منبع پایان نامه ارشد با موضوع شهر دهلران، امتداد خود

دانلود پایان نامه ارشد

اين کنگلو مرا از سنگهاي مربوط به کرتاسه ، آئوسن و اليگوسن مي باشد . هيچ نوع فسيلي در آن يافت نشده ولي سن آن از پليوسن پسين به بعد مي باشد .
لازم به ذکر است که در شهرستان دهلران در دو منطقه ، مقاطع سازندها به خوبي قابل مشاهده است ؛ منطقه شرق دهلران در فاصله 15 کيلومتري از شهر دهلران که ارتفاعات شمالي به سمت جنوب گسترش يافته اند ، متصل ترين مقطع شهرستان است که براحتي قابل يرداشت است . و ديگري منطقه غرب دهلران در فاصله 17 کيلومتري شمالغرب شهر دهلران درجايي که رود شکرآب مسير خود را به سمت جنوب منحرف مي کند ، از سازند بختياري تا سازند سروک در محدوده کوچکي قابل مطالعه است ، ولي بخشي از سازند گچساران توسط رسوبات رود شکر آب پوشيده شده است . ( سازمان برنامه و بودجه ، 1372 : 68)

3- 2- 5- زمين شناسي ساختماني
رشته کوههاي زاگرس يکي از منظمترين چين خوردگي هاي جهان را تشکيل مي دهد که از سمت جنوب شرق به شمال غرب ارتفاع و شدت چين خوردگي افزايش يافته و بصورت کوههاي مرتفعي ظاهر مي گردد . در قسمتهاي شمالي ، اين نظم از بين رفته و ناحيه اي در هم ريخته به نام زاگرس مرتفع وجود دارد که وضعيت رسوبگذاري متفاوتي از نواحي پيش گفته دارد .
براي روشن شدن ارتباط بخشهاي مختلف سازنده رشته کوههاي زاگرس ، بطور اجمالي از جنوب به شمال نواحي سه گانه زاگرس را مورد بررسي قرار مي دهيم .

3- 2- 5-1- دشت خوزستان : در جنوبغربي زاگرس واقع بوده و از رسوبات ضخيمي تشکيل شده که سنگهاي دوران اول تا سوم را پوشانده است . از نظر ساختماني ، ساده بوده و همچون صفحه عربستان داراي چين خوردگي هاي شمالي – جنوبي است . به نظر برخي اين بخش ادامه صفحه عربستان است .

3- 2- 5-2- زاگرس چين خورده : مجموعه اي از چين خوردگيهاي متراکم با سطح محوري قائم و محور شمالغربي – جنوبشرقي است . روند تکاملي اين بخش چنين است :
– رسوبات پلت فرمي : اين رسوبات از اينفرا کامبرين تا ترياس مياني تشکيل مي شده اند که شباهت زيادي به حوضه هاي ايران مرکزي و البرز دارند . رسوبات تبخيري اينفراکامبرين در شرق و جنوبشرقي حوضه ديده مي شوند که هم ارزهايي در عربستان دارند و نشانه همبستگي اين دو قسمت بوده است . رسوبات اردويسين تخريبي است و پس از آن ، از سيلورين تا پرمين عدم رسوبگذاري ، نشانه خروج از آب مي باشد . تا اينکه در پرمين رسوبگذاري قاره اي و تخريبي و سپس آهکي وکولابي تا ترياس ادامه مي يابد .
– مرحله ژئوسينکلينال ترياس – ميوسن : حوضه در اين زمان دچار فرو نشست مي شود و رسوباتي به ضخامت 1000متر را بر جاي مي گذارد که فاقد هرگونه فعاليت آتشفشاني است . اين رسوبات شامل کربناتها ، مارن ، ماسه سنگ و شيل و گاه تبخيري ها مي باشد .که مورد اخير نشانگر حرکات قائم حوضه در حد خشکي زايي و در نتيجه نبود چينه شناسي است . اين ناحيه در آخرين فاز کوهزايي آلپي چين مي خورد .
– مرحله پس از کوهزايي : در پلئوستوسن چين خوردگي ها و روراندگي در اين بخش رخ مي دهد و فاز فرسايشي ناشي از آن ، رسوبات سنگجوشي بختياري را روي سازندهاي قديمي قرار مي دهد .

3- 2- 5-3- زاگرس مرتفع : اين ناحيه شديدا چين خورده و پرگسل و درهم ريخته بوده ، که بصورت نوار باريکي بين زاگرس چين خورده و زون اروميه – اسفندقه واقع است . اين ناحيه به سمت جنوبغربي روي رسوبات دوران ميانزيستي و نوزيستي رانده شده است . رسوبات اين منطقه مربوط به نواحي عميق ژئوسينکلنال بوده که با مواد آذرين قليايي همراهي مي شود ، اين شواهد نشانگر آنست که پوسته قاره اي شکاف برداشته و پوسته اقيانوسي ظاهر گشته و سپس در اثر نيروهاي فشاري بسته شده و شديدا چين خورده است . (مرادي ، 1383: 43)
با توجه به اينکه محدوده شهرستان دهلران در ناحيه زاگرس چين خورده واقع است ، به نتايجي در اين رابطه اشاره مي کنيم ، زمين ساخت اين منطقه تحت تاثير عملکرد 3 واحد زمين ساختي است :
1- اشکوب بنيادي که برونزدي در سطح زمين نداشته و آثار آن در گنبد هاي نمکي ديده مي شود ، که مربوط به قبل از چين خوردگي کاتانگايي است .
2- اشکوب اصلي : از چين خوردگي کاتانگايي تا آخرين فاز چين خوردگي آلپي (از پرکامبرين پسين تا پلئوسن) .
3- اشکوب پاياني : از آخرين چين خوردگي آلپي در پلئوسن تا عهد حاضر که همچنان در حال تکامل است .
در اثر آخرين چين خوردگي گفته شده ، تاقديس – ناوديس هايي به موازات رشته کوههاي زاگرس پديد آمده است که داراي نوساناتي در امتداد خود هستند که گاه چين خوردگي هايي با محور شمالي جنوبي نيز در آن ديده مي شود که بعضي آنرا مربوط به روند چين خوردگي کاتانگايي دانسته اند . در قسمتهاي شرقي گسل ميناب ، شدت و پراکندگي زلزله ها کاسته مي شود که روندي کاتانگايي براي آن فرض شده است . در هر صورت چين خوردگي اين بخش از زاگرس موجب تراکم پوسته به طول 70 تا 80 کيلومتر شده است .
در حرکت از غرب به شرق مي توان ابتدا دو تاقديس نزديک بهم چنگوله و اناران را مشاهده کرد . در تاقديس چنگوله فقط سازندهاي جوان ظاهر گشته اند ولي در تاقديس اناران بخشهاي قديمي تر ظاهر گشته اند ، که توسط گسل هاي فراواني خرد و قطع شده اند . اين تاقديس داراي محوري با انحناي زياد است و گسل خوردگي قابل توجهي را متحمل شده است . جهت گسلها طوري است که غالبا با محور تاقديس زاويه مي سازند . جابجاييهاي حاصله باعث شده که سازندهاي لولاي تاقديس شکسته شوند . طول بلندترين گسل در اين تاقديس حدود 10 کيلومتر است . پس از تاقديس چنگوله ، تاقديس گوتبه در امتداد آن و با همان شرايط ظاهر مي گردد . در يال شمالي و جنوبي همين تاقديس است که ذخائر آب شيرين در بخشهاي ماسه سنگي سازند آغاجاري و بخش لهبري وجود دارد . اين تاقديس که از جنوب بيشه دراز آغاز شده و تا جنوب موسيان ادامه مي يابد ، داراي ذخائر نفتي است .
تاقديس اناران در محل عبور رودخانه ميمه دچار بريدگي شده و تا حدي به سمت شمال منتقل مي گردد و از همين جا به نام تاقديس سياه کوه خوانده مي شود ، که داراي ذخائر نفتي بوده و چاههايي در آن حفر گرديده است . چشمه آب گرم در شمال شرق دهلران از همين ذخائر منشاء مي گيرد . در ادامه اين تاقديس ، تاقديس دال پري ديده مي شود که فقط سازندهاي جوان در سطح آن ديده مي شوند و شمال دشت عباس را شامل مي شود .
در جنوب دشت موسيان تاقديس سورمين ديده مي شود که ارتفاعات جنوبي را مي سازد . در بين دو تاقديس گفته شده ، لايه هاي سازند آغاجاري توسط يک گسل به سمت جنوب رانده شده است که ميدان نفتي چشمه خوش را تشکيل مي دهد . در منطقه فکه تاقديس کوچکي با امتداد کلي زاگرس قابل مشاهده است . بدين ترتيب مشخص مي گردد که شدت چين خوردگي از جنوب غربي به شمال شرقي افزايش مي يابد و در همين جهت لايه هاي ظاهر شده در هسته تاقديس ها قديمي تر مي شوند . چنانکه قبلا نيز ذکر شد ، ارتفاعات در هسته تاقديس ها بوده و ناوديس ها که از رسوبات پر شده اند ، دشتهايي را پديد آورده اند که اکثرا داراي آب زير زميني بوده و جريان کلي اين آب زير زميني به سمت جنوبشرقي است . هر چند در بعضي موارد توسط رودخانه در جهت عمود بر آن زهکشي مي شوند . ( بنياد مسکن ايلام ، 1368 : 143)

3- 2- 6- لرزه خيزي
توالي حرکت صفحه عربستان به طرف صفحه ايران و ادامه چين خوردگي ها ، عامل توجيه زلزله ها در اين منطقه است . فراواني زلزله از 1900ميلادي در منطقه مورد مطالعه اگر چه از نواحي شمالي تنگه هرمز که لرزه خيز ترين منطقه ايران است ، بيشتر نيست ولي بيش از ديگر مناطق ايران و يا البرز مي باشد . در غرب منطقه و نزديک به مرز ، مجموعه اي از گسلهاي ريز و درشت در کوه پشمين وجود دارد که تاقديس اناران بر آن منطبق است . اين گسلها بصورت زنجيره اي داراي امتداد شمال غربي – جنوب شرقي بوده و هم امتداد با گسل زاگرس است . تجمع زمين لرزه ها در حوالي اين تاقديس در قرن حاضر نشانه فعاليت لرزه زايي اين منطقه است .
ظاهرا گسلهاي کواترنر در اين منطقه ديده نمي شود ولي وجود چين خوردگي جوان در اواخر دوران سوم و نيز گسلهايي که اين چين خوردگي ها را دچار شکستگي و انحراف کرده اند ، نشانگر فعاليت مداوم تکتونيکي در منطقه مي باشد . اکثر زمين لرزه هاي رخ داده در اين منطق بر اثر شکستگيهايي است که در پي سنگ زاگرس ايجاد شده است و رابطه منطقي با ساختارهاي پي سنگ دارد . به علت عدم شهر نشيني با سابقه در منطقه و در نتيجه کمبود اطلاعات تاريخي نمي توان اظهار نظري در مورد زلزله هاي تاريخي نمود ولي در گزارشات سازمان زمين شناسي ، يک زلزله مخرب تاريخي گزارش شده است . از سوي ديگر مي توان متوجه شد که عمق زلزله هاي بعد از 1900 ميلادي بيشتر بين 0 تا 25 کيلومتر بوده است(10مورد از 17 مورد) ولي به نسبت يک چهارم تا يک پنجم ، زلزله هاي 35 کيلومتري و همچنين زلزله هاي عميق تر از 60 کيلومتري گزارش شده اند . شدت زلزله هاي ثبت شده ،17 مورد بين 5 تا6ريشتر و 8 مورد بين 5/3 تا 5ريشتر بوده است . اگر چه در منطقه دهلران زلزله اي با بزرگي 7 درجه در مقياس ريشتر عملا از سال 1900 ميلادي تا کنون واقع نشده با اين وجود امکان آن وجود دارد . در سطح منطقه گسلهايي مشاهده مي شوند که نقش آنها در وقوع زلزله هاي محلي قابل تامل است . (سازمان برنامه و بودجه ، 1372 : 69) در سالهاي اخير در منطقه دهلران و اطراف تاقديس اناران پديده سوارم( Swarm ) مشاهده شده است . توضيح آنکه منطقه فوق ناگهان فعال شده و روزانه چندين زلزله کوچک و متوسط حادث شده است که بزرگترين آنها 5/5ريشتر بوده است . اين پديده در آينده نيز مي تواند تکرار شود .
3 – 2 – 7کوهها
ارتفاعات شهرستان دهلران درجهت کلي ارتفاعات زاگرس از شمال غرب به جنوب شرق کشيده شده و درمجموع پهنه هاي شمالي و شرقي شهرستان کوهستاني و بخشها ي جنوبي وجنوب غربي به صورت دشتهاي کم ارتفاع مي باشد . در قسمتهاي غربي و در مجاورت مرز بين ايران و عراق نيز کوهها و عوارض کم ارتفاع ديده مي شود . مهمترين ارتفاعات شهرستان دهلران به قرار زير مي باشد :
– دينارکوه که در 25کيلومتري شمال دهلران ، بين آبدانان و دهلران قرار دارد . ارتفاع آن1955متر و طولش حدود72کيلومتر است .
– سياهکوه ، با ارتفاع 1408متر ، در16کيلومتري شمال شرقي دهلران قرار دارد . در دامنه جنوبي آن چشمه هاي آب معدني وجود دارند .
– کوه اناران ، در شمال غربي دهلران قرار دارد و ارتفاع آن 1435متر است . جاده دهلران به مهران به موازات دامنه هاي جنوبي آن قرار دارد .
– کوه دالپري با ارتفاع 600متر در 35 کيلومتري شرق دهلران و غرب روستاي مولاب قرار دارد .
– کبير کوه ، ارتفاعات کبير کوه قسمتهاي شمال شرقي شهرستان دهلران را در برگرفته و ارتباط اين شهرستان را با قسمتهاي شرقي استان محدود نموده است .
– کوههاي حمرين ، حدفاصل مرز بين المللي ايران و عراق نيز ارتفاعات پراکنده که عمدتا تپه هاي گچي مي باشند واقع شده اند و حداکثر ارتفاع آنها حدود 400 متر از سطح دريا مي باشد و در جنوب شهر دهلران واقع شده اند . (مرادي مقدم ، 1390 : 18)
کوههاي نام برده شده در اثر حرکات کوهزايي دوره ترشياري در نتيجه برخورد دو صفحه ايران مرکزي و صفحه عربستان با روند شمال غرب – جنوب شرق به وجود آمده اند . اين کوهها از رسوبات دوران دوم تا چهارم تشکيل شده و سپس تحت تاثير عامل فرسايش در دوره کواترنري قرار گرفته اند .

3- 2- 8 – منابع آب
دسترسي به منابع آب از ديرباز بعنوان يکي از مهمترين عوامل موثر در مکان يابي شهر و روستا مورد توجه بوده است. بررسي کلي وضعيت شهرها و روستاهاي ايران به خوبي وابستگي ميان زندگي شهري و روستايي و دسترسي به منابع آب را نشان مي دهد . با توجه به گسترش شهرها در سالهاي اخير و روند فزاينده مصرف آب در آنها ، تامين آب بعنوان يکي از مهمترين مسائل روزمره شهري درآمده است . از همين رو شهرها براي تامين آب مورد نياز خود به جستجوي آب از فواصل دور و نزديک پرداخته و از طريق حفر چاههاي عميق و نيمه عميق يا منابع رودخانه هاي دوردست ، آب مورد نياز خود را تامين مي کنند.(رهنمايي 1369،

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه رایگان درمورد حل و فصل اختلافات، رجوع به متخصص، کردستان عراق Next Entries پایان نامه رایگان درمورد حل و فصل اختلافات، حل اختلاف، اعتماد متقابل