منبع مقاله درمورد خلیج فارس، رسوب گذاری، فیزیولوژی

دانلود پایان نامه ارشد

ی یک موجود زنده تابعی از شیمی فیزیک فرآیند تشکیل اسکلت، متغیرهای محیطی، فیزیولوژی ارگانیسم و فرآیندهای دیاژنتیک79 می باشد.
بطور کلی نسبت کاتیون عنصر نادر Ca++ در اسکلت کربناته متناسب با همین نسبت در آبی می باشد که اسکلت موجود در آن شکل گرفته است البته در این مورد میزان ضریب پراکندگی عنصر در کربنات کلسیم(کلسیت یا آراگونیت) عامل اصلی کنترل کننده میزان تمرکز عنصر نادر در فاز جامد می باشد. که این عامل خود به پارامترهای متعدد دیگری نظیر درجه حرارت، فشار و خصوصیات شیمیایی عنصر مورد نظر بستگی دارد.
در شرایط تعادل ورود یک عنصر نادر Me به داخل کربنات با رابطه زیر توضیح داده می شود:
(Me/Ca)Crystal = D(Me/Ca)Solution
که در اینجا D ضریب پراکندگی بین تمرکز Me و Ca در فازهای جامد و مایع می باشد. مفهوم ضریب پراکندگی بطور خاص در مطالعات عناصر نادر در نهشته های غیرارگانیکی به کار می رود. کلسیت و آراگونیک تشکیل شده به طریق بیولوژیکی از نظر عناصر نادر دارای تمرکز مشابه با کانی های کربناته تشکیل شده از طریق غیرارگانیک نمی باشند. این مطلب بدین معنی است که ضرایب پراکندگی برای کانی های کربناته از منشاء بیوژنیک(ضریب پراکندگی بیولوژیک) ممکن است با نهشته های غیرارگانیک متفاوت باشد دلیل این موضوع بخوبی شناخته نشده است ولی این موضوع در ارتباط با فیزیولوژی فرآیند تشکیل اسکلت کربناته موجودات می باشد(Dedd and Stanton, 1990).
اهمیت ضریب پراکندگی در مطالعات زیست محیطی عمدتاً به این دلیل است که اگر نسبت کاتیون عنصر نادر به Ca(Me/Ca) در اسکلت موجود اندازه گرفته شود می توان نسبت (Me/Ca) را در آبی که موجود در آن رشد کرده است محاسبه نمود. نسبت (Me/Ca) در آب به شرایط محیطی بستگی دارد.
براساس مطالعات (Shen and Boyle, 1998) میزان ضریب پراکندگی مرجان ها برای عنصر کادمیوم به ترتیب 1 عنوان شده است. اختلاف در این اعداد برای عناصر مختلف در حقیقت ناشی از تفاوت خصوصیات شیمیایی این دو عنصر و توانایی آنها برای جایگزینی در شبکه کربنات کلسیمی مرجان ها می باشد.
بطور کلی جایگزین شبکه ای عناصر واسطه به فاکتورهای متنوعی بستگی دارد:
انطباق اندازه یون جایگزین شونده با یون Ca++
عدد کوردیناسیون
بار الکتریکی عنصر جایگزین شونده و مشابه بودن بارهای الکتریکی عنصر با یون Ca2+
گونه های شیمیایی عنصر مورد نظر
در بین عناصر مورد مطالعه در این کار تحقیقی Cd مناسبترین شرایط را برای جایگزینی به جای Ca++ در شبکه آراگونیتی اسکلت مرجانها دارد.
براساس تطابق بار یونی، تطابق شعاع ها در عدد کوردیناسیون80 مورد نظر عملاً کادمیوم دارای مناسب ترین شرایط برای جایگزینی در شبکه کربنات کلسیم می باشد. از بین عناصر وانادیوم و نیکل علیرغم بار یونی مشابه Ni2+ به Ca2+ به دلیل عدم وجود حالت کوردیناسیون هشت برای نیکل ظاهرا جایگزینی عنصر وانادیوم در شبکه آراگونتیک با سهولت بیشتری صورت می گیرد.
شکل4-1 : الگوهای تغذیه مرجان (Howard & Brown, 1984)

بطور کلی می توان گفت که میزان D به نحوی تحت تاثیر کلیه عوامل فوق الذکر می باشد. بر این اساس هر چه مقدار D به یک نزدیکتر باشد نسبت (Me/Ca) در آب با این نسبت در اسکلت تشابه بیشتری دارد و بالطبع عناصری که دارای ضریب پراکندگی کوچکتر از یک می باشند تمرکز کمتری در کانی اسکلتی تشکیل شده به محیط تشکیل خود دارند.
4-4- تاثیر آلودگی های نفتی بر روی مرجان های خلیج فارس
خلیج فارس از نظر آلودگی های نفتی و فاضلاب های صنعتی یکی از آلوده ترین محیط های دریایی در دنیا می باشد(Sadiq and McCain, 1993).). مشاهدات و بررسی های انجام شده توسط محققین مختلف نشان می دهد که نفت رها شده به دریا تحت تاثیر عوامل طبیعی و انسانی تاثیری بر روی زندگی مرجان ها در خلیج فارس نداشته است.(Green peace, 1992; Robert et a.l, 1993; Downing, 1991; Fadllalah et al., 1995; Downing & Robert, 1993)
به دلیل قرارگیری قسمت اعظم مرجان ها در ناحیه زیر جذر و مدی این موجودات در تماس مستقیم با لکه های نفتی قرار نمی گیرند و تنها بخش ناچیزی از مرجان هایی که در نواحی کم عمق و بین جذر و مدی به سر می برند احتمالاً تحت تاثیر مستقیم نفت و پوشیده شدن توسط آن قرار می گیرند.
بعد از جنگ خلیج فارس تنها یک نوبت ارزیابی در ارتباط با تاثیر آلودگی های نفتی بر مرجان های سواحل ایران در بخش شمالی خلیج فارس صورت گرفته است.
بررسی مداوم وضعیت مرجان ها در سواحل کویت و عربستان نشان می دهد که عملاً آلودگی های نفتی هیچ اثر سوئی برای مرجان ها نداشته است(Fadlallah et al., 1995). در سواحل عربستان مرجان های دور از ساحل متحمل هیچ گونه صدمه اعم از سفید شدگی و یا عوارض دیگر نشده اند. مرجان های نزدیک ساحل هم که توسط نفت پوشیده شده بودند نیز خسارت قابل ملاحظه ای ندیده اند و تنها عده ای از ماهی های خود را از دست داده اند و بعد از مدت کوتاهی دوباره سلامت خود را بدست آورده اند(Roberts, 1993).
مطالعه بر روی مرجان های کویت نشان می دهد که درصد پوشش گونه های مختلف مرجان در این ناحیه در طول جنگ خلیج فارس و پس از آن هیچگونه تغییری نداشته است(Roberts et al., 1993). البته برخی از این اسناد همگی مرتبط به سالهای گذشته می باشند و این داده ها ممکن است پس از گذشت این سالها تغییر کرده باشند؛ براین اساس تنها به آنها اشاره ای شده است.
نفت علاوه بر تاثیر مستقیم به طور غیر مستقیم نیز بر روی اکوسیستم منطقه تاثیر داشته است. دود حاصل از سوختن چاه های نفت کویتی در جنگ خلیج فارس در منطقه وسیعی پراکنده شد که این عمل باعث کاهش میزان نورخورشید و با سطح کاهش درجه حرارت در محیط گردیده است.
بطورکلی در محیط، تفکیک تاثیرات حاصل از نفت بر روی مرجان ها از تاثیر دیگر استرس های محیطی و یا حاصل فعالیت بشر بسیار سخت می باشد.
تاثیرات استفاده طولانی انسان از سواحل و محیط دریایی خلیج فارس بسیار پیچیده و متعدد می باشد. استرس های خاص محیطی ممکن است ناشی از یکسری فعالیت های متنوع انسانی در این ناحیه باشد(Price, 1993).
استرس های محیطی را می توان بصورت تاثیرات کوتاه مدت، میان مدت و دراز مدت تقسیم بندی نمود،که اساس این تقسیم بندی سرعت تاثیر عامل بر محیط، مدت تاثیر آن و احتمال بازیافت اکولوژیکی محیط تحت تاثیر یک مدیریت صحیح می باشد(Sheppard et al.,1992).

جدول 4-1: کاربری نواحی ساحلی و دریا و فشارهای اصلی محیطی در خلیج فارس (تغییر یافته از Sheppard et al.,1992) اقتباس از Price, 1993
کاربری و بنادر حمل و نقل دریایی
فشارهای بالقوه یا بالفعل محیطی
کشتیرانی و بنادر حمل و نقل دریایی
نشت نفت، صدمات ناشی از برخورد لنگر، بازسازی نواحلی ساحلی
و تخریب زیستگاه ها، لایروبی، رسوب گذاری
نفت و دیگر آلوده کننده ها
سکونت و تجارت

بازسازی نواحی ساحلی و تخریب
زیستگاه ها، لایروبی، توسعه رسوب گذاری فاضلاب، کودهای شیمیایی و هرز
آب های کشاورزی، افزایش عناصر مغذی در محیط،
دفع زباله های جامد
توسعه صنایع نفت و پتروشیمی
نفت، پالایش نفت و فاضلاب های حاوی عناصر فلزی سنگین، گل های حفاری، آلودگی هوا
معدنکاری

رسوب گذاری و افزایش میزان فلزات سنگین

طرح های آب شیرین کن و تصفیه آب
هرز آب های با درجه حرارت و شوری بالا و گاهی اوقات فلزات سنگین و دیگر مواد شیمیایی
طرح های تولید نیرو
هرز آب های متنوع، آلودگی هوا، افزایش گازهای موثر در پدیده های گلخانه ای و گرم شدن هوا، باران های اسیدی
ماهیگیری و صید
کاهش جمعیت گونه های مورد نظر و وابسته به آن و تغییر ترکیب گونه ای ماهی، میگو و دیگر آبزیان می گردد، تخریب زیستگاه موجودات(شامل صدمات ناشی از لنگر کشتی ها)
فعالیت های تفریحی
تخریب بعضی از به واسطه ی صدمات ناشی از صید و لنگر کشتی ها
فعالیت های تفریحی
افزایش عناصر مغذی بصورت موضعی در محیط(مانند کودهای شیمیایی)، سموم دفع آفات نظیر آلدرین و د.د.ت، تزریق آب شور به نواحی ساحلی و تاثیر بر اکوسیستم منطقه

صدمات کوتاه مدت درمحیط خلیج فارس بطور خلاصه در اثر عوامل زیر بوجود می آید. (Price, 1993):
نشت نفت بطور مستقیم در آب (لکه های نفتی)
نفت در آب و رسوبات
نفت در نواحی ساحلی(گلوله های فیبری)
تاثیرات اکولوژی نفت
آلودگی ناشی از فاضلاب های شهری و صنعتی
آلودگی ناشی از زباله های جامد
در اثر آلودگی های نفتی در خلیج فارس سواحل کشورهای عربی نظیر کویت و عربستان بیشتر از سواحل ایرانی آسیب دیده اند. از میان سواحل ایرانی بوشهر و قشم بیشترین میزان آلودگی نفتی را دریافت داشته اند.
علاوه بر تاثیرات مستقیم نفت بر اکوسیستم منطقه، حریق چاه های نفتی کویت در جنگ خلیج فارس و آلودگی های ناشی از مصرف سوخت های فسیلی در ناحیه منبع عمده دیگری در آلودگی این ناحیه می باشد.
ورود حجم بسیار زیاد مواد آلوده کننده به خلیج و ارتباط محدود آن با دریاهای آزاد باعث گردیده است تا خلیج فارس به یکی از آلوده ترین محیط های دریایی جهان تبدیل گردد، که این شرایط به همراه شرایط نامساعد آب و هوایی زندگی آبزیان در این منطقه را به شدت تحت تاثیر خود قرار داده است.
یکی از مهمترین فعالیت های صنعتی که در خلیج فارس عامل تغییرات شدید محیطی می باشد کارخانه های آب شیرین کن می باشند. این کارخانه ها عملاً از سه طریق باعث آلودگی محیط می گردند:
وارد کردن آب فوق العاده شور به دریا (در نتیجه افزایش شوری آب بطور موضعی را در بردارد)

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با موضوع جزیره قشم، خلیج فارس، نمونه برداری Next Entries پایان نامه با موضوع وجود خداوند، عالم مجردات