منبع پایان نامه ارشد با موضوع ارزش افزوده، مالیات بر ارزش افزوده، نظام مالی، نرخ مالیات

دانلود پایان نامه ارشد

ثبت نام در سیستم مالیاتی مذکور الزامی برای انجام سایر تکالیفها نیست، به عبارت دیگر در این کشورها علاوه بر تعیین سطح آستانه برای ثبت نام برای انجام سایر تکالیف مثلاً تسلیم اظهارنامه نیز آستانهای مجزا وجود دارد که بیشتر از آستانه ثبت نام است.
در کشورهای استرالیا، بلغارستان، هند، نیوزلند، نروژ، سنگاپور، تایلند و انگلیس علاوه بر اینکه آستانهای برای ثبت نام اجباری فعالان اقتصادی وجود دارد آستانه مجزا و کمتری برای ثبت نام اختیاری نیز در نظر گرفته میشود. به این ترتیب، فعالان اقتصادی با گردش مالی پایین که براساس آستانه اجباری در دامنه مالیات بر ارزش افزوده قرار نمیگیرند میتوانند براساس آستانه ثبت نام اختیاری در این نظام ثبت نام و از امکان مطالبه اعتبارات مالیاتی نهادهها برخوردار گردند. در ایران نیز امکان ثبت نام اختیاری وجود دارد، به طوری که در سالهای 1387 و 1388 که آستانه ثبت نام 3 میلیارد ریال و بیشتر تعیین شده بود فعالان اقتصادی دارای گردش مالی 2 میلیارد ریال و بیشتر نیز میتوانستند به طور داوطلبانه ثبت نام کنند.
در تمام کشورها یک دوره مالیاتی عمومی برای تمام اشخاص وجود دارد، اما در برخی کشورها امکان تغییر فواصل دوره مالیاتی براساس گردش مالی مؤدیان مالیاتی در دامنه ماهانه تا سالانه وجود دارد. به عنوان مثال، دوره مالیاتی در کشورهای آلبانی، مکزیک، بلغارستان و ترکیه تنها به صورت ماهانه است، اما در کشورهایی مانند اتریش، استرالیا، بلژیک، فرانسه و… برحسب سطح گردش مالی چندین دوره مالیاتی وجود دارد. در ایران نیز یک دوره مالیاتی مشخص فصلی برای تمام اشخاص و امکان تغییر آن به 2 ماهه و ماهانه وجود دارد.
بررسی امکان تغییر فواصل دورههای مالیاتی حاکی از این است که در کشورهایی مانند انگلیس که دورههای مالیاتی همانند ایران فصلی است نه تنها کاهش فواصل دورههای مالیاتی برای مؤدیان با گردش مالی بالا امکانپذیر است، بلکه جهت کاهش دفعات تسلیم اظهارنامه برای مؤدیان کوچک دارای گردش مالی پایین و کاهش هزینههای تمکین آنها نیز امکان افزایش فواصل دورههای مالیاتی وجود دارد، اما در ایران هیج تمهید خاصی از حیث دورههای مالیاتی برای مؤدیان کوچک در نظر گرفته نشده است.
تقریباً در تمام کشورها به جز اتریش و هند ساختار نرخ استاندارد مالیات بر ارزش افزوده همانند ایران به صورت تک نرخی است.
نرخ استاندارد مالیات بر ارزش افزوده در ایران در سال 1393 معادل 8 درصد تعیین شده است که این نرخ بین 22 کشور مورد بررسی تنها در مقایسه با کشور سنگاپور (7 درصد) بالاتر است.
معافیت در کشورهای مختلف از حیث اینکه اعتبار مالیاتی به آن تعلق میگیرد یا خیر متفاوت است. در اغلب کشورها زمانی که معافیت اعمال میگردد هیچ اعتبار مالیاتی قابل مطالبه نیست، اما در برخی کشورها (به ویژه کشورهای عضو اتحادیه اروپا) مانند اتریش، انگلیس، بلژیک، دانمارک، فرانسه و… معافیت به دو صورت معافیت با اعتبار مالیاتی، و معافیت بدون اعتبار مالیاتی و در ترکیه معافیت به دو شکل جزئی و کامل اعطا میگردد.
در اغلب کشورها خدمات مالی، بهداشتی، آموزشی و پزشکی، اجاره املاک و مستغلات جزء کالاها و خدمات از معافیت بدون اعتبار مالیاتی برخوردارند که در ایران نیز به این صورت عمل میشود.
در 15 کشور از 22 کشور به دلیل دشواری در محاسبات و بالا بودن هزینه وصول خدمات بیمهای این بخش از خدمات در دامنه معافیت بدون اعتبار مالیاتی قرار دارد، درحالی که در ایران همانند کشورهایی مانند آلبانی، ترکیه، مکزیک، هند، استرالیا، نیوزلند و تایلند خدمات بیمهای مشمول مالیات است.
در تعداد زیادی از کشورها علاوه بر نرخ استاندارد نرخ با تخفیف (کاهش یافته) نیز وجود دارد که برای حمایت از مصرف یکسری کالاها و خدمات خاص در جامعه به کار میروند. از کشورهای اعمال کننده نرخهای تخفیفی میتوان به فنلاند، اتریش، آلبانی و انگلیس، بلغارستان، مکزیک، فرانسه، ترکیه و… اشاره نمود که عمدتاً کالاها و خدماتی شامل برخی اقلام مواد غذایی اساسی، اقلام دارویی و مواردی مشابه در این گروه قرار میگیرند.
در کشورهایی که در ساختار نرخ مالیاتی آنها نرخهای تخفیفی وجود ندارد معمولاً دامنه کالاها و خدمات دارای معافیت بدون اعتبار گستردهتر است که این موضوع در کشورهای ایران، ارمنستان و… مشاهده میشود.

2- 16- عملكرد ماليات بر ارزش افزوده
یکی از مهمترین راههای تأمین مالی دولتها، وضع مالیات است. دولت با وضع مالیات به عنوان یکی از ابزارهای سیاستگذاری مالی امکان کنترل فعالیتهای اقتصادی را پیدا میکند. بسیاری از وظایف و تصمیمات اقتصادی دولت از جمله دخالت در توزیع درآمد، تخصیص منابع و امثال آن با ابزار مالیات اعمال میشود. بنا به وضعیت اقتصادی – اجتماعی هر جامعهای و برای کارا شدن نظام مالیاتی، اتخاذ سیاستهای گوناگونی همچون حذف یا ایجاد پایهها و معافیتهای مالیاتی در دورههای مختلف به مسئولین کمک نموده تا بتوانند با بکارگیری این ابزار به عنوان نمونهای از سیاستهای مالی گامهایی مؤثر در جهت رفع و بهبود موانع رشد اقتصادی بردارند. از جمله سیاستهایی که امروزه با استفاده از مالیات مورد توجه بسیاری از اقتصاددانان و سیاستگذاران قرار گرفته است، نظام مالیات بر ارزش افزوده به عنوان یکی از انواع مالیاتهای غیر مستقیم است. اجرای این نوع مالیات در بسیاری از کشورها به خاطر ویژگیهای خاص آن مانند کارایی و درآمدزایی بالا، ماهیت خودتنظیمی و شفافیت طی چند دهه اخیر بسیار چشمگیر بوده است، اما در عمل اجرای نظام مالیات بر ارزش افزوده به ویژه در ایران به دلایلی مختلف از جمله واکنش اصناف در برابر آن و عدم تمهیدات لازم برای آشنایی و رفع نگرانیهای احتمالی مردم و مسائلی از این قبیل با مشکل مواجه شده است و اجرای آن را به تأخیر میاندازد. با توجه به اینکه اجرای این سیاست در ایران محل مناقشات مختلفی بوده است، بهرهگیری از تجربه بسیاری از کشورهایی که در خصوص نحوه اجرای مالیات بر ارزش افزوده و سیاستهای مکمل همراه با آن برای مهار تورم ناشی از اجرای این قانون موفق بودهاند، میتواند مفید و مؤثر باشد.
مالیات بخشی از درآمد یا دارایی افراد است که به موجب قوانین و به منظور پرداخت مخارج عمومی، اجرای سیاستهای مالی و حفظ منابع اقتصادی، اجتماعی و سیاسی کشور به وسیله اهرمهای اداری و اجرایی دولت وصول میشود. گسترش و تنوع فعالیتهای اقتصادی و همچنین نقش فزاینده دولتها در ایجاد و گسترش خدمات عمومی، تأمین اجتماعی و گسترش تعهدات دولت در عرصههای اقتصادی و اجتماعی و تلاش در جهت تحقق رشد اقتصادی و توزیع عادلانه درآمد، پرداخت و دریافت مالیات را به مسئلهای مهم و تأثیرگذار تبدیل کرده است.
سالها پس از استقرار نظام مالیاتی به دلیل وابستگی زیاد اقتصاد کشور به منابعی همچون درآمدهای نفتی و نوسانهای شدید قیمت آن که منجر به کسری تراز پرداختها گردیده است هم تورم شدید ناشی از استقراض از بانک مرکزی را به دنبال داشته و هم نارکارآیی سیستم مالیاتی را بیش از پیش آشکار نموده است. لذا برای رفع این نواقص که از موانع رشد اقتصاد به شمار میآیند ایجاد و اعمال روشهایی که جهت بالا بردن منابع درآمدی دولت و بهبود سازوکار نظام مالیاتی به عنوان یکی از این منابع درآمدی ضروری است.
یکی از انواع مالیاتهایی که به اعتقاد بسیاری از صاحبنظران میتوان با اعمال آن تا حدی نارساییهای سیستم مالیاتی را برطرف نمود و از آن به عنوان یک منبع درآمد قابل اطمینان برای دولت نام برد، مالیات بر ارزش افزوده است. این مالیات نوعی مالیات چند مرحلهای است که در مراحل مختلف تولید و توزیع براساس درصدی از ارزش افزوده کالاها و خدمات تولید و ارائه شده بنگاه در هر مرحله با شیوهای متفاوت نسبت به شیوههای سنتی مالیات اخذ و اجرا میشود.
تفاوت این نوع مالیات با شیوههای سنتی در این است که در نظام سنتی مالیات هریک از عاملیت بازاری – تولید کنندگان، وارد کنندگان و توزیع کنندگان در سطح عمده فروشی و خرده فروشی به صورت جداگانه مشمول مالیات بر فروش میشوند. اما در نظام مالیات بر ارزش افزوده هریک از عاملین اقتصادی متناسب با سهمی که در خلق ارزش کالای خود دارند مالیات میپردازند. با اجرای این نوع مالیات، اختلال در تصمیمات تولیدی و سرمایهگذاری به حداقل رسیده و درآمدهای مالیاتی به دلیل گسترده بودن پایه این نوع مالیات افزایش مییابد (بیگدلی و طهماسبی، 1383).
هدف از اجرای نظام مالیات بر ارزش افزوده جایگزین کردن این روش به جای روشهایی است که طی آن احتساب مضاعف مالیات وجود دارد. سایر اهداف اجرای نظام مالیات بر ارزش افزوده را میتوان به صورت زیر خلاصه کرد:
– به منظور جایگزین کردن با نظامهای ناکارآمد مالیات غیر مستقیم فعلی مانند مالیات بر مبادلات65 (مالیات بر گردش کالا) یا مالیاتهای تک مرحلهای66
– کسب درآمد مالیاتی بیشتر (بالقوه مالیات شناور)67
– دستیابی به کارآیی اقتصادی در بخش صادرات، عدم تأثیر انحرافی68 در تصمیمات صرف پسانداز (برخلاف مالیات بر درآمد)، نداشتن آثار آبشاری69 و مالیات مضاعف70 (در صورت اجرای صحیح)، درآمدهای پایدار (مالیات بر مصرف است نه مالیات بر درآمد).
اجرای مالیات بر ارزش افزوده دارای برخی مزیتهای فوری71 است که دستیابی به اهداف فوق را آسان میکند.
مسئله مهمی که در رابطه با مالیات بر ارزش افزوده حائز اهمیت است این تصور اشتباه است که بار مالیاتی در این نوع مالیات بر عاملین اقتصادی است. از طریق نمودار ذیل میتوان به این حقیقت که اصابت بار مالیاتی در نهایت به مصرف کننده نهایی است دست یافت. با فرض آنکه نرخ مالیات بر ارزش افزوده در هر مرحله یکسان باشد و در مرحله 10 درصد مالیات بر ارزش افزوده تعلق گیرد در نهایت مالیات پرداخت شده توسط مصرف کننده نیز معادل 10 درصد ارزش کالای مصرفی یعنی 30 عدد خواهد بود.

30 25 25 20 20 10 10
25 20 20 10

30 + 30 25 + 25 20 + 20 10 + 10
نمودار 2 – 1- A: تولید کننده مواد اولیه، B: صنعتگر C: عمده فروش، D: خرده فروش.

نرخ مالیات بر ارزش افزوده: 10 درصد
* پیکانها جهت گردش پول را نشان میدهند.
* جمع مالیاتهای پرداخت شده = 5 + 10 + 10 = 30 میباشد که برابر است با 10 درصد از 300 مالیات پرداخت شده توسط مصرف کننده.

2- 17- سازوکار اجرای مالیات بر ارزش افزوده
روش محاسبه و دریافت:
با توجه به اهمیتی که این مالیات در بهبود عملکرد سیستم مالیاتی و افزایش درآمد دولت دارد نحوه محاسبه مالیات بر ارزش افزوده و پایههای مالیاتی آن اعتبار ویژهای به نحوه عملکرد آن میدهد. سه روش برای محاسبه مالیات بر ارزش افزوده وجود دارد:
الف) روش تجمعی72 (به شیوه مستقیم)73:
در این روش میتوان برای سودها و دستمزدها نرخهای متفاوت مالیاتی را در نظر گرفت و جهت محاسبه ارزش افزوده بنگاه از طریق کسر کردن جمع تمام پرداختهای صورت گرفته به نهادههای غیر مشمول مالیات (دستمزد و سود) از ارزش محصول محاسبه شده و سپس از ضرب ارزش افزوده در نرخ مالیاتی میزان مالیات بر ارزش افزوده محاسبه شده و به دولت ارائه میشود.
ب) روش تفریقی74:
در این روش ارزش افزوده به صورت تفاضل ارزش افزوده منهای ارزش خریدهای واسطهای بنگاه یا به اصطلاح خروجی منهای ورودی محاسبه میگردد، سپس از ضرب ارزش افزوده در نرخ مالیات مقدار مالیات بر ارزش افزوده به دست میآید.
ج) روش صورتحسابهای اعتباری75:
متداولترین روش برای اجرای مالیات بر ارزش افزوده، روش اعتباری (نوعی روش تفریقی غیر مستقیم) است که برای نخستین بار در فرانسه توسعه یافت و پس از آن به صورت گسترده در کشورهای بازار مشترک اروپا بکار گرفته شد. در این سیستم هر عامل اقتصادی که حجم مبادلات وی از حد معینی (حد آستانه) بیشتر شد لازم است دارای یک حساب

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه ارشد با موضوع ارزش افزوده، مالیات بر ارزش افزوده، نرخ مالیات، نظام مالی Next Entries منبع پایان نامه ارشد با موضوع ارزش افزوده، مالیات بر ارزش افزوده، فرار مالیاتی، نظام مالی