منبع پایان نامه ارشد با موضوع اشتغال زنان، حقوق بشر، فعالیت های اقتصادی، پیامبر (ص)

دانلود پایان نامه ارشد

الکترونیک، داروسازی، ‌مددکاری، مترجمی
ج: مشاغلی که هیچگونه مزیت و برتری در آن برای شاغلان زن و مرد وجود ندارد و یا انتخاب آن به صورت می گیرد و ملاک آن تخصص و تجربه است نه جنسیت (کارگری ساده در سایر رشته های فنی و خدماتی(
د : مشاغلی که یابه دلیل منع شرعی یا شرایط خشن کار و یا به دلیل ارزشهای اعتقادی ( فرهنگی و اجتماعی) برای بانوان نامناسب است مانند قضا و آتش نشانی
ماده6- تشویق بانوان تحصیل کرده و متخصص با تجربه به احراز سمتهای مدیریت و مشاغل ستادی، به منظور امکان استفاده از کارآیی آنها در سطوح عالی اجرایی
ماده 7- باتوجه به اینکه نیروهای متخصص و تحصیلکرده در هرجامعه ای ارزشمندترین سرمایه های آن بشمار می آید و برای آموزش و تربیت علمی آنان سرمایه گذاری هنگفت صورت گرفته است باید.
اولاً‌: ‌انتخاب صحیح و تحصیل در رشته های متناسب با اشتغال بانوان هرچه کامل تر امکان پذیر شود.
ثانیاً: ‌تسهیلات لازم برای استفاده از توانایی های زنان کارشناس، متخصص و تحصیلکرده فراهم آید به گونه ای که اهتمام آنان به ایفای نقش خود در خانواده و شرایط زندگی، منجر به کناره گیری از فعالیت اجتماعی نشود.
ماده 8- دستگاههای تبلیغاتی و رسانه های گروهی باید براساس سیاستهای مصوب درزمینه اشتغال زنان، به گونه ای تبلیغ کنند که به هیچ وجه هموار کننده پیشرفت هجوم شرق وغرب به ارزشهای اعتقادی و اسلامی مانباشد و در عین حال زمینه ساز جذب زنان در فعالیت های فرهنگی، اجتماعی، خدماتی و تولیدی و اصلاح بینش جامعه نسبت به اشتغال آنان و ضرورت حضور زنان در مرحله رشد و دوران سازندگی کشور باشد.
ماده 9- در تعیین ارزش کار در شرایط مساوی، دست کم حق الزحمه و مزایای مساوی منظور شود.
ماده 10- با توجه به اهمیتی که نظام جمهوری اسلامی ایران به استحکام بنیان خانواده ونقش تربیتی و سازنده زنان در خانه قایل است، مقررات و تسهیلات لازم، به مناسب “شغل مادرانه ” در نظر گرفته شود، از قبیل استفاده از مرخصی با حقوق تقلیل ساعت کار، مزایای بازنشستگی با سنوات کمتر خدمت، امنیت شغلی، برخورداری از تامین اجتماعی در مواقع بیکاری، بیماری، پیری یا ناتوانی از کار.
ماده 11- امکانات آموزش های فنی و حرفه ای و فرصت های شغلی مناسب، با اولویت برای قشر محروم بانوان نان آور خانواده خود، فراهم آید.
ماده 12- فرصت های شغلی مناسب برای مادران خانه دار در محیط خانه و درکنار فرزندان، بدون محدودیت وقت و با منظور کردن مزد در قبال کار و تسهیلات تعاونی، ایجاد شود.
ماده 13- سازمان امور اداری واستخدامی کشور و نیز وزارت کار و اموراجتماعی موظفند با همکاری شورای فرهنگی و اجتماعی زنان نسبت به تهیه آیین نامه ها و بخشنامه های اجرایی این سیاستها اقدام کنند و در تهیه و ابلاغ آیین نامه و بخشنامه های آینده خود و اصلاح مصوبات و ابلاغیه های قبلی مفاد این سیاستها را مورد توجه قرار دهند و نتیجه را به اطلاع شورای عالی انقلاب فرهنگی برسانند.

گفتار دوم: محدودیتهای اشتغال زنان
الف: محدودیتهای عمومی
1- عدم مخالفت شغل با‏ احکام اسلام (اصل 28 ق.ا.) و موازین اسلامی (اصول 21-20 ق.ا.)؛
2- عدم مغایرت شغل با مصالح‏ عمومی و حقوق دیگران (اصل 28 ق.ا.)؛
3- عدم مغایرت شغل با نظم عمومی و اخلاق حسنه (ماده 975 ق.ا. و ماده 6 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی).
ب: محدودیتهای ناشی از جنسیت
1- منوعیت قضاوت
2- محدودیت اشتغال در نیروهای مسلح
ج:محدودیتهای ناشی از زوجیت
1- مغایرت شغل زوجه بامصالح خانواده. سستی بنیان خانواده؛ مطابق ماده 1104 ق.م. اختلال در تربیت فرزندان؛ مطابق ماده 1168 ق.م:
2- تنافی شغل زوجه با حیثیات زوجین. ماده 1117 ق.م.

گفتار سوم : اشتغال زنان در اسناد بین المللی حقوق بشر
الف:مقاوله‏نامه کار اجباری (مصوّب 1303)
ب: اعلامیه جهانی حقوق بشر (مصوّب 1327)
ج: مقاوله‏نامه ی تساوی اجرت کارگران زن و مرد در قبال کار هم‏ارزش (مصوّب 1330)
د: مقاوله‏نامه نفی تبعیض در امور مربوط به استخدام و اشتغال (مصوّب 1337)
ه: میثاق بین‏المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی (مصوّب 1345)
و: اعلامیه تهران (مصوّب 1347)
ز: کنوانسیون رفع کلیه تبعیضات علیه زنان (مصوّب 1358)
ح:اعلامیه اسلامی حقوق بشر (مصوّب 1369)
ط: منشور حقوق و مسئولیت‏های زن در کشورهای اسلامی (مصوّب 1385)

گفتار چهارم: اشتغال زنان در اسلام
الف: قرآن
در قرآن آیه ای که مستقیما به اشتغال زنان اشاره کند نیامده است. هر چند در برخی آیات به طور ضمنی و کلی بتوان جواز اشتغال زنان را برداشت کرد. در اسلام فعالیت های اقتصادی به زن یا مرد اختصاص ندارد، بلکه هر دو می توانند به هر نسبت که فعالیت کنند از آن بهره مند شوند. آیه مبارکه نساء گواه این موضوع است.60 برای مردان از آنچه به اختیار کسب کردهاند بهرهای است و برای زنان ‏‏نیز از آنچه ‏‏به اختیار کسب کردهاند بهرهای است.
به تعبیر علامه طباطبایی اکتساب یک نوع حیازت و اختصاص است، چه با عملی اختیاری مثل صنعت و شغل که زن یا مرد از راه تجارت یا کار دیگر به دست می آورد و چه با عملی غیر اختیاری که خداوند متعال با تشریع احکام خاص برای زن و مرد برای هر یک مزایایی را قرار داده است که موجب تفاوت در سهم و نصیب می شود.61
ب: روایات و سیره پیامبر اکرم(ص)
دین اسلام به هنگام پیدایش، برخی امور را که در جاهلیت بدان عمل می شد، پذیرفت و بعضی را اصلاح کرده، برخی دیگر را از بین برد و قوانین جدیدی را برای سامان دهی زندگی مسلمانان در اجتماع نوظهور امت اسلام، وضع کرد. اسلام در مورد کار کردن زن، وضع زمان جاهلیت را پذیرفت؛ یعنی بی آنکه قانون صریحی بنهد، به زن اجازه داد همچنان کار کند، زیرا دین، همان گونه که حق کار کردن مرد را مسلم و بدیهی می دانست، در مورد زن چنین عقیده ای داشت. در زمان جاهلیت، بسته به فرهنگ محیط، به زن اجازه کار و فعالیت حرفه ای داده می شد؛ به جز جنگ و نبردهای قبایل علیه همدیگر، گرچه در این حال نیز زن نقش بسزایی در تشویق مردان به رزم داشت. وی اشعار حماسی می سرود و مردان را از سرزنش زنان، در صورت شکست یا ناتوانی در جنگ بیم می داد. وی به فعالیتهای بزرگ و مهم اقتصادی در جامعه می پرداخت و در کنار مرد خانواده یا برای ارتزاق خود و خانواده اش اگر بیوه یا مطلقه بود به عنوان یک کارگزار، فعالیت کشاورزی و دامپروری داشت. زنان برای کمک به خانواده یا ارتزاق، به صنایع دستی مشغول بودند و به زن، صنعت کار گفته می شد. وی آنچه را می بافت یا می ریسید و نیز کره و روغن یا پوست دباغی شده را می فروخت.62
زن فعالیت تجاری هم داشت، چه در داخل و محدود، که در بازارهای محلی یا عمومی مثل بازار عکاظ، خرید و فروش می کرد، و یا در محل کسب خود که در طول سال کار می کرد و محصولات دست سازش را می فروخت یا کارهای زنان را که برای وی کار می کردند و آنچه را ساخته شده از بازار می خرید، خرید و فروش می کرد، از شمار این زنان ام منذر بنت قیس است که ظاهرا در زمان رسول اللّه (ص) خرما می فروخت و اسماء بنت مخرمه بن جندل که عطرفروش بود و از یمن عطر وارد می کرد و در مدینه می فروخت.63
اشتغال زنان در فعالیت های اقتصادی و اجتماعی در زمان رسول خدا(ص) حضور آنان را در عرصه های مختلف اقتصادی و اجتماعی در سطح جامعه نشان می دهد. برای مثال حضرت خدیجه(س) که از زنان بزگوار و برگزیده است، خود تاجری ثروتمند بود که به تجارت می پرداخت و پیامبر (ص) نیز برای مدتی از جانب ایشان به تجارت مشغول بود.
حولاء، زنی عطر فروش بود که پیامبر(ص) او را موعظه می‌کرد و می‌فرمود: “هرگاه عطر می‌فروشی، جنس سالم و با قیمت مناسب تحویل مردم بده و هرگز در جنس خود تقلب روا مدار؛ زیرا معامله سالم پاک‌تر است و سبب خیر و برکت می‌شود”.64
اگر کار و فعالیت زنان در زمان اسلام را ادامه وضع زمان جاهلیت بدانیم و اگر قرآن آیه صریحی در باره کار کردن زنان نیاورده باشد، همچنان که در باره مردان نیاورده، آیا می توانیم بدین سبب بگوییم: کار کردن مرد حرام است؟! گرچه در قرآن به طور ضمنی اشاره به کار کردن زنان شده است. قرآن مَهر را بر مرد شرعا واجب کرده، ارث بردن زن را پذیرفته و سهم مشخصی از ارث را در هر وضعی برای وی در نظر گرفته است. این حقوق و اموال، سرمایه ای برای زن است که باید آن را توسعه و رشد دهد. قرآن می پذیرد وی قانونا شایستگی دارد پیمان ببندد و خرید و فروش و رهن و … کند. در سنت که از جمله وظایف آن تشریح و تبیین محتوای قرآن است ، مطلبی درباره ممنوعیت کار کردن زن نیامده، خلاف آن را درست دانسته، کارهایی را که پیشتر زنان انجام می دادند، ادامه داده اند.65
اسلام در این حد متوقف نشد، بلکه زن را به حضور در فعالیتها و به عهده گرفتن وظایف و مناصبی خواند که به مقتضای جامعه نوپیدای اسلام به وجود آمده بود. در مکه و زمان رسول اللّه (ص) امور حسبه (مالی) را سمراء بنت نهیک الاسدیه بر عهده داشت. وی با شلاق کسانی را که در داد و ستد، غش و فریبکاری می کردند، مجازات می کرد.66 امور حسبه از مهمترین و خطیرترین مناصبی است که شخص می تواند در جامعه اسلامی بر عهده گیرد. بنا بر تعریف ماوردی از امور حسبه، که امر به معروف به هنگام ترک آن و نهی از منکر در وقت انجام آن است،67مسؤولیت امور حسبه، حد و مرزی نمی شناسد. از واگذاری این مسؤولیت به زن می توان میزان اعتماد بالا به توانایی ها و شایستگی های زن را در پذیرش مسؤولیت، در زمان پیامبر(ص) فهمید. در جنگهای پیامبر(ص) بسیاری از زنان مانند مردان نقش داشتند.68مانند لیلی غفاری که بارها در میدان های نبرد حضور یافت و از بیماران و مجروحان جنگی پرستاری و آنان را مداوا و معالجه کرد.69 ام عطیه و ام‌سلمه نیز در غزوات متعددی شرکت داشتند و از مجروحان پرستاری می کردند.70
در واقع مخالفت نکردن پیامبر (ص) با زنان شاغل نشان تجویز فعالیت های اقتصادی آنان بوده است. چنان که زنان شاغل یا در انجام فعالیت اقتصادی خود اضطرار داشته71 و به نان آوری اقدام می کردند یا به فعالیت هایی اشتغال داشتند که کارهای زنانه به شمار می آمد. روایتی از امام کاظم(ع) در ترغیب به برخی فعالیت های اجتماعی متناسب با ویژگی های زنانه گواه آن است. “پدرم امام صادق(ع) مادر من و ام فروه (مادر خود) را ماموریت می دادند تا حقوق و احتیاجات اهل مدینه را ادا کنند”.72
در شاکله حقوق انسان در اسلام، مسأله ای تحت عنوان حقوق جنسیّتی زن مطرح شده است، که در تمامی قوانین اقتصادی، جزایی، عبادی، سیاسی و اجتماعی، به منظور حفظ توازن اجتماعی و اجرای عدالت، ساری و جاری است و امتیازات و تسهیلات اشتغال زنان، الهام گرفته از قانون الهی است. در برنامه ریزی عدالت اجتماعی، به هیچ صنفی اعم از زن و مرد نباید ظلم و تبعیض وارد شود. اگر نگرش به زن، نگرشی خاص باشد و باعث شود که زن از جایگاه اصلی انسانی خود خارج شود، به تبع آن، مرد هم نمی تواند در جایگاه انسانی خود قرار گیرد.73
نتیجه می گیریم كار زنان اختصاصى به حوزه درون خانه ندارد، بلكه زن مى‏تواند هر نوع كارى كه فاسدكننده خانواده و مزاحم حقوق ناشى از ازدواج نباشد براى خود انتخاب كند و درآمدش هم منحصراً به خود او تعلّق دارد.
بر حسب روایات نیز زنان مسلمان در زمان پیامبر و ائمه طاهرین در مشاغل گوناگون همچون تجارت، صنایع دستی، ریسندگی و بافندگی، آرایشگری، خدمات خانگی، اجاره املاک، تولید مواد خوشبو کننده، چوپانی، خیاطی و مانند آنها مشغول به درآمد زایی بودند و مورد نهی قرار نگرفته اند.74
از تمامی آیات و روایات و سیره پیامبر می توان فهمید که اسلام با اشتغال زنان مخالفتی ندارد و آنچه مورد تایید اسلام است حفظ پوشش و حجاب در برخورد با نامحرمان است که اشتغال نیز ممکن است در برخی موارد سبب این برخورد را فراهم کند. با رعایت حفظ حجاب و سایر ارزش ها زنان نیز مانند مردان می توانند از حق طبیعی خود بهرمند شوند. نکته ی که لازم به ذکر است هر چند اسلام حق اشتغال را برای زنان به رسمیت شناخته ولی به جهت حفظ بنیاد خانواده،

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه ارشد با موضوع بازنشستگی، اشتغال زنان، قانون کار، سازمان تامین اجتماعی Next Entries منبع پایان نامه ارشد با موضوع زنان شاغل، بحران هویت، اشتغال زنان، اقتصاد خانواده