منبع پایان نامه ارشد با موضوع امام حسین، قرآن کریم، نهضت عاشورا، صراط مستقیم

دانلود پایان نامه ارشد

تاریخی سرایت داد. چرا که بررسی تاریخ روش خاص خود را دارد.
3. در نقل روایات ضعیف نیز باید توجه داشت که آنها با اصول استنباط اسلامی و روایات صحیح و کلیات دینی تعارض نداشته باشند.
4. مشکل و مسأله امروز و دیروز ما، این است که بسیاری از مصیبت های مشهور در میان مداحان، روضه خوانان و مردم در کتاب های سیره و اصحاب مناقب، حتی به نقل هم نیامده و از مصیبت ها و نقل های ساختگی به شمار می آیند.»( محدث نوری،1379،278 )
5. آمیخته شدن فرهنگ قومی و سرزمینی با عزاداری:
«عزاداری، سنتی اجتماعی و مردمی است. از این رو هر ملتی و هر سرزمینی از پیش شکل خاص عزاداری خود را دارد و عزای امام حسین– علیه السلام -را بر همان پایه تبین و تعریف می کند. البته به تلقین ها و نماد سازی هایی نیز دست می بازد، ولی قالب اصلی و کلی همان قالب عزاداری خویش است. بدین جهت نه تنها شکل و ظاهر و ریشه عزاداری به شیوه فرهنگی و قالب عزاداری سرزمینها و ملت های مختلف وابسته است، که گاه روحیات و خلقیات یک قوم و ملت نیز در شکل روایت و بازسازی و تفسیر حادثه نیز موثر است. از این رو همان گونه که زبان ها و الفاظ از قومی به قوم دیگر، و از سرزمینی به سرزمین دیگر متفاوت است، شیوه های عزاداری و شدت و ضعف ان و چگونگی برداشت و تجسم نهضت عاشورا می تواند بر اساس ویژگی های فرهنگی و اجتماعی آنان متفاوت باشد. بدین سان، فرهنگ عزداری مردم عراق، پاکستان، اردن، بحرین، لبنان، ترکیه و نقاط دیگر جهان، هر یک به تناسب فرهنگ کلی مردمان آن، با یکدیگر متفاوت است. اگر چه این همسازی میان گرامیداشت امام حسین– علیه السلام – و نهضت عاشورا، با فرهنگ عزاداری کلی یک ملت و سرزمین طبیعی به نظر می رسد، باید نکته ای را در نظر داشت و آن، تلاش برای هماهنگ ساختن و قاعده مند کردن عزاداری سید الشهدا بر اساس فرهنگ یک ملت با فلسفه و اهداف و روح قیام است.»( مجمع مدرسین و محققین، 1385، 371)
3-10- رسالت مقدس مداحی:
« از آن جایی که مداحی در ایام سرور و شادی و مرثیه خوانی در عزای معصومان مظلوم که درود خدا بر آنان باید هنری مقدس وحرفه ای بس والا و ارزشمند است و در صورتی که توام با قصد قربت، باشد و همراه با رفتارهای خلاف شره نباشد جزو کارهای عبادی است و برای تصدی آن شروط و قیودی وجود دارد بر انان که قصد پیوستن به جمع خدمتگزاران استان والای امام حسین– علیه السلام- و مداحان با اخلاص اهل بیت– علیه السلام – را دارند لازم است اموری را پاس دارند تا درزمره بزرگ شماران شعائر الهی قرار گرفته و بر ارشاد و هدایت بندگان خدا و تبلیغ بالاترین رکن دین یعنی محبت و ولایت توفیق یابند و به پاداش های فراوان دست پیدا کنند. بر آنان لازم است علاوه بر پیراستگی از بدی ها و تحصیل قداست روح و نزاهت جان و برخورداری از کردار نیک و اخلاق رفیع اسلامی عمل صالح و با رعایت تقوا از تمام آلودگی ها دوری کنند و به اوامر و نواهی خداوند پایبند باشند و به خاطر سالم ماندن از خطرات به خدا پناه برده و از او کمک بخواهند.»(مجمع مدرسین و محققین، 1385، 440)
آيا درعزاداري ها، گفتن مطالبي مثل انا كلب الرقيه يا سگ عوعو كن كوي حسينم، صحيح است؟
بي شک بزرگداشت و احیای شعائراسلامی و ديني، بخصوص گرامي داشت نهضت بي بديل حسيني كه در طي قرن هاي متمادي از سوي پيروان مكتب اهل بيت ـ عليهم السّلام ـ انجام گرفته و هر روز نيز بر شكوه، عظمت و تأثير آن افزوده مي گردد، از افتخارات بزرگ و منحصر به فرد شيعيان است اين امر در صورتي نتايج مطلوبي را در پي خواهد داشت که به نکات ذیل به عنوان یک اصل اخلاقی توجه شود:
1.«همان گونه که می دانیم هدف اساسي از برپايي چنين مراسماتی، تقويت اسلام و به ویژه مکتب عالی تشيع، معرفي اهداف و انگيزه هاي راستين قيام حسيني و مجاهدات ساير ائمه اطهارـ عليهم السّلام ـ و نيز رساندن پيام آنها به گوش نسلهاي جديد مسلمان و غير مسلمان باشد.
2. مي بايد از انجام و حتي زمينه سازي هر نوع عملي اعم از آهنگ، تعابير، حركات فيزيكي و غيره كه مناسب با شأن و جايگاه ائمه طاهرين ـ عليهم السّلام ـ و شرافت مجالس منتسب به آنها نباشد پرهيز شود.
3. مداحان و عزاداران بايد توجه داشته باشند كه رعايت اعتدال و ميانه روي و پرهيز از افراط و حد فزوني و دوري از اعمال غلو آميز در همه مسائل اعتقادي از جمله در محبت اهل بيت ـ عليهم السّلام ـ در دين مقدس اسلام اهميت خاصي دارد و سفارشهاي مؤكد در اين زمينه رسيده است.»(محدث نوری،1379،291)
امام صادق ـ عليه السّلام ـ فرمودند:
«و احبوا اهل بيت نبيكم حباً معتقداً و لا تغلوا.» =اهل بيت پيامبرتان را از روي اعتقاد دوست بداريد و از غلو پرهيز نماييد ( مجلسي، 1403، 25/ 2009)
4 .« لذا براي پيروان اهل بيت- علیه السلام – برازنده است كه در مراسم منتسب به اهل بيت ـ عليهم السّلام ـ از اعمالي كه بوي غلو و افراط گرايي دارد شديدا پرهيز نمايد.» (محدث نوری،1379،291)
با توجه به مطالب فوق مي توان نتيجه گرفت كه به كارگيري تعابيري مثل انا كلب الرقيه و يا سگ عوعو كن كوي حسينم و امثال آن گذشته از اينكه در راستاي اهداف برپايي چنان محافل نبوده و افراط گرايي محسوب مي گردد اولاً: موجب وهن در مذهب و زمينه ساز سوء استفاده دشمنان دين است. و ثانياً: «با حيثيت و جايگاه يك انسان آزاده و موحد سازگار نيست چرا كه دين اسلام براي مؤمنين عزت و حرمت ويژه قائل است بگونه اي كه ائمه ما راضي نيستند كه كسي مؤمنين را بردگان آنها بداند تا چه رسد به امور پست تر از آن.» (مجلسی،1403، 25/ 2009)
3-11- بهره برداری صحیح از هنر تعزیه:
یکی از هنرهای مذهبی در کشور ما، هنر تعزیه و شبیه خوانی است، تعزیه آوردن عزای حسینی در قالب هنر است که توسط هنرمندان مذهبی وکسانی که شور حسینی دارند برگزار می شودو اگر کاملا در مسیر مستقیم دین اجرا شود و مسائل شرعی رعایت گردد و واقعة عاشورا را بدون اغراق و غلو بیان کنند ،یکی از برنامه های بسیار خوب و تأثیرگذار در بین مردم جهان خواهد بود.
اما به شرط آنکه به مسائل زیر توجه بیشتری داشته باشیم:
«الف. اول اینکه اصلاحاتی جدی در متون و نسخه های تعزیه لازم است که البته این کار باید زیر نظر یک هیئت علمی که از مورخین و دانشمندان دینی تشکیل می شود صورت پذیرد.
ب. از خواندن اشعار بی محتوا، دروغ و بدون مدرک تاریخی جدا پرهیز شود تا بدعتی در دین گذاشته نشود.
پ. مردان لباس مخصوص زنان را نپوشند، البته دشداشه و پیراهن سفید یا مشکی بلند که هم اکنون مرسوم است می پوشند مانعی ندارد.
ت. باید توجه داشت که تمام نکات شرعی رعایت شود، مثلا جایگاه مردان و زنان از یکدیگر جدا باشد.
ج. از هر حرکتی که باعث وهن مجلس عزای حسینی شود و از خواندن اشعار به صورت غنا و استفاده از آلات موسیقی حرام که مخصوص مجالس لهو و لعب است خودداری شود.
ح. افرادی صالح و ظاهر الصلاح شبیه ائمه اطهار– علیه السلام- را اجرا نمایند.
خ. هیچ گاه هدف اصلی تعزیه که همان تعظیم شعائر الهی است را فدای قالب نکنند و بلکه کاری نکنندکه این هنر تقدس خود را از دست بدهد.»(سبزی،1388،151-150)
3-12- غلو و زیاده روی:
«یکی از توهین ها که به ائمه اطهار– علیه السلام – و برخی از انبیاء الهی شده است غلو و زیاده روی در توصیف مقام و منزلت آنها می باشد، ائمه اطهار– علیه السلام- همان گونه که دوست ندارند حق و منزلت والای ایشان ناشناخته بماند و یا کوچکترین اهانتی به آنها صورت پذیرد، همین طور به هیچ عنوان راضی نیستند در معرفی آن بزرگواران افراطی صورت گرفته و مقام آنها تا جایی که شایسته نیست بالا برده شود.
غلو و زیاده روی یکی از آفات مرحله محبت است، انسان اگر در صراط مستقیم باشد و آنگاه وارد مرحله محبت به خدا و اهل بیت– علیه السلام- شود از خطرات گمراهی از هر گونه افراط و تفریط مصون خواهد بود، اما اگر بدون درک صراط مستقیم وارد مرحله محبت شود ممکن است خطرات زیادی از جمله غلو و زیاده روی در معرفی محبوب، گریبان گیرش شود.»(سبزی،1388،157)
ائمه اطهار– علیه السلام – درزمان خود با پدیدة غلو مواجه بوده اند و با افراد غالی و افراطی که ائمه را تا حد خدایی بالا می بردند به شدت برخورد نموده و از آنها برائت می جستند. خداوند متعال در قرآن کریم صریحا می فرماید:
« قُلْ يَأَهْلَ الْكِتَابِ لَا تَغْلُواْ فىِ دِينِكُمْ غَيرَْ الْحَقّ‏ِ وَ لَا تَتَّبِعُواْ أَهْوَاءَ قَوْمٍ قَدْ ضَلُّواْ مِن قَبْلُ وَ أَضَلُّواْ كَثِيرًا وَ ضَلُّواْ عَن سَوَاءِ السَّبِيل»= بگو: اى اهل كتاب، در دين خود به ناحق غلو نكنيد و از پى خواهش‏هاى آن گروه كه خود پيش از اين گمراه شدند و بسيارى را گمراه كردند و از راه راست دور افتادند نرويد. (مائده/77)= بگو ای اهل کتاب در دین خود به ناحق غلو نکنید و از هوای نفس قومی که گمراه شده و خیلی ها را گمراه کردند و از راه راست جدا شدند، پیروی نکنید.
3-13- عزاداري از دیدگاه قرآن کریم:
شايد در اذهان بسياري از افراد و مردم اين سؤال مطرح شده باشد كه قرآن كريم كه خود جامع تمامي احكام و معارف بلند الهي و منبع اصيل براي شناخت دين است آيا از عزاداري و سوگواري در باره اهل بیت سخني به ميان آورده است؟ و آيا در آيات نوراني قرآن شاهد و قرينه اي بر تأييد يا ردّ عزاداري وجود دارد یا خير؟
«تعزيه و تعزيت که ریشه اصلی آن عز همین عزا گرفته شده است، به معناي تسليت گفتن به يك داغدار از مصيبت است. و در اصطلاح امروزي عزاداري عبارت است از:اجتماع گروهي از مردم كه در آن سعي مي شود، با ابراز همدردی با بازماندگان و اظهار ناراحتی و شراکت در غم با انجام یک سری تشریفات خاص با قرائت قرآن، خواندن مرثيه و سرودن شعر، بازماندگان را تسلي دهند و به صبر توصيه نمايند.»(سیاح،1386، 2/992)
به نظرمی رسد تاريخچه اين سنت را مي توان از زماني دانست، كه انسان پاي بر اين كره خاكي نهاد و سپس با پديده مرگ و حوادث تلخ روز گار جهت آزمایش در مقام عمل روبرو شد. انسان ذاتا موجودي است كه آن چه را با وجود و هستي خويش ناسازگار ببيند، ناپسند داشته و با آن مبارزه مي كند و اگر نتوانست در مقابل آن دست به دفاع بزند با ابراز اندوه، گريه و… به مقابله با آن و آرام سازي دل خود مي پردازد.گاهي نيز اين مصداق این مراسم براي احياي شعاير الهي و خاطره زندگي پيامبر اسلام – صلي الله عليه وآله- و ساير امامان- عليهم السلام – برگزار مي شود كه آثار فراوان و ثمرات بسياري به همراه دارد. با انجام تحقیقات و نگرش در تفاسیر قرآن آياتي ذکر شده كه مشروعيت بلكه برتری عزاداري و اقسام آن را اثبات مي كند، لازم است در اين جا به چند نمونه آن تلویحا اشاره كنيم:
1. عزاداري فرياد ستمديدگان بر ستمگران است. در قرآن کریم مي خوانيم: « لَّا يحِبُّ اللَّهُ الْجَهْرَ بِالسُّوءِ مِنَ الْقَوْلِ إِلَّا مَن ظُلِمَ وَ كاَنَ اللَّهُ سمَيعًا عَلِيمًا »=خدا دوست نمى‏دارد كه كسى به گفتار زشت (به عيب خلق) صدا بلند كند مگر آن كه ظلمى به او رسيده باشد، همانا كه خدا شنوا و داناست.(148/نساء)
2. انجام عزاداري و سوگواری ها نوعي مودت و عشق قلبی به اهل بيت-عليهم السلام- است در قرآن مجيد مي خوانيم:
«ذَالِكَ الَّذِى يُبَشِّرُ اللَّهُ عِبَادَهُ الَّذِينَ ءَامَنُواْ وَ عَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ قُل لَّا أَسَلُكمُ‏ْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فىِ الْقُرْبىَ‏ وَ مَن يَقْترِفْ حَسَنَةً نَّزِدْ لَهُ فِيهَا حُسْنًا إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ شَكُور»=اين (بهشت ابد) همان است كه خدا به بندگانى كه ايمان آورده و نيكوكار شدند بشارت آن را داده است. بگو: من از شما اجر رسالت جز اين نخواهم كه مودّت و محبّت مرا در حقّ خويشاوندان منظور داريد (و دوستدار آل محمّد باشيد، كه اين اجر هم

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه ارشد با موضوع امام حسین، صاحب نظران، شهید مطهری، ارتباط جمعی Next Entries مقاله رایگان درباره شعر معاصر، زیبایی شناسی، واج آرایی، شاعران معاصر