منبع پایان نامه ارشد با موضوع سرمایه فکری، سرمایه انسانی، ارزش بازار، ارزش دفتری

دانلود پایان نامه ارشد

و تعیین استراتژی نیست. (نورعلی زاده، محمدرضایی،1393، ص 39)
سرمایه فکری در تدوین و تنظیم استراتژی یک شرکت باید مورد توجه قرار گیرد و همچنین باید به عنوان یکی از منابع عمده و اساسی سودآوری شرکت‌ها به حساب آید. ناآگاهی از سرمایه فکری موجب عدم توجه کافی مدیریت به آن خواهد شد که این عدم بهره‌برداری کامل از ارزش افزوده قابلیت‌ها را در پی دارد، پس می‌توان نتیجه گرفت که موفقیت روزافزون و بهره وری شرکت یا سازمان مرهون توجه به دانش و سرمایه فکری است. با شناخت ماهیت، مدل و روش‌های اندازه‌گیری و ارزش‌گذاری سرمایه فکری، امکان طرح‌ریزی و بهینه‌سازی و کنترل و نظارت مستمر بر آن در شرکت‌ها و سازمان‌ها مهیا خواهد شد. (نورعلی زاده، محمدرضایی،1393، ص 39)
سرمایه فکری، موضوع جدیدی است که به لحاظ نظری در چندساله اخیر در سطح جهانی مطرح شده است؛ اما از آن جایی که منبعی پر ارزش برای سازمان‌ها به حساب می‌آید، میزان رشد و توسعه آن به سرعت در حال تبدیل شدن به شاخصی در توسعه‌یافتگی کشورها است. از سوی دیگر، این منبع نامشهود به عنوان یکی از ارزش افزاترین منابع شرکت‌ها و مؤسسات اقتصادی و سرمایه‌ای کلیدی در رشد کارآفرینی مطرح شده است. (رشیدی،1392، ص 1)آآبببب/؟ذذررذذذ«ااۀذذذذذ
2-2-8) اندازه‌گیری سرمایه فکری:
در عصر اقتصاددانشی امروز که در آن دانش و فکر بخش قابل‌ملاحظه‌ای از ارزش یک محصول و همچنین ثروت یک سازمان را تشکیل می‌دهد، روش‌های سنتی حسابداری که مبتنی بر دارایی‌های ملموس و اطلاعات تاریخی و گذشته نگر هستند، برای اندازه‌گیری سرمایه فکری که هسته اصلی فعالیت‌های اقتصادی شرکت‌های دانش‌محور را تشکیل می‌دهد، کفایت نخواهد کرد؛ بنابراین با توسل بر رویکردهایی که در آن تلاش می‌شود تا سهم حذف‌شده دارایی‌های نامشهود یا در اصطلاح نوین، سرمایه فکری را در گزارش‌های مالی شرکت‌ها مورد محاسبه قرار دهد، هم شکاف قابل‌ملاحظه میان ارزش بازار و ارزش دفتری به حداقل رسیده وهم موجب آگاهی گروه‌های ذینفع نسبت به ارزش و عملکرد واقعی شرکت و سازمان‌ها خواهد شد. از سوی دیگر، در عصر اقتصاددانشی امروز تقاضا از سوی گروه‌های مختلف ذینفع و ذی علاقه جهت دسترسی لو33(2000). مرور ادبیات موضوعی سرمایه فکری نشان می‌دهد که حجم قابل‌ملاحظه‌ای از تحقیقات به اندازه‌گیری سرمایه فکری اختصاص یافته است لوتی34(1998). این موضوع بیانگر این حقیقت در حال رشد و گسترش شناخته می‌شود. به باور بسیاری از نظریه‌پردازان حوزه‌ی سنجش سرمایه فکری، هنگامی که یک سازمان نتواند موضوعی را مورد سنجش قرار دهد، لاجرم از مدیریت آن نیز عاجز خواهد بودوعلاوه بر آن نمی‌تواند در مورد آن گزارشگری مناسبی را صورت دهد. براین اساس می‌توان گفت: به طور کلی دو دلیل عمده برای سنجش سرمایه فکری از دیدگاه کلان در سازمان‌ها وجود دارد:
_از دیدگاه گزارش دهی مالی باهدف اینکه ملزومات قانونی و تنظیمی مورد نیاز سازمان تأمین و برآورده شود.
_از دیدگاه مدیریت سرمایه فکری که به بهترین نحو در سازمان پیاده‌سازی می‌شود. (مصطفایی،1392، ص 168-167)
آنچه در خصوص سرمایه فکری حائز اهمیت است می‌تواند از دیدگاه حسابداری به آن پرداخته شود، موضوع اندازه‌گیری سرمایه فکری می‌باشد؛ که در جامعه ایران از دیدگاه تخصصی کمتر به آن توجه شده است. حسابداری برای اینکه بتواند این بخش جدید سرمایه را اندازه‌گیری نماید نیاز است که اصول و مفاهیم جدیدی را تعریف نماید. کاملاً واضح است که یافته‌های جدید بشری را نمی‌توان با ابزارهای قدیمی اندازه‌گیری نمود، در صورت تحقق این موضوع چه بسا اطلاعات کسب‌شده گمراه‌کننده نیز باشد. (پور قاضی،1392، ص 48)
ارزش دارایی‌های فکری در شرکت‌های پیش رو تقریباً 3 تا 4 برابر ارزش ثبت‌شده‌ی آن‌ها را شامل می‌شود. اگرچه سرمایه فکری می‌تواند به صورت قابل‌ملاحظه‌ای در ارزش شرکت‌ها اثرگذار باشد ولی به نظر می‌رسد اتفاق نظر جهت اندازه‌گیری آن بین اهالی حرفه وجود ندارد. اهمیت اندازه‌گیری سرمایه فکری در شرکت‌های خدماتی بیش از سایر شرکت‌ها مشاهده می‌گردد، البته به آن معنا نیست که سرمایه فکری در سایر شرکت‌ها بی‌اهمیت یا کم اهمیت هستند، دلیل این گفته را این‌گونه می‌توانم بیان نمایم که وقتی شرکتی دارایی فیزیکی دارد می‌توان تا حدود زیادی بازده آن دارایی را پیش‌بینی نمود. (پور قاضی،1392، ص 49_48)
جهت اندازه‌گیری سرمایه فکری عده‌ای اعتقاددارند که بایستی مبنایی مناسب جهت سنجش دانش جستجو کرد وعده‌ای دیگر معتقدند که دانش خودش نمی‌تواند اندازه‌گیری شود بلکه آن نتایج فعالیت‌های دانش است که بایستی اندازه‌گیری گردد. پیش از هر اندازه‌گیری باید موارد زیر را مورد توجه قرار دهیم:
1-هیچ روش واحدی نمی‌توان یافت که حق سرمایه فکری را به صورت کامل بپردازد، ولی باید مدل مورد بررسی معیارهای زیر را داشته باشد؛ فعالیت‌های مولد دارایی فکری را اندازه‌گیری نماید.
2-جهت یافتن مدل بهینه نیاز به افرادی متخصص است که ضمن آنکه دارایی‌های نامشهود را می‌شناسد، مبنایی منطقی هم برای اندازه‌گیری آن فراهم نمایند. بعید به نظر می‌رسد که دیگران را نسبت به موضوعی متقاعد کنیم درحالی‌که آن موضوع برای خود ما قابل‌درک نیست.
3-اندازه‌گیری باید منتج به افزایش در کیفیت و کمیت کارایی شرکت در بازارهای رقابتی گردد. اندازه‌گیری و مدیریت دانش باید حداقل یکی از این اهداف را دنبال نماید؛ افزایش در کیفیت و کمیت فروش، ایجاد مشتری جدید و حفظ مشتریان موجود و همچنین ساختارهای حمایتی بیشتر و بهتر را شامل شود.
4- اندازه‌گیری و سنجش نباید تنها در مورد آنچه باشد که در گذشته اتفاق افتاده است، بلکه بایستی ضمن توجه به گذشته به آینده نیز تمرکز داشته باشد، امروزه چه بسا یافتن اطلاعات آتی بهتر و کاربردی تر نیز باشد. (پور قاضی،1392، ص 49)
2-2-9) اهداف اندازه‌گیری سرمایه فکری:
افزایش یا کاهش سرمایه فکری به صورت فزاینده‌ای بر عملکرد مالی شرکت‌ها اثر خواهد گذاشت، بنابراین بیشتر شرکت‌ها این احساس نیاز را جهت ارزیابی مناسب سرمایه فکری در خود خواهند نمد تا بتوانند ضمن در اختیار داشتن اطلاعات مفید و قابل‌اتکا، عملکرد مالی شرکت خود را تعیین اندازه‌گیری نماید، توجه به سرمایه فکری به عنوان فرصتی جهت ایجاد و گسترش تجارت جدید و خلاق استفاده می‌شود که نشانه‌هایی از موفقیت‌های تجاری و شغلی آینده را نشان می‌دهد. (پورزمانی،1392، ص 49)
مر و همکارانش35 ضرورت سنجش سرمایه فکری را مورد بررسی قرار داده و پنج دلیل اساسی برای اندازه‌گیری سرمایه فکری به شرح ذیل بیان می‌کنند:
ارزیابی سرمایه فکری به سازمان‌ها کمک می‌کند تا بتواند استراتژی خود را بهتر تنظیم نمایند.
با ارزیابی سرمایه فکری بهتر می‌توان اجرای استراتژی را ارزیابی نمود.
با ارزیابی سرمایه فکری بهتر می‌توان به توسعه و تنوع در سازمان دست یافت.
با استفاده از نتایج ارزیابی سرمایه فکری می‌توان سیستم جبران خدمت و حقوق و دستمزد بهتری را طراحی نمود.
با ابلاغ معیارهای سرمایه فکری به سهامداران و ذینفعان خارج از سازمان می‌توان به آن‌ها در تصمیم‌گیری و سرمایه‌گذاری کمک کرد. (پاکدل، دریایی،1392، ص 5)

2-2-10) دلایل توجه به اندازه‌گیری سرمایه فکری:
شرکت‌ها به دلایل متعددی تمایل به اندازه‌گیری سرمایه‌های فکری دارند که مهم‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از:
کمک به تدوین استراتژی تجاری سازمان.
دستیابی به یک مزیت رقابتی.
ایجاد شاخص‌های کلیدی عملکرد در جهت کمک به ارزیابی اجرای استراتژی.
ارتباط با سهامداران خرجی مالک دارایی‌های فکری.
شایان‌ذکر است که دلایل اول تا چهارم برای اهداف درون سازمانی و دلیل پنجم برای اهداف برون‌سازمانی است. (شماخی، حبیبی،1393، ص 61)
سه هدف اول از این مجموعه، به تصمیم‌گیری‌های داخلی مربوط می‌شوند و هدف از آن‌ها حداکثر کردن عملکرد عملیاتی شرکت‌ها، برای ایجاد درآمد از طریق حداقل هزینه و بهبود مستمر در روابط با مشتریان وتامین کنندگان و سهم بازار است. مورد چهارم به ایجاد انگیزه‌های اجرایی مربوط می‌شود و هدف پنجم به ایجاد انگیزه برای سهامداران خارج از سازمان اشاره می‌کند. تحقیقات مختلف نشان داده‌اند که اندازه‌گیری سرمایه فکری، هم برای حاکمیت موثر داخلی وهم برای روابط موفق خارج از سازمان، ضروری و سودمند است. کاملاً واضح است که اگر هدف اولیه شرکت‌های انتفاعی، مدیریت موثر و کارآمد جریان‌های نقدی آتی باشد، پس برای آن‌ها مدیریت محرک‌های نهایی این جریان‌های نقدی یعنی همان دارایی‌های نامشهود نیز ضروری است. به همین خاطر اندازه‌گیری سرمایه فکری و به طور کلی دارایی‌های نامشهود، بسیار بااهمیت است. (طالبیان، بزرگی،1391، ص 6)
2-2-11) تعیین شاخص اندازه‌گیری برای اجزای سرمایه فکری
همان‌گونه که بیان شد سرمایه فکری شامل 3 بخش انسانی، ساختاری و رابطه‌ای (مشتری) است. از آنجایی که ردپای حسابداری در همه جای این موضوع به چشم می‌خورد می‌بایست مشخص شود که کدام شاخص ارائه‌شده در صورت‌های مالی بهتر می‌تواند اجزای طبقات فرعی سرمایه فکری را منعکس کند؛ به عبارت دیگر باید برای هر کدام از این بخش‌ها نماینده‌ای انتخاب کنیم. (شماخی، حبیبی،1393، ص 61)
2-2-11-1) شاخص سرمایه انسانی
در غیاب قیمت بازار برای سرمایه انسانی بهترین کار اندازه‌گیری بر مبنای اطلاعات صورت و زیان شرکت است. توانایی شرکت در جذب افراد فرهیخته به دلیل عملکردشان فاکتور مهمی در این مبحث می‌باشد که از حقوق پرداخت‌شده شرکت به افرادش قابل اندازه‌گیری است؛ به عبارت دیگر ز طریق پرداخت مزایای بالاتر شرکت برای جذب و نگهداری افراد فرادست یافتنی پتانسیل دارد. برخی صاحب‌نظران فرض می‌کنند که جذب نیرو و آموزش کارکنان عموماً در داخل شرکت و توسط کارکنان هدایت می‌شود. این نتایج نشان می‌دهد که در سطوح بالاتر سرمایه انسانی که کل هزینه‌های دستمزد را جذب می‌کنند، بازده‌های غیرعادی بالاتری مشاهده می‌شود، بنابراین محققان دریافتند که افشای هزینه دستمزد و ارزش‌های بازار حقوق صاحبان سهام به طور مستقیم با یکدیگر در ارتباط هستند و به سرمایه‌گذاران پیشنهاد می‌کنند که به هزینه‌های دستمزد به عنوان معیاری جدی برای سرمایه‌گذاری‌های سرمایه انسانی توجه کنند. (شماخی، حبیبی،1393، ص 62-61)
2-2-11-2) شاخص سرمایه ساختاری
سرمایه‌گذاران، هزینه‌های تحقیق و بهره‌برداری از تحقیق (که به هزینه تحقیق و توسعه مصطلح گردیده) را به عنوان فعالیت ارزش افزایی شرکت‌ها تلقی می‌کنند. ارزش‌های تبدیل به سرمایه شده تحقیق و بهره‌برداری تا حد قابل‌ملاحظه‌ای با قیمت سهام ارتباط دارند، در نتیجه هزینه‌های تحقیق و بهره‌برداری از تحقیق منحصر به فردترین شاخص برای ارزیابی سرمایه ساختاری بر مبنای اطلاعات صورت‌های مالی قابل‌دسترسی می‌باشد که می‌تواند به افزایش ارزش بازار سهام شرکت منجر گردد. (شماخی، حبیبی،1393، ص 62)
2-2-11-3) شاخص سرمایه رابطه‌ای (مشتری)
هزینه‌های تبلیغات نیز مانند هزینه‌های تحقیق و بهره‌برداری از تحقیق اثر مثبتی روی کیوی توبین36 شرکت داشته و به طور نظام مندی روی ارزش بازار شرکت و جریان‌های نقدی آینده تأثیر می‌گذارند. هر قدر ارزش برند بیشتر باشد وفاداری مشتری افزایش‌یافته واین شرکت را برای فعالیت‌های بازاریابی رقابتی انعطاف‌پذیرتر می‌سازد مساعدت و حمایت‌های تجاری بزرگ‌تری را جلب می‌کند و اثربخشی ارتباطات بازاریابی را افزایش می‌دهد، بنابراین از هزینه‌های تبلیغات به عنوان شاخص سرمایه مشتری (رابطه‌ای) استفاده می‌شود. (شماخی، حبیبی،1393، ص 62)
2-2-12) مدل وروش های اندازه‌گیری سرمایه فکری:
یکی از دلایل اصلی تفاوت بین ارزش بازار و ارزش دفتری شرکت‌ها سرمایه فکری آن‌هاست که در صورت مالی هیچ شرکتی لحاظ نمی‌شود. اساساً در سازمان‌های دانش‌محور، ارزش دفتری شاید تنها بخش کوچکی از ارزش واقعی آتی را ارائه نماید. این شرکت‌ها اغلب از دارایی‌های فیزیکی کمی برخوردار هستند و رقابت‌پذیری آن‌ها به طور قابل‌توجهی بر سرمایه فکری‌شان است؛ بنابراین ارزش این شرکت‌ها در بازار کمتر از واقع برآورد

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه ارشد با موضوع سرمایه فکری، سرمایه انسانی، مدیریت سرمایه، سرمایه ساختاری Next Entries منبع پایان نامه ارشد با موضوع سرمایه فکری، منابع انسانی، ارزش افزوده، سرمایه انسانی