منبع مقاله درمورد نیروی کار، نظام بانکی، سودآوری، صنعتی شدن

دانلود پایان نامه ارشد

دارند. خصوصاً در مورد جلب سرمایه خارجی به نظر می رسد شرایط زیر نیز بایستی در کشور موجود باشد، وجود امنیت قضایی، ثبات و قدرت دولت نبود خطرهای ناشی از تهاجم نظامی و اغتشاش، ثبات ارزش پول جاری کشور، وجود قوه ابتکار، هوش و نیروی کار در محیط برای پیشرفت طرح، وجود یک دولت کاردان و دارای برنامه، هر وام دهنده ای مایل است با مراجعه به ارقام واقعی ارائه شده، مطمئن شود که طرح مورد مطالعه او از حداقل شرایط و ملاکهای یک طرح سالم سرمایه گذاری به شرح زیر، برخوردار است. رقم مربوط به کل سرمایه گذاری طرح، منطقی و کامل بوده و به اندازه کافی در مورد آن جانب احتیاط رعایت شده است، کلیه نیازهای مالی طرح، حقیقی برآورد شده است. هزینه ها و درآمدهای طرح دقیق و مورد اعتماد بوده و در شرایط موجود با واقعیت تطبیق می کند، طرح خواهد توانست هنگام بهره برداری اقساط اصل و فرع وامهای خود را پرداخت کند و در این محاسبه ها جانب احتیاط رعایت شده است طرح با ظرفیت واقعی خواهد توانست تمام هزینه های جاری را تأمین کرده و سود مناسبی نیز به سهامداران پرداخت کند. برنامه مالی پیش بینی شده برای طرح به ترتیبی است که طرح وجوه مورد نیاز را در زمانهای لازم در اختیار خواهد داشت.121
آدام اسمیت اندیشمند قرن هیجدهم، در فرایند رشد، برای انباشت سرمایه با سرمایه گذاری اهمیت خاصی قائل است زیرا سرمایه تعیین کننده اصلی تعداد کارگزاران مولد و مفیدی است که بکار گمارده می شوند. نیروی کار بوسیله سرمایه به حرکت درمی آید. انباشت سرمایه امکان افزایش جمعیت و نیروی کار را فراهم می آورد، کارگزاران را به تجهیزات بهتر مجهز می کند و مهمتر از همه امکان تقسیم کار گسترده را امکان پذیر می سازد. بدین ترتیب انباشت سرمایه، هم به افزایش تولید کل و هم به تولید سرانه کارگر (بهره وری کار) کمک می کند. او می گوید زیربنای انباشت سرمایه، در حقیقت صرفه جویی، یا پس انداز است و از نظر اسمیت زمانی تأمین می شود که ارزش قابل مبادله تولید سالانه بیش از ارزش مصرف سالانه باشد. وی می گوید: سرمایه در اثر صرفه جویی زیاد می شود و در اثر اسراف و ولخرجی و خلاف کاری از بین می رود. آنچه را که شخص از درآمد خود پس انداز می کند به سرمایه خود می افزاید و یا شخصاً آن را برای استخدام کارگر مولد بیشتر، مورد استفاده قرار می دهد و یا با قرض دادن آن در ازای بهره یا در حقیقت سهمی از سود به شخص دیگر وی را قادر می سازد به چنین کاری دست زند. همانگونه که سرمایه یک فرد فقط از طریق پس انداز بخشی از درآمد سالانه تأمین می شود، سرمایه یک جامعه نیز که مساوی مجموع سرمایه افرادی است که آن جامعه را تشکیل داده اند، تنها به طریق فوق الذکر افزایش می یابد.122
هر ولخرجی، دشمن عامه و هر فرد صرفه جو، خیرخواه عامه است. حتی اگر در وضعیت رو به پیشرفت نیز دستمزدها افزون بر مخارج حداقل معیشت باشد، باز هم تفاوت ، آنقدر زیاد نیست که به کارگران، اجازه پس انداز دهد، بنابراین بخش زیادی از آنچه به ذخیره سرمایه یک کشور اضافه می شود بایستی از محل درآمد کارآفرینان صاحب کسب و یا زمین داران، فراهم شده باشد. از نظر اسمیت، رابطه میان رشد و برابری چنان است که نمی توان تولید ملی را افزایش داده و در عین حال سهم بیشتری به فقر بخشید. بنابراین افزایش در سهم سود، کلید افزایش نرخ پس انداز است.123
«اسمیت» از سیاست پس انداز اجباری توسط دولت از طریق مالیات گیری، به هیچ وجه حمایت نمی کند. در حقیقت ولخرجی های دولتی، دشمن صرفه جویی های خصوصی است و کلاً یا تقریباً همه درآمد در اکثر کشورها در فعالیتهای غیر مولد بکار گرفته می شود. برعکس اسمیت معتقد بود وقتی سرمایه در مسیری بکار گرفته شود که بالاترین درآمد را برای کلیه افراد کشور فراهم آورد، به نحوی که قادر باشند بالاترین پس انداز را ایجاد نماید، انباشت سرمایه، می تواند سریع ترین رشد را داشته باشد. هنگامی که سرمایه گذاران، آزاد باشند تا براساس منافع خودشان در جستجوی دستیابی به بهترین بازده، سرمایه گذاری کنند، این نتیجه حاصل می شود. بنابراین بالاترین جسارت و وقاحت پادشاهان و وزراء (بزرگترین ولخرجان جامعه) این بود که وانمود می کردند، ناظر بر رفتار اقتصادی مردم هستند.124
در وضعیت رو به پیشرفت، فرایند رشد دائماً خود را تقویت می کند. مادامی که رشد در ثروت تولید ناخالص ملی سود را افزایش دهد پس انداز و انباشت سرمایه بیشتر شده و نهایتاً رشد بیشتری حاصل می شود. انباشت سرمایه، تقاضا برای نیروی کار را افزایش داده و نیروی کار اضافی به اشتغال مولد جذب می شود.125
یکی از علمای اقتصادی بنام «راگنار نرکس»126 می گوید: تشکیل سرمایه هسته مرکزی رشد اقتصادی در کشورهای توسعه نیافته است و این مناطق به اصطلاح توسعه نیافته در مقایسه با کشورهای پیشرفته جمعیت و منابع طبیعی شان از سرمایه آنها بیشتر است. او سرمایه را شرط لازم پیشرفت معرفی می کند.127
آدام اسمیت در بحث خود به دو نکته اشاره می کند که یکی امساک و دیگری اسراف است. به عقیده وی امساک موجب افزایش سرمایه و زمینه ساز صنعتی شدن بیشتر خواهد شد و صنعتی شدن نیز موجب سودآوری بیشتر می گردد. بنابراین به عقیده اسمیت صنعتی شدن سودآوری نمی کند بلکه اصولاً امساک و پس انداز است که موجب افزایش سرمایه و سودآوری می شود. متقابلاً اسراف موجب محدود شدن پیشرفت می گردد. وی معتقد است که دستگاههایی مثل دستگاه قضایی، دربار و کلیساها جزو بخشهای غیر مولد جامعه هستند و اسراف کننده آنها مصرف کنندگان بی خاصیتی از نظر تولید هستند. آدام اسمیت تأکید می‎کند. ملتهای بزرگ هرگز به دلیل فعالیت بخش خصوصی با فقر و ورشکستگی روبرو نمی‎شوند در حالی که گاه به دلیل اسراف و سوء مدیریت بخش دولتی با ورشکستگی و فقر دست به گریبان می شوند و این زمانی است که مجموع یا تقریباً درآمد دولتی صرف نگهداری نیروهای غیر مولد می شوند. به عقیده وی آن نیروی کار مولد است که ارزشی به شیئی که روی آن کار می کند، اضافه نماید. مثلاً صنعتگر به مولدی که روی آن کار می کند ارزشی معادل نیاز خود و سود کار فرمایش اضافه می کند و لذا مولد است. خدمات کسانی مثل پادشاه مأموران عدلیه، نظامیان و نیروی دریایی با وجود اینکه قابل احترام و مفید و ضروری است اما هیچگونه ارزش تولیدی ندارد.128
طبق نظریه، «مارشال»129 ، خواست و توان برای پس اندازه به سه دسته علت وابسته است :
1- وجود امنیت و امید به استفاده از اندوخته در آینده.
2- وجود نهادها و مؤسسات مشوق پس انداز مثل مؤسسات پولی
3- توزیع درآمد یعنی نوع توزیع درآمد در پس انداز تأثیر دارد.130
)نرکس( کمک خارجی برای دستیابی به سرمایه را نفی نمی کند، اما تأکید اصلی و ی بر پس اندازهای داخلی بوده و بر ضرورت تشکیل سرمایه در داخل تأکید کرده است. او می گوید: کوشش و تلاش مردم کشور که باید نیروی اصلی توسعه را تشکیل دهند. ضرورت دخالت دولت برای برنامه ریزی به منظور تجهیز پس اندازها و هدایت سرمایه گذاری ها نقش کلیدی به دولت در پیشبرد استراتژی رشد متوازن می دهد.131
بسیاری از کشورهای توسعه نیافته در تجهیز پس انداز خصوصی، موانع متعددی نظیر بی ثباتی سیاسی و شرایط نامناسب پولی، نوع مالکیت زراعی و بی ثباتی در زندگی اقتصادی روبرو هستند. تمامی این مشکلات مانع می شود که از بخشی از مصرف برای پس انداز صرف شود و تراکم سرمایه بعمل آید. برداشتهای خارجی از اقتصاد کشورهای توسعه نیافته نیز یکی از علل مهم ضعف تراکم سرمایه است. پروفسور «نرکس» که مشکلات تشکیل سرمایه در کشورهای توسعه نیافته را بررسی کرده، به نکته جالبی اشاره می کند که برای نخستین بار در بحث های اقتصادی بین الملل طرح می شود. آن مسئله اثر نمایش بین المللی است به عقیده «راگنار فرکس» در شرایط امروزی جهان که ارتباط جدید گسترش یافته است. کشورهای توسعه نیافته از طریق رسانه ها با نوع مصرف کشورهای پیشرفته آشنا می شوند و سعی می کنند که خود نیز همین مصارف را داشته باشند. این امر باعث می شود که پس انداز صورت نگیرد و همین که افزایش درآمدی داشتند شوق و ذوق زندگی به شیوه کشورهای پیشرفته موجب مصرف کردن آن درآمد اضافی می شود و سهم ناچیزی از آن صرف پس انداز و تشکیل سرمایه می گردد.132
مطالعاتی که تاکنون صاحب نظران رادیکال انجام داده اند. اثر سرمایه گذاری های خارجی را بر ابعاد مختلف سیاسی، اقتصادی و اجتماعی کشورهای توسعه نیافته بسیار فاجعه آمیز برآورد کرده است.
اصولاً وقتی منشاء سرمایه عامل خارجی باشد، بین منافع ملی و منافع سرمایه گذاری خارجی تضاد ایجاد می شود. این یک واقعیت است که مهمترین هدف سرمایه گذاری خارجی، به حداکثر رساندن سود خویش است و قطعاً این هدف با آرمان کشور میزبان سرمایه، برخورد پیدا می کند و با آن جمع پذیر نیست.133
نظریه ای که استفاده از سرمایه های خارجی را برای دست یابی به رشد اقتصادی تجویز می کند، چنین استدلال می کند که چون کشورهای توسعه نیافته از یک سو برای سرمایه گذاری های لازم با کمبود سرمایه و پس انداز داخلی مواجه هستند و از دیگر سو، صادرات آنها از وارداتشان کمتر است و امکان دستیابی به منابع مالی وجود ندارد. لذا ضروری است که این کشورها برای پر کردن شکاف، در مورد اخذ وام یا اجازه ورود به سرمایه های خارجی به کشور خود، اقدام کنند. آنچه حامیان سرمایه گذاری مستقیم خارجی، آنرا امتیاز اصلی سرمایه گذاری خارجی می خوانند، این است که این نوع سرمایه گذاری موجب ورود سرمایه به کشور و فعال شدن بازار ملی خواهد شد. طرفداران آزادی جریان سرمایه بین المللی رادیکال ها را بعنوان دیدگاهی غیر واقعی و توأم با بدبینی مفرط رد می کنند و با استناد به تجارب عینی، مزایای سرمایه گذاری خارجی را مورد تأکید قرار می دهند. اینان بر این باورند که جذب سرمایه خارجی علاوه بر تشکیل سرمایه فیزیکی موردنیاز کشورهای در حال توسعه از طریق مختلف دیگر نیز به رشد اقتصاد کشور میزبان کمک می کند. از جمله مزایایی که برای سرمایه گذاری مستقیم خارجی قایلند انتقال دانش فنی، توسعه منابع انسانی، اشاعه مهارتهای مدیریت و گسترش تجارت خارجی به ویژه دستیابی به بازارهای جدید صادراتی است.134

نقش اعتبارات بانکی در سرمایه گذاری:
در بسیاری از کشورهای در حال توسعه مشاهده شده است که نظام بانکی، قادر به تنظیم صحیح عرضه پول، جهت تأثیرگذاری بر تولید و قیمتها نیست و از طرف دیگر، بازار پول و سرمایه در این کشورها از سازماندهی ضعیف، شکننده و بسیار وابسته برخوردارند. در کشورهای در حال توسعه معمولاً شرکتهای دولتی بیشتر از تسهیلات و منابع بانکی می توانند استفاده نمایند و شرکتهای خصوصی قادر به استفاده از منابع بانکی نمی باشند و برای تأمین نیازهای مالی خود به دوستان نزدیک و آشنایان و یا بازارهای پولی موازی که شرایط مخصوص خود را دارند، و از شرایط و قواعد نظام پولی و بانکی کشور تبعیت نمی نمایند، مراجعه می کنند. بدین ترتیب تقاضای بخش خصوصی برای تسهیلات بانکی عملاً پائین نگهداشته می شود و در نتیجه نظام بانکی در این کشور نفوذ کمی بر نرخ بهره، سطح سرمایه گذاری و تولید کل خواهد داشت. بنابراین در این کشورها، سرمایه گذاری به نسبت نرخ بهره حساسیت کمی نشان می دهند، چرا که بخش خصوصی معمولاً نیازهای مالی خود را خارج از نظام بانکی برآورده می نماید بعلاوه به دلیل محدودیتهای عرضه در این کشورها ممکن است افزایش در تقاضای سرمایه گذاری به افزایش نرخ تورم منجر گردد تا افزایش واقعی تولید.135
چگونگی جریانهای اعتباری و یا وام دهی بانکها نیز از نظر کارکرد اقتصادی، افزایش تولید و یا ازدیاد فعالیتهای غیر تولیدی، دارای اهمیت است. اینکه وام به چه میزان و با چه نرخ بهره یا سود به کدام گروه و برای کدام فعالیت اقتصادی و اجتماعی پرداخت شود و اینکه نظام بانکی اعتبارهای خود را بین بخشهای خصوصی، دولتی و تعاونی چگونه توزیع کند، تأثیر قاطعی نه تنها بر حرکات اقتصادی، بلکه بر سهم بری گروههای اجتماعی از درآمد ملی دارد.
گرچه در سالهای پس از انقلاب ملی کردن و تمرکز شبکه بانکی کشور، دگرگونی هایی در وضع بانکی

پایان نامه
Previous Entries منبع مقاله درمورد اوراق قرضه، رشد اقتصادی، توسعه اقتصادی، سود سرمایه Next Entries منبع مقاله درمورد نرخ بهره، کشورهای در حال توسعه، انتقال تکنولوژی، نظام بانکی