منبع پایان نامه ارشد با موضوع زنان خانه دار، بخش اقتصاد، استان خوزستان

دانلود پایان نامه ارشد

فعال شهري فقط 46/26درصد شاغل هستند . مقايسه درصد بيکاري در نقاط شهري و روستايي نشان دهنده بالا بودن آن در مناطق شهري است . در مناطق شهري بيش از36درصد جمعيت فعال بيکار هستند در حالي که اين عدد در نقاط روستايي نزديک به 22 درصد است . مي توان گفت که علت پديده فوق مهاجرت روستاييان عمدتا جوان به شهرها و در نتيجه افزايش درصد جمعيت فعال و بيکار در نقاط شهري است . در نتيجه ضريب اشتغال نقاط شهري در سطحي پايين تر و ضريب بيکاري اين نقاط در سطحي بالاتر از نقاط روستايي قرار دارد .

3-3-2- 6 توزيع جمعيت فعال در بخش هاي سه گانه اقتصادي
جهت پي بردن به ساختار اقتصادي هر جامعه ، مي توان از طريق بررسي جمعيت فعال و اينکه در کدام بخش اقتصادي بيشترين جمعيت را به خود جلب کرده است ، ساختار اقتصادي آن جامعه را تعيين کرد .
براي مشخص کردن ساختار اقتصادي منطقه مورد بررسي ، درصد شاغلين 10ساله و بيشتر بر حسب سه بخش عمده فعاليتهاي اقتصادي مورد بررسي قرار مي گيرد . جدول شماره( 3 – 16)

جدول 3- 16- مقايسه درصد شاغلين 10سال به بالاي شهرستان دهلران در سه بخش فعاليت اقتصادي در سالهاي 90،85، 75
فعاليت
مناطق
کشاورزي
صنعت
خدمات

75
85
90
75
85
90
75
85
90
کل شهرستان
45/44
36
3/30
56/10
17/14
23/17
06/43
2/46
47/52
شهري
84/14
48/12
6/10
77/15
6/19
3/21
79/66
2/67
1/68
روستايي
41/77
7/71
3/62
05/5
1/6
8/6
55/16
2/22
9/30
منبع : مرکز آمار ايران ، تهيه و ترسيم از نگارنده
با توجه به جدول فوق مي توان گفت که فعاليت عمده اقتصادي در شهرستان دهلران به ترتيب شامل خدمات ، کشاورزي و صنعت است . تا سال 75بخش عمده فعاليت اقتصادي در شهرستان دهلران کشاورزي بوده است . در اين سال از کل جمعيت فعال شهرستان ، 45/44 درصد در اين بخش مشغول بوده اند . در سال 85 اين ميزان به 36 درصد کاهش مي يابد که علت عمده اين امر مهاجرت روستاييان به شهر و تغيير شغل آنها از کشاورزي به مشاغل غير کشاورزي و عمدتا خدماتي است . در سال 90 اين رقم باز هم کم شده به حدود 30 درصد مي رسد . البته در مناطق روستايي همچنان فعاليت بخش کشاورزي بيشترين درصد شاغلين را دارا است هرچند که روند کاهشي دارد .
شکل 3- 7 – نمودار درصد شاغلين در بخشهاي مختلف اقتصادي شهرستان دهلران 1390

منبع : مرکز آمار ايران ، تهيه و ترسيم از نگارنده
در مورد بخش خدمات مي توان گفت فعاليت در بخش خدمات از 6/43درصد در سال 75 به 47/52درصد در سال 90افزايش يافته است . و در واقع کاهش ميزان شاغلين بخش کشاورزي به نفع اين بخش تمام شده است . مشاغل اين بخش طيف وسيعي از شاغلين را به خود جذب کرده است و عمدتا ماهيت غير توليدي دارند لذا سهم قسمت غير مولد اين بخش در شهرستان بيشتر مي شود . و عمده شاغلين اين بخش در رشته خدمات عمومي – اجتماعي – شخصي ، مشغول مي باشند .
در مورد بخش صنعت مي توان گفت که با توجه به شرايط سکونتگاههاي منطقه و نوپا بودن آنها ، صنايع چندان مهمي در منطقه شکل نگرفته اند و هر چند شهرستان دهلران داراي منابع فراوان نفت وگاز وسنگهاي ساختماني است ولي وقوع جنگ تحميلي و شرايط مرزي مانع از سرمايه گذاريهاي دولت در بخش صنعت منطقه شده است ؛ بعد از پايان جنگ در جهت توسعه صنعتي منطقه اقداماتي به عمل آمده است و واحدهاي صنعتي معدودي شروع به فعاليت نموده اند وشهرک صنعتي دهلران احداث گرديده است که البته نسبت به استعدادهاي منطقه بسيار ناچيز است در نتيجه اين بخش اقتصادي نتوانسته است شاغلين زيادي را جذب کند هرچند که در سه دوره آماري رشد کمي داشته است .

3-3- 2-7- جمعيت فعال غير شاغل
در تقسيم بندي گروههاي سني به گروه 64- 15 ساله ، جمعيت فعال گفته مي شود . اما در واقع تمام اين گروه سني شاغل نيستند . بنابراين لازم است که آن دسته از افرادکه عملا شاغل نيستند مانند دانش آموزان ، زنان خانه دار و . .. مشخص شوند . در سال 1390جمعيت غير شاغل منطقه 69درصد بوده است که براي مناطق شهري و روستايي به ترتيب 75درصد و63درصد بوده است . بيشترين جمعيت فعال غير شاغل را زنان خانه دار 9/31درصد و سپس دانش آموزان 6/25درصد تشکيل داده است و بقيه را ساير افراد غير شاغل در بر مي گرفته است . با توجه به ارقام بالا مي توان پي برد که 69درصد جمعيت فعال منطقه غير شاغل است و اين درصد بالا نشان دهنده بارتکفل سنگين براي خانواده هاي شهري و روستايي است .
جدول 3- 17- وضعيت فعاليت نسبت به جمعيت به تفکيک نقاط شهري وروستايي شهرستان دهلران-1390

محدوده جغرافيايي
وضع فعاليت در کل جمعيت

نقاط شهري
نقاط روستايي
جمع

درصد شاغلان
درصد بيکاران
درصد شاغلان
درصد بيکاران
درصد شاغلان
درصد بيکاران
شهرستان دهلران
29/63
71/36
97/77
03/22
14/69
86/30
منبع : مرکز آمار ايران ، تهيه و ترسيم از نگارنده
3-3- 2-8- پيش بيني جمعيت منطقه
امروزه در کنار بررسي ويژگيهاي جمعيت ، پيش بيني و آينده نگري جمعيت يکي از مسائل مهم و ضروري است که برنامه ريزان با توجه به آن در زمينه هاي مختلف و در ابعاد ملي ، منطقه اي و ناحيه اي به اجراي طرحهاي مختلف اقدام مي کنند . پيش بيني جمعيت براي يک منطقه جغرافيايي سبب مي شود که مشخص گردد چه تعداد افراد در آينده به جمعيت کنوني افزوده مي شوند و با توجه به اين افزايش جمعيت ، بايستي براي آنها امکانات مختلف بهداشتي ، آموزشي ، فرهنگي ، رفاهي ، خدماتي و اقتصادي و از همه مهمتر زمينه اشتغال را فراهم کرد تا در آينده از بروز مشکلات جلوگيري کرد يا آنها را به حداقل رساند .
پيش بيني جمعيت به عوامل مختلفي چون دوره هاي سرشماري ، فاصله بين اين دوره ها ، دقت آمارها و ثابت فرض کردن عواملي که به نحوي در آينده جمعيت تاثير دارند ، (عوامل اقتصادي – سياسي – فرهنگي و حرکات مکاني جمعيت و..) بستگي دارد . با توجه به تغييرات بسيار کند زاد و ولد و مرگ و مير در سطح شهرستان به نظر مي رسد به تناسب فعل و انفعالات جمعيتي و روند تحولات و با تاکيد بر نقش و جايگاه شهرستان در سطح استان ، بعنوان عمده ترين مرکز جمعيتي جنوب غرب استان که دروازه ورودي جنوب غربي استان از محور استان خوزستان محسوب شده و نقش بسيار مهمي در روند توسعه استان بر عهده دارد . ( مسکن وشهرسازي ايلام ، 1387: 22) علاوه بر آن روند تحولات جمعيتي شهرستان دهلران درطول دوره هاي گذشته و همچنين فعل و انفعالات جمعيتي منطقه با توجه به روند تحولات جمعيت منطقه در دوره 45 ساله (1390-1345) که فراز و فرود زيادي را نشان مي دهد ، پيش بيني جمعيت آينده منطقه خالي از اشکال نيست . با اين حال بر اساس آمار هاي موجود و به روشهاي رياضي به پيش بيني جمعيت منطقه تا سال 1440 يعني براي 50سال آينده مي پردازيم . اگر چه در آينده نگري جمعيت روشهاي متفاوتي وجود دارد ، اما در اينجا از روش رياضي و به کمک آمارهاي جمعيتي و نرخ رشد ، بر اساس سه فرض انجام مي گيرد که اين سه گزينه با شرايط منطقه همخواني دارد ولي درصد تحقق پذيري آن متناسب با شرايط اقتصادي و اجتماعي و جغرافيايي منطقه ، ممکن است اتفاق نيافتد . اين سه فرض عبارتند از :
– فرض اول بر اساس نرخ رشد ميانگين دو دوره آخر که 75/1 درصد است .
– فرض دوم بر اساس نرخ رشد منطقه در آخرين دوره سرشماري( 1390) که 39/2 درصد بوده است .
– فرض سوم بر اساس 3درصد در سال است .
البته با توجه به کاهش رشد جمعيت در دوره هاي اخير سرشماري و امکان تداوم آن در آينده ، فرض اول به واقعيت نزديک تر است . ولي بايد در نظر داشت که با توجه به استعدادهاي شهرستان دهلران ، اندک توجهي به اين منطقه و تغييرات مثبت در اوضاع اقتصادي منطقه و ايجاد فرصتهاي شغلي مي تواند باعث جذب جمعيت و در نتيجه افزايش نرخ رشد جمعيت آن شود .
جدول 3 – 18- پيش بيني جمعيت شهرستان دهلران تا سال 1440
سال
1390
1400
1410
1420
1430
1440
فرض اول بر اساس نرخ رشد 75/1درصد
66399
78978
93940
111736
132904
158082
فرض دوم بر اساس نرخ رشد39/2درصد
66399
84089
106491
134862
170791
216292
فرض سوم بر اساس نرخ رشد 3درصد
66399
89235
119924
161168
216596
291087
منبع : نگارنده
با توجه به سه فرض بالا جمعيت منطقه در سال 1440 بين158082نفر تا 291087نفر يا بيشتر خواهد بود . با توجه به اينکه گرايش مسلط در الگوي سکونت گزيني مردم تمايل روزافزون به شهر نشيني است ، در آينده اي نه چندان دوراکثريت مردم منطقه ساکن شهرها و به ويژه شهر دهلران خواهند بود و لازم است که از هم اکنون با برنامه ريزي صحيح و معقول در جهت رفع محروميت روستاها و ارائه امکانات و خدمات لازم به آنها تلاش نمود و برنامه هاي توسعه روستايي را منطبق با شرايط اجتماعي ، اقتصادي و طبيعي منطقه اجرا نمود تا از مهاجرت روز افزون و سيل آساي روستاييان به شهرها جلوگيري شود . و از طرف ديگر براي شهرها با برنامه ريزي شهري منطبق بر واقعيتها به آينده نقاط شهري و توسعه کالبدي همراه با نيازهاي مختلف مسکن ، اشتغال ، دفع فاضلابها ، تهيه آب آشاميدني ، امکانات فرهنگي ، آموزشي ، ورزشي ، تفريحي و…. توجه نمود . از همه مهمتر مسئله اشتغال است که در صورت چاره انديشي براي آن با توجه به استعدادهاي بي شمار منطقه مي تواند به عنوان يک قطب اقتصادي مهم در استان ايلام و جنوب غرب کشور در زمينه هاي کشاورزي و منابع آب و خاک و منابع معدني ، نيروي کار زيادي را به خود جذب نمايد . تا به اين طريق از بروز مشکلات و مسائل مختلف ناشي از عدم برخورداري از امکانات و در نتيجه مهاجر فرستي منطقه جلوگيري به عمل آورد .
3-3- 2- 9- کليات مباحث جمعيتي
از آنچه در خصوص مسائل جمعيتي منطقه گفته شد نتايج زير بدست مي آيد :
جمعيت منطقه از 35708نفر در سال 1345 به 66399 نفر در سال 1390 رسيده است . يعني در مدت 45 سال جمعيت منطقه نزديک به دو برابر شده است . و نرخ رشد منطقه38/1درصد و در اين مدت از رشد جمعيت کشور کمتر بوده است . به ويژه بعد از سال 1375 کاهش رشد جمعيت منطقه قابل ملاحظه بوده است . به نحوي که در دوره(1375-1385)اين رشد به 2/1 درصد کاهش يافته است . از ديگر ويژگيهاي جمعيتي منطقه همچون ساير مناطق ايران روند فزاينده شهرنشيني و کاهش روز افزون روستانشيني است . بطوري که جمعيت شهرنشين منطقه از کمتر از8درصد در سال 1345 به بيش از 60 درصد در سال 1390 رسيده است . و جمعيت روستايي منطقه در روندي معکوس از نزديک به 93 درصد در سال 1345 به حدود 31 درصد در سال 1390 کاهش يافته است و اين روند همچنان در جريان است . لازم به ذکر است که وقوع جنگ تاثيرات عميقي بر تحولات جمعيتي منطقه گذاشته است و در بررسي تحولات جمعيتي منطقه نمي توان نقش آن را ناديده گرفت به گونه اي که در دوره آماري (1365-1355) رشد جمعيت منطقه به علت مهاجرت مردم از روستاها و شهرهاي منطقه منفي بوده است .
از نظر ساختار سني جمعيت ، با توجه به کاهش رشد جمعيت منطقه ، ساختار سني در حال تحول است بدين معني که قاعده هرم در حال کوچک شدن و درصد جمعيت زير 15 سال در حال کاهش است و ميانه هرم و درصد ميان سالان (65-15) در حال افزايش است . و از طرف ديگر اميد به زندگي در حال افزايش است .
ميزان سواد در سطح شهرستان دهلران روند افزايشي دارد و در سال 1390 به 82 درصد رسيده است . البته درصد سواد در مناطق روستايي پايين تر از مناطق شهري است و همچنين ميزان با سوادي در بين زنان کمتر از مردان است . هر چند که اين تفاوت در حال کاهش است .
از نظر آموزشي در مناطق شهري تقريبا اوضاع آموزشي مساعد است و تنها در زمينه وسايل کمک آموزشي نواقصي ديده مي شود . و مهمترين مشکل در زمينه آموزش روستاييان مسئله کمي تعداد دانش آموزان روستايي در بيشتر روستاها و در نتيجه ادغام

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه رایگان درمورد ، حقوقي، رياست Next Entries منبع پایان نامه ارشد با موضوع روابط شهر و روستا، مقطع متوسطه، اقتصاد کشور