منبع پایان نامه ارشد با موضوع رضامندی زناشویی، سبک های حل تعارض، روابط زناشویی، تعریف مفهومی

دانلود پایان نامه ارشد

تعاملی کناره گیری – پرتوقعی با رضایت از رابطه همبستگی منفی دارد. در این الگوی تعاملی، یکی از زوجین توقع حل مسأله دارد در حالیکه دیگری سعی بر کناره گیری دارد. گاتمن و کروکوف (1989) نشان دادند که سبک تعاملی پرتوقع-کناره گیر برای زوجین سودمند نیست، زیرا اجتناب از تعارض باعث بدتر شدن رابطه می گردد(فالکنر32، 2002).
کنت توماس33 و رالف کیلمن34 (1970) 5 سبک عمده کنار آمدن زوجین با تعارض را که در میزان مشارکت و ابراز وجود متفاوت است معرفی نمودند. این سبک ها عبارتند از : رقابتی، اجتنابی، اجباری، مشارکتی و توافقی (لیم، 2000). در این پژوهش مدل توماس و کیلمن(1970) بعنوان چهارچوب سبک تعارض برگزیده شده است.
1-3 ضرورت پژوهش
ازدواج رابطه اي انساني، پيچيده، ظريف و پوياست و از ويژگي هاي خاصي برخوردار است. در جوامع امروز زندگي انسان ها در تمامي ابعاد دستخوش تغييرات سريع و شگرفي شده است. ازدواج و زندگي زناشويي نيز از اين قاعده مستثني نيست. هرچند ازدواج به عنوان نهادي جهاني باقي مانده است، ولي اهداف و انتظارات و نحوه شکل گيري آن بر اثر تغييرات مختلف اجتماعي، فرهنگي و اقتصادي در طول زمان تغيير کرده است. در گذشته، همسران به وسيله والدين انتخاب مي شدند و ازدواج قرارداد بين خانواده ها بود. همچنين ازدواج وسيله تنظيم رفتار جنسي، توليد نسل، حفظ وضعيت اقتصادي و اجتماعي خانواده و نياز جامعه براي تثبيت خانواده بود. با تغيير و تحولات اجتماعي و اقتصادي، اساس ازدواج از قرارداد بين والدين به انتخاب همسر و آزادي انتخاب تغيير کرد و علاوه بر مسائل اجتماعي و اقتصادي، جاذبه رومانتيک و نيازهاي شخصي اساس انتخاب همسر شد. هدف ازدواج نيز از ارتباط اجتماعي و خانوادگي، به ارضاي نيازهاي عاطفي – رواني شخصي تغيير پيدا کرد. در جوامع امروز دلايل اساسي ازدواج عمدتاً عشق و محبت، داشتن شريک و همراه در زندگي، ارضاي انتظارات عاطفي – رواني و افزايش شادي و خشنودي است ( برنشتاين35،1380 ؛ براون36، 1990؛ نوابي نژاد، 1380).
در کشور ما کانون خانواده و ازدواج به دليل مسائل خاص فرهنگي و ارزشي، اهميت بيشتري در مقايسه با کشورهاي غربي دارد، لذا تلاش براي استحکام و تداوم خانواده و ارضاي نيازهاي عاطفي و رواني اعضا، بويژه همسران در چارچوب خانواده از اهميت بيشتري برخوردار است. علاوه براين، به دليل اهميت و نقش خانواده در فرهنگ ايران، وجود مشکلات، تعارض ها و نهايتاً از هم پاشيدگي خانواده مي تواند آثار زيانباري بر زوجين، فرزندان و جامعه در مقايسه با سايرکشورها داشته باشد(اعتمادی و جعفری، 1387).
تحقیقات قابل توجهی درباره ازدواج ، اهمیت نتایجی را که با رضامندی زناشویی مرتبط است ، مستقل از اینکه ازدواج ادامه یابد یا خیر، آشکار میسازد. برای مثال ، تجربه همسران ، سلامت هیجانی و بدنی، شغل را با موفقیت همراه خواهد نمود ، و زمانیکه ازدواج توأم با رضامندی باشد در مقایسه با کسانی که از ازدواجشان رضایت ندارند، به نظر می رسد از دیگر منابع استرس ایمن باشند ( کیلولت37 – گلایسر38 و نیتون39، 2001؛ استاک40 و اشلمن41، 1998؛ والتز42 و همکاران، 1988). اما، پریشانی زناشویی با نرخ پایین بارآوری، خطرات بالاتر بیماریهای بدنی و هیجانی در همسران، و نرخ پایین تر بهبود از بیماری ارتباط دارد (فورثفر43 و همکاران، 1996؛ کیلولت – گلاسر و همکاران، 2005). بعلاوه اثرات رضامندی زناشویی به کودکان نیز تسری می یابد. در خانواده های سالم، زمانیکه ارتباط بین والدین رضایت بخش و نسبتاً خالی از تعارض باشد کودکان مشکلات بدنی و هیجانی کمتری نشان می دهند (بوث44 و آماتو45، 2001؛ رپتی46، تیلور47 و سیمن48، 2002). بطور کلی، کیفیت روابط زناشویی نسبت به سایر متغیرهای مورد مطالعه شامل سلامتی، موفقیت شغلی و موقعیت مالی با رضامندی زندگی بین بزرگسالان رابطه قوی تری دارد (گلن49 و ویور50، 1981؛ به نقل از کارنی، 2007).
گاتمن و همکاران (2000) باور دارند که با تحلیل نوع ارتباط یک زوجین احتمال به شکست ازدواج و طلاق را می توان پیش بینی کرد،گاتمن زوج ها را براساس نحوه ارتباط و تعاملشان به هنگام تعارض به دو نوع متعادل و نامتعادل تقسیم کرده است. زوجهای متعادل خود نیز به سه گروه موثق اجتنابی و هیجانی تقسیم شده است. زوجهای نامتعادل در یک گروه زوجین متخاصم تعریف میشوند. زوجین متخاصم، فراوانی و شدت تعارض بیشتری دارد آنها در هنگام تعارض، به شخصیت یکدیگر توهین می کنند ، به طور اجتناب ناپذیری درگیر تعارضات می شوند و راهبردهای توهین امیز و اهانت آمیز بیشتری در تعاملات آنها دیده میشود. در حالی که زوجین متعادل در تعاملات خود انتقادهای اهانت امیزی نمی کنند باعث تشدید خصومت بیشتر نمی شوند و نهایتا باعث رضامندی بیشتری در هریک از زوجین می شود(گاتمن و همکاران، 2000). نظر به اینکه اختلاف و تعارض های ناشی از زوجین بخصوص در شروع زندگی مشترک نسبتا بیشتر است و این تعارض ها تا حدودی برای زوجین طبیعی است می توان با شناسایی تعارض ها و راهبردهای مناسب حل چنین تعارضاتی به افزایش رضامندی زناشویی کمک نمود. اهمیت تحقیقات درباره عدم رضامندی زناشویی یا ازدواج ناموفق و بررسی عوامل مرتبط با آن بر کسی پوشیده نیست زیرا ازدواج ناموفق با طلاق رابطه مستقیم و بالایی دارد و طلاق نیز به نوبه خود آثار زیانباری بر فرد و اجتماع می گذارد.
تعارض در روابط وقتی بروز می کند که رفتار یک شخص با توقعات شخص دیگر جور در نیاید (دیویس51،ترجمه بهاري،1382 ). یکی از مشکلات شایع در خانواده، تعارض زناشویی است. تعارض در روابط صمیمی امري طبیعی است و ازدواج از این قاعده مستثنی نیست زیرا تعاملات مکرر و مختلف زوجین زمینه هاي بی شماري را براي تعارض فراهم می کند (لیم هونگ52،2000 ؛ به نقل از ویکس53،2001). مطالعات مربوط به رفتار انسانی نشان می دهد که تعارض جزئی گریز ناپذیر از روابط انسانی به حساب می آید. مطالعات همچنین نشان می دهند که تعارض، بیشتر در مورد تفاوت های تصوری است تا تفاوتهای واقعی. به عبارت دیگر همسران موانعی را بر ارضای نیازهای شان پیش بینی می کنند که ممکن است واقعی نباشند (اولسون54، 2001).
زماني كه همسران از تعارض و احساسات همراه با آن مثل خشم، حسادت، تنفر، براي توجه به جنبه هايي از رابطه شان كه نياز به تأمل و كار دارد، استفاده كنند، اين تعارض مي تواند پشتيبان آنها باشد. اگر همسران روش سازنده اي را براي مقابله با تعارض، به كار نگيرند، ممكن است به تدريج از يكديگر جدا شوند. سناريوي طلاق يك معركه ناگهاني نيست، بلكه فقدان تدريجي صميميت و نزديكي است .ترس از تعارض و احساسات همراه با آن مي تواند منجر به عدم درگيري در مسايل و عدم درگيري در مسايل مي تواند منجر به طلاق هيجاني و نهايتاً طلاق قانوني شود. اين رويكرد، زوج ها را تشويق مي كند كه در مورد مسايل شان، به طور باز و صريح گفتگو كنند و از ناديده گرفتن آنها با اين فرض كه به مرور زمان حل مي شوند، امتناع ورزند. چگونگي مقابله با تعارض همچنين از اين نظر مي تواند اهميت داشته باشد كه در رضامندی و عدم رضامندی افراد از ازدواج شان تأثير معني داري داشته باشد (اولسون، 2001).
بي هيچ شبهه‌اي طلاق از دشوارترين پديده هاي اجتماعي از ديدگاه پژوهشي است (ساروخاني، 1376؛ به نقل از مرادي،1380). فروپاشي روابط زوجين شايعترين جلوه تعارض شديد است. شواهد نشان مي‌دهد که حدود نيمي از ازدواجهاي امروزي به طلاق مي انجامد. بعد از طلاق حدود 65٪ زنان و 70٪ مردان احتمالا” دوباره ازدواج مي کنند و حدود 50٪ افرادي که براي بار دوم ازدواج کرده اند، دوباره طلاق مي گيرند (گاتمن،1998؛ به نقل از يانگ ولانگ،2007؛ ورثينگتون ، 2005).
تقريبا”هيچ زن و شوهري با نيت طلاق با هم وصلت نمي‌کنند (بهاري،1377و1379). اما تحولات جريان ‌زندگي زن و شوهرها را به سمت اختلاف، درگيري، جدايي رواني- عاطفي و گاه طلاق سوق مي‌دهد (بهاري،1388). تحقيقات متعدد حاكيست كه بود يا نبود تعارض نيست که”کيفيت ازدواج” را تعيين مي‌کند بلکه طرز اداره موقعيتهاي تعارض آميز است که کيفيت رابطه زناشويي را تعيين مي‌کند (براي نمونه، کومستاک و استرزيزويک،1990؛ به نقل از ويلموت و هوكر،2000). مشكلات ارتباطي از رايجترين مشكلاتي است كه زوجين بيان مي كنند. بيش از 90% زوجهاي آشفته اين مشكلات را به عنوان مساله اصلي در روابط خود بيان مي كنند. مشكلات ارتباطي مساله كليدي در رويكردهاي ارتباطي به خانواده است. اين منازعات اغلب دور باطلي را ايجاد مي كنند كه يافتن نقطه آغاز در آن بي معناست (رضا زاده،1387).
از آنجایی که تعارض و شیوه های حل این تعارضات از عوامل مهم طلاق به شمار می آیند ضرورت مطالعه تعارض بر همه کس آشکار و مشخص است.
1-4 هدف های پژوهش
1-4-1 هدف کلی تحقیق:
هدف اصلی پژوهش حاضر مقایسه سبکهای حل تعارضات در زوجین دارای رضامندی / عدم رضامندی زناشویی است.
1-4-2 هدف های فرعی تحقیق
مقایسه سبک های حل تعارض زوجین دارای رضامندی/ عدم رضامندی زناشویی.
مطالعه تفاوت بین سبک های حل تعارض زوجین دارای رضامندی/عدم رضامندی زناشویی.
1- 5 فرضیه های پژوهش
بین تعارضات زوجین دارای رضامندی زناشویی / عدم رضامندی زناشویی تفاوت وجود دارد.
بین بکارگیری سبک سازنده و غیر سازنده در زوجین دارای رضامندی/عدم رضامندی زناشویی تفاوت وجود دارد.
زوجین دارای رضامندی زناشویی بیش از زوجین ناراضی از ازدواج از سبک های سازنده حل تعارض استفاده می کنند.
زوجین دارای نارضایتی زناشویی بیش از زوجین دارای رضامندی زناشویی از سبک های مخرب حل تعارض استفاده می کنند.
درصد بالایی از تغییرات رضامندی زناشویی را می توان از طریق سبک حل تعارض منسجم تبیین نمود.
می توان رضامندی/عدم رضامندی زناشویی را از طریق سبک حل تعارض پیش بینی نمود.
1- 6 تعريف واژه‏ها و اصطلاحات تخصصی
رضامندی زناشویی
تعریف مفهومی رضامندی زناشویی: بر طبق تعریف، رضامندی زناشویی حالتی است که طیّ آن زن و شوهر از ازدواج با یکدیگر و با هم بودن احساس شادمانی و رضایت دارند (سینها و ماکرجی1، 1991 به نقل از میر احمدی زاده و همکاران، 1382).
تعریف عملیاتی رضامندی زناشویی: نمره ای که فرد در پرسشنامه رضامندی زناشویی انریچ بدست آورده است.
تعارض
تعارض55 عبارت است از مبارزه ابراز شده بین یک زوج به هم وابسته که اهداف نامنطبق، پاداش های کم، و کنترل یا دستکاری را از سوی زوج دیگر در دستیابی به اهدافش احساس می کند (هوکر و ویلموت، 2001).
تعریف عملیاتی تعارض: نمره ای که فرد در پرسشنامه تعارضات زناشویی تجدید نظر شده (ثنایی و همکاران، 1378) بدست آورده است.
سبک های حل تعارض
تعریف مفهومی سبک حل تعارض: افراد ممکن است در مواجهه با تعارض های ناشی از روابط بین فردی راهبردهای مختلفی به خود بگیرند اگر تعارض ها بصورت مثبتی از طرف زوجین حل و فصل شود وراهبردهای مناسبی به مرور زمان جهت حل مشکلات ناشی از روابط زناشویی اتخاذ شود باعث پایداری و بهبود روابط در بلند مدت خواهد شد و مهارتهای ناشی از روابط زناشویی را بالا خواهد برد، حتی یادگیری این رویکرد انطباقی، میتواند فرد را در مقابل دیگر رویدادهای فشارزای زندگی هم مقاومتر کند (دان هام، 2008)، ولی اگر تعارض ها بصورت نامطلوبی اداره شود موجب تخریب زندگی زناشویی شده و اثرات زیان آوری بر سلامت فیزیکی و هیجانی زوجین به جا میگذارد (ماهونی، 2006). شیوه هایی که اشخاص برای حل تعارض بکار می گیرند سبک های حل تعارض گفته می شود.
تعریف عملیاتی سبک حل تعارض: نمره ای که فرد در عامل های پرسشنامه حل تعارض توماس و کیلمن (1975) بدست آورده است.

فصل دوم

پیشینه پژوهش

2- 1 مقدمه
به دليل اينكه مردم با نگاه هاي بسيار متفاوتي به جهان مي نگرند و داراي اهداف متفاوت اند، پس تعارض56 جزء لاينفك و گريزناپذير روابط انساني است . در حقيقت هرچه رواب

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه ارشد با موضوع رضامندی زناشویی، رضایت زناشویی، آزمون فرضیه، تعارضات زناشویی Next Entries منبع پایان نامه ارشد با موضوع وابستگی متقابل، ناسازگاری، پرخاشگری، مفهوم سازی