود آنها عبارتند از: 1.منافقین، 2.یهودیان و 3.مشرکین. عمده درگیری پیامبر با یهودیان درگیری فرهنگی بود زیرا یهود به منزله افراد روشنفکر در میان مردم امی حضور داشتند و دارای پیشینه و سابقه بودند. قریش که بزرگترین قبیله عرب از حیث تقدس به شمار میرفت از بعد علمی و فرهنگی، در مقابل یهود خاضع بود و این تسلط فرهنگی بعدها نیز ادامه یافت؛ البته پیامبر(ص) با زحمات زیادی کوشید از این سلطه فرهنگی یهود بکاهد. متأسفانه بعد از پیامبر، افرادی مانند کعب الاحبار برای نقل تورات و قصه گویی آزاد شدند و هیمنۀ فرهنگی سابق اهل کتاب تقویت شد(سلم آبادی، 1387: 5-54).
فرهنگزدایی از حربههای اساسی معاندین اسلام بوده است که از صدر اسلام به صورتهای مختلف به اجرا درآمده است. اینک به مواردی میپردازیم که در قرآن کریم و تفاسیر وکتب معتبر سیره به آنها اشاره شده است:

3-5-1-شبهه افکنی در مسائل اعتقادی
یهود فعالیتهای زیادی در عرصه فرهنگ علیه اسلام کرد. یکی از آنها ایجاد شبهات فکری و عقیدتی در میان مسلمانان بود تا مانع پیشرفت اسلام شوند که میتوان موارد زیر را به عنوان نمونه آورد:

3-5-1-1- نسبت دادن فقر به خدا:
اعتقاد به اصل توحید از ارکان و اصول دین است و انکار آن موجب خروج از دین میشود. در قرآن کریم برای خداوند متعال صفاتی را بیان کرده که از جمله بی نیاز بودن خداست و انکار آن باز خلل در اصل دین است. یهودیان با وجودآگاهی به شبهه پراکنی در این زمینه پرداختند و نسبت فقر و تنگدستی به خداوند متعال دادند که گناهی بس بزرگ است تا آن جا که در ردیف قتل انبیاء قرار داده شده است(طباطبائی، 1370: 4/ 85).
علامه طباطبائی در این مورد که چرا نسبت فقر دادن به خدای و کشتن انبیاء در یک ردیف قرار داده شده است میفرماید: «مراد از کشتن انبیاء بدون حق کشتن از روی عمد و شناخت است نه از روی سهو و خطا و نادانی و اگر خداوند متعال این دو را در کنار هم آورد برای این بود که بفهماند این سخن دست کمی از پیغمبر کشی ندارد؛ بلکه سخن عظیم و توهین بزرگی به ساحت مقدس الهی است» (همان، 85).
مبارزه و صفبندی یهود در برابر پیامبران امری تازه نیست که یهود پیامبری را استهزا میکند، آنها در طول تاریخ خود جنایات فراوان دارند. جای تعجب نیست که چنین سخنان کفر آمیزی به زبان آورند(مکارم شیرازی، 1375: 2/ 723و706).

3-5-1-2- ارائه تورات در قرآن به گونهای تحریف یافته
از کارشکنیهای بسیار روشن یهود به ویژه علمایشان ایجاد شبهه در کتاب آسمانی قرآن کریم است. یهود درباره این کتاب الهی میگفتند: «مطالب قرآن همه از تورات گرفته شده است، بدین صورت که آیات تورات را تحریف کردهاند و به صورت آیات قرآنی درآوردهاند. علاوه بر این درقرآن تناقضات و مطالب مخالف با هم وجود دارد»(جدید بناب،1385: 69).
اما آنچه بر اثر کاوش در دین مبین اسلام و معارف عمیق آنها حاصل میشود این است که اسلام با صراحت مردم را به دین حق دعوت میکند. اسلام دین جهانی است که هدف مشترک همه پیامبران الهی بوده و کاملتر از همه ادیان گذشته است و برنامهاش پاک ساختن اذهان مردم از اوهام، خرافات، اختلافات ودشمنیها میباشد.
هدف یهود این بود که با ایجاد شبهات در اساس دین از جمله کتاب خدا، اعتقاد مسلمین را سست کند و در تردید و گمراهی قرار دهد. گاهی هم ناتوانی در مقابل استدلال مسلمین آنان را به انکار وحی الهی بعد از حضرت موسی (ع) وا میداشت و پیامبر اکرم(ص) وقتی سران یهود را به دین اسلام دعوت کرد عدهای از آنها با کمال وقاحت همه چیز را انکار کردند و بر این امر پا فشردند که هرگز بعد از موسی(ع) پیامبری مبعوث نشده وکتابی نازل نازل نشده است. همین کار شوم خود آنها را در گمراهی قرار داد، زیرا فرصت نمیکردند درباره حق و حقیقت بیندیشند خداوند حجت را بر یهود تمام میکند که شبهه افکنیهای شما تأثیری نخواهد داشت و پرداختن به آن سبب گمراهی خودتان از مسیر حق خواهد شد.

3-5-1-3- ترجیح بت پرستی بر خداپرستی جهت ایجاد تردید در مشرکان
یهودیان در مقابل گسترش اسلام به حدی احساس خطر کردند که حاضر بودند برای براندازی آن کفر و شرک و بت پرستی را بر دین آسمانی مقدم بدارند و افراد امی و بیسواد را در حالت شک و تردید نگه دارند و مانع گرایش آنها به اسلام شوند که وحی الهی آنها را مورد نکوهش قرار داد نازل شد(نساء/ 51). درباره شأن نزول آیه روایات زیادی وارد شده است اما آنچه نقطه مشترک همه آن است وحدت نظر در اصل قضیه است که برخی از یهودیان در قضاوت و داوری بین این که شرک قریش بهتر است یا دین رسول خدا(ص) جواب دادند شرک مشرکین بهتر است(صادقی،1382: 101).
این قضاوت لکه ننگی در تاریخ یهود شده است و مورخان یهود هر موقع به این نقطه از تاریخ میرسند نمیتوانند آنرا توجیه کنند. یهودیان با آنکه دین محمد(ص) را حق میدانستند به سبب کینه و عداوتی که از وی داشتند شرک و بت پرستی را بر توحید و یکتاپرستی ترجیح دادند تا تردید آنها را درباره پیامبر(ص) زیادتر کنند.

3-5-1-4- به بازی گرفتن اصل دین
یهود جهت جلوگیری از گسترش روز افزون اسلام در اصل دین ایجاد و شبهه میکردند که آیا دین اسلام آسمانی است؟ آیا همان دین موعودی است که در تورات و انجیل به آن وعده داده شده است؟ تا حداقل شبهه ای در اذهان تازه مسلمانان ایجاد کنند و مانع رشد سریع اسلام و گرایش افراد به این دین الهی شوند. سوره آل عمران آیه 72 بیانگر این است که یهود جهت متزلزل ساختن ایمان مسلمانان از هر وسیلهای استفاده میکردند(مکارم شیرازی،1375: 2/ 713).
این توطئه در افراد ضعیف النفس اثر قابل ملاحظهای خواهد داشت به خصوص اینکه عده مزبور از دانشمندان یهود بودند و همه میدانستند آنها نسبت به کتب آسمانی و نشانههای آخرین پیامبر آشنایی کامل دارند. این امر لااقل پایههای ایمان تازه مسلمانان را متزلزل میساخت.

3-5-1-5- سعی در به انحراف کشیدن

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه ارشد با موضوع پیامبر (ص)، فرهنگ اسلامی، فرهنگ جاهلی، حکومت اسلامی Next Entries منبع پایان نامه ارشد با موضوع اعراب مسلمان، خلفای راشدین، ساختار اجتماعی، پیامبر اسلام(ص)