منبع پایان نامه ارشد با موضوع توسعه گردشگری، چرخه عمر، گردشگری شهری، آذربایجان غربی

دانلود پایان نامه ارشد

(مشتریان: گردشگرانی که به مقصدهای مختلف سفر میکنند). یکی از راههای دستیابی به این عملکرد، استراتژیهای ارتقای موثر مقصدهاست. با توجه به اینکه مقصدهای نوظهور به طور نظری در مراحل اول و دوم چرخهی حیات مقصد باتلر میباشند؛ به نظر میرسد بر اساس ویژگیها و متغیرهای مقصدها طبق مدل چرخه حیات مقصد باتلر، شهر بوکان در مرحلهی اول و دوم این مدل باشد (طرح جامع شهر بوکان، مهندسین مشاور معماری و شهرسازی آمود، 1392).
به دلیل اینکه استراتژیهای ارتقای سنتی برای ایجاد عکس العمل مناسب در گردشگران در مقصدهای گردشگری نوظهور بدون رویکرد استراتژیک ناکافی است؛ بنابراین مقصدهای نوظهور به استراتژیهای ارتقای خاصی نیاز دارند (ایسو14 و ایبیتو15،2010). شهر بوکان به عنوان نمونه موردی این تحقیق در شمال غرب ایران بعد از شهرهای ارومیه و خوی بزرگترین شهر استان آذربایجانغربی میباشد. شهر بوکان به دلیل موقعیت هموار و مناسب و شرایط بهتر نسبت به شهرهای همجوار، از جمله مهاجرپذیرترین شهرهای کشورمان محسوب میشود. شهرستان بوکان در حدود 3000 سال قبل تحت نام ایزیرتو، پایتخت تمدن ماننایان بوده است؛ بوکان هویت تاریخی خود را از قلعه باستانی قلایچی در مجاورت روستای قلایچی در 8 کیلومتری شمال شرقی بوکان به وام گرفته است که بازمانده یکی از مراکز بسیار مهم تمدن (ماناها) در هزاره اول پیش از میلاد مسیح در حوزه شمال غرب ایران است.
شهر بوکان به علت قرارگرفتن برسر راههای استانهای آذربایجان غربی، آذربایجان شرقی و کردستان همواره از نظر تجاری مورد توجه بوده است. امروزه نیز قرار گرفتن این شهر در قلب استانهای مذکور آن را به مرکزی برای ترانزیت مسافران تبدیل کرده است. موقعیت مناسب جغرافیایی بوکان در منطقه و امنیت نسبی آن، این شهر را به عنوان مرکز منطقه جنوب و جنوب غربی دریاچه ارومیه تبدیل کرده است. بنابراین نقش و موقعیت استراتژیک شهر در پیوند با تحولات و تغییرات اقتصادی اجتماعی و سیاسی این منطقه میتواند به عنوان یکی از فاکتورهای مهم رشد و توسعه این شهر باشد.
کلیه ویژگیهای برشمرده بر اهمیت بوکان به عنوان یک مقصد گردشگری دلالت دارند. این ویژگیها خود میتوانند به عنوان پایه ایجاد فعالیتهایی باشند که ضمن تداوم بخشی و حفاظت از آنها، به منبعی ارزشمند برای ایجاد درآمد نیز به کار آیند. در این راستا فعالیت گردشگری شهری در صورت برنامهریزی جامع و رعایت ضوابط زیستمحیطی میتواند نقش مؤثری داشته باشد. بررسیها نشان میدهد مقصدهای نوظهور به دلیل عدم وجود راهبردها و راهکارهای توسعه گردشگری متناسب با مرحله چرخه عمر آنها، نقش عمدهای در عدم موفقیت گردشگری کشور و بالفعل نمودن توان بالقوه بسیاری از این مقصدها و مناطق داشته است.
شهر بوکان به عنوان یک مقصد شهری با زیرساختهای توسعه نیافته، عدم شایستگی و توانمندی منابع انسانی، نبود نگرش اقتصادی جامعه محلی نسبت به توسعه گردشگری، سکونت موقت گردشگران و وجود فرهنگهای متعدد و ناهمگونی ترکیب فرهنگی، بیش از هر چیز نیازمند ارائه استراتژیها و راهکارهایی توسعه گردشگری جهت غلبه بر مشکلات موجود میباشد و در نتیجه ارائه این راهبردها، موجب افزایش ورود گردشگران و افزایش شمار بازدیدکنندگان بالقوه به عنوان نتیجه فعالیتهای برنامهریزی شده، میشود و متعاقباً منجر به اشتغالزایی و درآمد برای جامعه محلی میشود. در این راستا ضرورت هماهنگی عرضه و تقاضا منجر به توسعه زیرساختها و تسهیلاتی جهت بر آوردن نیازهای گردشگران ورودی به شهر میشود. همانطور که ذکر شد شهر بوکان در مراحل اولیه توسعه گردشگری است و به طور بالقوه دارای پتانسیلها و منابعی جهت توسعه گردشگری میباشد. بنابراین هدف این پژوهش تعیین موقعیت شهر بوکان در مدل چرخه عمر باتلر و ارائهی راهبردهایی جهت ارتقای گردشگری شهر بوکان، متناسب با مرحلهی چرخه حیات آن میباشد.
3-1) اهمیت و ضرورت موضوع
امروزه صنعت گردشگری به ویژه شاخه شهری آن، جایگاه خاصی را در اقتصاد کشورها دارد و نقش فعال و مؤثر در ارتقای ساختار اقتصادی اجتماعی و فرهنگی کشورها به خصوص کشورهای در حال توسعه ایفا میکند. شهرها دارای جاذبههای گردشگری فراوان میباشند و همواره گردشگران زیادی را جذب مینمایند، لذا توسعه گردشگری شهری پایدار و مدیریت خردمندانه آن، نیازمند برنامهریزی میباشد. به دلیل اثرات چشمگیری که فعالیتهای گردشگری در اقتصاد مناطق پذیرنده گردشگران بر جای میگذارد، توجه فراوانی به این زمینه از فعالیتها معطوف میگردد (نوربخش و اکبرپور سراسکانرود،1389).
امروزه تجربه نشان داده است هر کجا گردشگری به طور اتفاقی و بدون برنامهریزی و استراتژی مشخص توسعه یابد، مشکلات زیست محیطی و اجتماعی متعددی به وجود میآید و در دراز مدت مشکلات آن بیش از فوایدش میشود (رکن الدین افتخاری و مهدوی ،3:1385).
با اتخاذ مدل چرخۀ حیات مقصد باتلر و مفاهیم مدیریت و برنامهریزی راهبردی، امکان مدیریت اثربخش و کارآمد مقصدها در مقاطع مختلف زمانی وجود دارد؛ به عبارت دیگر، با مدیریت و برنامهریزی راهبردی صحیح، امکان دستیابی به پایداری در هر مرحله از چرخۀ حیات مقصد، بالاخص در مراحل اولیه وجود دارد (کوپر، 9:2002). به اعتقاد برنامهریزان محیطی، با بررسی ویژگیهای مقصدها در هر مرحله از چرخۀ حیات آنها میتوان راهبردهای مناسبی را برای مقصدها تعیین نمود (فارل،118:1992). از طرف دیگر پایداری از دیدگاه برنامهریزی راهبردی به لحاظ نمودن متغیرهای مقصدها نیازمند است. در بسیاری از طرحهای راهبردی، آگاهی و درک تغییرات و توسعۀ مقصدها اهمیت بسزایی دارد (برونلی،1994).
از لحاظ کاربردی که این مطالعه میتواند داشته باشد، این است که یافتههای این مطالعه حاوی توصیههای راهبردی مشخصی برای مقصدهای گردشگری نوظهور است تا از طریق آن بتوانند موقعیت رقابتی خود را بهبود بخشند. شهر بوکان دارای توانهای بالقوه و جاذبههای متعدد گردشگری است و ارتقای صنعت گردشگری میتواند عامل مهم و تاثیرگذاری در رشد و توسعه این شهر باشد. اما دستیابی به این مزایا و مطلوبیتها زمانی امکانپذیر خواهد بود که با برنامهریزی صحیح و متمرکز، بستر لازم برای این کار فراهم شود. در سالهای اخیر جمعیت شهر بوکان نرخ رشد بیسابقه داشته است و به دلیل قرار گرفتن در موقعیت سهراه ارتباطی استانهای آذربایجان غربی، آذربایجان شرقی و کردستان، جاذبه خرید و تجاری بودن البته در مقیاسی کوچکتر از شهرهای همجوار و قرارگرفتن در امتداد بزرگراه شمال به جنوب غرب کشور مسافران ترانزیتی زیادی دارد. با توجه به تأسیس اداره میراث فرهنگی و گردشگری در شهر بوکان و توجه مسئولان به توسعه گردشگری این شهر و همچنین تقاضای پذیرایی و سرگرمی مسافران و گردشگران تجاری یکروزه و موقتی، تقاضای تفرّج مردم محلی شهر و فقدان فضای گردشگری و فراغتی، ضرورت برنامهریزی و توسعه گردشگری شهر بوکان از اهمیت بالایی برخوردار میباشد.
4-1) سؤالات اصلی و فرعی
1-4-1) سؤالات اصلی
1. استراتژیهای ارتقای گردشگری مقصدهای شهری نوظهور (شهر بوکان) کدامند؟
2. استراتژیهای ارتقای گردشگری مقصدهای شهری نوظهور چگونه الویتبندی میشوند؟
2-4-1) سؤالات فرعی
1. آیا بوکان یک مقصد شهری نوظهور است؟
2. فرصتها و تهدیدهای شهر بوکان در راستای ارتقای گردشگری کدامند؟
3. نقاط قوت و ضعف شهر بوکان در راستای ارتقای گردشگری کدامند؟
5-1) اهداف تحقیق
1-5-1) اهداف اصلی
1. شناسایی استراتژیهای ارتقای گردشگری مقصدهای شهری نوظهور
2. الویتبندی استراتژیهای ارتقای گردشگری مقصدهای شهری نوظهور
2-5-1) اهداف فرعی
1. تعیین جایگاه شهر بوکان در مدل چرخه عمر باتلر؛
2. شناسایی نقاط قوت و ضعف شهر بوکان در راستای ارتقای گردشگری؛
3. شناسایی فرصتها و تهدیدهای شهر بوکان در راستای ارتقای گردشگری.
6-1) روش شناسی تحقیق
1-6-1) روش کلی تحقیق
روش تحقیق بر مبنای هدف کاربردی است؛ چرا که نتایج آن میتواند مورد استفاده ادارات و نهادهای متوّلی گردشگری (به طور مشخص اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری شهر بوکان) قرار گیرد. به لحاظ روش تحقیق از نوع توصیفی پیمایشی میباشد و با توجه به اینکه در مراحل بعد، از ماتریس SWOT 16 به منظور تحلیل و همچنین ارزیابی استفاده گردیده، در زمره مطالعات تحلیلی طبقهبندی میشود.
2-6-1) روش گردآوری دادهها و اطلاعات
گردآوری اطلاعات در این تحقیق به دو روش مطالعات اسنادی و کتابخانهای و میدانی ( مصاحبه، مشاهده و پرسشنامه) صورت گرفته است. از روش مطالعه اسنادی و کتابخانهای برای تنظیم چارچوب نظری تحقیق استفاده شده؛ تا با بررسی تحقیقات پیشین و نتایجی که در مقصدهای جغرافیایی مختلف به وجود آمده، مؤلفههاي تحقیق را تعیین کرده؛ سپس، با توزیع پرسشنامه به جمعآوري اطلاعات پرداخته شود. از سوی دیگر با توجه به موضوع و اهداف تحقیق، جهت بررسی ویژگیهای شهر بوکان طبق شاخصهای مدل باتلر از روش مصاحبۀ سازمان نیافته با 7 نفر از مسئولان و کارشناسان توسعه گردشگری شهر بوکان استفاده شده است.
3-6-1) روش نمونه گیری و حجم نمونه
نحوۀ انتخاب اعضای این تحقیق به صورت نمونهگیری غیراحتمالی17 و هدفدار یا قضاوتی18 است. در این تحقیق از روش نمونهگیری انباشتی (موسوم به گلوله برفی19 – که نوعی دیگر از روش نمونهگیری غیراحتمالی محسوب میشود) استفاده شد. در بین راهبردهای متنوع نمونهگیری در تحقیق کیفی، طبق نظر جانسون20، 1989؛ میریام،1998، نمونهگیری شبکهای زنجیرهای یا معیارمحور بهترین و مناسبترین راهبرد برای تحقیق کیفی است. در این شیوه محقق بر اساس موضوع، اهداف یا ابعاد تحقیق، افرادی را برای مصاحبه انتخاب میکند. محقق بعد از انتخاب اولین فرد و اجرای مصاحبه، فرد بعدی را به پیشنهاد وی جهت مصاحبه پیدا میکند. این جریان به همین شکل ادامه مییابد تا زمانی که تعداد نمونهها کافی به نظر برسد.
4-6-1) روش تجزیه و تحلیل دادهها
به منظور تجزیه و تحلیل دادههای پرسشنامه، از آمار توصیفی (پارامترهای مرکزی) استفاده گردید؛ سپس، با استفاده از تکنیک SWOT که ابزاری برای تعیین راهبردهای مؤثر است، دادهها و اطلاعات تحلیل میشوند و در نهایت با استفاده از ماتریس داخلی و خارجی (IE) موقعیت شهر بوکان مشخص و استراتژیهای متناسب با آن با استفاده از ماتریس برنامهریزی استراتژیک کمی (QSPM) الویتبندی شده است.
7-1) قلمرو تحقیق
1-7-1- قلمرو مکانی
قلمرو مکانی پژوهش شهر بوکان میباشد.
2-7-1- قلمرو زمانی تحقیق
پیش بینی میشود این پژوهش از اردیبهشت ماه 1393 تا بهمن ماه 1393 به طول انجامد.
8-1) جامعه آماری
جامعه آماری این تحقیق، مسئولین و کارشناسان و افراد آگاه به مسائل گردشگری شهر بوکان که به عنوان خبرگان شاخته میشوند، میباشد.

9-1) چارچوب کلان نظری تحقیق
در این تحقیق جهت ارائه راهکارهای مدیریتی و تدوین استراتژی مدل فرد.آر.دیوید در نظر گرفته شده است. علت گزینش این مدل علاوه بر جامعیت، سهولت کاربرد و دقت در استخراج نتایج حاصله از آن بوده است (پارسائیان و اعرابی،102:1384).

جدول 1-1- چارچوب جامع تدوین استراتژی
1- مرحلهی شروع
تعیین چشم انداز و مأموریت
2- مرحلهی ورودی
بررسي عوامل خارجي و تشكيل ماتريس(EFE) با ضرایب و رتبه بندي
بررسي عوامل داخلي و تشكيل ماتريس(IFE) با ضرایب و رتبه بندي
3- مرحلهی تطبیق یا مقایسه
تشكيل ماتريس تهديدات، فرصتها، قوت و ضعف (SWOT)
تشكيل ماتريس داخلي و خارجي (IE)
4- مرحلهی تصمیمگیری
– فرموله كردن ماهيت استراتژي توسعه مقصدها بر اساس ماتريس IE
– اولويتبندي استراتژيهاي استخراج شده بر اساس ماتريس QSPM

10-1) شرح واژه ها و اصطلاحات تحقیق
• استراتژی: استراتژی عبارت است از فرایند تعیین اهداف بلندمدت، اتخاذ شیوه کار و تخصیص منابع لازم برای تحقق این اهداف (رابینز،112:1385).
• گردشگری شهری: سفرها و بازدیدهایی که به مقصدهای شهری انجام میگیرد. سفرهایی که با انگیزه بازدید از جاذبههای تاریخی و فرهنگی، تجاری، خرید و شرکت در رویدادها انجام میگیرد. این گونه گردشگری رشد سریعی دارد و این ام

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه ارشد با موضوع گردشگری شهری، مقصد گردشگری، مقصدهای گردشگری، توسعه گردشگری Next Entries منبع پایان نامه ارشد با موضوع توسعه گردشگری، خدمات گردشگری، عرضه و تقاضا، مقصد گردشگری