منبع مقاله درمورد ارزش افزوده، قانون مجازات، برنامه سوم توسعه

دانلود پایان نامه ارشد

خود داري نمايند و در صورت افشاء طبق قانون مجازات اسلامي با آنها رفتار خواهد شد. هم چنين در ماده 232 قانون ماليات‌هاي مستقيم، مأموران مالياتي از افشاء اطلاعاتي كه ضمن رسيدگي به دست مي‌آورند منع شده اند چنانچه اقدام به افشاء اسرار مالي مؤدي نمايند بر اساس قانون مجازات اسلامي، مسئوليت كيفري خواهند داشت. احكام اين ماده به موجب ماده (33) قانون ماليات بر ارزش افزوده قابل تسري به اين قانون خواهد بود.
هـ) اصل قلمرو زماني در ماليات
قلمر و زماني در قوانين مالياتي اهميت ويژ‌ه‌اي دارند زيرا تعهدات دولت بايد در دوره زماني مشخصي انجام پذيرد در ماده 155 قانون ماليات‌هاي مستقيم سال مالياتي را يك سال شمسي ذكر نموده است كه از اول فروردين ماه شروع و تا آخر اسفند خاتمه مي‌يابد. به استناد مقررات ماده (10) قانون مذكور، هر سال شمسي به چهار دوره سه ماهه تقسيم شده و وزارت امور اقتصادي و دارايي اختيار دارد تعداد اين دوره را با پيشنهاد سازمان امور مالياتي براي گروهي از مؤديان به 6 يا 12 دوره افزايش دهد. همان‌گونه كه تعهدات دولت در موعد مقرر مي‌بايست انجام شود به طور مثال حقوق كارمندان در زمان مقرر پرداخت شود يا در ارائه خدمات عمومي‌ همچون برق ، آب و‌… نبايد وقفه ايجاد گردد مطالبات دولت نيز مي‌بايست در ظرف زماني معين دريافت گردد و در مهلت قانوني مقرر، ماليات به حساب درآمدهاي عمومي واريز شود.
و) اصل مرور زمان ـ قاعده ديگري كه در اصول حقوق مالياتي وجود دارد اصل مرور زمان است. به موجب اين قاعده اعمال قدرت دستگاه مالياتي محدود به مدت زمان خاصي مي‌شود.
مرور زمان ممكن است شامل هر يك از مراحل تشخيص و وصول گردد. براساس مقررات مالياتي جاري ايران بر اساس مواد 156 و 157 قانون ماليات‌هاي مستقيم مرور زمان صرفاً در مورد ماليات بر درآمد و در مرحله تشخيص وجود دارد. هم چنين مقررات بند 2 ماده 270 همان قانون نيز به عنوان ضمانت اجراي اصل مرور زمان در قانون ارائه شده است. بنابر اين در زمينه ماليات بر دارايي و ماليات‌هاي غير‌مستقيم براي هيچ يك از مراحل تشخيص و وصول مرور زمان پيش‌بيني نشده است.
از آنجاييكه در خصوص مطالبه ماليات‌ بر ارزش افزوده مرور زمان ماليات تعريف نشده اين موضوع امكان مراجعه مأمورين مالياتي را در هر مقطع امكان پذير مي‌نمايد.
4 ـ ماليات بر ارزش افزوده درطبقه بندي مالياتي
موضوع مهمي كه در علم ماليه مورد بررسي قرار مي‌گيرد آن است كه موضوع ماليات چيست و اصولاً طبقه بندي ماليات ها بر چه اساسي صورت مي‌گيرد؟ براي پاسخ به اين سؤال به يك تعريف از طبقه‌بندي نياز مي‌باشد. طبقه‌بندي عبارت است از دسته بندي عناصر مشابه با مشخصات نزديك به هم در يك گروه خاص.110
به‌ طور كلي طبقه‌بنديبهاي مختلفي براي ماليات‌ها مطرح گرديده است ليكن در اين مبحث طبقه‌بندي‌هاي متداول ماليات به اختصار مطرح گرديده و سپس جايگاه ماليات بر ارزش افزوده در طبقهطبندي نظام مالياتي تعيين ميبشود.
1- تبيين طبقه بندي نظام مالياتي
اصولاًساختار مالياتي هر كشور از يك طرف بر مبناي اهداف و سياستاهاي كلي دولتهها و بر پايه قوانين و مقررات جاري و از طرف ديگر بر اساس واقعيات زندگي اقتصادي، اجتماعي وم… تعيين و طبقه بندي مي.شود.
بنابر اين در ادوار مختلف اجتماعي و به لحاظ تحولات گوناگون سياسي در كشورها و حكومت ها، منابع مالياتي نيز دستخوش تغييرات زيادي قرار گرفته است به نحوي كه اساس وضع و وصول ماليات نيز در هر كشور متفاوت مي باشد.
در اين راستا منابع مالياتي نيز اهميت بسياري دارند و تعيين كننده پايه اخذ ماليات هستند به همين دليل نيز ماليات ها را به انواع گوناگون تقسيم مي كنند.
در اين مبحث دو نوع تقسيم بندي متداول ماليات به اختصار مطرح مي‌گردد:
الف)تقسيم ماليات بر اساس فرآيند وضع و وصول
ملاك و مأخذ اين نوع طبقه بندي بر اساس طرز تقويم آن يعني ماليات بر حسب ارزش تعيين شود.
چنانچه ميزان ماليات متناسب با يكي از خصوصيات فيزيكي مأخذ ماليات از قبيل حجم يا وزن تعيين شود به آن «ماليات وزني» مي‌گويند مثلاً در حقوق گمركي ميزان تعرفه گمركي بر اساس وزن كالاي وارداتي تعيين مي‌شود و در مورد ماليات نفت و بنزين مبناي تقويم ماليات، حجم مأخذ تعلق ماليات يعني ليتر مي‌باشد. و «ماليات قيمي» يعني تقويم مأخذ ماليات بر اساس قيمت تعيين شود ماليات قند و شكر كه ماليات بر حسب كيلو گرم اخذ مي‌شود.
هم چنين در اين طبقه‌بندي ماليات بر حسب قرائن و امارات نيز صورت مي‌گيرد، يعني چند نشانه يا علامت ظاهري ملاك تقويم مأخذ ماليات واقع شود مثلاً چنانچه مبلغ حقوق كارمندان و كارگران و كرايه محل كسب و‌… ملاك تشخيص ماليات صاحبان مغازه و كارگاه هاي صنعتي قرار گيرد ماليات بر حسب قرائن و امارات تعيين شده است.
البته در گذشته بيشتر ماليات‌ها به صورت وزني وصول مي‌گرديد مثلاً از عين محصول املاك مزروعي ماليات وصول ميشد و يا ماليات قسمتي از محصولات معدني در سر معدن تعيين و وصول مي‌شد.
ولي امروزه ماليات نقدي مي‌باشد يعني دولت ماليات را به صورت نقد و از طريق وجه رايج وصول مي‌نمايد.
لازم به ذكر است به موجب ماده (14) قانون ماليات بر ارزش افزوده مأخذ محاسبه ماليات بهاي كالا يا خدمت مندرج در صورتحساب خواهد بود. در مواردي كه صورتحساب موجود نباشد و يا از ارائه آن‌ خودداري شود و يا به موجب اسناد و مدارك مثبته احراز شود كه ارزش مندرج در آن‌ها واقعي نيست مأخذ محاسبه ماليات بهاي روز كالا يا خدمت به تاريخ تعلق روز مايات مي‌باشد
تقسيم‌بندي ديگر ماليات بر اساس زمان وصول آن است كه ماليات فوري با مؤجل نام دارد. به اين صورت كه اگر مؤدي در همان موقعي كه ماليات تشخيص مي‌گردد آن را پرداخت كند وصول ماليات فوري است مانند حقوق و عوارض گمركي كه به محض تشخيص ماليات بايد مبلغ آن پرداخت شود تا كالا ترخيص گردد. ماليات بر ارزش افزوده نيز داراي اين ويژگي بوده و مدت دار نمي‌باشد كه از محسنات اين نظام مالياتي محسوب مي‌شود.
طرز ديگر، وصول موجل است يعني بين مرحله تشخيص ماليات و وصول آن فاصله وجود دارد و معمولاً ماليات‌هاي مستقيم از اين نوع مي‌باشند111 .
ب)تقسيم ماليات بر اساس چگونگي پرداخت ـ اين تقسيم‌بندي نسبت به بقيه، طبقه‌بندي عمومي‌تري مي‌باشد كه از قديم مطرح بوده و در كليه كشورها و كليه قواين مالياتي موجود است و عمدترين نوع طبقه‌بندي ماليات در آمارهاي دولتي و در سطح بين المللي مي‌باشد.
هر چند كه ماليات‌ها را معمولاً به اين دو گروه تقسيم مي‌نمايند ولي اين تقسيم بندي به سادگي صورت نمي‌پذيرد زيرا، مستقيم و غير مستقيم بودن ماليات به پرداخت كننده نهايي ماليات مربوط مي‌شود و هم چنين ماليات مستقيم و غير مستقيم از روش تشكيلاتي و اداري جداگانه اي نيز برخوردار است.
در يك ديدگاه پرداخت كننده ماليات بر درآمد، ماليات مورد نظر را به طور مستقيم به اداره ماليات مي‌پردازد در حالي كه در زمان خريدكالاهاي مشمول ماليات، به طور غير مستقيم ماليات تعيين شده را پرداخت مي‌نمايد در اين ديدگاه فرد ماليات دهنده مطرح است.
در ديدگاه بعدي، طبقه‌بندي ماليات ها به مستقيم و غير مستقيم، از نظر وقوع نهايي ماليات مهم مي‌باشد به اين ترتيب كه در ماليات هاي مستقيم، درآمد مؤدي در هنگام پرداخت ماليات به دولت، كاهش مي‌يابد ولي در ماليات‌هاي غير‌مستقيم درآمد از نفري به نفر ديگر منتقل مي شود و كاهش محسوسي صورت نمي‌پذيرد.
لازم به ذكر است كه به طور‌كلي ماليات‌هاي مستقيم از جميع جهات مناسب تر از ماليات‌هاي غير مستقيم مي‌باشد و به عدالت نزديك‌تر‌ند.
در ايران نيز ماليات‌ها بر اساس ماليات‌هاي مستقيم و غير مستقيم صورت مي‌پذيرد.
اول) ماليات‌هاي مستقيم و انواع آن ـ ماليات مستقيم مالياتي است كه پرداخت كننده مستقيماً و بدون واسطه اقدام به واريز كردن ميزان ماليات متعلقه به خزانه دولت مي‌نمايد. به طور كلي ماليات‌هاي مستقيم به دو دسته ماليات بر دارايي و ماليات بر درآمد تقسيم مي‌شوند. امروزه، در سيستم مالياتي كشورهاي دنيا ماليات بر دارايي اهميت كم‌تري يافته است و حذف آن از سيستم مالياتي سهم چنداني در وصول ماليات نخواهد داشت.
دوم)ماليات هاي غير مستقيم و انواع آن ـ ماليات غير مستقيم مالياتي است كه با واسطه پرداختي مي‌شود و شخص ماليات دهنده احساس پرداخت ماليات را ندارد به طور مثال در خصوص ماليات بر مصرف، اكثر دارندگان اتومبيل كه بنزين مصرف مي‌كنند همراه با پرداخت هزينه‌هاي بنزين، ماليات آن را نيز مي‌پردازند البته ويژگي‌هاي ديگري نيز براي تفكيك اين ماليات با ماليات مستقيم وجود دارد از جمله تفاوت در انتقال ماليات، به اين ترتيب كه ماليات‌هاي مستقيم توسط پرداخت كننده از طريق افزودن به قيمت، اخذ مي‌شود و تفاوت از نظر وصول يعني ادارات و واحدهاي جداگانه اي براي وصول اين نوع ماليات ضروري مي‌باشد هم چنين اين دو ماليات از نظر موازين حقوقي نيز متفاوتند و مقررات حقوقي ناظر به هر يك از آن‌ها مجزا مي‌باشد.
مضافاً ماليات‌هاي غير‌مستقيم عموماً از اعمال و فعاليت‌هاي مؤدي مثل توليد و مصرف وصول مي‌شوند. در حالي كه ماليات‌هاي مستقيم معمولاً موضوعات دائمي مثل درآمد افراد را در بر مي‌گيرد.
مهم‌ترين تفاوت آنها در اعمال عدالت است زيرا معمولاً ماليات‌هاي غير‌مستقيم به عنوان يك روش كسب درآمد براي دولت مي‌باشد.112. و ماليات‌هاي مستقيم به دليل ويژگي‌هاي آن ازماليات‌هاي غيرمستقيم عادلانه‌تر مي‌باشد.
مهم ترين ماليات هاي غيرمستقيم عبارتند از: حقوق و عوارض گمركي، ماليات بر فروش و ماليات بر مصرف.
ماليات‌هاي غير مستقيم قانون واحد و معيني تحت همين عنوان ندارند بلكه عمدتاً تابع قانون ماليات بر ارزش افزوده مصوب سال 1387 است
در حال حاضر به موجب قوانين و مقررات جاري جمهوري اسلامي ايران، ماليات‌هاي غير‌مستقيم عبارتند از: ماليات بر واردات كه شامل سود بازرگاني و حقوق ورودي و ماليات بر ارزش افزوده مي‌باشد.
2- تعيين جايگاه ماليات بر ارزش افزوده در اصلي ترين طبقه بندي مالياتي
تا قبل از اجراي قانون ماليات بر ارزش افزوده با اين كه منابع ماليات‌هاي غير‌مستقيم بسيار متنوع و فراوان مي‌باشند ولي تاكنون در قانون خاصي مانند ماليات‌هاي مستقيم منسجم نبوده است و قوانين و مقررات مربوط به آنها در طي 90 سال اخير، همواره به صورت پراكنده و به موجب تصويب نامه‌هاي هيئت وزيران، تبصره‌هاي مندرج در قوانين بودجه و لوايح گوناگون، وضع گرديده است و هرگز قانون جامعي كه مختص به مقررات ماليات هاي غير‌مستقيم باشد
براي تعيين جايگاه ماليات بر ارزش افزوده در اصلي ترين طبقه‌بندي مالياتي لازم است ابتدا انواع ماليات‌هاي غير‌مستقيم در ايران بررسي گردد:
همان‌گونه كه ذكر شد تنوع منابع ماليات هاي غير‌مستقيم و پراكندگي قوانين و مقررات ناظر بر وصول آن در طول يك قرن گذشته موجب بروز مشكلات بسياري گرديده بود و مضافاً توليد كنندگان نيز متحمل پرداخت ماليات و عوارض گوناگوني بودند كه موجب تضعيف بخش صنعت و ساير مشكلات مي‌گرديد به همين دليل به جهت رفع مشكلات اجرايي و شفاف كردن و يك پارچه كردن وجوه دريافتي در اجراي ماده 12 قانون صنعت و معدن و تشكيل وزرات صنايع ومعادن مصوب 1379، وزرات امور اقتصادي و دارايي موظف گرديده به منظور ايجاد تسهيلات و مديريت واحدهاي صنعتي و معدني كشور ترتيبي اتخاذ نمايد تا عوارض متعلقه به واحدهاي صنعتي و معدني تجميع گردد به نحوي كه مراجع وصول عوارض به حداقل برسد، به همين منظور «قانون اصلاح موادي ازقانون برنامه سوم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران و چگونگي برقراري و وصول عوارض و ساير وجوه از توليد كنندگان كالا، ارائه دهندگان خدمات و كالاهاي وارداتي» در تاريخ 22/10/1381 تصويب گرديد و از اول سال 1382 لازم الاجرا گرديده است و در حقيقت به منزله پيش زمينه اي براي اجراي ماليات بر ارزش افزوده نيز محسوب مي‌گردد.
قانون موسوم به تجميع عوارض در اجراي ماده (12) تمركز امور قانوني صنعت و معدن و تشكيل وزارت صنايع و معادن مصوب سال 1379 با هدف تسهيل در مديريت واحدهاي

پایان نامه
Previous Entries منبع مقاله درمورد ارزش افزوده، قانون مجازات، سلسله مراتب Next Entries منبع مقاله درمورد ارزش افزوده، برنامه چهارم توسعه، دانشگاه تهران، عوارض وجود