منبع پایان نامه ارشد با موضوع آداب و رسوم، شهر دهلران، زمان گذشته

دانلود پایان نامه ارشد

را بر آنان اطلاق کرد . (عليرضايي، 1380: 238) اين طايفه از چهار تيره مال فرخي ، مال ميه ، سيره و يخيوند تشکيل شده است . در سال 1313 پس از اسکان اجباري عشاير ، هر يک از اين تيره ها در مناطق خودشان اسکان يافتند ولي پس از سقوط رضاشاه دوباره به زندگي کوچ نشيني پرداختند . از سال 1345به بعد در سه روستاي حاضرميل ، تم تمو و گل سيري ساکن شدند . در مورد سبب نام گذاري اين طايفه به مموس ، برخي معتقدند که در زمان گذشته پادشاه يا خاني به منطقه مي آيد و مردم بر اساس سنت مرسوم به دست بوسي مي روند و همه مردم دست پادشاه را مي بوسند به جز يک نفر که از دست بوسي خودداري مي کند ، و به کساني که از نسل او باقي مانده اند مال مبوس گفته اند که به مرور زمان به مموس تبديل شده است . (مرادي مقدم، 1385: 218)
درباره زبان باستاني کُرد ، از آنجايي که منشاء کُرد ، مادها و ساير اقوام پيشين زاگرس شناخته شده ، زبان قديم اين مردم به عقيده برخي از محققين زبان مادي است ؛ که با توجه به شواهد تاريخي منشعب از زبان اوستايي يا تحول يافته آن بوده است چنانکه زبان امروزي کُردها نيز بيشتر از تمام لهجه ها ي ديگر ايراني ، تناسب و ارتباط لغوي با زبان اوستايي دارد . بهر صورت در اينکه زبان کُردي يکي از لهجه هاي زبان آريايي عهد باستان و بيشتر از همه لهجه هاي ديگر فارسي به زبان آرياييهاي ايران نزديک است ترديد نيست ( يوسفي زاده ، 1365: 136) کُردهاي پشتکوه از نظر لهجه به دو گروه عمده ي مهکي و کُرد ، تقسيم مي شوند . ايلات و طوايف مهکي در مناطق شمالي و طوايف کُرد در مناطق جنوبي پشتکوه ساکن هستند . کُردهاي پشتکوه با لهجه کُردي فيلي تکلم مي نمايند و اين لهجه بر اساس دسته بندي گويش هاي زبان کُردي که ظاهر سارايي در کتاب شاعر قله هاي مه آلود ارائه مي دهد ، جزء گويش کُردي جنوبي است و اين گويش شامل لهجه هاي کلهري ، فيلي و لکي مي باشد (سارايي، 1379: 48)
از جمله ايلات و عشاير ديگر پشتکوه که از طوايف اصلي آن جا به شمار مي روند ، طوايف لُر هستند . بعضي از اين طوايف مانند دهلراني ، شوهاني و کايدخورده از زمانهاي قديم در پشتکوه اقامت داشته اند . موقعيت جغرافيايي و ويژگيهاي طبيعي منطقه ي پشتکوه سبب گرديده که آن منطقه کمتر در معرض هجوم هاي ويرانگر دشمن قرار گيرد و همين مسئله باعث شده که آداب و رسوم اصيل ايلات و عشاير آن جا کمتر دستخوش تغيير و تحول شود . هنوز در ميان ايلات و عشاير پشتکوه ، آداب و رسوم و خصلت هاي اصيلي وجود دارد که ريشه در ايران باستان دارد . به طور خلاصه مي توان گفت که مردم منطقه دهلران عمدتا از نژاد کُرد بوده وکُردها هم از نژاد آريايي هستند و اين مطلب در منابع تاريخي به فراواني ذکر گرديده است . با توجه به اينکه منطقه دهلران قسمتي از زيستگاه قوم گوتي بوده است و اين قوم از آرياييها هستندکه در واقع طلايه داران قوم ماد و پارس بوده و قبل آنها به ايران رسيده اند ؛ و به علت کوهستاني بودن و صعب العبور بودن منطقه و عدم اختلاط با ساير اقوام ، از نژادهاي اصيل ايراني به شمار مي روند . و از نظر زبان با گويش کُردي فيلي که از گونه هاي به جا مانده از ايران باستان است تکلم مي کنند .
مجاورت منطقه با منطقه بين النهرين و وجود ارتباط بين آنها ، اين منطقه را درمعرض نفوذ اديان مختلف مانند : زرتشتي ، مانوي و مزدکي قرار داده است ، شواهدي در دست است که در زمان امپراطوري روم در اين منطقه عده اي به کيش مسيحيت درآمدند (اواخر دوره ساسانيان) که بعدا پس از ظهور آيين مزدک و سپس ظهور اسلام در اين ناحيه از ميان رفت . آنچه که مشخص است آنکه مردم اين منطقه همانند ساير مناطق کشور تا پيش از ظهور اسلام داراي کيش زرتشتي بوده اند که شواهد زيادي براي اين ادعا در اين منطقه وجود دارد که مي توان به بقاياي آتشکده گنبد ماهي در شمال روستاي بيشه دراز اشاره کرد . شواهد ديگري در دست است که تعدادي از يهوديان در زمان کوروش در اين منطقه مستقر شدند که در سال 637ميلادي که مسلمانان وارد ايران شدند آيين اسلام در اين ناحيه گسترش يافت و مردم مسلمان شدند . (مرادي، 1383: 54) پذيرش اسلام از سوي مردم منطقه مانند ساير نواحي ايران به زمان خليفه دوم بر مي گردد که در سال 18 هجري ، مسلمانان به فرماندهي سعد بن ابي وقاص نواحي عراق و غرب ايران را فتح کردند .
در حال حاضر منطقه دهلران يکي از متجانس ترين نواحي کشور از نظر دين است ، بر اساس آمار سال 1390از کل جمعيت ناحيه 94/99درصد مسلمان هستند . و حدود03/0 درصد از جمعيت منطقه دهلران را زرتشتيان تشکيل مي دهند . و از پيروان ساير اديان گزارش نشده است .

3-3- 2- ويژگيهاي جمعيتي
شناخت و بررسي ويژگيهاي کمّي وکيفي جمعيت در هر مکان جغرافيايي در امر برنامه ريزيهاي مختلف بخصوص در اجراي صحيح برنامه هاي توسعه اقتصادي ، اجتماعي و…بسيار ضروري است و تنها با آگاهي از تعداد جمعيت و خصوصيات کيفي آن است که مي توان به استعداد هاي مردم مناطق مختلف پي برد و با بکارگيري صحيح آن به رشد و توسعه از جنبه هاي مختلف ، براي مناطق گوناگون کمک کرد .
امروزه اين امر مهم با انجام گرفتن سرشماري و پرکردن پرسشنامه هايي که داراي اطلاعات مختلفي از مردم مي باشد ، صورت مي گيرد ؛ با اين تفاوت که در کشورهاي پيشرفته صنعتي مدت زمان بين دو دوره سرشماري کم و در کشورهاي در حال توسعه اين مدت زمان بيشتر و در نتيجه صحت اطلاعات در گروه اول بيشتر از گروه دوم مي باشد .
اولين سرشماري رسمي در ايران در سال 1335صورت گرفته و منطقه مورد بحث جزء فرمانداري کل ايلام بوده است . لذا نشريه مستقلي براي آن انتشار نيافته است . به همين دليل براي بررسي جمعيت و ويژگيهاي آن از نتايج سرشماريهاي دوره هاي بعدي(90،85،75،65،55،45) و آمار مرکز بهداشت شهرستان استفاده شده است .
با توجه به تقسيم بندي جمعيت بر اساس نوع معيشت به يکجانشين و کوچ نشين(غيرساکن) ، در منطقه مورد مطالعه جمعيت کوچ نشين به معناي خاص (نوماديزم مطلق ) وجود ندارد و جمعيت منطقه يکجا نشين مي باشند . البته در ساليان قبل و تا اواخر دهه 60 ه. ش تعدادي از جمعيت روستايي منطقه با توجه به فعاليت غالب دامداري در اين روستاها بصورت نيمه نوماديزم بين ارتفاعات و دشتهاي منطقه در رفت و آمد بودند ، ولي به تدريج و همپا با تحولات اجتماعي – اقتصادي ؛ اين شيوه بسيار مهجور شده است .
بر اساس نتايج سرشماري سال 1390 مرکز آمار ايران ، جمعيت شهرستان دهلران66399 نفر بوده است که از اين تعداد 40267 نفرمعادل 6/60 درصدکل جمعيت در نقاط شهري و 26132 نفر معادل 4/39درصد کل جمعيت در نقاط روستايي ساکن بوده اند .
جدول 3- 1 توزيع جمعيت شهرستان دهلران به تفکيک شهري – روستايي(1345- 1390)
سال

کل جمعيت

جمعيت شهري
درصدجمعيت شهري
جمعيت روستايي
درصد جمعيت روستايي
1345
35708

2592
3/7

23116
7/92
1355
52295
6980
34/13
45315
66/86
1365
21988
2332
6/10
19656
4/89
1375
52299
32785
6/62
16531
4/37
1385
58993
36791
36/62
22202
64/37
1390

66399
40267
6/60
26132
4/39
منبع : مرکز آمار ايران ، تهيه و ترسيم از نگارنده
با توجه به جدول شماره 3 – 1 جمعيت شهرستان دهلران از 35708 نفر در سال 1345 به 66399 نفر در سال 1390 افزايش يافته است . يعني در مدت 45 سال جمعيت اين منطقه تقريبا دو برابر شده است و رشد ساليانه اي معادل 38/1 درصد داشته است . رشدجمعيت کل شهرستان دهلران در دوره 55- 45 ، 8/3درصد بوده است . در دوره65- 55 ، اين رشد منفي و معادل 3/8- بوده است . در دوره 75- 65 ، مجددا اين رشد به 05/9درصد افزايش يافته است . در دوره 85- 75رشد جمعيت کاهش يافته و به 21/1درصد رسيده است . در آخرين دوره90- 85 اين رقم با مقداري رشد به 39/2 درصد رسيده است . در تبيين اين ارقام مي توان گفت که در دوره اول (55 – 45) با توجه به بافت عشايري و سنتي منطقه ، و همچنين سياستهاي جمعيتي کشور در آن سالها ، شاهد رشد بالاي جمعيت هستيم . در دوره بعد( 65- 55) با توجه به وقوع جنگ ، شهرهاي دهلران و موسيان به طور کامل تخليه شده و تعداد زيادي از روستاها به ويژه در بخش موسيان در خط مقدم درگيري بودند ، بنابراين مردم ناچار به شهرها و روستاهاي ديگر استان يا ديگر استانها مهاجرت کردند ؛ در نتيجه جمعيت کل منطقه کاهش يافت . در دوره (75 – 65) با پايان يافتن جنگ و بازگشت مردم به سکونتگاههاي خود ، شاهد افزايش دوباره جمعيت هستيم . در دوره (85- 75) با توجه به سياستهاي جمعيتي کشور در راستاي کنترل مواليد و تنظيم جمعيت شاهد کاهش رشد جمعيت هستيم . در خصوص تحولات جمعيت شهري منطقه ، در دوره (55- 45) رشد زياد و معادل 41/10درصد است . در دوره بعد(65- 55)رشد منفي و 38/10- درصد است . در دوره(75- 65) اين رشد ناگهان به 26/30درصد مي رسد . در دوره بعدي (85- 75)رشد کاهش يافته و16/1درصد است . اين رشد در دوره بعد(90- 85) با اندکي افزايش به 82/1درصد مي رسد . رشد جمعيت شهري منطقه در دوره (90- 45) ، 28/6 درصد است . در تفسير اين ارقام بايد گفت که در دوره اول (55- 45) به علت مهاجرتهاي شديد روستا شهري ، شاهد رشد سريع جمعيت شهري هستيم . در دوره بعد وقوع جنگ باعث تخليه کامل شهرهاي دهلران و موسيان شده در نتيجه رشد جمعيت شهري منفي است . در دوره (75- 65) با پايان جنگ و بازگشت مهاجرين به شهر هاي دهلران و موسيان شاهد رشد بسيار زياد جمعيت شهري منطقه هستيم . در دوره هاي بعد(85- 75و 90 – 85 ) با توجه به سياستهاي جمعيتي دولت و همچنين مشکلات اقتصادي – کمبود فرصتهاي شغلي در منطقه وکمبود امکانات و خدمات – رشد جمعيت شهري منطقه کاهش مي يابد .
جمعيت روستايي منطقه در اولين دوره (55- 45) رشد 96/6 درصد داشته است . در دوره (65- 55) رشد01/8- داشته است . در دوره (75 – 65) همچنان رشد منفي 72/1- داشته است . در دوره بعدي (85- 75) رشد افزايش يافته و به 99/2 درصد رسيده است . و در آخرين دوره (90 – 85) 13/3 درصد رشد داشته است . در دوره 45 ساله ( 1390- 1345) جمعيت روستايي منطقه 0.27 درصد رشد داشته است . اين ارقام را مي توان اينگونه تفسير کرد که در دوره اول (55- 45 ) ازيک طرف به خاطر مسائل فرهنگي و اجتماعي و از طرفي به علت روند اسکان عشاير در روستاها ، رشد جمعيت زياد است . در دوره بعد (65- 55 ) وقوع جنگ باعث تخليه تعداد زيادي از روستاهاي مناطق مرزي شهرستان شده است . در دوره (75- 65) با بازگشت مهاجرين بخصوص در بخش مرکزي از روستاها به شهر دهلران ، رشد جمعيت روستايي همچنان منفي است . در دوره (85- 75) به مانند ساير مناطق کشور ، رشد جمعيت روستايي بيشتر از مناطق شهري است . و در آخرين دوره (90- 85) رشد جمعيت به دليل سياستهاي جمعيتي و مشکلات زندگي کاهش يافته است . با مقايسه جمعيت شهري و روستايي يک نسبت معکوس ديده مي شود ، بطوري که جمعيت شهري از 3/7درصد کل جمعيت در سال 1345 به 6/60 درصد کل جمعيت در سال 1390 افزايش يافته است و اين يک روند عادي در جامعه ايران در طي نيم قرن اخير است و جمعيت روستايي از 7/92درصد کل جمعيت در سال 1345 به 4/39درصد کل جمعيت در سال 1390کاهش يافته است . طي دوره 55 – 45 جمعيت شهري ناحيه با رشد شتاباني معادل 4/10درصد مواجه بوده است . جمعيت روستايي منطقه از 23116 نفر در سال 1345به 26132 نفر در سال 1390 افزايش يافته که نشانگر رشدي معادل 23/1درصد است . در همين مدت جمعيت شهري منطقه رشدي معادل56/31درصد داشته است . نکته مهم در بررسي جمعيت شهرستان دهلران تحولات ناشي از جنگ تحميلي است ، بطوري که در سال 1365جمعيت شهرستان 21988نفر بوده است و جمعيت نقاط شهري تنها2332نفربوده است . شکل 3- 3- نمودار ساختار سني شهرستان دهلران در سال 1390

منبع : مرکز آمار ايران ، تهيه و ترسيم از نگارنده
شکل 3- 4 و3- 5- ساختار سني مناطق شهري و مناطق روستايي دهلران در سال 1390

منبع : مرکز آمار ايران ، تهيه و ترسيم ترسيم

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه رایگان درمورد قانون حاکم، حل و فصل اختلافات، کردستان عراق Next Entries پایان نامه رایگان درمورد حل و فصل اختلافات، اصل استقلال، دستور موقت