منبع مقاله درمورد سوره بقره، انتخاب همسر، علامه طباطبایی، آیت الله جوادی آملی

دانلود پایان نامه ارشد

به کار گیریم از جمله آیه3 سوره زخرف، آیه 164سوره بقره، و آیه7 سوره حدید، و نیز در آیات دیگری زیاد است که کسانی که عقل خودشان را به کار نمیگیرند، توبیخ و مذمت شده اند از جمله آیه١۰۰ سوره یونس، آیه ۲۲ سوره انفال و آیه 171 سوره بقره.
اکنون با توجه به این دو دسته از آیات و با توجه به اطلاق و شمول این آیات نسبت به زن و مرد ، اگر بگوییم زنان نمیفهمند این خطابات نسبت به زنان لغو خواهد بود زیرا خداوند آنها را به چیزی موظف کرده که در اختیار آنها نیست ولی خدا حکیم منزّه از لغو گویی میباشد. در نتیجه باید بگوییم در این جنبه (فهمیدن) زن ومرد هیچ تفاوتی ندارند.
۲-تدبیر ومدیریت: یکی از جنبههای عقل تدبیر و اندیشیدن در امور و مدیریت میباشد این کاربرد نیز از روایات استفاده میشود حضرت امیر المؤمنین میفرماید: لا مال اعود من العقل ولا وحده اوحش من العجب ولا عقل کالتدبیر.537
هیچ سرمایهای پایدارتر از عقل نیست وهیچ تنهایی وحشتناک تر از خود بینی نیست و هیچ فکری مانند اندیشیدن و تدبیر و آینده نگری نیست و نیز میفرماید بهترین دلیل برای شکوفایی عقل، نیکو اندیشیدن است.
در این حدیث، جنبه دیگر عقل که همان تدبیر و مدیریت باشد بیان شده است به جهت مصالحی زنان در جنبه تدبیری عقل ضعف و نقصان دارد به همین سبب سرپرستی و مدیریت خانه به مرد واگذار شده است جنبه تدبیری عقل در مردان قوی است.538
8-برای استمرار حیات خانواده و برقراری نظم و جلوگیری از نزاع و هرج ومرج در آن به مدیر و رئیسی نیاز است که تدبیر و اراده امور آن را به عهده گیرد و چارهای نیست که فردی، بار این مسئولیت مهمّ را بردارد و این موقعیت را عهده دار شود در مقام چند فرض متصور است برای ریاست ومدیریت خانواده.
١-منزل و خانواده نیازی به مدیر ندارد.
۲-زن و مرد هر دو مدیر منزل باشند و هر دو تصمیم گیرنده و مجری .
۳-مدیری از بیرون آن جمع، بر امور آنها مدیریت کند.
۴-زن مدیر باشد و مرد مشاور.
۵-مرد مدیر و سرپرست باشد و زن مشاور و همراه.
حال باید دید که عقل سلیم نبودن مدیر در منزل، نوعی هرج و مرج در این جامعه کوچک است و کسی این نظریّه را نمی پذیرد، هم چنانکه وجود دو مدیر در منزل، چیزی کمتر از بی مدیریّتی نیست.
اداره کردن خانواده توسّط شخص ثالث- با توجه به اسرار خانوادگی- کاری ناپسند و غیر قابل قبول است.
دو فرض اخیر، قابل توجه است. اسلام عزیز و قرآن مجید مرد را به سبب عقل مدیریتی افزونتر و صلابت و توان برتر، و مدیر منزل قرار داده است و زن را مشاور و همراه و معاون مرد.
این مسئله هماهنگ با طبیعت هر یک از زن ومرد است و برای پیشبرد امور مناسب میباشد و هرگز در آن اهانت و پایمال کردن شخصیت زن نهفته نیست، و هر حکم و قانونی غیر از این، خلاف عدالت و بر خلاف اصل حکمت و هدفی است که هر یک از این دو صنف برای آن آفریده شدهاند.539
9-مقتضای مصالح خانواده این است که مرد با شرایط لازم ، باید دارای ریاست و مدیریت بر خانواده و اعضای آن باشد، زیرا او است که به طور طبیعی به انتخاب همسر و تشکیل خانواده مبادرت میورزد و در حمایت از همسر خویش میکوشد و معاش او را فراهم میسازد و از طرفی در جایگاه پدر در حمایت از فرزندان خود و رعایت مصالح و تامین نیاز مندی های آنان تلاش میکند. پس اگر قرار باشد حمایت و تامین معاش خانواده را مرد به عهده بگیرد اما ریاست و سرپرستی را شخص دیگر ، به قطع ناروا و ظلمی بزرگ در حق مرد خواهد بود540 چنانکه، اگر این مسئولیت سنگین بر عهده فرزندان صغار یا زن کم توان که خود نیازمند حامی و تلاش گر است، قرار گیرد، امری خلاف عدالت و ناپسند تلقی میشود.541

خلاصه فصل ششم

یکی از تفاوتهای حقوقی زن و مرد ، مسله مدیریت است قرآن کریم مدیریت خانواده و مدیریت های کلان جامعه را به عهده مردان گذاشته و زنان را به خاطر علتهای گوناگون که بیان کردیم از این مسولیت عظیم معاف داشته است در نظام خانوادگی از نظر اسلام مرد رئیس خانواده و زن معاون او است و امکان ندارد که زن مرد به طور مشترک رهبری خانه را به عهد به گیرند، زیرا اختلاف سلیقه و نظرات متفاوت ، زندگی را به هرج و مرج میکشاند بنابراین لازم است یکی از این دو این مسئولیت را عهده دار باشند که اسلام این وظیفه را به عهده مرد گذاشته است علت آن این است که مرد دارای روحیات خاصی مانند برتری قدرت تفکر ، تدبیر و عاقبت اندیشی است برخلاف زن که از نیروی عواطف بیشتری برخوردار است همجنین مرد دارای بنیه جسمی و توان بدنی بیشتری است ، مرد با این خصویات میتواند امور زندگی با طرح و تدبیر بخوبی انجام دهد و در مواقع خطر از حریم خانواده دفاع کند و مسئله دیگر که در سوره نسا آیه 34 بعنوان علت واگذاری این مسولیت به مرد ذکر شده است این است که مرد متعهد است هزینه زندگی زن و فرزند را پرداخت نماید وقتی اسلام مدیریت خانواده را به مرد واگذار کرده الان بحث این است که این مدیریت و ریاست مرد نسبت به زن فقط به محدوده خانوادگی محدود می شود یا فراتر از آن ، مدیریت جامعه را نیز در برمیگیرد؟ دیگاه علماء در حد و مرز قوامیت و مدیریت مرد متفاوت است مرحوم علامه طباطبایی و مرحوم عبدالاعلی سبزه واری دامنه این مدیریت را گسترش داده اند و به همه ابعادی که زندگی زن و مرد را به پیوند میدهد ، جاری دانسته اند اما عده دیگر از علما مانند شهید مطهری ، علامه محمد حسین فضل الله ، آیت الله محمد اسحاق فیاض ، دکتر هبه و آیت الله جوادی آملی این مسئولیت و مدیریت مرد را در چهارچوب زندگی زناشویی محدود کرده اند .

فهرست منابع و مآخذ
قرآن‌کریم‌ ونهج‌البلاغه‌
1- آل‌بحر‌العلوم‌، ‌محمد‌، ‌بلغة‌الفقیه‌‌، ناشر‌مکتبه‌الصادق‌،‌تهران‌،‌چاپ‌چهارم‌1362ش.
2- آلوسی‌، ‌محمود‌،‌روح‌المعانی‌،‌ناشر‌،‌داراحیاء‌التراث‌العربی‌،‌1420‌هجری‌قمری‌.‌
3- ابن‌قیم‌، ‌جوزیه‌،‌شمس‌الدین‌،‌علام‌الموقعین‌،‌چاپ‌بیروت‌بی‌تا.‌
4- ابو‌جعفر‌،‌طوسی‌،‌محمد‌بن‌حسن‌،‌المبسوط‌،‌ناشر‌،‌چاپ‌حیدری‌،‌1351‌ش.
5- ابوجعفر،‌محمد‌بن‌علی،‌الخصال،‌ناشر،موسسه‌الاعلمی‌بیروت،چاپ‌اول،‌1410‌ه.
6- ابوشتقه‌عبدالحلیم‌،‌محمد،‌تحریر‌المرأه‌فی‌عصر‌الرسالة،‌ناشر‌دارالقلم‌للنشر‌و‌التوزیع‌بالکویت‌،‌بی‌تا.
7- احمد‌بن‌فارس‌،‌معجم‌مقاییس‌الغة‌،‌ناشر‌مکتب‌الاعلام‌الاسلامی‌،‌1404‌قمری‌.
8- اسدی،‌لیلا،‌مجله‌کتاب‌زنان‌شماره‌15‌در‌سال‌1381ش.
9- اسعدی،‌حسن‌،‌حقوق‌زن‌،‌ناشر‌نشر‌میزان‌،‌چاپ‌اول،‌1391ش.
10- اصفهانی‌،‌راغب‌،‌مفردات‌الفاظ‌القرآن‌،‌ناشر‌،‌طلیعة‌النور‌،‌چاپ‌اوّل‌1426.
11- امام‌خمینی،‌روح‌الله‌،‌تحریرالوسیله‌،‌مترجم‌علی‌اسلامی،‌ناشر‌،‌دفتر‌انتشارات‌اسلامی،‌وابسته‌بجامعه‌مدرسین‌حوزه‌علمیه‌قم‌،‌بی‌تا‌.
12- ‌امامی‌،‌حسن‌،‌حقوق‌مدنی‌،‌ناشر‌انتشارات‌اسلامی‌،‌چاپ‌چهاردهم‌‌1377ش.
13- انصاری‌قرطبی،‌محمد‌بن‌احمد،‌الجامع‌لاحکام‌القرآن‌،‌انتشارات‌ناصر‌خسرو،‌بی‌تا.
14- بابویه‌قمی‌،‌محمد‌بن‌علی‌،‌من‌لایحضره‌الفقیه‌،‌ناشر‌،‌مکتب‌الصدوق‌تهران‌،‌بی‌تا.
15- الباجوری‌،‌جمال‌محمد‌فقی‌رسول‌،‌المراة‌فی‌الفکر‌الاسلامی‌،‌بی‌جا‌،‌بی‌نا‌،‌1407‌قمری‌.
16- بلاغی‌،‌عبدالحجة‌،‌التفاسیر‌بلاغ‌الکسیر‌،‌انتشارت‌حکمت‌قم‌،‌1386‌هجری‌‌قمری.
17- بلتاجی‌،‌محمد‌،‌مکانة‌المراة‌فی‌القرآن‌و‌السنة،‌ناشر‌دار‌السلام‌،‌چاپ‌اول،1420‌ه.
18- بنایی،‌باقر‌‌،‌ارث‌و‌حل‌مسائل‌آن،‌نشر،‌‌مجمع‌ذخائر‌اسلامی‌قم‌،‌چاپ‌اول،‌1387ش.
19- بهشتی‌،‌محمد‌حسین‌و‌دیگران‌،‌شناخت‌اسلام،‌نشر‌دفتر‌نشر‌فرهنگ‌اسلامی،‌بی‌تا.
20- البهی،‌الخولی،‌الاسلام‌و‌المرأة‌المعاصر،‌دارالقلم‌کویت‌،‌چاپ‌سوم‌،‌بی‌تا‌.‌
21- ثریا،‌مکنون‌و‌همکارش‌صانع‌پور،‌مریم‌،‌بررسی‌تاریخی‌منزلت‌زن‌از‌دیدگاه‌اسلام‌‌و‌تطبیق‌الگوی‌صدر‌اسلام‌‌با‌جامعه‌کنونی‌،‌ناشر‌،‌مرکز‌چاپ‌و‌نشر‌سازمان‌تبلیغات‌اسلامی‌،‌نوبت‌چاپ،چهارم،‌پاییز‌1384.
22- الجزیری‌،‌عبدالرحمن‌،‌الفقه‌علی‌المذاهب‌الاربعه‌،‌ناشر‌دارالفکر‌،‌بیروت‌،‌1411‌ه‌
23- جعفری،‌محمد‌تقی،ترجمه‌و‌تفسیر‌نهج‌البلاغه‌،‌دفتر‌نشر‌فرهنگ‌اسلامی‌تهران‌،‌1361‌ش.
24- جلالی‌کندری،‌سهیلا،‌زن‌مسلمان‌،‌پرده‌نشینی‌با‌حضور‌در‌اجتماع،‌ناشر‌،‌دانشگاه‌الزهرا،‌چاپ‌اول،‌1383.
25- جمال‌،‌فقی‌رسول،‌محمد‌،‌زن‌در‌اندیشه‌اسلامی،‌مترجم‌محمود‌ابراهیمی،‌ناشر‌،‌نشر‌احسان،‌چاپ‌اول‌1383ش.
26- جمال‌الدین‌،‌محمد‌بن‌مکرم‌،‌لسان‌العرب‌،‌ناشر‌دار‌و‌مکتبه‌الهلال‌‌بیروت‌،‌بی‌تا‌
27- جمشیدی‌،‌اسدالله‌و‌همکاران‌،‌جستاری‌در‌هستی‌شناسی‌زن‌،‌ناشر‌موسسه‌آموزشی‌و‌پژوهشی‌امام‌خمینی‌،‌چاپ‌سوم‌،‌1388.
28- جمعی‌از‌پژوهشگران‌،حقوق‌و‌شخصیت‌زن‌دراسلام،ناشر‌انتشارات‌مرکزجهانی‌علوم‌اسلامی چاپ اول 1382ش.
29- جوادی‌آملی‌،‌عبدالله‌،‌تسنیم‌،‌ناشر‌،‌مرکز‌نشر‌اسراء،‌چاپ‌اول،‌1388ش.
30- جوادی‌آملی‌،‌عبدالله‌،‌زن‌در‌آیینه‌جلال‌و‌جمال‌،‌ناشر‌مرکز‌نشر‌اسراء.‌چاپ‌سوم‌1377.
31- جوادی‌آملی،‌عبدالله‌،‌حق‌و‌تکلیف‌در‌اسلام‌،‌ناشر‌مرکز‌نشر‌اسراء،‌چاپ‌اول‌1384.
32- جوادی‌آملی،‌عبدالله‌،‌فلسفه‌حقوق‌بشر‌،‌،‌ناشر‌مرکز‌نشر‌اسراء‌چاپ‌دوم‌،‌بهار‌1377.
33- جوهری‌،‌اسماعیل‌بن‌حماد‌،‌الصحاح‌تاج‌اللغة‌و‌صحاح‌العربیه‌،‌ناشر‌دارالعلم‌،‌بیروت‌چاپ‌چهارم‌1407‌،‌هجری‌قمری.
34- جهانگیری،‌محسن‌،‌بررسی‌تمایز‌های‌فقهی‌زن‌و‌مرد‌،‌نشر‌،‌دفتر‌تبلیغات‌اسلامی‌،‌حوزه‌علمیه‌قم‌،‌چاپ‌دوم‌1388ش.
35- حائری،‌ایوب،‌عشرون‌سوالا‌و‌شبهه‌حول‌المراة،‌ناشر‌دارالثقلین‌قم‌،‌چاپ‌اول،‌20‌جمادی‌الثانی‌1420ق.
36- الحرالعاملی،‌محمد‌بن‌حسن،‌وسائل‌الشیعه،‌ناشر‌،‌موسسه‌آل‌البیت‌لاحیاء‌التراث،‌چاپ‌دوم‌،‌1414‌ه.
37- حسینی‌،‌محمد‌مرتضی‌،‌زبیدی‌،‌تاج‌العروس‌،‌ناشر‌حکومت‌الکوریت‌،‌1965‌میلادی‌.
38- حقانی،‌حسین‌،‌طلاق‌یا‌فاجعه‌الخلال‌خانواده‌،‌انتشارات‌دفتر‌نشر‌فرهنگ‌اسلامی‌،‌چاپ‌چهارم‌1384.
39- حکیم‌پور‌،‌محمد،‌حقوق‌زن‌در‌کشاکش‌سنت‌و‌تجّدد‌،‌ناشر‌،‌انتشارات‌نغمه‌نور‌اندیش،‌چاپ‌اول‌،‌1382ش.
40- حکیمی‌،‌محمد‌رضا‌،‌الحیاة‌،‌مکتب‌الثقافة‌الاسلامیه‌،‌تهران‌،‌چاپ‌هفتم‌1413‌قمری‌.
41- حکیمی،‌محمد،‌دفاع‌از‌حقوق‌زن‌،‌ناشر‌،‌موسسه‌آستان‌قدس‌رضوی،‌چاپ‌چهارم،‌1384ش.
42- حلی‌،‌احمد‌بن‌فهد‌،‌المهذب‌البارع‌،‌ناشر،‌موسسه‌نشر‌اسلامی‌ذی‌الحجه‌1412‌هجری‌قمری‌.
43- خامنه‌ای‌،‌محمد‌،‌حقوق‌زن‌،‌ناشر‌،‌انتشارات‌علمی‌و‌فرهنگی‌،‌چاپ‌دوم‌1375ش.‌
44- خامنه‌ای‌،‌محمد‌،‌فلسفه‌زن‌بودن‌مقدمه‌ای‌بر‌حقوق‌زن‌،‌ناشر‌،‌بنیاد‌حکمت‌اسلامی‌صدرا،‌چاپ‌دوم‌1387ش.
45- خامنه‌ای‌محمد،‌حقوق‌متقابل‌زنان‌و‌مردان‌،‌کتاب‌نقد‌17،‌زمستان‌1379ش.
46- خطیب‌،‌عبدالکریم‌،‌التفسیر‌قرآن‌للقرآن‌،‌دارالفکر‌2003‌م‌.
47- خوانساری‌،‌احمد‌،‌جامع‌المدارک‌فی‌شرح‌المختصر‌النافع‌،‌ناشر‌مکتبه‌الصدوق‌،‌تهران‌چاپ‌دوم‌1363ش.
48- خویی‌،‌خلیل‌قبله‌ای‌،‌ارث‌،‌ناشر‌سمت‌تهران‌،‌چاپ‌اول‌1381ش.‌
49- خویی‌ابوالقاسم‌،‌مصباح‌الفقاهة‌،‌ناشر‌،‌مکتب‌الداوری‌،‌قم‌،‌بی‌تا‌.
50- داودی‌،‌سعید‌،‌زنان‌و‌سه‌پرسش‌اساسی‌،‌ناشر‌مدرسه‌امام‌علی‌بن‌ابیطالب،‌چاپ‌اول‌،‌1382.
51- دروزة‌،‌محمد‌عزّت‌،‌التفسیر‌الحدیث‌،‌ناشر‌،‌دارالغرب‌الاسلامی‌،‌بیروت‌،‌چاپ‌هشتم‌1421‌هجری‌قمری‌.
52- دفتر‌همکاری‌حوزه‌و‌دانشگاه‌،‌در‌آمدی‌بر‌حقوق‌اسلامی‌،‌ناشر‌سمت‌،‌تهران‌،‌چاپ‌دوم‌1376.
53- رئیسی‌،‌مهدی،‌کنوانسیون‌زنان‌،‌ناشر‌نسیم‌قدس،‌چاپ‌اول‌بی‌تا‌.
54- راوندی‌،‌قطب‌الدین‌،‌فقه‌القرآن‌،‌ناشر‌مکتبه‌آیة‌الله‌مرعشی‌نجفی‌چاپ‌دوم‌1405‌قمری.
55- رسالی‌نیا‌،‌ناصر،‌حقوق‌خانواده‌،‌ناشر‌انتشارات‌بهینه‌،‌چاپ‌اول‌1379ش.
56- رشید‌رضا‌،‌محمد‌،‌تفسیر‌القرآن‌العظیم‌المعروف‌بتفسیر‌المنار‌،‌ناشر‌،‌داراحیاء‌التراث‌العربی‌،‌بیروت‌1423‌هجری‌.
57- رشید‌رضا‌،‌محمد،‌حقوق‌النساء‌فی‌الاسلام‌،‌ناشر‌دارالاضوا‌1410‌ه‌ق.
58- روشن‌فر‌،‌مرضیه‌،‌زن‌،‌اشتغال‌و‌مالکیت‌،‌ناشر‌:‌بزرگ‌زیتون،‌تهران‌چاپ‌اول‌1382ش.
59-

پایان نامه
Previous Entries منبع مقاله درمورد تقسیم کار، سرپرست زن، قرآن کریم، مسئولیت مدنی Next Entries منبع مقاله درمورد حوزه و دانشگاه، مجمع البیان، فلسفه حقوق، حقوق بشر