منبع پایان نامه ارشد با موضوع اعراب مسلمان، خلفای راشدین، ساختار اجتماعی، پیامبر اسلام(ص)

دانلود پایان نامه ارشد

پیامبر
نقشه یهود جهت مقابله با اسلام، تلاش برای نفوذ در پیامبر(ص) و انحراف او از مسیر اصلی بود. آنان میکوشیدند به هر طریقی که شده در او نفوذ کنند تا وی نتواند دستورات اسلام را به خوبی انجام دهد. آنها گمان میکردند میتوانند او را فریب داده یا تطمیع کنند. از این رو جمعی از بزرگان آنان گفتند بیایید پیش او برویم شاید بتوانیم او را بفریبیم و از دینش منحرف سازیم، چون او هم بشری بیش نیست. پس به حضور آن حضرت آمده،گفتند: ما بزرگان و علما یهود هستیم و اگر از تو پیروی کنیم همه یهود به تو میگروند و با ما مخالفتی نخواهند کرد. تنها شرط این است که میان ما و گروهی دیگر که نزاعی وجود دارد، داوری کنی و به سود ما حکم دهی. آنگاه به تو ایمان خواهیم آورد وتصدیقت خواهیم کرد. اما پیامبر از این کار روی برگرداند. آیه 49سوره مائده درباره این توطئه سخن گفته و پیامبر را از پیروی فتنه جویان بر حذر داشته است(صادقی1382: 110).

3-5-1-6- تلاش برای ارتداد مسلمین
یکی دیگر از فتنههای فرهنگی یهود تلاش در برگرداندن عدهای از مسلمانان از اسلام بود. آنان با ترفندهای مختلف در کمین مسلمانان بودند تا بتوانند آنان را از مسیر حق منحرف سازند، اما نمیدانستند اگر انسان به چیزی با تمام وجود ایمان داشته باشند و بپذیرد هرگز از آنان بر نمیگردد، هر چند تمام هستی خود را در معرض خطر ببیند. خداوند در سوره آل عمران آیه 69 در این باره هشدار میفرماید:«وَدّت طائِفَۀٌ مِن اهل الکتابِ لوً یٌضِلّونَکم و مایضُلونَ إلا أنفـُسَهم وما یشعرون». «جمعی از اهل کتاب(یهود) دوست داشتند و(آرزو میکردند) شما رو گمراه کنند، اما آنها باید بدانند که نمیتوانند شما را گمراه سازند، آنها گمراه نمیکنند مگر خودشان را و نمیفهمند». بعضی مفسرین در شأن نزول آیه مذکور نقل کردهاند گروهی از یهود تلاش میکردند که عدهای مسلمانان پاک و شجاع همچون معاذ بن جبل و عمار بن یاسر را به آیین نو دعوت کنند و با وسوسههای شیطانی از اسلام بر گردانند؛ آیه مذکور نازل شد و به همه مسلمانان هشدار داد(مکارم شیرازی،1375: 2/ 707).
یهود برای دور ساختن مسلمانان از آیین اسلام از هیچ تلاشی فرو گذار نکردند و اگر میتوانستند در چند تن از اصحاب نزدیک پیامبر نفوذ کنند ضربه بزرگی به اسلام وارد میشد و برای ایجاد شبهه در دیگران بستر مناسبی فراهم میگردید. بنابراین آیه فوق ضمن اینکه پیامبر(ص) و مسلمین را در مقابل حمله فرهنگی دشمن مهیا میسازد به یهود فتنهگر اخطار میدهد از فعالیت های بیجا دست بردارد؛ زیرا مسلمانان اسلام را با تمام وجود دریافتند. بنابراین یهودیان نمیتوانند آنها را گمراه کنند بلکه خودشان را گمراه میکنند.

3-5-1-7- خیانت علمای یهود و کتمان حقایق
دانشمندان یهود با وجود شناخت حقیقت آن را ابراز نمیکردند و از تبیین آن برای مردم سرباز میزدند چون بیانش را در خطر قرار گرفتن منافع خویش میدانستند. این پنهان کاری از بزرگترین خیانتهای یهود به عالم انسانی بود. سوره بقره آیه159 در این باره است کتمان حقایق از جانب علما یهود توطئهای بس بزرگ در تاریخ بشری بوده است و اگر ریشهیابی شود علت آن جز خودخواهی و دنیاپرستی و مقام پرستی چیزدیگری نیست.

3-5-1-8- تحریف و دست اندازی در تورات
تحریف تورات به ویژه اوصاف پیامبر اکرم(ص) یکی از خیانتهای بزرگ یهود در عصر پیامبر(ص) میباشد.جمعی از دانشمندان یهود، اوصافی را که پیامبر اسلام(ص) در تورات آمده بود تغییر دادند و این تغییر، به خاطر حفظ موقعیت خود و منافعی بود که همه سال از ناحیه عوام به آنها میرسید. هنگامی که پیامبر اسلام(ص) مبعوث شد و اوصاف او را با آنچه در تورات آمده بود مطابق دیدند، ترسیدند در صورت روشن شدن این واقعیت منافع آنها در خطر قرار بگیرد؛ لذا به جای اوصاف واقعی مذکور در تورات، صفاتی بر ضد آن نوشتند. عوام یهود که تا آن زمان کم و بیش صفات واقعی او را شنیده بودند. از علمای خود میپرسیدند آیا این همان پیامبر موعود نیست که بشارت ظهور او را میدادید؟ آنها آیات تحریف شده تورات را بر آنها خواندند تا بدین وسیله قانع شوند(مکارم شیرازی،1361: 1/ 37).

3-5-1-9- تخریب شخصیت پیامبر و یارانش
یکی از بزرگترین حربههای فرهنگی یهودیان، لکه دار کردن شخصیتهای دینی و مذهبی و کارآمد است. یهودیان برای ایجاد کندی در روند روبه رشد مکتب انسان ساز اسلام به تخریب شخصیت پیامبر و یارانش میپرداختند، تا آنجا که میتوانستند تهمتهای ناروا به آنها زدند. این شیوه چه در زمان پیامبر(ص) و چه پس از آن حربۀ بزرگی در دست یهودیان بوده است؛ تا جایی که عده ای از شاعران ماهر و زبردست را اجیر کردند که پیامبر (ص) و مسلمین را در اشعار خودشان مورد استهزا قرار دهند و شخصیت آنها را خراب کنند. قرآن کریم در گوشزد این توطئه میفرماید «به یقین [همه شما]در اموال و جانهای خود آزمایش میشوید و از کسانی که پیش از شما به آنها [کتاب آسمانی ]داده شده ]یهود[ و ]هم چنین[از مشرکان سخنان آزار دهنده فراوان خواهید شنید. [زیرا] این از کارهای مهم و قابل اطمینان است.»
کعب، پیوسته پیامبر(ص) و مسلمانان را با اشعارش مورد اهانت قرار داده است. حتی زنان و دختران مسلمانان را دستمایه غزل سرایی و عشق بازیاش میکرد کعب، وقاحت را به جایی رساند که پیامبر دستور قتل او را صادر کرد. روسای یهود در صدر اسلام به شیوههای مختلف مسلمانان را آزار و اذیت میکردند، آنان را در اجتماعات گوناگون کوچک می شمردند و نسبتهای ناروا به آنها میدادند. به ویژه شخص پیامبر و افرادی را که مورد توجه وی بودند؛ تا روحیه آنها را تضعیف کنند و وجهه اجتماعی و اعتبار مذهبی آنها را درمیان مسلمانان کاهش دهند. بدین طریق مانع گرایش افراد غیر مسلمان که اطلاع دقیقی از اسلام ندارند شوند(صادقی، 1382: 10-101).

3-6- چگونگی برخورد مسلمانان با زرتشتیان

3-6-1- آزادی عقیده
دین مبین اسلام با تسامحی وصف ناپذیر، به اکثر پیروان عقاید دیگر که در قلمرو حکومت اسلامی بودند آزادی عقیده داده است، این آیه که می فرماید:
«لا اکراه فی الدین» نوید و بشارت اصل مدارا و احسانی است که اسلام آن را القاء می‌کند. با نگاهی به فتوحات اولیه مسلمانان در دورهی خلفای راشدین و قراردادهایی که بین آنها و ایرانیان زرتشتی منعقد میشد به این نتیجه میرسیم که مسلمانان ظاهراً از ابزار زور و اجبار برای جذب ملل غیر مسلمان به اسلام استفاده نمیکردند و دعوت به اسلام تنها یکی از سه راه حل پیشنهاد مسلمانان بود(اسلام، پرداخت جزیه، جنگ). مسلمانان پس از فتح ایران، زرتشتیان را مانند سایر اهل کتاب دانسته و کتاب آنها را مقدس و آسمانی به شمار آوردند و خلفای راشدین نیز به شیوه اهل کتاب با آنها رفتار نمودند(امین، بی تا: 125).
مسلمانان نیز این ادعا را پذیرفتند و نوشتههای مجوسان مورد احترام واقع گشت، همچنین از ویرانی آتشکدهها به فرمان دولت و یا اقدامات دیگری بر ضد مقدسات زرتشتی و یا کتب دینی آنها خیلی به ندرت شنیده میشود و عقاید زرتشتی جزو ادیانی درآمد که با آنها میبایستی مدارا شود(اشپولر، 1379: 1/ 8و337). در جاهایی که مرزبان در شغل خود باقی میماند و حکومت عرب نفوذ مستقیم نداشت ادای مراسم دینی آزاد بود، معابد و آتشکدهها محفوظ میماند، ایرانیان در قبول اسلام یا پرداختن جزیه وخراج مختار بودند و در گرفتن جزیه و خراج چندان احجاف نمیشد؛ هر کس به قدر طاقت خود مبلغی میپرداخت و جان و مال و دین او در امان بود(بلاذری، 1367: 136-125).
نباید تصور کرد که فتح عرب در همه وقت و همه جا مقرون کشتار و اجبار به تغییر دین و قبول اسلام بود. با مغلوبان دراین دوره به خشونت و سختی رفتار نمیشد بلکه احکام صریح از جانب خلیفه در مراعات حال ایشان صادر میگشت، بدیهی است که این احکام همیشه چنان که بایستی اجرا نمیشد(صدیقی، 1375: 37). بدین ترتیب آزادی مذهبی که اعراب مسلمان به ایرانیانی که همچنان به دین قدیم خود زرتشتی، وفادار ماندند، ارزانی داشتند اثبات میکند که گرایش وسیع ایرانیان به دین اسلام در اثر اعمال فشار و زور نبوده است، بلکه این تسامح و آزادی مذهبی که به زرتشتیان بر طبق موازین اصیل اسلامی، اعطا شد خود عاملی برای جلب نظر آنها به دین اسلام بوده است (آرنولد، 1358 :239). در هر صورت هر عهد و پیمانی که در زمان پیغمبر با یهود، نصاری و زرتشتیان بسته شده بود در تمامی مدت خلافت خلفاء راشدین به مقتضای آن عمل میشد. همچنین مجاز بودند که اعمال و تکالیف دینی خود را آزادانه انجام دهند و عدالت و انصاف به همان صورتی که در حق مسلمانان ملحوظ بود درباره آنها هم منظور میشد.

3-6-2- موقعیت اجتماعی و اقتصادی
تا اواخر دوران خلافت عثمان تقریباً اکثر مناطق ایران به تصرف اعراب درآمده بود در جریان تصرف سرزمین ایران قطعاً واکنشهای مختلفی از طرف ایرانیان بصورت جنگ، صلح، تسلیم و یا شورش و حتی تغییر کیش وجود داشته است و با توجه به وضعیت جامعه طبقاتی ایران در عصر ساسانی، هر طبقه به فراخور جایگاه و ویژگیهای خاص طبقه خود در مواجهه با اعراب و اسلام به شکلی متفاوت از سایر طبقات برخورد مینمود.
در این راستا مقامات عالی رتبه کشوری و لشکری برای حفظ بقای خویش که آنرا در گرو بقای دولت ساسانی میدانستند، در برابر مهاجمان عرب مقاومت نمودند. پس از پیروزی اعراب مسلمان در نهاوندکه به فتح الفتوح معروف گردید. جنگ منظم سازمان یافتهای از طرف دولت ساسانی در برابر نیروهای اعراب بوجود نیامد و از این پس هر منطقه و شهری بصورت جداگانه و یا هم سردار و فرماندهی به ابتکار شخصی و بطور پراکنده دست به مقاومت و یا شورش می زدند(بلاذری،1367: 164).
در حین فتوحات البته گروهایی از سپاهیان ایرانی به دلایل مختلف از جمله جنگهای مداوم و خستگی ناشی از آن، تماس با جامعهی نظامی مسلمانان و تأثیر شعارهای تساوی طلبانه اعراب مسلمان که در زمان جنگ به گوش آنها رسید و یا حتی حفظ موقعیت شغلی خویش به مسلمانان پیوسته و اسلام آوردند.چنانچه یه لشکر چهار هزار نفری از لشکریان رستم فرخ زاد پس از شکست در قادسیه گفتند:«ما چون دیگر مجوسان نهایم، ما را پناهگاهی نیست، و اینان ارج ما نشناسند، رأی صواب آن است که به آیین تازیان درآییم و به دینشان عزیز گردیم(همان،85).
به گفته بلاذری در زمان خلافت امام علی(ع) و ولایت داری عبدالله بن عباس در عراق مردم استخر مجدداً شورش کرده که توسط اعراب سرکوب میشوند. (همان، 262).
فتح نظامی و سیاسی ایران تغییرات مهمی را در ساختار اجتماعی ایران در این دوره بوجود نیاورد و علیرغم برخی مقاومتها توسط بعضی از حاکمان محلی و دهقانان، اما به زودی به علت فقدان حکومت مرکزی و اتکا بر درآمدهای ارضی، ناگزیر به سازش با مسلمین شدند. در نواحی شرقی ایران در خراسان نیز، حاکمان و دهقانان محلی بدلیل عدم انگیزه مقاومت و نیز حفظ جایگاه اجتماعی و امتیازات شخصی و نیازشان به اعراب، برای متوقف ساختن حملات اقوام ترک به سرعت راه مسالمت با مسلمانان را در پیش گرفتند و حتی برای تسلیم مناطق تحت نفوذ خود به ایشان، پیشقدم شدند که در این راستا میتوانیم به اقدام کنارنگ طوس اشاره نمائیم که بلاذری در کتاب حود چنین میگوید: مرزبان طوس(سعید بن عاص والی کوفه) وبه عبدالله بن عامر که والی بصره بود نامه نوشت وآن دو را به خراسان خواند، بدان شرط که چون یکی از آن دو پیروز گردید وی را به امارت خراسان باز بخشد(همان،183).
دهقانان که در گذشته عهدهدار جمع آوری مالیات و به منزله چرخهای ضروری دولت بودند(کریستن سن،1367: 132). آنها از میزان درآمد منطقه خود بهتر از هرکس آگاه بودند عمدتاً در دوره اقتدار اعراب، بر مناصب خود ابقا شدند و به صورت ممیزین و تحصیلداران مالیاتی نظام جدید درآمدند. پس در واقع نیاز دو جانبه اعراب مسلمان و فرماندهان محلی موجب نزدیکی هر چه بیشتر آنها با یکدیگر میشد و در اکثر صلح نامههای منعقده بین اعراب و ایرانیان، این طبقه مسئول تأمین مال منعقده در قرارداد بودند.
از دیگر قشرهای با نفوذ در ساختار اجتماعی عصر ساسانی که با

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه ارشد با موضوع قرآن کریم، پیامبر (ص)، پیامبران الهی، روابط اجتماعی Next Entries منبع پایان نامه ارشد با موضوع خلفای راشدین، جزیره العرب، اختلافات مذهبی، حکومت اموی