منبع مقاله درمورد جنس مخالف، مواد مخدر، خودپنداره، اعمال مجرمانه

دانلود پایان نامه ارشد

گيري

بعد از اينكه حجم نمونه بدست آمد، با استفاده از يكي از روشهاي نمونه گيري446، عمل نمونهگيري انجام ميشود. در اين تحقيق با توجه به ناهمگني اقتصادي و اجتماعي شهر شيراز و در دسترس نبودن چارچوب نمونه گيري، از روش نمونه گيري چندمرحله اي447 استفاده مي شود. در اين روش، نمونه نهايي متضمن انتخاب چند نمونهي مختلف است، که بايد از ميان مناطق نمونه اي انتخاب شود. ابتدا شهر شيراز به چند منطقه اصلي تقسيم، از درون اين مناطق، مناطق کوچکتر و سرانجام کار به انتخاب نمونه اي از خانوار ميرسد. سپس يکي از افراد 15 تا 29 ساله آن خانوار مورد مصاحبه قرار مي گيرد.
بدين منظور، ابتدا با در نظر گرفتن تعداد مناطق شهر شيراز (10 منطقه)، جمعيت هر منطقه استخراج، سپس متناسب با جمعيت هر منطقه و نسبت آن به جمعيت کل، تعداد پرسشنامه مورد نظر براي هر منطقه مشخص شد. در آخر در هر منطقه، متناسب با تعداد پرسشنامهي مربوط به هر منطقه(که براساس جمعيت منطقه تعيين گرديد)، تعداد بلوک هاي هر منطقه تعيين گرديد(هر 10 پرسشنامه در يک بلوک). سپس براي تعيين بلوک هاي مناطق براي پر کردن پرسشنامه ها، ابتدا کل بلوک هاي هر منطقه شماره گذاري شدند، سپس از طريق فرمول فاصله طبقاتي N?n (که در آن N تعداد کل بلوک هاي هر منطقه و n تعداد بلوک هاي نمونه است) بلوک هاي منتخب تعيين شدند. اولين بلوک جهت شروع پر کردن پرسشنامه نيز از طريق تصادفي ساده مشخص گرديد. در درون هر بلوک نيز، کوچه ها به صورت زوج-فرد و يکي در ميان و پاسخگويان نيز با در نظر گرفتن تناسب جنسيتي(البته به شکل نسبي) جهت پر کردن پرسشنامه ها مشخص شدند.

جدول 1-4- توزيع جمعيت در مناطق ده گانه شيراز و تعداد پرسشنامه هاي پر شده در هر منطقه
منطقه
جمعيت
درصد
تعداد افراد نمونه(پرسشنامه)
تعداد حوزه هاي انتخاب شده
1
69678
6/14
87
9
2
57122
12
72
7
3
61690
9/12
78
8
4
79082
6/16
99
10
5
46659
8/9
58
6
6
21316
5/4
27
3
7
59367
4/12
75
7
8
21639
5/4
27
3
9
27236
7/5
35
3
10
33498
7
42
4
جمع کل
477287
100
600
60

4-6- واحد تحليل

واحد تحليل به نوع واحد مورد استفاده پژوهشگر هنگام سنجش متغيرها بر مي گردد که ممکن است فرد، گروه يا سازمان باشد(منصوريان، 1381: 43). در اين پژوهش واحد تحليل فرد ميباشد. يعني يک فرد 15 تا 29 ساله ساکن شهر شيراز واحد تحليل ما را تشکيل مي دهد.

4-7- تعريف مفاهيم

رفتارهاي پرخطر: رفتارهايي هستند که داراي پيامدهاي منفي از نظر جسمي، رواني و اجتماعي مي باشند. اگرچه برخي از رفتارهاي پرخطر مرتبط با پيامدهاي منفي هستند، اما برخي ديگر مستفيماً به پيامدهاي منفي برمي گردند، يعني در واقع علل به وجود آمدن پيامدهاي منفي و مخرب، رفتارهاي پرخطر هستند(دي ماتئو و مارک زيک448، 2005: 20-21). رفتارهاي پرخطر به رفتارهايي اطلاق مي شود که سلامت و بهزيستي نوجوانان، جوانان و ساير افراد جامعه را در معرض خطر قرار مي دهد. بر اين اساس، رفتارهاي پرخطر به دو گروه تقسيم مي شوند: گروه اول، رفتارهايي است که بروز آنها سلامت خود فرد را تهديد مي کند. و گروه دوم رفتارهايي را شامل شده که به تهديد سلامت و آرامش فرد ديگري منجر ميشود(ماهر، 1383: 120). براي عملياتي کردن، رفتارهاي پرخطر در قالب 40 گويه در 7 حوزه شامل رانندگي خطرناک، رفتارهاي خشونت آميز، تمايل و اقدام به خودکشي، مصرف سيگار و قليان، مصرف الکل و مواد مخدر، رفتار جنسي و رفتارهاي مرتبط با فضاي مجازي به شکل طيف در قالب پاسخهاي (هرگز، يک يا دوبار، بعضي اوقات و بيشتر اوقات) مورد سنجش قرار گرفته اند. رانندگي خطرناک رفتارهاي مخاطرهآميز مرتبط با رانندگي را شامل مي شود، و گويه هايي مانند استفاده از کلاه ايمني، پيامک فرستادن هنگام رانندگي و بستن کمربند ايمني براي سنجش آن طراحي شده است. رفتارهاي خشونت آميز شامل رفتارهاي خشن فيزيکي مانند درگيري فيزيکي، همراه داشتن اسلحه سرد و رفتارهاي کلامي مانند تحقير ديگران و بکار بردن الفاظ رکيک مي باشد. براي اندازه گيري تمايل و اقدام به خودکشي گويه هايي مانند فکر کردن به خودکشي، داشتن نيت خودکشي، صدمه زدن، خوردن دارو و اقدام به خودکشي مطرح شد. تجربهي مصرف سيگار و قليان توسط خود فرد يا اعضاي خانواده و ارتباط داشتن با دوستاني که سيگار يا قليان مي کشند، گويه هاي طرح شده براي سنجش مصرف سيگار و قليان بوده اند. يکي ديگر از مؤلفه هاي رفتارهاي پرخطر، مصرف الکل و مواد مخدر(سنتي و صنعتي) ميباشد که براي سنجش آن، ميزان مصرف الکل، حشيش، شيشه،کراک، هروئين، ماري جوانا، قرص اکس و ترياک توسط فرد مورد بررسي قرار گرفت. منظور از رفتار جنسي، رفتاري ميباشد که مطابق با هنجارها و ارزش هاي بومي و عرف حاکم نبوده و با فرهنگ کشور ما در تضاد باشد. رفتارهايي مانند بيرون رفتن با جنس مخالف بدون اطلاع خانواده، تيپ زدن براي جلب نظر جنس مخالف، سوء استفاده از جنس مخالف، دستگير شدن توسط نيروي انتظامي به خاطر همراه بودن با جنس مخالف از جمله گويه هاي رفتار جنسي بودند. در نهايت، رفتارهاي پرخطر فضاي مجازي يکي ديگر از مؤلفه هاي رفتارهاي پرخطر است که البته در پژوهش هاي مرتبط با رفتارهاي پرخطر بيان نشده است. اما با توجه به وسعت و گستردگي تکنولوژي هاي ارتباطي مدرن و نقش آنها در زندگي روزمره و استفاده روزافزون جوانان از رسانه هاي مجازي، اين مؤلفه هم مورد سنجش قرار گرفت و گويههايي مانند هک کردن ايميل، انتشار تصاوير يا اطلاعات خصوصي ديگران در فضاي مجازي، چت کردن با جنس مخالف درباره موضوعات جنسي و پورنوگرافي براي سنجش رفتارهاي پرخطر فضاي مجازي تدوين شد.
مهارت هاي اجتماعي و ارتباطي: مهارت هاي اجتماعي و ارتباطي عبارتست از مجموعه اي از رفتارهاي هدفمند، به هم مرتبط و متناسب با وضعيت که آموختني بوده و تحت کنترل فرد مي باشند(هارجي و همکاران، 1392: 13). بعد عملياتي مهارتهاي اجتماعي و ارتباطي شامل 38 گويه به شکل طيف از کاملاً موافق تا کاملاً مخالف مي باشد که مهارتهاي ارتباطي، جرأتورزي، همکاري، خودگرداني، مقابله اي، قانونمداري، گذران اوقات فراغت و شناسايي ارزشهاي جامعه را به عنوان خرده مقياسهاي مهارتهاي اجتماعي و ارتباطي مورد سنجش قرار داده است که بعداً در تحليل داده ها، مجموعهي مهارت ها در سه دستهي مهارت هاي ارتباطي، جرأت ورزي و اجتماعي تقسيم بندي شده است.
دلبستگي و تعلق: به ارتباط روانشناختي که فرد نسبت به فرد ديگر يا گروهها احساس مي کند، اشاره دارد. از نظر هيرشي، والدين، دوستان و مدرسه در اين زمينه بسيار مهم هستند. هرچه فرد دلبستگي بيشتري به اين گروهها و نهادها داشته باشد، کنترل اجتماعي بيشتري را تجربه نموده و احتمال کمتري دارد که به بزهکاري روي آورد(هيرشي، 1969: 18). متغير دلبستگي از طريق 5 گويه در قالب طيف که ميزان ارتباط و صميميت فرد نسبت به خانواده و دوستان را شامل مي شود، مورد سنجش قرار گرفته است.
تعهد: عنصر منطقي در نظريه کنترل اجتماعي است و حاصل رويکرد هزينه – فايده نسبت به بزهکاري مي باشد. منظور از تعهد، به سرمايهگذاريهايي اشاره دارد که فرد در جامعه انجام داده است. بنابراين، وقتي که فرد رفتار بزهکارانه انجام مي دهد، بايد خطرات از دست دادن سرمايهگذاريهايش در امور متعارف و قابل قبول را بپذيرد. بر همين اساس، زماني که افراد ميدانند که اگر رفتار بزهکارانه انجام دهند، چيزهايي را از دست خواهند داد، دست به اين کار نمي زنند(هيرشي، 1969: 20). 5 گويه به شکل طيف ميزان تعهد و پايبندي فرد نسبت به امور تحصيلي و شغلي مانند ترک نکردن محل کار يا مدرسه، پايبندي به قوانين محل کار يا مدرسه و … را سنجيده است.
مشارکت يا درگيري: اشاره به مشارکت در فعاليتهاي متعارف و قانوني مانند فعاليتهاي ورزشي، علمي و اجتماعي دارد. از نظر هيرشي، سرگرم بودن فرد به فعاليتهاي متعارف، وي را از انجام رفتار بزهکارانه باز مي دارد زيرا که وقت آزادي برايش باقي نميماند که سراغ اعمال خلاف و بزهکاري برود(هيرشي، 1969: 187). متغير مشارکت، ميزان شرکت افراد در فعاليتهاي مذهبي، ورزشي، علمي، فرهنگي و … را در قالب 5 گويه مورد بررسي قرار داده است.
باور(اعتقاد): به پذيرش نظام ارزشي جامعه برمي گردد زماني که فرد اين نظام ارزشي را قبول داشته باشد، خود را با هنجارهاي اجتماعي آن همنوا و سازگار مي کند(هيرشي، 1969: 197). اين متغير از طريق 5 گويه در قالب طيف ميزان اعتقاد فرد نسبت به اصول اخلاقي و ارزشهاي جامعه مانند قانونمندي، درستکاري و … را مورد سنجش قرار داده است.
خود-کنترلي: خود-کنترلي به عنوان گرايش افراد به اجتناب از انجام اعمال مجرمانه، زماني که شرايط براي ارتکاب اين اعمال فراهم است، تعريف مي شود(گاتفريدسون و هيرشي، 1990: 87). براي سنجش اين متغير، 5 گويه در قالب طيف از کاملاً موافق تا کاملاً مخالف، کنترل فرد بر روي مسائل و مشکلاتش و ارادهي وي در مواجهه با سختي ها را مورد سنجش قرار داده است.
خودپنداره: عبارت است از مجموعه ي باورها و احساسات ما درباره ي خويشتن. يعني احساسات ما دربارهي اينکه کيستيم و چگونه خود را ارزيابي مي کنيم(کندال، 1393: 156). اين مفهوم اشاره به تصوير ذهني است که فرد نسبت به جايگاه اجتماعي خود دارد(شوميکر، 1389: 262). براي سنجش خودپنداره، سؤالاتي در قالب طيف از خيلي کم تا خيلي زياد احساسات فرد درباره ي خودش را اندازه گيري نموده است.
همنشيني با دوستان بزهکار: بر طبق مفهوم پيوند افتراقي، هنگامي فرد در پاسخ به نگرش هاي افراطي نقض قوانين يا هنجارها مرتکب عمل بزهکارانه مي شود که به پيوند گسترده با دوستان بزهکار دست يافته است(شوميکر، 1389: 227). ميزان تعامل و تماس فرد با دوستان بزهکار و تأثيري که از آن ها مي پذيرد. براي سنجش اين متغير، تعداد 5 گويه به شکل طيف از خيلي کم تا خيلي زياد، ارتباط فرد پاسخگو با دوستان بزهکار يعني کساني که داراي رفتارهاي بزهکارانه مانند مصرف سيگار و مواد و … بودند را مورد سنجش قرار داده است.
نظارت والدين بر فرزندان: ميزان تعامل والدين و فرزندان و کنترلي که والدين بر روي رفتارهاي فرزندان اعمال مي کنند. متغير نظارت والدين بر فرزندان به شکل طيف ليکرت از خيلي کم تا خيلي زياد، در قالب 5 گويه که پيوند و نظارت والدين بر رفتارهاي فرزندان شان را در بر ميگرفت، اندازه گيري شده است.
سن: منظور سن تقويمي افراد است، يعني تعداد سالهايي كه از عمر يك فرد گذشته است. اين متغير در سطح سنجش فاصله اي اندازه گيري شده است.
جنس: تفاوتهاي زيست شناختي يا فيزيكي ميان مردان و زنان را جنس مي نامند كه شامل مرد يا زن ميشود. متغير جنس در سطح سنجش اسمي سنجيده شده است.
تحصيلات: تعداد سالهايي كه فرد در مراكز ‌آموزشي سپري كرده است، يعني چند كلاس سواد دارد. متغير تحصيلات هم در سطح رتبه اي و هم فاصله اي قابل سنجش است که البته در پرسشنامه در سطح سنجش فاصله اي مورد اندازه گيري قرار گرفته است، به اين شکل که از فرد پاسخگو خواسته شد تا تعداد سال هاي تحصيل خود را ذکر کند.
وضعيت تأهل: وضعيتي كه بر اثر ازدواج پديد مي آيد و منجر به تشكيل خانواده ميگردد و شامل مجرد و متأهل(يك بار ازدواج كرده) مي باشد. اين متغير در سطح سنجش اسمي اندازهگيري شده است.
قوميت: يک فرآيند اجتماعي و روانشناختي است که به واسطهي آن، افراد با يک گروه و برخي جنبه هاي فرهنگي آن گروه هويت و پيوند مي يابند(گل محمدي، 1383). گروه قومي گروهي از افراد را شامل ميشود که داراي ويژگي هاي فرهنگي معيني هستند(کوئن449، 1378: 347). در اين پژوهش، متغير قوميت در قالب يک گويه در سطح سنجش اسمي که دربرگيرندهي اقوام فارس، لر، ترک، کرد، عرب، بلوچ و ساير بود، مطرح گرديد و بعداٌ به دليل اينکه اقوام غير از فارس داراي فراواني کمي بودند کدگذاري مجدد شد و به شکل فارس و غيرفارس در تحليل ها استفاده شده است.
وضعيت مسکن: محلي که افراد در آن زندگي ميکنند، مسکن يا محل اقامت آنها را مشخص ميکند. در اين پژوهش وضعيت مسکن در سطح سنجش اسمي شامل

پایان نامه
Previous Entries منبع مقاله درمورد استان فارس، رفتار پرخطر، مواد مخدر، خودپنداره Next Entries منبع مقاله درمورد اوقات فراغت